Đào tạo - Bồi dưỡng

Đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức tỉnh Nghệ An trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp

03/02/2026 16:38

DOI: https://doi.org/10.70786/PTOJ.2026.1677
Tóm tắt: Bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức là yêu cầu cấp thiết của tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01-7-2025 khiến khối lượng và tính chất công việc gia tăng rõ rệt, đòi hỏi yêu cầu ngày càng cao về năng lực số của cán bộ, công chức. Bài viết tập phân tích trường hợp công tác bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức tỉnh Nghệ An, chỉ ra những thành công, hạn chế, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lực số, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số hiện nay.

ThS NGUYỄN THỊ KIM CHI
Trường Đại học Vinh

d.jpeg
Đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức tỉnh Nghệ An trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là yêu cầu cấp thiết hiện nay_Ảnh: daidoanket.vn

1. Đặt vấn đề

Chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội mới nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu và sức ép ngày càng lớn đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Để triển khai xây dựng chính phủ số, đội ngũ cán bộ, công chức cần được đào tạo, bồi dưỡng một cách hệ thống, bài bản về kiến thức, kỹ năng và năng lực thích ứng trong môi trường số. Từ ngày 01-7-2025, cả nước chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã). Mô hình này tạo ra sự thay đổi căn bản trong tổ chức và vận hành bộ máy hành chính, đồng thời phân định chức năng, nhiệm vụ, đặt cấp xã vào vị trí trung tâm, trực tiếp trong cung ứng dịch vụ công. Điều này khiến yêu cầu về năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức gia tăng rõ rệt, nhất là tại cấp xã - nơi trực tiếp giải quyết hồ sơ, thủ tục hành chính, tiếp xúc thường xuyên với người dân và vận hành các nền tảng số dùng chung. Trong bối cảnh đó, việc bồi dưỡng năng lực số có vai trò then chốt trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính và chất lượng cung ứng dịch vụ công, phục vụ nhân dân.

2. Nội dung

2.1. Yêu cầu đặt ra đối với công tác bồi dưỡng năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay

Triển khai Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030 theo Quyết định số 942/QĐ-TTg ngày 15-6-2021 của Thủ tướng Chính phủ, cùng với việc nâng cao năng lực theo lĩnh vực và vị trí việc làm, đội ngũ cán bộ, công chức cần được bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin và công nghệ số. Đây là điều kiện tiên quyết để đáp ứng yêu cầu xây dựng Chính phủ số. Thực tiễn đó đòi hỏi phải đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng nguồn nhân lực số trong bộ máy hành chính nhà nước hiện nay, làm cơ sở xây dựng chiến lược đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ công chức số có năng lực ứng dụng công nghệ, đồng thời hình thành văn hóa làm việc trong môi trường số. Một số yêu cầu cụ thể về năng lực số của đội ngũ cán bộ, công chức:

Một là, cán bộ, công chức phải thích ứng nhanh với sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa và các nền tảng số mới

Thế giới đang chứng kiến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) - một bước tiến mang tính cách mạng, định hình tương lai về công nghệ của nhân loại. Đặc biệt trong năm 2025, dấu ấn này trở nên rõ nét. Chính sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ tạo ra nguy cơ tụt hậu cho những ai không kịp thời cập nhật kiến thức, nắm bắt thông tin, theo kịp sự thay đổi của công nghệ. Nhân lực trong bất kể ngành nào muốn tồn tại và phát triển, cần phải có khả năng thích ứng linh hoạt với môi trường khoa học và công nghệ và chuyển đổi số, trong khuôn khổ của pháp luật. Sự linh hoạt để cán bộ, công chức cung ứng dịch vụ công tốt nhất, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy kinh tế phát triển. Sự linh hoạt, sáng tạo là điều kiện cần thiết để cán bộ, công chức thay đổi phù hợp, tiến bộ trong cách thức làm việc, chất lượng sản phẩm để phục vụ nhân dân tốt nhất.

Do vậy, nếu không được đào tạo, bồi dưỡng kịp thời, đầy đủ năng lực số và cập nhật những thay đổi cần thiết để phù hợp với môi trường làm việc số, cán bộ, công chức sẽ dần bị tụt hậu, khó đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ phục vụ công dân số trong một xã hội số, chính phủ số.

Hai là, cán bộ, công chức cần có nền tảng chuyên môn vững chắc để lựa chọn, ứng dụng và khai thác hiệu quả các công nghệ phù hợp với đặc thù công việc

Để ứng dụng hiệu quả khoa học và công nghệ, nhất là trong bối cảnh đẩy mạnh chuyển đổi số hiện nay, đòi hỏi cán bộ, công chức cần phải giỏi về chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứng yêu cầu công việc. Khi đã am hiểu về nguyên tắc hoạt động của từng ngành, lĩnh vực, các nhà quản lý và người lao động sẽ lựa chọn công nghệ phù hợp, sử dụng hiệu quả và phát triển, hoàn thiện các ứng dụng, quy trình công nghệ giúp quá trình thực thi công vụ ngày càng được vận hành tốt hơn, cung cấp dịch vụ tốt, đáp ứng được nhu cầu và mong đợi của người dân. Bởi vậy, để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, cán bộ, công chức cần được tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng bài bản, nghiêm túc.

Ba là, cán bộ, công chức phải thành thạo kỹ năng làm việc trong môi trường số: sử dụng phần mềm, phân tích dữ liệu, quản lý thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu

Để vận hành chính quyền số, cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước không chỉ thành thạo các thao tác về công nghệ để tương tác trong công việc mà còn phải khai thác hiệu quả tối đa khoa học và công nghệ để ứng dụng giải quyết các vấn đề đặt ra. Cán bộ, công chức phải có các kỹ năng, như sử dụng công nghệ thông tin; bảo đảm an toàn thông tin, tổng hợp và phân tích dữ liệu, khai thác và sử dụng các ứng dụng vào công tác. Ngoài ra, cán bộ, công chức cần rèn luyện kỹ năng, cập nhật kiến thức, kỹ thuật mới để không bị tụt hậu trước làn sóng thay đổi nhanh chóng của công nghệ

Để đáp ứng các yêu cầu trên, công tác đào tạo, bồi dưỡng phải đổi mới nội dung, phương pháp theo hướng linh hoạt, cá nhân hóa, gắn với yêu cầu thực tiễn của vị trí việc làm và bối cảnh chuyển đổi số.

Các chương trình đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho cán bộ, công chức cần được thiết kế bổ trợ nhau trong việc trang bị thái độ, kiến thức và kỹ năng phù hợp, thích ứng với yêu cầu cải cách và chuyển đổi số. Có chương trình đào tạo tập trung trang bị kiến thức chuyên môn cơ bản, kiến thức công vụ chung, các nội dung quản lý công, chính sách công; có chương trình bồi dưỡng theo định hướng nâng cao năng lực của các cá nhân theo chức năng, nhiệm vụ cụ thể.

2.2. Kết quả đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho cán bộ, công chức, viên chức ở tỉnh Nghệ An

Trong giai đoạn 2021-2025, tỉnh Nghệ An xác định nhân lực chuyển đổi số là một trong những yếu tố quyết định đến thành công của quá trình chuyển đổi số. Với quyết tâm hoàn thành 14 mục tiêu và 42 nhiệm vụ cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số. Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã ban hành Kế hoạch số 76/KH- UBND ngày 15-02-2023 về chuyển đổi số tỉnh Nghệ An nhằm thực hiện thành công chỉ tiêu tại Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 05-8-2022 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về chuyển đổi số tỉnh Nghệ An đến năm 2025, định hướng đến 2030 và Kế hoạch số 586/KH-UBND ngày 22-8-2022 của UBND tỉnh về chuyển đổi số tỉnh Nghệ An đến năm 2025.

Ngoài các lớp tập huấn, đào tạo định kỳ hàng năm của Sở Thông tin và Truyền thông, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số 420/KH-UBND ngày 15-6-2023 về việc bồi dưỡng, tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, viên chức, phổ cập kỹ năng số cho người dân trên địa bàn tỉnh Nghệ An. UBND tỉnh đã tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương, doanh nghiệp nâng cao nhận thức số. Thực hiện Kế hoạch, trong những năm qua, Sở Thông tin và Truyền thông (nay là Sở Khoa học và Công nghệ) đã tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về chuyển đổi số cho cán bộ, công chức, viên chức, phổ cập kỹ năng số cho người dân trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Đồng thời chú trọng hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát triển hạ tầng số, xây dựng nguồn nhân lực số, bảo đảm an toàn thông tin, phát triển, quản lý, vận hành, khai thác các hệ thống thông tin phục vụ xây dựng chính quyền điện tử, phát triển kinh tế số, xã hội số phù hợp với định hướng của Chính phủ và hướng dẫn của các cơ quan trung ương, nâng cao chỉ số DTI của tỉnh.

Theo đó, tính đến 12-2024 đã có “100% cán bộ, công chức, viên chức tại các sở, ban, ngành, đơn vị sự nghiệp; Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và các đoàn thể, tổ chức chính trị - xã hội; ủy ban nhân dân cấp huyện; ủy ban nhân dân cấp xã; Tổ công nghệ số cộng đồng cấp phường, xã và cấp thôn, bản trên địa bàn tỉnh tham gia, hoàn thành chương trình. Sở Thông tin và Truyền thông triển khai tập huấn trên nền tảng Onetouch.vn với khoảng 5.000 học viên tham gia chương trình”(1).

Bên cạnh đó, 100% cán bộ, công chức có máy tính sử dụng, kết nối internet cáp quang băng rộng và mạng truyền số liệu chuyên dùng. Các nền tảng số/phần mềm dùng chung của cơ quan nhà nước đều được vận hành trên nền tảng điện toán đám mây do doanh nghiệp trong nước cung cấp, bảo đảm an toàn thông tin. Hệ thống chữ ký số đã triển khai tại 21 sở, ban, ngành, 21 huyện, thành, thị và 460/460 ủy ban nhân dân cấp xã và 100% các đơn vị sự nghiệp thuộc các sở, ban, ngành, huyện trong tỉnh. Tính đến ngày 26-3-2024, toàn tỉnh đã có 10.368 chứng thư số do Ban Cơ yếu Chính phủ cấp, trong đó 1.838 chứng thư số tổ chức, 8.530 chứng thư số cá nhân. Mạng truyền số liệu chuyên dùng kết nối đến 849 cơ quan nhà nước từ cấp tỉnh đến cấp xã để vận hành các dịch vụ phục vụ chính quyền điện tử/chính quyền số(2). Số cán bộ, công chức chuyên trách và kiêm nhiệm về công nghệ thông tin thuộc các cơ quan nhà nước, địa phương từ cấp tỉnh đến cấp xã là 2.293 người, trong đó có 67 cán bộ chuyên trách công nghệ thông tin làm việc tại các cơ quan đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội(3).

Trên cơ sở nhân lực số, tỉnh Nghệ An đã thực hiện 100% các thủ tục hành chính đã được công bố, công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia, Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh, Cổng Thông tin điện tử tỉnh; 100% thủ tục hành chính đã xây dựng, phê duyệt quy trình nội bộ, quy trình điện tử để thiết lập trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh; 100% hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận, giải quyết và trả kết quả giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính được công khai minh bạch trên hệ thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh. Đến nă 2024, hệ thống này đã cung cấp: 1.921 thủ tục hành chính, gồm: Dịch vụ công một phần: 655; dịch vụ công toàn trình: 946; dịch vụ công còn lại 320 thủ tục hành chính. Cấp tỉnh: 1.485 thủ tục hành chính; cấp huyện: 290 thủ tục hành chính; cấp xã: 146 thủ tục hành chính. Tỷ lệ số hồ sơ giải quyết đúng hạn của Sở, ngành cấp tỉnh đạt trên 98%, ủy ban nhân dân cấp huyện đạt trên 96%, ủy ban nhân dân cấp xã đạt trên 97%(4).

Từ ngày 01-7-2025, khi Nghệ An vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không còn cấp huyện, yêu cầu về năng lực số đối với đội ngũ công chức càng trở nên cấp thiết. Bộ máy mới gồm cấp tỉnh và 130 xã, phường đã có sự thay đổi phạm vi công việc, phân bổ lại chức năng, đặt đội ngũ công chức cấp xã vào vị trí trực tiếp, thường xuyên vận hành các nền tảng số phục vụ người dân. Hiện nay, toàn tỉnh có 6.786 cán bộ, công chức, đây là lực lượng nòng cốt trong triển khai dịch vụ công và cập nhật dữ liệu số.

Nhờ sự quan tâm của tỉnh và các sở, ban, ngành, công tác đào tạo, bồi dưỡng năng lực số tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Các chương trình tập huấn về chuyển đổi số, phổ cập kỹ năng số, sử dụng nền tảng dịch vụ công và ứng dụng công nghệ thông tin được triển khai thường xuyên. Nhận thức của đội ngũ cán bộ, công chức về tầm quan trọng của chuyển đổi số được nâng lên rõ rệt, nhất là trong bối cảnh khối lượng công việc tăng đáng kể sau khi thực hiện mô hình hai cấp. Ngay từ đầu năm 2025, khi có chủ trương triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, lãnh đạo Tỉnh ủy, ủy ban nhân dân tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh. Các cấp, các ngành, địa phương tiếp tục tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách về xây dựng, phát triển, quản lý, vận hành khai thác hệ thống thông tin phục vụ chính quyền điện tử phù hợp với định hướng của Chính phủ và hướng dẫn của các cơ quan Trung ương.

Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 496/KH-UBND ngày 24-6-2025 về triển khai 05 nền tảng/Hệ thống thông tin quan trọng(5); Quyết định số 2837/QĐ-UBND ngày 03-9-2025 quy định quy chế cung cấp, quản lý, sử dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ, chứng thư, chữ ký số chuyên dùng công vụ và dịch vụ chứng thực chữ ký số chuyên dùng công vụ trong cơ quan nhà nước tỉnh Nghệ An; Quyết định số 2818/QĐ-UBND ngày 31-8-2025 về việc điều chỉnh, bổ sung bộ chỉ số phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trên môi trường điện tử tỉnh Nghệ An.

Tỉnh đã tổ chức các lớp tập huấn triển khai kết nối liên thông gửi nhận văn bản trên phần mềm VNPT-IOffice cho 15/15 đơn vị cấp sở và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc, 130/130 ủy ban nhân dân cấp xã; Kết nối liên thông từ Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh đến Văn phòng Chính phủ. Cung cấp 15.763 tài khoản người dùng trên hệ thống. Triển khai tập huấn kỹ năng sử dụng chữ ký số. Đến nay, số chứng thư số đang hoạt động là 12.012, trong đó 10.084 chứng thư số cá nhân, 1.928 chứng thư số tổ chức

Kết quả là, 100% cán bộ, công chức toàn tỉnh được tập huấn, bồi dưỡng bổ sung năng lực số, vì vậy, các nền tảng số, phần mềm dùng chung của tỉnh đều được triển khai vận hành hiệu quả, an toàn thông tin. Hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến, kết nối Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh với 130 điểm cầu xã, phường và một số sở, ban, ngành đã vận hành ổn định. Hệ thống thông tin báo cáo của tỉnh được duy trì, thiết lập báo cáo cho 15 sở, ban, ngành, 130 ủy ban nhân dân cấp xã với 27 chế độ báo cáo định kỳ.

Để phục vụ mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Cổng Thông tin điện tử đã thực hiện xây dựng Cổng thông tin điện tử và tập huấn sử dụng cho 130 phường, xã trên địa bàn tỉnh. Các cơ quan, đơn vị đã cử cán bộ tiếp nhận tài khoản quản lý, tổ chức thông tin lên Cổng thông tin điện tử cấp phường, xã theo Nghị định số 42/2022/NĐ-CP ngày 24-6-2022 của Chính phủ quy định về việc cung cấp thông tin và dịch vụ công trực tuyến của cơ quan nhà nước trên môi trường mạng; hỗ trợ cập nhật thông tin, nâng cấp, chỉnh sửa giao diện, cấu trúc Cổng thông tin điện tử theo yêu cầu của các xã, phường để hệ thống hoạt động hiệu quả.

Bên cạnh đó, hệ thống thư điện tử công vụ hoạt động ổn định, bảo đảm phục vụ các Sở, ban, ngành; các tổ chức chính trị - xã hội và ủy ban nhân dân các phường, xã trong công tác gửi nhận, trao đổi thông tin dữ liệu. Đến nay, hệ thống có 18.474 tài khoản thư với 274 nhóm thư chiếm dung lượng 957GB.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác đào tạo và bồi dưỡng năng lực số cho cán bộ, công chức ở Nghệ An vẫn còn một số hạn chế. Việc kết thúc hoạt động của cấp huyện khiến nhiều nhiệm vụ chuyển về cấp xã, khối lượng công việc tăng nhanh trong khi năng lực số của một bộ phận công chức chưa đáp ứng kịp yêu cầu. Nhiều xã thiếu nhân lực ở các vị trí đòi hỏi kỹ năng số cao, như: công nghệ thông tin, tài chính - kế toán, tư pháp - hộ tịch, đất đai, quy hoạch - xây dựng. Một số công chức xin chuyển sang khối đảng, đoàn thể, khiến đội ngũ ở chính quyền cấp xã càng mỏng, khó đáp ứng nhu cầu xử lý hồ sơ lớn trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, nội dung đào tạo trong thời gian qua còn mang tính lý thuyết, chưa cập nhật gắn với yêu cầu của mô hình chính quyền hai cấp. Nhiều công chức sau khi tham gia tập huấn vẫn lúng túng khi áp dụng vào thực tiễn, nhất là trong vận hành quy trình điện tử liên thông giữa cấp tỉnh và cấp xã. Việc thiếu đội ngũ chuyên trách công nghệ thông tin tại cơ sở khiến nhiều công chức khó khăn hơn trong xử lý tình huống phát sinh, nhất là khi triển khai các hệ thống mới.

Điều kiện hạ tầng kỹ thuật tại một số xã chưa đáp ứng yêu cầu của chuyển đổi số cũng là một rào cản. Một số trụ sở sau sáp nhập phải sử dụng chung hoặc nằm cách xa nhau, thiết bị công nghệ thông tin cũ, đường truyền Internet chưa ổn định, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai đào tạo cũng như việc ứng dụng trực tiếp trong công việc của công chức. Những yếu tố này không chỉ tác động đến chất lượng phục vụ người dân mà còn hạn chế khả năng phát huy hiệu quả của các chương trình đào tạo năng lực số.

2.3. Giải pháp đào tạo, bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức ở tỉnh Nghệ An

Để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giai đoạn mới và phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Nghệ An cần tiếp tục triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp nhằm bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Trước hết, cần tăng cường nhận thức và hành động về chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị, đặc biệt là ở cấp xã - nơi trực tiếp vận hành các nền tảng số và xử lý phần lớn hồ sơ của người dân. Sự chuyển biến về nhận thức là điều kiện quan trọng để công chức chủ động học tập, làm chủ công nghệ và thay đổi phương thức làm việc, hướng tới nền hành chính số. Việc quán triệt vai trò của công nghệ, dữ liệu và kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức phải được duy trì thường xuyên, gắn liền với trách nhiệm người đứng đầu và kết quả đánh giá cuối năm.

Hai là, việc xây dựng kế hoạch bồi dưỡng năng lực số cần dựa trên chuẩn năng lực theo vị trí việc làm, phù hợp với yêu cầu vận hành bộ máy hai cấp. Các chương trình bồi dưỡng cần thiết kế theo hướng thực hành nhiều hơn, bám sát quy trình nghiệp vụ số mà công chức đang sử dụng hằng ngày như xử lý hồ sơ trực tuyến, quản trị văn bản điện tử, cập nhật cơ sở dữ liệu, xác thực số, bảo đảm an toàn thông tin… Đặc biệt, đội ngũ công chức cấp xã cần được đào tạo chuyên sâu các kỹ năng vận hành nền tảng số, bồi dưỡng theo nhóm nhiệm vụ cụ thể để hạn chế tình trạng học không đúng nhu cầu hoặc không áp dụng được sau đào tạo. Bên cạnh các khóa học truyền thống, cần tăng cường hình thức đào tạo trực tuyến, mô phỏng quy trình, đào tạo tích hợp dựa trên các tình huống thực tiễn nhằm tạo điều kiện cho công chức trải nghiệm trực tiếp môi trường làm việc số.

Ba là, bảo đảm nguồn lực, nhất là hạ tầng công nghệ thông tin, là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả ứng dụng năng lực số. Tỉnh cần tiếp tục đầu tư đồng bộ thiết bị công nghệ thông tin tại cấp xã, nâng cấp đường truyền Internet, hoàn thiện hệ thống máy chủ, phần mềm và các nền tảng số dùng chung. Một số xã sau sáp nhập có trụ sở xa nhau, điều kiện vật chất chưa đồng nhất, vì vậy cần được ưu tiên bố trí phòng làm việc số, đủ trang thiết bị để công chức có thể thực hành, tiếp cận các chương trình đào tạo một cách thuận lợi. Chính phủ số chỉ thực sự hiệu quả khi công chức được làm việc trong môi trường số thống nhất, hiện đại và ổn định.

Bốn là, cần chú trọng xây dựng đội ngũ nhân lực số nòng cốt tại cấp xã. Mỗi xã, phường cần có ít nhất một công chức phụ trách công nghệ thông tin hoặc tổ công nghệ số cộng đồng có năng lực tốt để hỗ trợ triển khai chuyển đổi số, xử lý các vấn đề kỹ thuật phát sinh, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Đây sẽ là nhân tố quan trọng bảo đảm tính bền vững của quá trình chuyển đổi số tại cơ sở, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng công tác đào tạo thông qua việc hỗ trợ nội bộ và lan tỏa kỹ năng số trong cộng đồng.

Năm là, cần mở rộng hợp tác giữa cơ quan nhà nước, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp công nghệ. Mô hình “đồng đào tạo” giữa nhà trường - chính quyền - doanh nghiệp sẽ giúp nội dung bồi dưỡng sát thực tế, cập nhật công nghệ mới và tạo môi trường trải nghiệm thực tiễn cho đội ngũ cán bộ, công chức. Việc hợp tác đào tạo cũng góp phần tiếp cận các nguồn lực, chuyên gia và công nghệ hiện đại, hỗ trợ tỉnh xây dựng đội ngũ công chức có năng lực số cao, thích ứng tốt với yêu cầu phát triển của chính quyền điện tử và chính quyền số.

Những giải pháp trên, nếu được triển khai đồng bộ và có trọng tâm, trọng điểm, sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức tỉnh Nghệ An, đáp ứng yêu cầu đổi mới mô hình quản trị công trong bối cảnh chuyển đổi số, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn hiện nay.

3. Kết luận

Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trong quản trị công và phát triển kinh tế - xã hội, đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ đối với đội ngũ cán bộ, công chức. Đối với Nghệ An, đặc biệt từ khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu nâng cao năng lực số càng trở nên cấp bách. Trong bộ máy tinh gọn không còn cấp huyện, công chức cấp xã trở thành lực lượng tuyến đầu trong cung ứng dịch vụ công và triển khai các nền tảng số. Điều đó đòi hỏi họ phải có kiến thức, kỹ năng và phương pháp làm việc phù hợp với môi trường số, đồng thời có khả năng thích ứng nhanh với sự thay đổi của công nghệ.

Những kết quả đạt được trong công tác đào tạo, bồi dưỡng thời gian qua đã tạo nền tảng quan trọng cho việc phát triển nguồn nhân lực số tại Nghệ An. Tuy nhiên, những hạn chế về nhân lực chuyên sâu, hạ tầng kỹ thuật, nội dung chương trình đào tạo và khả năng ứng dụng sau đào tạo vẫn đang là những rào cản lớn. Đặc biệt, sự thiếu hụt công chức có kỹ năng số ở cấp xã, áp lực xử lý hồ sơ lớn và yêu cầu vận hành liên thông các nền tảng số đòi hỏi tỉnh phải tiếp tục đổi mới và đầu tư nhiều hơn cho công tác đào tạo, bồi dưỡng.

Trong bối cảnh ấy, việc triển khai đồng bộ các giải pháp như nâng cao nhận thức số trong toàn hệ thống chính trị, đổi mới chương trình đào tạo theo vị trí việc làm, tăng cường đầu tư hạ tầng số, xây dựng đội ngũ nhân lực nòng cốt và mở rộng hợp tác đào tạo với các cơ sở giáo dục, doanh nghiệp công nghệ sẽ là điều kiện then chốt để nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức. Đây không chỉ là giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính mà còn là động lực quan trọng để Nghệ An hiện thực hóa mục tiêu xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số và xã hội số và các mục tiêu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là yêu cầu mang tính chiến lược, góp phần xây dựng bộ máy chính quyền hai cấp hoạt động chuyên nghiệp, hiện đại, hiệu quả, phục vụ tốt nhất cho người dân và doanh nghiệp trong thời đại số.

_________________

Ngày nhận bài: 20-01-2026; Ngày bình duyệt: 25-01-2026; Ngày duyệt đăng: 2-02-2026.

Email tác giả: kimchi11192@gmail.com

(1) Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An (2025): Báo cáo đánh giá tình hình, kết quả thực hiện chuyển đổi số giai đoạn 2021-2025; nhiệm vụ, giải pháp tập trung thực hiện để đẩy mạnh, nâng cao hiệu quả thực hiện chuyển đổi số trong giai đoạn 2026 -2030

(2) Báo cáo số 378/BC-UBND ngày 20/5/2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 01-7-2014 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng, phát triển công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế.

(3) Báo cáo số 464/BC-UBND ngày 18-6-2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Sơ kết 5 năm thực hiện Chương trình tổng thể Cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2021- 2030, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đẩy mạnh cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2026-2030, https://datafiles.nghean.gov.vn.

(4) Báo cáo số 458/UBND-BC ngày 19-6-2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An về công tác cải cách hành chính 6 tháng đầu năm 2024, nhiệm vụ và giải pháp 6 tháng cuối năm.

(5) Bao gồm: Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; Hệ thống quản lý văn bản và điều hành; Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu; Hệ thống thông tin báo cáo; Nền tảng họp trực tuyến trên địa bàn tỉnh Nghệ An