Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của các trường chính trị, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong thời kỳ mới

ThS NGUYỄN THẾ CÔNG
Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và yêu cầu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ngày càng trở nên cấp thiết. Theo Quy định số 09-QĐi/TW ngày 13-11-2018 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trường chính trị cấp tỉnh có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ, công chức, viên chức ở địa phương; đồng thời là chủ thể thực hiện nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạt động lãnh đạo, quản lý của cấp ủy, chính quyền địa phương.

Những năm gần đây, với việc triển khai Quy định số 11-QĐ/TW ngày 19-5-2021 của Ban Bí thư về trường chính trị chuẩn, công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, từng bước gắn với yêu cầu đào tào, bồi dưỡng và tổng kết thực tiễn. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy, hoạt động nghiên cứu khoa học ở một số trường còn hạn chế, nhất là trong việc nghiên cứu, tư vấn và đề xuất các luận cứ khoa học phục vụ hoạch định chủ trương, chính sách ở địa phương. Vì vậy, việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh có ý nghĩa thiết thực, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong giai đoạn hiện nay.

2. Nội dung

2.1. Thực trạng công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh hiện nay

2.1.1. Thành tựu

Trong những năm gần đây, công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn của các trường chính trị cấp tỉnh đã có những chuyển biến rõ rệt, cả về nhận thức, tổ chức thực hiện và kết quả đạt được. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của các tỉnh ủy, thành ủy và sự hướng dẫn chuyên môn của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, hoạt động nghiên cứu khoa học của các trường chính trị ngày càng bám sát với nhiệm vụ chính trị của địa phương, góp phần thiết thực vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu, tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền các cấp.

Bảng 1. Kết quả hoạt động nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh, trường cán bộ bộ, ngành giai đoạn 2020-2024

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tổng kết công tác trường chính trị, trường bộ, ngành giai đoạn 2020-2024⁽¹⁾.

Nhìn một cách khái quát, nội dung nghiên cứu khoa học của các trường chính trị trong thời gian qua đã bám sát vào nhiệm vụ chính trị và những vấn đề lý luận và thực tiễn mới đặt ra ở địa phương, như vận dụng các nghị quyết của Đảng vào nâng cao chất lượng giảng dạy, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn; xây dựng và hoàn thiện các tiêu chí trường chính trị chuẩn; đẩy mạnh cải cách hành chính; xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở; phát triển kinh tế - xã hội gắn với xây dựng nông thôn mới; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Bên cạnh đó, hoạt động nghiên cứu khoa học của các trường chính trị ngày càng chú trọng đến tính thực tiễn, coi trọng khả năng ứng dụng và hiệu quả xã hội của kết quả nghiên cứu, qua đó góp phần từng bước khắc phục tình trạng nghiên cứu thiên về lý thuyết, chưa gắn với yêu cầu của thực tiễn.

Công tác nghiên cứu khoa học tại các trường chính trị cấp tỉnh đã từng bước được triển khai nghiêm túc, bài bản, bảo đảm quy trình, tiến độ, chất lượng, hiệu quả. Trên cơ sở đó, các trường đã chủ động xây dựng kế hoạch nghiên cứu khoa học hằng năm, xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực và cách thức tổ chức thực hiện; chủ động đề xuất với các Học viện trực thuộc, viện chuyên ngành của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh hỗ trợ, giúp đỡ; đồng thời tăng cường phối hợp với các ban, sở, ngành, địa phương trong quá trình triển khai nhiệm vụ khoa học. Việc mời các nhà khoa học ở trung ương, các chuyên gia, những người có kinh nghiệm thực tiễn tham gia nghiên cứu đề tài, hội thảo, tọa đàm khoa học đã góp phần nâng cao chất lượng khoa học và tính khả thi của các kết quả nghiên cứu.

Trên cơ sở đó, kết quả nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh ngày càng phong phú, thể hiện qua số lượng và chất lượng các đề tài khoa học, hội thảo, tọa đàm, sách chuyên khảo, tham khảo và các bài viết đăng trên báo, tạp chí khoa học.

Bảng 2. Cơ cấu đề tài khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh theo cấp quản lý

Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tổng kết công tác trường chính trị, trường bộ, ngành giai đoạn 2020-2024⁽²⁾.

Về quy mô nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, số lượng đề tài khoa học được triển khai tại các trường chính trị cấp tỉnh có xu hướng gia tăng qua các năm. Năm 2020, toàn hệ thống triển khai 357 đề tài khoa học; đến năm 2024, đã tăng lên 455 đề tài. Đáng chú ý, số lượng đề tài khoa học cấp tỉnh tăng mạnh, từ 29 đề tài năm 2020 lên 88 đề tài năm 2024, phản ánh xu hướng gia tăng việc giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học gắn với yêu cầu thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương.

Bên cạnh đó, đề tài khoa học cấp trường vẫn chiếm tỷ trọng lớn, tiếp tục giữ vai trò nền tảng trong việc nâng cao năng lực nghiên cứu của đội ngũ giảng viên, tạo tiền đề cho việc tham gia thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu khoa học ở cấp cao hơn. Nội dung các đề tài đã cung cấp những luận cứ khoa học phục vụ cho việc hoạch định chủ trương, chính sách phát triển địa phương và đổi mới tổ chức, hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị ở địa phương.

Hoạt động hội thảo, tọa đàm khoa học tại các trường chính trị cấp tỉnh tiếp tục được duy trì thường xuyên và có xu hướng mở rộng về quy mô, hình thức tổ chức. Năm 2020-2024, số lượng hội thảo khoa học các cấp do các trường chính trị tổ chức tăng từ 272 đến 391 hội thảo/năm, phản ánh nhu cầu trao đổi học thuật và tổng kết thực tiễn ngày càng gia tăng. Riêng năm 2024, toàn hệ thống các trường đã tổ chức 111 hội thảo khoa học cấp tỉnh, 213 hội thảo khoa học cấp trường, 11 hội thảo cấp bộ - trong đó có 8 hội thảo khoa học cấp bộ theo mô hình học viện/viện-trường, cùng với 5 hội thảo quốc tế và 2 hội thảo quốc gia⁽³⁾.

Đáng chú ý, mô hình học viện/viện-trường ngày càng được quan tâm, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa các trường chính trị với Học viện, các viện nghiên cứu chuyên ngành trong trao đổi học thuật, tổng kết thực tiễn và phát triển lý luận.

Bên cạnh đó, các trường chính trị cấp tỉnh cũng chú trọng tổ chức tọa đàm khoa học, tập trung vào những vấn đề chuyên sâu gắn với thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương. Số liệu tổng hợp năm 2020-2024 cho thấy, tổng số tọa đàm khoa học toàn hệ thống có sự biến động qua các năm, từ 130 tọa đàm năm 2020 giảm xuống 60 tọa đàm năm 2023, sau đó tăng lên 93 tọa đàm năm 2024⁽⁴⁾. Thông qua các hoạt động này, vai trò của các trường chính trị cấp tỉnh ngày càng được khẳng định trong việc tham gia thảo luận, làm rõ và góp phần giải quyết những vấn đề lý luận và thực tiễn đặt ra trong công tác quản lý nhà nước và xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương.

Cùng với đó, hoạt động xuất bản và công bố khoa học tại các trường chính trị cấp tỉnh ghi nhận sự gia tăng đáng kể. Số lượng sách chuyên khảo, tham khảo tăng nhanh, từ mức rất hạn chế, chỉ 14-17 đầu sách/năm những năm 2021-2022, lên 95 đầu sách năm 2023 và 120 đầu sách năm 2024. Số bài viết đăng trên các tạp chí khoa học, tăng rõ rệt: năm 2023 có 588 bài và năm 2024 đạt 496 bài⁽⁵⁾.

Bên cạnh đó, hệ thống bản tin, nội san Thông tin Lý luận và Thực tiễn tiếp tục được duy trì với số lượng lớn; riêng năm 2024 các trường xuất bản tổng số 236 số⁽⁶⁾, qua đó góp phần phổ biến kết quả nghiên cứu khoa học và trao đổi kinh nghiệm quản lý nhà nước ở địa phương. Hoạt động xuất bản bản tin, nội san, tạp chí khoa học của các trường được duy trì và từng bước nâng cao chất lượng, trở thành kênh quan trọng trong việc phổ biến kết quả nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm quản lý và phục vụ trực tiếp công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Nhiều ấn phẩm có nội dung phong phú, bám sát thực tiễn địa phương, có sức lan tỏa nhất định, đáp ứng nhu cầu nghiên cứu và trao đổi học thuật của đội ngũ giảng viên, cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở.

Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh đã được chuyển giao và sử dụng trong quá trình xây dựng, điều chỉnh chủ trương, chính sách phát triển địa phương cũng như đổi mới tổ chức, hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính trị địa phương. Qua đó cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của các trường chính trị cấp tỉnh trong việc tham gia cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quản lý nhà nước, xây dựng hệ thống chính trị ở địa phương.

2.1.2. Hạn chế

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh hiện nay còn bộc lộ một số hạn chế cần được khắc phục.

Một là, quy mô và mức độ triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học ở một số trường chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra. Số lượng đề tài, hội thảo khoa học cấp tỉnh còn hạn chế; mức độ tham gia nghiên cứu khoa học giữa các trường chưa đồng đều, qua đó phản ánh sự chênh lệch nhất định về năng lực tổ chức, điều phối hoạt động nghiên cứu và nguồn lực dành cho nghiên cứu khoa học.

Hai là, hiệu quả nghiên cứu khoa học phục vụ công tác tư vấn, tham mưu hoạch định chủ trương, chính sách cho địa phương của các trường chính trị cấp tỉnh còn chưa thật sự rõ nét. Hoạt động nghiên cứu khoa học ở một số trường chưa tạo được chuyển biến rõ ràng trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quá trình xây dựng, bổ sung và điều chỉnh chủ trương, chính sách phát triển địa phương. Mối liên kết giữa hoạt động nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn của công tác lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước ở địa phương trong một số trường hợp còn chưa chặt chẽ, thiếu tính thường xuyên và ổn định.

Ba là, việc chuyển hóa kết quả nghiên cứu khoa học thành các báo cáo kiến nghị, đề xuất chính sách còn hạn chế. Ở một số trường chính trị, kết quả nghiên cứu từ các đề tài, hội thảo khoa học cấp tỉnh, cấp bộ chưa được chuyển hóa đầy đủ thành các báo cáo kiến nghị, đề xuất gửi tỉnh ủy, thành ủy hoặc các cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp đã xây dựng được báo cáo kiến nghị, đề xuất thì chất lượng trong một số trường hợp còn chưa đáp ứng yêu cầu về tính khái quát, chiều sâu phân tích và khả năng vận dụng vào thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương.

Bốn là, hoạt động xuất bản các sản phẩm khoa học có giá trị lâu dài chưa trở thành hoạt động thường xuyên. Việc xuất bản sách chuyên khảo, sách tham khảo ở một số trường còn gặp khó khăn, số lượng và tính ổn định chưa cao, chưa hình thành được nền tảng bền vững cho việc hệ thống hóa, tích lũy và lan tỏa kết quả nghiên cứu khoa học. Điều này phần nào làm hạn chế khả năng sử dụng lâu dài các kết quả nghiên cứu trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cũng như trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ tham mưu, tư vấn chính sách ở địa phương.

Từ những hạn chế nêu trên cho thấy, việc tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học ở các trường chính trị cấp tỉnh là yêu cầu khách quan và cấp thiết trong giai đoạn hiện nay. Trọng tâm của quá trình này cần tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế quản lý nghiên cứu khoa học; phát triển đội ngũ giảng viên có năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn; đồng thời tăng cường sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu khoa học với thực tiễn công tác lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước ở địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả ứng dụng và giá trị thực tiễn của các kết quả nghiên cứu.

2.2. Giải pháp nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh

Một là, nâng cao nhận thức của đảng ủy, ban giám hiệu các trường chính trị về vai trò của nghiên cứu khoa học đối với công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu, tư vấn chính sách.

Trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương, nghiên cứu khoa học không chỉ là một hoạt động bổ trợ mà cần được xác định là một trong những chức năng cốt lõi của các trường chính trị cấp tỉnh. Việc nâng cao nhận thức của đảng ủy, ban giám hiệu nhà trường về vị trí, vai trò của nghiên cứu khoa học có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng và hiệu quả của hoạt động này, đồng thời tác động trực tiếp đến việc thực hiện chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu, tư vấn chính sách cho địa phương.

Nhận thức đầy đủ về vai trò của nghiên cứu khoa học giúp đảng ủy, ban giám hiệu các trường chính trị cấp tỉnh xác định đúng mối quan hệ giữa nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Thông qua nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn, nhà trường có điều kiện cập nhật kịp thời những tri thức mới nảy sinh trong thực tiễn, cung cấp các luận cứ khoa học phục vụ đổi mới nội dung, chương trình và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng theo hướng gắn lý luận với thực tiễn. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực quản lý, điều hành và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn công tác của đội ngũ cán bộ, công chức ở địa phương.

Nghiên cứu khoa học đồng thời cần được nhìn nhận như một cách thức quan trọng để các trường chính trị cấp tỉnh tham gia trực tiếp vào quá trình tham mưu, tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền địa phương. Khi đảng ủy, ban giám hiệu nhà trường thực sự coi trọng nghiên cứu khoa học, hoạt động này sẽ được định hướng rõ ràng hơn, tập trung vào giải quyết các vấn đề đặt ra từ thực tiễn của địa phương, qua đó nâng cao tính ứng dụng và giá trị thực tiễn của kết quả nghiên cứu, góp phần hỗ trợ quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách ở địa phương.

Việc đảng ủy, ban giám hiệu nhà trường nhận thức rõ về vai trò và quan tâm công tác nghiên cứu khoa học còn có ý nghĩa tạo động lực cho đội ngũ giảng viên, cán bộ nghiên cứu tham gia tích cực vào hoạt động nghiên cứu. Nhận thức đúng vị trí, vai trò, từ đó có kế hoạch hành động phù hợp, thể hiện ở sự quan tâm bố trí thời gian, nguồn lực và cơ chế khuyến khích cho nghiên cứu khoa học, đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả và chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của nhà trường.

Như vậy, nâng cao nhận thức của đảng ủy, ban giám hiệu các trường chính trị cấp tỉnh về vai trò của nghiên cứu khoa học là yêu cầu mang tính nền tảng, tạo tiền đề quan trọng để đổi mới và nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tham mưu, tư vấn chính sách trong giai đoạn hiện nay.

Hai là, đổi mới cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học theo hướng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn quản lý nhà nước ở địa phương, coi trọng hiệu quả ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

Đổi mới cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả nghiên cứu khoa học tại các trường chính trị cấp tỉnh trong bối cảnh đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp hiện nay. Thực tiễn cho thấy, khi cơ chế quản lý khoa học còn mang nặng tính hành chính, thiếu gắn kết với nhu cầu thực tiễn của địa phương thì kết quả nghiên cứu khó phát huy giá trị ứng dụng, chưa đáp ứng được yêu cầu trong việc tham mưu, tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền địa phương.

Quá trình đổi mới cơ chế quản lý nghiên cứu khoa học cần bắt đầu từ việc xác định và lựa chọn nhiệm vụ nghiên cứu xuất phát từ những vấn đề thực tiễn đặt ra trong công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương. Các trường chính trị cấp tỉnh cần chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn của tỉnh trong việc khảo sát, nắm bắt nhu cầu nghiên cứu, qua đó đề xuất các đề tài, nhiệm vụ khoa học có tính cấp thiết, sát thực tiễn và có khả năng ứng dụng cao. Việc lựa chọn nhiệm vụ nghiên cứu cũng cần bảo đảm tính công khai, minh bạch, tránh tình trạng dàn trải, trùng lặp hoặc mang tính hình thức, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học.

Cùng với việc đổi mới khâu xác định nhiệm vụ, quy trình tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học cũng cần được điều chỉnh theo hướng coi trọng chất lượng và hiệu quả ứng dụng của sản phẩm nghiên cứu. Thay vì chỉ tập trung vào việc hoàn thành thủ tục, hồ sơ nghiệm thu, công tác quản lý khoa học của các trường cần chú trọng đánh giá mức độ vận dụng kết quả nghiên cứu vào hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương. Các tiêu chí đánh giá cần được cụ thể hóa theo từng loại hình nghiên cứu, gắn với địa chỉ ứng dụng rõ ràng, qua đó phản ánh đúng giá trị và tác động của kết quả nghiên cứu.

Đồng thời, cần hoàn thiện cơ chế gắn trách nhiệm của chủ nhiệm đề tài và đơn vị chủ trì với hiệu quả sử dụng kết quả nghiên cứu. Những kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao, được địa phương tiếp nhận và sử dụng cần được ghi nhận, khen thưởng kịp thời nhằm tạo động lực cho đội ngũ nghiên cứu. Song song với đó, cần có biện pháp chấn chỉnh đối với những đề tài triển khai hình thức, thiếu chiều sâu và giá trị thực tiễn, qua đó góp phần nâng cao kỷ cương, trách nhiệm và chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học.

Đổi mới cơ chế quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học theo hướng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Coi trọng hiệu quả ứng dụng của kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học mà còn khẳng định rõ hơn vai trò của các trường chính trị cấp tỉnh trong tham mưu, tư vấn chính sách và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương.

Ba là, phát triển năng lực nghiên cứu khoa học và tham mưu chính sách.

Phát triển năng lực nghiên cứu khoa học và tham mưu chính sách của đội ngũ giảng viên, cán bộ là điều kiện có ý nghĩa then chốt để nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh trong bối cảnh mới. Thực tiễn cho thấy, dù cơ chế và nguồn lực có được cải thiện, nhưng nếu đội ngũ trực tiếp thực hiện nghiên cứu không đáp ứng yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm thì kết quả nghiên cứu khó có giá trị ứng dụng và khó đóng góp thiết thực cho công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương.

Việc nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho đội ngũ giảng viên, cán bộ khoa học cần được đặt trong mối quan hệ gắn kết giữa đào tạo lý luận và tổng kết thực tiễn. Nội dung bồi dưỡng cần tập trung vào phương pháp nghiên cứu khoa học, phương pháp phân tích chính sách, kỹ năng xử lý và khai thác dữ liệu, cũng như khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành các khuyến nghị cụ thể phục vụ hoạt động lãnh đạo, quản lý. Hoạt động nghiên cứu thực tế tại địa phương cần được coi là một yêu cầu quan trọng nhằm giúp giảng viên, cán bộ khoa học tiếp cận trực tiếp với những vấn đề đang đặt ra trong quản lý, điều hành, từ đó nâng cao tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của sản phẩm nghiên cứu.

Chất lượng đội ngũ nghiên cứu khoa học cũng chịu tác động trực tiếp từ cơ chế sử dụng, đánh giá và đãi ngộ. Việc đánh giá giảng viên, cán bộ nghiên cứu cần được thực hiện trên cơ sở kết hợp hài hòa giữa kết quả giảng dạy và kết quả nghiên cứu khoa học, coi nghiên cứu khoa học là tiêu chí quan trọng trong quy hoạch, bổ nhiệm và xét thi đua, khen thưởng. Những công trình nghiên cứu có giá trị ứng dụng trong thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý cần được ghi nhận một cách kịp thời và xứng đáng, qua đó tạo động lực cho đội ngũ giảng viên, cán bộ nghiên cứu tiếp tục đầu tư công sức cho hoạt động nghiên cứu khoa học.

Đồng thời, phát triển đội ngũ giảng viên, cán bộ nghiên cứu theo hướng tăng cường năng lực tham mưu, tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền địa phương là yêu cầu ngày càng rõ nét đối với các trường chính trị cấp tỉnh. Khi đội ngũ giảng viên vừa có năng lực nghiên cứu khoa học, vừa có khả năng tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và phản biện chính sách, vai trò của các trường chính trị cấp tỉnh sẽ được khẳng định rõ hơn như những trung tâm nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham mưu chính sách có uy tín ở địa phương.

Bốn là, tăng cường phối hợp giữa các trường chính trị với các cơ quan của hệ thống chính trị ở địa phương trong việc xác định nhiệm vụ nghiên cứu và sử dụng kết quả nghiên cứu.

Tăng cường phối hợp giữa các trường chính trị với các cơ quan của hệ thống chính trị ở địa phương trong việc xác định nhiệm vụ nghiên cứu và sử dụng kết quả nghiên cứu là yêu cầu quan trọng nhằm nâng cao tính thực tiễn và hiệu quả ứng dụng của hoạt động nghiên cứu khoa học. Trong bối cảnh yêu cầu đổi mới công tác lãnh đạo, quản lý ở địa phương ngày càng cao, nếu hoạt động nghiên cứu khoa học của các trường chính trị không gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chức năng thì kết quả nghiên cứu khó có khả năng được tiếp nhận và sử dụng, làm giảm vai trò tham mưu, tư vấn chính sách của nhà trường.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các trường chính trị với các cơ quan trong hệ thống chính trị ở địa phương cần được thực hiện ngay từ khâu xác định nhiệm vụ nghiên cứu khoa học. Thông qua cơ chế trao đổi, tham vấn thường xuyên với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan chuyên môn của tỉnh, các trường chính trị có điều kiện nắm bắt kịp thời những vấn đề đang đặt ra trong công tác lãnh đạo, quản lý. Trên cơ sở đó, việc đề xuất các nhiệm vụ nghiên cứu sẽ bám sát yêu cầu thực tiễn, đáp ứng nhu cầu hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách ở địa phương. Cách tiếp cận này góp phần bảo đảm rằng, các đề tài nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn có khả năng ứng dụng cao trong thực tiễn.

Quá trình phối hợp không chỉ dừng lại ở giai đoạn xác định nhiệm vụ nghiên cứu mà cần được duy trì xuyên suốt quá trình tổ chức thực hiện và sử dụng kết quả nghiên cứu. Sự tham gia của các cơ quan trong hệ thống chính trị ở địa phương trong quá trình nghiên cứu có vai trò định hướng nội dung, phương pháp và sản phẩm nghiên cứu phù hợp với yêu cầu thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp nhận, vận dụng kết quả nghiên cứu sau khi nghiệm thu. Khi kết quả nghiên cứu được sử dụng trong xây dựng, hoàn thiện chủ trương, chính sách hoặc phục vụ công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, vai trò của các trường chính trị cấp tỉnh được khẳng định rõ hơn với tư cách là những thiết chế nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham mưu, tư vấn chính sách có uy tín ở địa phương.

3. Kết luận

Nghiên cứu khoa học là hoạt động có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và hỗ trợ hoạt động lãnh đạo, quản lý ở địa phương. Thực tiễn những năm 2020-2024 cho thấy, công tác nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh đã đạt được những kết quả tích cực, từng bước đáp ứng yêu cầu gắn kết lý luận với thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính, tinh gọn bộ máy và vận hành chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới, hoạt động nghiên cứu khoa học của các trường chính trị cấp tỉnh cần tiếp tục được đổi mới theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính ứng dụng. Qua đó, khẳng định rõ hơn vai trò của các trường chính trị cấp tỉnh trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tham mưu, tư vấn chính sách cho cấp ủy, chính quyền địa phương.

Ngày nhận: 21-01-2026; Ngày bình duyệt: 30-01-2026; Ngày duyệt đăng: 11-02-2026.

Email tác giả: theconghcma@gmail.com

(1), (2), (3), (4), (5), (6) Số liệu được tổng hợp từ các báo cáo của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về tổng kết công tác trường chính trị năm 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 (Báo cáo số 12-BC/HVCTQG ngày 12-01-2021; Báo cáo số 730-BC/HVCTQG ngày 28-01-2022; Báo cáo số 1747-BC/HVCTQG ngày 15-02-2023; Báo cáo số 2964-BC/HVCTQG ngày 01-3-2024; Báo cáo số 95-BC/HVCTQG ngày 20-02-2025).