Phát huy tinh thần trách nhiệm và văn hóa công vụ của đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu hiện nay

TS NGUYỄN THỊ BÍCH LAN
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Đảng ta nhận thức ngày càng đầy đủ hơn về vai trò của hoạt động tham mưu trong bảo đảm chất lượng hoạch định chủ trương, nghị quyết. Tham mưu không chỉ là chức năng kỹ thuật hỗ trợ cấp ủy mà là một bộ phận cấu thành năng lực lãnh đạo của Đảng. Nâng cao chất lượng công tác tham mưu đồng nghĩa với nâng cao chất lượng ra quyết định chính trị. Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước biến động nhanh, phức tạp, yêu cầu đặt ra đối với công tác tham mưu không dừng lại ở việc tổng hợp thông tin, mà phải phát triển năng lực phân tích, dự báo chiến lược, đánh giá tác động chính sách và đề xuất giải pháp khả thi. Vì vậy, Đại hội XIII đã đặt nền móng cho cách tiếp cận mới: tham mưu phải gắn với tính khoa học, tính thực tiễn và tính dự báo.

2. Nội dung

2.1. Văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu

Một là, văn hóa công vụ, một phạm trù chính trị - đạo đức trong hoạt động công vụ

Trong khoa học chính trị và khoa học tổ chức nhà nước, văn hóa công vụ được tiếp cận như một bộ phận cấu thành của văn hóa chính trị, phản ánh trình độ phát triển về nhận thức, chuẩn mực đạo đức và phương thức hành xử của đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi quyền lực công. Từ góc độ lý luận, văn hóa công vụ không chỉ dừng lại ở những quy tắc ứng xử bề ngoài mà là hệ giá trị chi phối toàn bộ thái độ, động cơ và hành vi của chủ thể công vụ đối với công việc, tổ chức và xã hội.

Chủ nghĩa Mác - Lênin khẳng định, hoạt động của bộ máy nhà nước và đội ngũ cán bộ không phải là hoạt động trung tính về giá trị mà luôn mang bản chất giai cấp và mục tiêu chính trị nhất định. Trong nhà nước kiểu mới, nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, văn hóa công vụ phải phản ánh bản chất tiến bộ đó, thể hiện ở tinh thần phụng sự nhân dân, tôn trọng kỷ luật, đề cao trách nhiệm và đạo đức cách mạng. Trên nền tảng ấy, văn hóa công vụ trở thành một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm cho quyền lực công được thực thi đúng mục đích, hiệu quả và vì lợi ích chung.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng vấn đề đạo đức và phong cách của người cán bộ trong thực thi công vụ. Người nhiều lần nhấn mạnh: “Việc gì lợi cho dân, ta phải hết sức làm. Việc gì hại đến dân, ta phải hết sức tránh” (Hồ Chí Minh, 2011, tr.65). Những yêu cầu về “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, về phong cách làm việc khoa học, nói đi đôi với làm, sâu sát thực tiễn… là những nội dung cốt lõi của văn hóa công vụ theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Đối với cán bộ tham mưu, giúp việc cấp ủy, văn hóa công vụ trước hết thể hiện ở thái độ trung thành với Đảng, tận tụy với nhiệm vụ, nghiêm túc trong nghiên cứu, khách quan trong tham mưu và chuẩn mực trong giao tiếp, ứng xử công tác.

Từ góc độ thể chế, văn hóa công vụ ở nước ta đã từng bước được cụ thể hóa bằng các quy định của Đảng và Nhà nước. Quyết định số 1847/QĐ-TTg ngày 27-12-2018 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ xác định rõ mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức “chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả”. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09-5-2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng trong giai đoạn mới tiếp tục khẳng định yêu cầu xây dựng phong cách công tác dân chủ, khoa học, kỷ cương, nêu gương. Đây là nền tảng đạo đức của hoạt động công vụ. Văn hóa công vụ không chỉ là yêu cầu đạo đức cá nhân mà đã trở thành chuẩn mực chính trị - tổ chức mang tính bắt buộc.

Đối với các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy, văn hóa công vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là bộ phận trực tiếp tham gia chuẩn bị nội dung, đề xuất chủ trương, giải pháp cho cấp ủy lãnh đạo, chỉ đạo. Văn hóa công vụ trong hoạt động tham mưu thể hiện ở việc tuân thủ nghiêm nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, chấp hành đúng chức năng, nhiệm vụ, quy trình công tác; đồng thời thể hiện ở tinh thần làm việc khách quan, khoa học, tôn trọng sự thật, không vụ lợi, không vì động cơ cá nhân làm sai lệch nội dung tham mưu.

Có thể khái quát, văn hóa công vụ trong công tác tham mưu cấp ủy là hệ giá trị chính trị - đạo đức định hướng nhận thức, thái độ và hành vi của cán bộ tham mưu trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và đề xuất quyết sách.

Hai là, tinh thần trách nhiệm - yêu cầu cốt lõi của cán bộ tham mưu

Tinh thần trách nhiệm là một phạm trù đạo đức - chính trị phản ánh mức độ tự giác của cá nhân trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao, gắn với ý thức về bổn phận, danh dự và trách nhiệm trước tổ chức, trước Đảng và trước nhân dân. Trong hoạt động công vụ nói chung và công tác tham mưu, tổng hợp nói riêng, tinh thần trách nhiệm không chỉ thể hiện ở việc hoàn thành công việc theo yêu cầu hình thức, mà quan trọng hơn là ở thái độ chủ động, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm đối với chất lượng và hiệu quả của sản phẩm tham mưu.

Theo Hồ Chí Minh, tinh thần trách nhiệm là một trong những phẩm chất hàng đầu của người cán bộ cách mạng. Người chỉ rõ: “khi Đảng, Chính phủ, hoặc cấp trên giao cho ta việc gì, bất kỳ to hay nhỏ, khó hay dễ, ta cũng đưa cả tinh thần, lực lượng ra làm cho đến nơi đến chốn, vượt mọi khó khăn, làm cho thành công” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.248), có nghĩa là có trách nhiệm thì việc gì cũng làm đến nơi đến chốn; thiếu trách nhiệm thì việc gì cũng dễ hỏng. Đối với cán bộ làm công tác tham mưu, trách nhiệm không chỉ là chấp hành mệnh lệnh hành chính, mà là trách nhiệm chính trị trước Đảng về tính đúng đắn, khoa học và khả thi của những kiến nghị, đề xuất được đưa ra. Điều đó đòi hỏi cán bộ tham mưu phải không ngừng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, bám sát tình hình cơ sở để tham mưu sát đúng, kịp thời.

Trong các văn kiện của Đảng, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên luôn được đặt ở vị trí trung tâm. Quy định số 08-QĐi/TW của Ban Chấp hành Trung ương về trách nhiệm nêu gương yêu cầu cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, phải gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ, dám chịu trách nhiệm trước tập thể về kết quả công việc được giao. Kết luận số 14-KL/TW ngày 22-9-2021 của Bộ Chính trị về khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung tiếp tục khẳng định quan điểm nhất quán của Đảng trong việc đề cao tinh thần trách nhiệm, đồng thời khắc phục tâm lý sợ sai, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm trong đội ngũ cán bộ.

Đối với công tác tham mưu của các cơ quan giúp việc cấp ủy, tinh thần trách nhiệm thể hiện tập trung ở một số phương diện cơ bản: (i) trách nhiệm trong nghiên cứu, chuẩn bị nội dung tham mưu, bảo đảm thông tin đầy đủ, chính xác, có phân tích, đánh giá; (ii) trách nhiệm trong đề xuất, kiến nghị, dám nêu chính kiến trên cơ sở khoa học và thực tiễn, không xuôi chiều, không né tránh vấn đề khó; (iii) trách nhiệm trong theo dõi, đôn đốc và tổng kết việc thực hiện các quyết định của cấp ủy, kịp thời tham mưu điều chỉnh khi có phát sinh mới. Thiếu tinh thần trách nhiệm ở bất kỳ khâu nào cũng có thể làm giảm chất lượng, thậm chí làm sai lệch ý đồ lãnh đạo của cấp ủy.

Ba là, mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu

Văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm là hai yếu tố có quan hệ mật thiết, tác động qua lại và bổ sung cho nhau trong quá trình thực thi công vụ. Văn hóa công vụ tạo ra môi trường, chuẩn mực và khuôn khổ hành vi cho cán bộ; trong khi đó, tinh thần trách nhiệm là động lực nội sinh thúc đẩy cá nhân hành động tích cực, sáng tạo trong khuôn khổ các chuẩn mực ấy. Đối với công tác tham mưu cấp ủy, mối quan hệ này càng thể hiện rõ nét.

Một mặt, văn hóa công vụ là điều kiện cần để hình thành và phát huy tinh thần trách nhiệm của cán bộ tham mưu. Một môi trường công vụ đề cao kỷ luật, minh bạch, công bằng, coi trọng chất lượng và hiệu quả công việc sẽ khuyến khích cán bộ chủ động, tận tâm và dám chịu trách nhiệm. Ngược lại, nếu môi trường công vụ thiếu chuẩn mực, kỷ cương lỏng lẻo, việc đánh giá, sử dụng cán bộ không gắn với kết quả và trách nhiệm cụ thể, thì tinh thần trách nhiệm khó có thể được nuôi dưỡng và phát huy.

Mặt khác, tinh thần trách nhiệm của từng cán bộ là yếu tố trực tiếp làm sống động và hiện thực hóa các giá trị văn hóa công vụ. Văn hóa công vụ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được thể hiện thông qua hành vi cụ thể của từng cá nhân trong quá trình tham mưu, tổng hợp. Thực tiễn cho thấy, ở những cơ quan tham mưu có đội ngũ cán bộ giàu tinh thần trách nhiệm, các chuẩn mực văn hóa công vụ thường được tuân thủ nghiêm túc, chất lượng tham mưu được nâng lên rõ rệt. Ngược lại, nếu cán bộ thiếu trách nhiệm, làm việc đối phó, hình thức, thì dù quy chế, quy định có đầy đủ đến đâu cũng khó bảo đảm tính hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức thực hiện; các chuẩn mực văn hóa công vụ dễ bị xem nhẹ, chất lượng tham mưu không đáp ứng yêu cầu, thậm chí có thể dẫn đến những sai sót, chậm trễ, làm giảm uy tín của cơ quan và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy.

2.2. Văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm đối với nâng cao chất lượng công tác tham mưu

Thứ nhất, văn hóa công vụ như một phạm trù giá trị - chuẩn mực chi phối hoạt động tham mưu

Trong các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy, văn hóa công vụ giữ vai trò đặc biệt quan trọng, bởi đây là lĩnh vực gắn trực tiếp với việc tham gia vào quá trình hình thành các quyết sách của Đảng. Văn hóa công vụ trong công tác tham mưu, tổng hợp trước hết thể hiện ở tính đảng, tính nguyên tắc và tính kỷ luật. Các sản phẩm tham mưu không đơn thuần là kết quả của hoạt động chuyên môn, mà là sự kết tinh của nhận thức chính trị, phương pháp tư duy lý luận và thái độ trách nhiệm của cán bộ tham mưu. Do đó, văn hóa công vụ trở thành yếu tố định hướng hành vi, điều chỉnh phương pháp và bảo đảm tính thống nhất trong hoạt động tham mưu của các cơ quan giúp việc cấp ủy. Ở bình diện này, văn hóa công vụ góp phần hình thành phong cách tham mưu khoa học, khách quan, toàn diện; hạn chế tình trạng chủ quan, duy ý chí hoặc tham mưu theo cảm tính. Đồng thời, văn hóa công vụ còn là cơ sở để thiết lập mối quan hệ công tác lành mạnh giữa các chủ thể tham gia vào quá trình tham mưu, bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, thông suốt giữa các ban, cơ quan của cấp ủy.

Thứ hai, tinh thần trách nhiệm với tư cách là động lực nội sinh góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng công tác tham mưu

Trong cấu trúc nhân cách chính trị của cán bộ tham mưu, tinh thần trách nhiệm giữ vai trò là động lực nội sinh, trực tiếp chi phối mức độ tận tâm, chủ động và sáng tạo trong thực thi nhiệm vụ. Tinh thần trách nhiệm không chỉ dừng lại ở việc hoàn thành nhiệm vụ theo chức trách, mà còn thể hiện ở thái độ dấn thân, ý thức tự chịu trách nhiệm trước cấp ủy và trước Đảng về tính đúng đắn, kịp thời và hiệu quả của các đề xuất tham mưu. Tinh thần trách nhiệm là yếu tố gắn kết giữa quyền hạn được giao với nghĩa vụ phải thực hiện, là tiêu chí quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động của đội ngũ cán bộ. Trong công tác tham mưu, tổng hợp, nơi mà sản phẩm trí tuệ có ảnh hưởng gián tiếp nhưng sâu rộng đến hoạt động lãnh đạo của cấp ủy, thì tinh thần trách nhiệm càng có ý nghĩa quyết định. Tinh thần trách nhiệm cao giúp cán bộ tham mưu vượt qua tâm lý an toàn, sợ sai, né tránh trách nhiệm - những biểu hiện dễ phát sinh trong môi trường công vụ mang tính tập thể cao. Ngược lại, nếu tinh thần trách nhiệm không được đề cao, thì ngay cả khi có hệ thống quy chế, quy trình đầy đủ, chất lượng tham mưu vẫn khó được bảo đảm một cách thực chất.

Thứ ba, sự thống nhất biện chứng giữa văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong nâng cao chất lượng tham mưu

Văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm tồn tại trong mối quan hệ biện chứng, vừa thống nhất vừa tác động lẫn nhau trong quá trình thực hiện công tác tham mưu. Văn hóa công vụ tạo ra khuôn khổ chuẩn mực cho hành vi công vụ; tinh thần trách nhiệm quyết định mức độ hiện thực hóa các chuẩn mực đó trong thực tiễn hoạt động.

Nếu chỉ nhấn mạnh đến văn hóa công vụ dưới dạng các quy định, quy chế mà không gắn với việc phát huy tinh thần trách nhiệm cá nhân, thì văn hóa công vụ dễ rơi vào hình thức, thiếu sức sống. Ngược lại, tinh thần trách nhiệm cá nhân nếu tách rời khỏi các chuẩn mực văn hóa công vụ và kỷ luật của Đảng, thì có thể dẫn đến tình trạng tùy tiện, thiếu thống nhất trong tham mưu, ảnh hưởng đến nguyên tắc tập trung dân chủ.

Chính vì vậy, nâng cao chất lượng công tác tham mưu của các cơ quan giúp việc cấp ủy đòi hỏi phải xây dựng một chỉnh thể thống nhất giữa văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm. Đây là yêu cầu có tính tất yếu, phù hợp với tinh thần các nghị quyết của Đảng về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đặc biệt là yêu cầu đề cao trách nhiệm nêu gương, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong hệ thống chính trị hiện nay.

2.3. Thực trạng văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu

Những thành tựu đạt được

Trong những năm gần đây, cùng với việc đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng, văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp phục vụ sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp. Có thể khái quát:

Trước hết, nhận thức về vai trò của văn hóa công vụ trong hoạt động tham mưu ngày càng được nâng lên. Nhiều cấp ủy đã quan tâm ban hành, rà soát và hoàn thiện các quy chế làm việc, quy trình tham mưu, tổng hợp; bước đầu hình thành phong cách làm việc khoa học, dân chủ, kỷ cương trong các cơ quan tham mưu. Qua đó, tính thống nhất, đồng bộ trong tham mưu, tổng hợp được tăng cường, hạn chế tình trạng tùy tiện, thiếu nhất quán trong đề xuất, kiến nghị. Bên cạnh đó, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ tham mưu nhìn chung được củng cố. Đa số cán bộ thể hiện ý thức chấp hành nghiêm sự phân công của tổ chức, chủ động nghiên cứu các chủ trương, nghị quyết của Đảng, bám sát thực tiễn địa phương, cơ sở để tham mưu cho cấp ủy. Nhiều đề án, báo cáo tham mưu ngày càng có chất lượng, bảo đảm cả yêu cầu về chính trị, pháp lý và tính khả thi trong tổ chức thực hiện.

Một số hạn chế, bất cập

Phát huy tinh thần trách nhiệm và văn hóa công vụ trong công tác tham mưu hiện nay vẫn còn một số hạn chế.

Việc thực hành văn hóa công vụ trong một bộ phận cán bộ tham mưu chưa thực sự đồng bộ và bền vững. Ở một số cơ quan, văn hóa công vụ mới dừng lại ở việc ban hành quy định, quy chế, trong khi việc tổ chức thực hiện còn hình thức, thiếu kiểm tra, giám sát thường xuyên. Điều này dẫn đến tình trạng kỷ luật, kỷ cương công vụ chưa nghiêm; phong cách làm việc thiếu tính chuyên nghiệp, ảnh hưởng đến chất lượng tham mưu; tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ tham mưu chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Biểu hiện dễ nhận thấy là tâm lý e dè, ngại va chạm, né tránh trách nhiệm cá nhân; tham mưu theo hướng an toàn, thiếu tính phản biện và đề xuất giải pháp mang tính đột phá.

Mối quan hệ giữa văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu chưa được nhận thức và xử lý một cách thống nhất. Có nơi quá nhấn mạnh yếu tố quy trình, thủ tục mà chưa chú trọng khơi dậy trách nhiệm cá nhân; có nơi lại đề cao vai trò cá nhân nhưng thiếu cơ chế kiểm soát, dễ dẫn đến tham mưu chủ quan, thiếu căn cứ khoa học. Những biểu hiện này đã được đề cập trong nhiều báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng và công tác tham mưu của các cấp ủy thời gian gần đây.

2.3. Giải pháp nâng cao văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp của cán bộ các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy

Một là, nâng cao nhận thức lý luận về văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu

Việc nâng cao chất lượng tham mưu không thể tách rời yêu cầu nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ tham mưu và cấp ủy về văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm như những giá trị nền tảng, chuẩn mực cốt lõi của hoạt động công vụ trong Đảng. Việc nâng cao nhận thức không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, quán triệt các văn bản của Đảng, mà cần làm rõ nội hàm lý luận của văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong mối quan hệ với tính đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ và yêu cầu nêu gương của cán bộ, đảng viên. Qua đó, giúp đội ngũ cán bộ tham mưu nhận thức đầy đủ rằng, mỗi sản phẩm tham mưu không chỉ là kết quả của lao động trí tuệ cá nhân, mà còn là biểu hiện cụ thể của văn hóa công vụ và trách nhiệm chính trị trước Đảng.

Hai là, hoàn thiện hệ thống quy chế, quy trình công tác tham mưu gắn với chuẩn mực văn hóa công vụ

Từ mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm, có thể thấy rằng, việc phát huy trách nhiệm cá nhân phải được đặt trong khuôn khổ các chuẩn mực và kỷ luật công vụ. Vì vậy, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chế, quy trình công tác tham mưu, tổng hợp theo hướng khoa học, chặt chẽ, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Các quy chế, quy trình không chỉ là công cụ quản lý hành chính, mà còn là phương tiện thể chế hóa các giá trị văn hóa công vụ trong hoạt động tham mưu. Thông qua đó, hình thành thói quen làm việc kỷ cương, chuẩn mực, hạn chế tình trạng tùy tiện, chủ quan trong tham mưu, đồng thời tạo cơ sở để đánh giá đúng mức độ trách nhiệm của cán bộ tham mưu trong thực thi nhiệm vụ.

Ba là, phát huy tinh thần trách nhiệm cá nhân gắn với trách nhiệm tập thể trong công tác tham mưu

Một trong những yêu cầu có tính nguyên tắc của công tác tham mưu cho cấp ủy là phải bảo đảm sự thống nhất giữa trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm tập thể. Do đó, cần xây dựng cơ chế khuyến khích cán bộ tham mưu chủ động, sáng tạo, dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm, đồng thời bảo đảm sự kiểm soát chặt chẽ trong khuôn khổ tổ chức và kỷ luật của Đảng.

Phát huy tinh thần trách nhiệm cá nhân không đồng nghĩa với cá nhân hóa trách nhiệm, mà phải đặt trong mối quan hệ biện chứng với trách nhiệm tập thể của cơ quan tham mưu. Thông qua sinh hoạt chuyên môn, thảo luận tập thể, phản biện nội bộ, cán bộ tham mưu vừa được tạo điều kiện thể hiện trách nhiệm cá nhân, vừa được điều chỉnh bởi trí tuệ và kỷ luật tập thể, góp phần nâng cao chất lượng và tính khách quan của sản phẩm tham mưu.

Bốn là, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm

Kiểm tra, giám sát là một khâu quan trọng trong bảo đảm tính thực chất của việc xây dựng và thực hành văn hóa công vụ. Do đó, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc chấp hành các chuẩn mực văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm của cán bộ tham mưu, coi đây là tiêu chí quan trọng trong đánh giá chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp.

Thông qua kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện những biểu hiện hình thức, né tránh trách nhiệm hoặc vi phạm chuẩn mực công vụ; đồng thời biểu dương, nhân rộng những điển hình thực hiện tốt văn hóa công vụ, tinh thần trách nhiệm. Qua đó, góp phần tạo môi trường công tác lành mạnh, kỷ cương, thúc đẩy đội ngũ cán bộ tham mưu không ngừng tự rèn luyện và hoàn thiện.

Năm là, xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu có bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ và năng lực đáp ứng yêu cầu mới.

Về lâu dài, nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp đòi hỏi phải gắn việc xây dựng văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm với chiến lược xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức công vụ trong sáng và năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tham mưu cần chú trọng đồng thời cả tri thức lý luận chính trị, kỹ năng tham mưu và rèn luyện đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm. Qua đó, hình thành đội ngũ cán bộ tham mưu vừa “hồng” vừa “chuyên”, đủ khả năng tham gia vào quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện các quyết sách của cấp ủy một cách hiệu quả.

3. Kết luận

Văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm là những giá trị nền tảng cấu thành năng lực công vụ của đội ngũ cán bộ các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp ủy. Trong điều kiện Đảng cầm quyền, công tác tham mưu, tổng hợp không chỉ là hoạt động nghiệp vụ hỗ trợ, mà là khâu mở đầu của quá trình hoạch định và tổ chức thực thi đường lối, chủ trương. Chất lượng tham mưu vì thế có quan hệ trực tiếp và mang tính quyết định đối với chất lượng lãnh đạo.

Như vậy, tham mưu là tiền đề của lãnh đạo; lãnh đạo là biểu hiện tập trung của năng lực cầm quyền; và năng lực cầm quyền là nền tảng của quản trị quốc gia hiện đại. Do đó, nâng cao chất lượng công tác tham mưu, tổng hợp không thể chỉ dừng lại ở hoàn thiện quy trình, kỹ thuật, mà phải bắt đầu từ việc xây dựng và thực hành văn hóa công vụ gắn với đề cao tinh thần trách nhiệm như một giá trị nội sinh của đội ngũ cán bộ tham mưu.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, vấn đề văn hóa công vụ và tinh thần trách nhiệm trong công tác tham mưu không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là một điều kiện có tính quy luật của quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo và hiện đại hóa quản trị quốc gia. Đây chính là điểm tựa giá trị để bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng ngày càng khoa học, hiệu lực và hiệu quả trong tình hình mới.

_________________

Ngày nhận bài: 25-3-2026; Ngày bình duyệt: 8-4-2026; Ngày duyệt đăng: 20-4-2026.

Email tác giả: bichlanhcma@gmail.com

Tài liệu tham khảo

Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 4). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 7). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.