Tăng cường sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay

DƯƠNG THẾ BẢO
Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên

1. Mở đầu

Trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, các trường trung học phổ thông công lập giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành tri thức, nhân cách, lý tưởng và năng lực công dân cho thế hệ trẻ. Quảng Ninh là địa phương có tốc độ phát triển nhanh, yêu cầu cao về chất lượng nguồn nhân lực, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Việc nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông không chỉ là nhiệm vụ của của riêng ngành giáo dục, mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng của cả hệ thống chính trị.

Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy, thể chế, quản trị và chất lượng giáo dục, coi giáo dục là động lực then chốt cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới (Bộ Chính trị, 2025). Trong bối cảnh đó, đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập giữ vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ giáo dục, xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên, giữ vững kỷ cương, nền nếp, môi trường sư phạm và định hướng tư tưởng cho học sinh. Vì vậy, tăng cường sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa trực tiếp đối với việc nâng cao chất lượng giáo dục và xây dựng tổ chức đảng trong nhà trường trong sạch, vững mạnh.

2. Nội dung

2.1. Thực trạng công tác lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay

Thời gian qua, đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh luôn chú trọng công tác quán triệt, triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của ngành giáo dục một cách nghiêm túc, kịp thời. Trên cơ sở Tổng thể Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018; Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo… Đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh đã phát huy vai trò hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện các hoạt động của nhà trường.

Đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập của tỉnh đã tập trung lãnh đạo nâng cao chất lượng dạy và học, chú trọng giáo dục học sinh phát triển toàn diện cả về kiến thức, năng lực, đạo đức, kỹ năng sống và định hướng nghề nghiệp. Nội dung quán triệt không chỉ dừng ở phổ biến văn bản mà được gắn với nhiệm vụ chính trị trung tâm của nhà trường, nhất là nâng cao chất lượng giáo dục, giữ vững kỷ cương, nền nếp dạy học, xây dựng đội ngũ nhà giáo và môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh. Năm học 2025 - 2026, ngành Giáo dục Quảng Ninh bước vào năm học mới với gần 365.000 học sinh các bậc học, đây là năm học đầu tiên mạng lưới cơ sở giáo dục vận hành cùng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với yêu cầu cao hơn về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt và tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong các nhà trường (Minh Hà, 2025). Trên cơ sở đó, đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập đã lãnh đạo cán bộ, đảng viên, giáo viên, viên chức nắm vững yêu cầu nhiệm vụ mới, chủ động thích ứng với thay đổi về tổ chức, quản lý, chương trình giáo dục và phương thức điều hành.

Đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh luôn chú trọng công tác tuyên truyền, vận động trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ của nhà trường. Thông qua việc quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, chỉ đạo của tỉnh và ngành giáo dục, cấp ủy trong các nhà trường đã định hướng hoạt động chuyên môn, công tác quản lý, xây dựng đội ngũ, giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho cán bộ, giáo viên, viên chức và học sinh. Qua đó, nhằm tạo sự thống nhất về nhận thức, nâng cao trách nhiệm và khắc phục tâm lý làm theo kinh nghiệm, thói quen hoặc hình thức trong hoạt động lãnh đạo của tổ chức đảng nhà trường. Thông qua học tập nghị quyết, sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên đề và các hình thức trao đổi trong nhà trường, đội ngũ cán bộ, đảng viên từng bước được nâng cao nhận thức về vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong trường trung học phổ thông công lập. Điển hình như, 100% cán bộ, viên chức, đảng viên của Đảng bộ Trường Trung học phổ thông Trần Phú, tỉnh Quảng Ninh đều được quán triệt và triển khai theo tinh thần nghị quyết và kế hoạch hành động của ngành Giáo dục, chương trình hành động của Tỉnh ủy đều được quán triệt từ nhận thức, tư tưởng; thống nhất quan điểm chỉ đạo trong cách tổ chức, từng bộ phận của đơn vị (Trần Tương & Trần Bình, 2025).

Bên cạnh đó, chất lượng giáo dục của các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Những kết quả đạt được không chỉ phản ánh sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh, mà còn cho thấy hiệu quả trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng trong nhà trường. Đây là cơ sở quan trọng để biểu dương, nhân rộng các mô hình hay, cách làm hiệu quả, các điển hình tiên tiến trong toàn tỉnh. Năm 2025, tính tổng thể, Quảng Ninh đứng thứ 12/34 tỉnh, thành về kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông; đặc biệt, là môn tiếng Anh xếp thứ 3 toàn quốc, chỉ sau Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh (Nguyễn Hùng, 2025). Đồng thời, năm học 2025 - 2026, tỉnh Quảng Ninh có 82 học sinh đoạt giải tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi trung học phổ thông quốc gia , trong đó có 2 giải Nhất, 16 giải Nhì, 35 giải Ba, 29 giải Khuyến khích. Đáng chú ý, ở các môn Toán, Tin học, Hóa học, sinh học, có 9/10 thí sinh của tỉnh tham gia dự thi đều đạt giải. Với kết quả này, Quảng Ninh xếp thứ 8/34 tỉnh, thành cả nước (Thái Bình, 2026).

Cùng với lãnh đạo chuyên môn, đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh đã quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của đảng viên trong giảng dạy, chủ nhiệm lớp, bồi dưỡng học sinh giỏi, giáo dục học sinh yếu thế, tham gia các phong trào thi đua. Kết quả lãnh đạo của các tổ chức đảng trong trường học góp phần quan trọng vào thành tích chung của ngành giáo dục Quảng Ninh. Năm 2025, tỉnh Quảng Ninh đã tổ chức Hội thi giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cấp trung học phổ thông tỉnh, thu hút 137 thí sinh là những giáo viên chủ nhiệm xuất sắc đến từ 34 trường trung học phổ thông trong toàn tỉnh Quảng Ninh (Hoàng Hà, 2025).

Đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập luôn chú trọng công tác tổ chức, cán bộ theo hướng chú trọng sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy nhà trường hợp lý hơn, phát huy tốt hơn vai trò lãnh đạo của tổ chức đảng và trách nhiệm của các bộ phận trong nhà trường. Trong điều kiện trường trung học phổ thông công lập phải thực hiện nhiều nhiệm vụ mới, từ đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chuyển đổi số, giáo dục hướng nghiệp đến xây dựng môi trường học đường an toàn, việc kiện toàn tổ chức bộ máy có ý nghĩa quan trọng. Tháng 12/2025, Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng Ninh tổ chức tập huấn phát triển năng lực số cho học sinh trung học phổ thông, học viên giáo dục thường xuyên, cho thấy yêu cầu chuyển đổi số tiếp tục được cụ thể hóa trong hoạt động giáo dục phổ thông (Cao Bá Duyệt, 2025). Cấp ủy các trường đã từng bước chú trọng lãnh đạo nhà trường rà soát, phân công, bố trí các bộ phận chuyên môn, đoàn thể, tổ chức trong trường bảo đảm tính hợp lý, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ. Các chi bộ đặc biệt chú trọng công tác quy hoạch, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo trẻ, bảo đảm nhân sự quản lý “đúng người đúng việc” để triển khai chương trình, kế hoạch giáo dục hiệu quả. Quảng Ninh là một trong những địa phương có tỷ lệ giáo viên đạt chuẩn trình độ cao so với mặt bằng chung cả nước. Tính đến hết tháng 10/2025, 98% giáo viên toàn tỉnh đạt chuẩn trình độ đào tạo; dự kiến đến năm 2026, con số này sẽ đạt 100%. Hiện nay, đối với cán bộ quản lý, 100% đạt trình độ từ chuẩn trở lên; đối với giáo viên cấp trung học phổ thông trình độ đạt chuẩn cao hơn cả nước 0,1% (Thu Nguyệt, 2025).

Các đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh đã quan tâm đến việc thiết lập và vận hành mối quan hệ giữa sự lãnh đạo của tổ chức đảng với hoạt động quản lý, điều hành của ban giám hiệu. Đặc biệt, cấp ủy không làm thay công việc quản lý hành chính, chuyên môn của ban giám hiệu, nhưng thể hiện vai trò lãnh đạo thông qua định hướng chủ trương, lãnh đạo xây dựng quy chế phối hợp, kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ và bảo đảm các hoạt động của nhà trường đúng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Bên cạnh đó, các đảng bộ, chi bộ quan tâm lãnh đạo bảo đảm sự phối hợp giữa các cơ cấu tổ chức trong nhà trường. Mối quan hệ giữa cấp ủy, ban giám hiệu, tổ chuyên môn, công đoàn, đoàn thanh niên và các bộ phận liên quan từng bước được xác định rõ hơn. Sự phối hợp này giúp các chủ trương lãnh đạo của tổ chức đảng được triển khai thống nhất hơn vào hoạt động chuyên môn, hoạt động đoàn thể và các nhiệm vụ giáo dục học sinh.

Thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới, các đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông trên địa bàn Quảng Ninh đã xây dựng kế hoạch, triển khai bài bản, rà soát tạo nguồn, xét duyệt, lựa chọn những học sinh tiêu biểu đủ điều kiện, tiêu chuẩn, có thành tích nổi trội cả trong học tập và hoạt động phong trào để “ươm mầm”, tạo cơ hội cho các em phấn đấu trở thành đảng viên. Từ năm 2022 đến nay, toàn tỉnh đã tạo nguồn kết nạp Đảng cho 820 quần chúng là học sinh, sinh viên; trong đó có 396 sinh viên và 424 học sinh trung học phổ thông được cử tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Tỷ lệ kết nạp đạt gần 80% (Thu Chung, 2026).

Các đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông trên địa bàn Quảng Ninh đã làm tốt công tác lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường, nhất là công đoàn và đoàn thanh niên, theo hướng phát huy vai trò của các tổ chức trong thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng Đảng. Thực tiễn cho thấy, các đảng bộ, chi bộ trường trung học phổ thông công lập ngày càng quan tâm đến việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường. Các đảng bộ, chi bộ đã chú trọng lãnh đạo công đoàn phát huy vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cán bộ, giáo viên, viên chức, người lao động; đồng thời vận động các công đoàn viên tích cực tham gia các phong trào thi đua, xây dựng nền nếp, kỷ cương, văn hóa học đường. Thông qua sự lãnh đạo của cấp ủy, hoạt động công đoàn từng bước gắn hơn với nhiệm vụ chuyên môn, với việc xây dựng tinh thần trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp, ý thức đoàn kết và sự đồng thuận trong nhà trường. Điển hình như Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Trường Trung học phổ thông Bạch Đằng vinh dự được Tỉnh Đoàn Quảng Ninh tặng Bằng khen vì đã có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” (Trường Trung học phổ thông Bạch Đằng, 2025).

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vai trò lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh còn một số hạn chế. Theo đó, trong năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 18.593 viên chức ngành giáo dục (trong đó khối trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo có 1.880 người, cấp xã 16.713 người) cùng 716 hợp đồng lao động. Mặc dù, tích cực tham mưu xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cơ bản bảo đảm về số lượng, từng bước đồng bộ về cơ cấu, đạt chuẩn về trình độ đào tạo nhưng một số trường trung học phổ thông đang gặp nhiều khó khăn về nhân lực. Đội ngũ cán bộ quản lý, công chức có nhiều kinh nghiệm chuyên môn còn thiếu, phần nào ảnh hưởng đến công tác quản lý, chỉ đạo và triển khai các hoạt động giáo dục (Hoài Minh, 2026).

Việc đổi mới lãnh đạo công tác chính trị, tư tưởng của một số đảng bộ, chi bộ còn chưa thật sự sinh động, thiết thực, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu giáo dục, định hướng tư tưởng trong môi trường học đường hiện nay. Hoạt động đổi mới lãnh đạo công tác tổ chức, cán bộ của một số đảng bộ, chi bộ còn có mặt chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ trong nhà trường. Tình trạng thiếu giáo viên và thiếu nguồn tuyển dụng, hợp đồng diễn ra ở tất cả các địa bàn, đặc biệt là các địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo và ở các môn học đặc thù như tin học, ngoại ngữ, âm nhạc, mỹ thuật, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh (Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh, 2025).

Mặt khác, việc đổi mới lãnh đạo thực hiện dân chủ và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực ở một số đảng bộ, chi bộ còn có mặt chưa thật sự chặt chẽ, thường xuyên và hiệu quả. Công tác đổi mới lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội trong một số nhà trường còn chưa thật sự đồng bộ, chưa phát huy đầy đủ vai trò của công đoàn, đoàn thanh niên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị. Việc đổi mới công tác lãnh đạo xây dựng đảng bộ, chi bộ trong một số nhà trường còn có mặt chưa thật sự vững chắc, chưa tạo được chuyển biến đồng đều về chất lượng tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên.

Thực tế cho thấy, tiêu chuẩn kết nạp đảng viên khá cao, nguồn học sinh đủ điều kiện là không nhiều. Học sinh được xem xét kết nạp thường phải có thành tích tốt toàn diện về học tập, rèn luyện, tích cực tham gia hoạt động đoàn, phong trào nhà trường và địa phương. Vì vậy, việc lựa chọn nguồn kết nạp thường rất chặt chẽ nên số lượng học sinh đủ điều kiện còn khá hạn chế. Bên cạnh đó, công tác xây dựng Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay đòi hỏi các đảng bộ, chi bộ trong quá trình lãnh đạo cán bộ, đảng viên, giáo viên không chỉ vững vàng về lập trường chính trị mà còn có kỹ năng truyền thông, sử dụng mạng xã hội, nhận diện luận điệu xuyên tạc, xử lý thông tin nhanh và phù hợp với tâm lý học sinh. Điều này gây khó khăn cho đảng bộ, chi bộ nhà trường trong công tác lãnh đạo, điều hành để vừa bảo đảm định hướng chính trị, tư tưởng đúng đắn, vừa tạo sự đồng thuận trong đội ngũ giáo viên, học sinh trước những vấn đề phức tạp, nhạy cảm…

2.2. Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng về vai trò, tầm quan trọng của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập trong công tác lãnh đạo

Nội dung này đặt ra yêu cầu cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy đảng về vai trò, tầm quan trọng của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong lãnh đạo trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh theo hướng thống nhất nhận thức, rõ trách nhiệm, sát nhiệm vụ giáo dục và phù hợp đặc thù địa phương. Vì vậy, các cấp ủy đảng cần xác định đảng bộ, chi bộ trong trường trung học phổ thông công lập là hạt nhân chính trị ở cơ sở, giữ vai trò lãnh đạo toàn diện đối với hoạt động của nhà trường.

Trên cơ sở đó, cần đẩy mạnh quán triệt trong cấp ủy, cán bộ, đảng viên, nhất là bí thư cấp ủy, ban giám hiệu và đội ngũ cấp ủy viên về mối quan hệ chặt chẽ giữa chất lượng lãnh đạo của tổ chức đảng với chất lượng giáo dục của nhà trường. Đặc biệt, cần thay đổi nhận thức từ “có tổ chức đảng để bảo đảm yêu cầu về tổ chức” sang “tổ chức đảng là trung tâm lãnh đạo, định hướng, quy tụ và tạo động lực phát triển nhà trường”. Đồng thời, cần gắn công tác lãnh đạo được với tổ chức thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục phổ thông 2018, phù hợp điều kiện thực tế của tỉnh. Cụ thể hóa trách nhiệm của từng cấp ủy trong lãnh đạo trường trung học phổ thông công lập theo hướng cấp ủy cấp trên phải quan tâm định hướng, hướng dẫn, tạo điều kiện để các đảng bộ, chi bộ nhà trường hoạt động đúng chức năng, đúng vai trò, tránh tình trạng khoán trắng cho bí thư chi bộ hoặc đồng nhất công tác Đảng với công tác hành chính. Mặt khác, cấp ủy trong nhà trường phải chủ động xây dựng nghị quyết, chương trình công tác gắn với nhiệm vụ năm học, với yêu cầu đổi mới giáo dục, chuyển đổi số, xây dựng văn hóa học đường và nâng cao chất lượng đội ngũ. Đặc biệt, cần phát huy vai trò nêu gương của người đứng đầu cấp ủy và cán bộ quản lý nhà trường.

Hai là, đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn gắn với hoạt động chuyên môn của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện nhiệm vụ

Công tác nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn gắn với hoạt động chuyên môn của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập cần nhận thức rõ nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn là phương thức quan trọng giúp tổ chức đảng nhận diện đúng những vấn đề đặt ra từ thực tiễn giáo dục. Trên cơ sở đó, cấp ủy các trường cần chủ động đưa nội dung nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn vào chương trình công tác hằng năm, gắn với các nhiệm vụ trọng tâm như thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, chuyển đổi số, xây dựng văn hóa học đường và nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên...

Phát huy vai trò của bí thư cấp ủy, hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn và đội ngũ đảng viên là giáo viên cốt cán trong nghiên cứu, phát hiện, đề xuất giải pháp từ thực tiễn giảng dạy, quản lý học sinh và tổ chức hoạt động giáo dục. Đồng thời, trong sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ cần lựa chọn những vấn đề chuyên môn có tính thời sự, có tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục để trao đổi, phân tích, rút kinh nghiệm và thống nhất định hướng lãnh đạo. Qua đó, nhận thức của cấp ủy về vai trò lãnh đạo nhà trường được nâng lên, trách nhiệm của từng đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn cũng được cụ thể hóa rõ hơn. Bên cạnh đó, cần khuyến khích các trường xây dựng mô hình, sáng kiến, chuyên đề thực tiễn về lãnh đạo đổi mới giáo dục. Điển hình như tổ chức trao đổi kinh nghiệm giữa các đảng bộ, chi bộ trường trung học phổ thông công lập trong tỉnh, nhất là giữa các trường ở đồng bằng với vùng miền núi, biên giới, hải đảo để phát hiện cách làm hay, mô hình hiệu quả, đồng thời làm rõ những vấn đề mới phát sinh trong lãnh đạo nhà trường. Bám sát quan điểm chỉ đạo tại Đại hội XIV của Đảng: “Thực hiện đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục, đào tạo” (ĐCSVN, 2026, tr.273).

Ba là, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, vai trò của cấp ủy đảng bộ, chi bộ trong công tác lãnh đạo

Bám sát tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo: “Giáo dục công lập là trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng cấu thành hệ thống giáo dục quốc dân” (Bộ Chính trị, 2025). Theo đó, đảng bộ, chi bộ nhà trường cần xác định vai trò là hạt nhân chính trị, lãnh đạo toàn diện nhưng không làm thay công tác quản lý, điều hành của ban giám hiệu nhà trường. Cấp ủy cần giữ vai trò định hướng chủ trương, lãnh đạo về chính trị, tư tưởng, tổ chức, xây dựng đội ngũ, cán bộ, giảng viên xây dựng môi trường giáo dục; còn ban giám hiệu chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, quản lý hành chính, tài chính, nhân sự và các hoạt động giáo dục theo quy định.

Trên cơ sở đó, mỗi đảng bộ, chi bộ trường trung học phổ thông công lập cần xây dựng, bổ sung và thực hiện nghiêm quy chế làm việc của cấp ủy, quy chế phối hợp giữa cấp ủy với ban giám hiệu và các tổ chức đoàn thể trong nhà trường. Quy chế phải làm rõ việc gì cấp ủy bàn và quyết nghị, việc gì ban giám hiệu chủ động tổ chức thực hiện, việc gì cần phối hợp trao đổi thống nhất trước khi triển khai. Những nội dung lớn như phương hướng phát triển nhà trường, công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ, giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức nhà giáo, văn hóa học đường, kỷ cương trường học, phát triển đảng viên, thực hiện dân chủ cơ sở cần được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy. Nghiên cứu cơ chế nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của từng cấp ủy viên, nhất là bí thư cấp ủy, phó bí thư, chi ủy viên phụ trách các lĩnh vực. Đặc biệt, cần phân định rõ vai trò, trách nhiệm nhằm khắc phục biểu hiện: cấp ủy buông lỏng vai trò lãnh đạo, “khoán trắng” cho ban giám hiệu hoặc cấp ủy can thiệp quá sâu, làm thay công tác điều hành chuyên môn của ban giám hiệu.

Bốn là, xây dựng và hoàn thiện cơ chế phối hợp của các tổ chức đoàn thể trong đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập

Để công tác này đạt hiệu quả cao, cấp ủy cần xác định công đoàn, đoàn thanh niên, ban đại diện cha mẹ học sinh… là lực lượng quan trọng tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường, nhất là trong giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, chăm lo đời sống cán bộ, giáo viên, viên chức, tổ chức phong trào thi đua và xây dựng văn hóa học đường. Trên cơ sở đó, đảng bộ, chi bộ nhà trường cần ban hành hoặc bổ sung quy chế phối hợp giữa cấp ủy, ban giám hiệu và các đoàn thể. Quy chế phải quy định rõ nội dung phối hợp, phương thức phối hợp, trách nhiệm của từng tổ chức và chế độ thông tin, báo cáo theo kế hoạch đã đề ra.

Cấp ủy cần định hướng hoạt động của các đoàn thể bám sát nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường theo hướng công đoàn cần tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo có trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần đổi mới; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của cán bộ, giáo viên, viên chức. Đoàn thanh niên cần phát huy vai trò trong giáo dục học sinh, tổ chức hoạt động trải nghiệm, rèn luyện kỹ năng sống, xây dựng nếp sống văn hóa, ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Duy trì giao ban định kỳ giữa cấp ủy, ban giám hiệu và các đoàn thể; kịp thời trao đổi những vấn đề phát sinh trong cán bộ, giáo viên, học sinh. Đồng thời, cần phân công cấp ủy viên phụ trách, theo dõi từng đoàn thể, bảo đảm mọi hoạt động đều có định hướng chính trị, có mục tiêu rõ ràng và gắn với kết quả giáo dục của nhà trường.

Năm là, tăng cường kiểm tra, giám sát của cấp ủy, ủy ban kiểm tra cấp trên đối với đảng bộ, chi bộ nhà trường trong thực hiện công tác lãnh đạo

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh và các cơ quan, đơn vị liên quan cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh nhằm bảo đảm công tác lãnh đạo của tổ chức đảng trong nhà trường được thực hiện đúng chức năng, đúng thẩm quyền. Theo đó, cấp ủy cấp trên cần xác định kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện hạn chế, sai phạm, mà còn là phương thức quan trọng để hướng dẫn, uốn nắn, hỗ trợ các đảng bộ, chi bộ trường học nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và chất lượng tổ chức thực hiện nhiệm vụ giáo dục.

Nội dung kiểm tra, giám sát cần tập trung vào việc thực hiện nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng, xây dựng và thực hiện quy chế làm việc của cấp ủy; quy chế phối hợp giữa cấp ủy với ban giám hiệu, các đoàn thể… Phương thức kiểm tra, giám sát cần đổi mới theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, tránh hình thức, nặng về hồ sơ, sổ sách. Một mặt, cấp ủy, ủy ban kiểm tra cấp trên cần kết hợp kiểm tra định kỳ với giám sát thường xuyên; mặt khác, cần kết hợp xem xét văn bản, nghị quyết, biên bản sinh hoạt chi bộ với khảo sát thực tế tại nhà trường, nắm bắt ý kiến cán bộ, giáo viên, viên chức và các tổ chức đoàn thể. Kết quả kiểm tra, giám sát cần được sử dụng làm căn cứ đánh giá, xếp loại tổ chức đảng, đảng viên và cán bộ quản lý nhà trường hằng năm.

3. Kết luận

Tăng cường sự lãnh đạo của đảng bộ, chi bộ các trường trung học phổ thông công lập ở tỉnh Quảng Ninh hiện nay là vấn đề có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và thực tiễn. Trong bối cảnh giáo dục và đào tạo tiếp tục đổi mới, yêu cầu xây dựng nhà trường công lập vững mạnh, phát triển toàn diện ngày càng đặt ra rõ nét hơn. Sự lãnh đạo của tổ chức đảng là nhân tố bảo đảm định hướng chính trị, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh, kỷ cương, trách nhiệm. Khẳng định và phát huy vai trò hạt nhân chính trị của đảng bộ, chi bộ trong nhà trường chính là cơ sở để các trường trung học phổ thông công lập ở Quảng Ninh đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.

_________________

Ngày nhận bài: 15/6/2026; Ngày bình duyệt:10/8/2026; Ngày quyết định đăng:27/8/2026

Email tác giả: baodiepminh@gmail.com

Tài liệu tham khảo

Bộ Chính trị (2025). Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Cao Bá Duyệt (24/12/2025). Hội nghị tập huấn phát triển năng lực số cho học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên. https://www.quangninh.gov.vn.

ĐCSVN (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập II),. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hoài Minh (17/3/2026). Linh hoạt tháo gỡ bài toán thiếu giáo viên, https://quangninh.gov.vn.

Hoàng Hà (10/3/2025). Hội thi giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cấp Trung học phổ thông tỉnh Quảng Ninh năm 2025. https://congly.vn.

Nguyễn Hùng (16/7/2025). Quảng Ninh đứng thứ 3 cả nước về điểm thi tốt nghiệp THPT trung bình môn tiếng Anh. https://laodong.vn.

Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh (2025). Báo cáo số 3950/BC-SGDĐT ngày 25/12/2025 tóm tắt kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025, Kế hoạch công tác năm 2026.

Thái Bình (23/01/2026). “Trái ngọt” đầu năm từ giáo dục. https://baoquangninh.vn.

Thu Chung (12/5/2026). Tạo nguồn đảng viên trẻ từ các cơ sở giáo dục đào tạo. https://www.quangninh.gov.vn.

Thu Nguyệt (20/11/2025), Đổi mới để nâng cao chất lượng giáo dục. https://baoquangninh.vn.

Trần Tương, Trần Bình (09/7/2025). Đại hội Đảng bộ Trường Trung học phổ thông Trần Phú lần thứ IV, nhiệm kỳ 2025-2030. https://mongcai.gov.vn.

Trường Trung học phổ thông Bạch Đằng (02/6/2025). Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh trường Trung học phổ thông Bạch Đằng vinh dự nhận bằng khen của Tỉnh đoàn Quảng Ninh. https://thptbachdangquangninh.edu.vn.