Xây dựng đội ngũ cán bộ “5 có” bảo đảm vững chắc sự lãnh đạo của Đảng, giữ trọn niềm tin của nhân dân đối với Đảng

PGS, TS TRẦN THỊ HƯƠNG
Học viện Báo chí và Tuyên truyền

Building a contingent of “5-haves” cadres to firmly ensure Party leadership and preserve the people’s absolute trust in the Party

Abstract: In Party building work, developing the contingent of cadres is identified as the “key of keys”, holding decisive significance for the Party’s leadership capacity, governing ability, and political prestige. In the face of new requirements in national construction and defense, establishing and realizing the criteria for “5-haves” cadres has become an objective necessity. The article affirms that developing “5-haves” cadres serves as a fundamental solution of critical significance in ensuring the comprehensive leadership of the Party and consolidating the people’s trust in the new context.

Keywords: Communist Party of Vietnam; “5-haves” cadres; cadre work; Party building; protecting the Party’s ideological foundation; people’s trust.

1. Mở đầu

Trong toàn bộ tiến trình cách mạng Việt Nam, từ đấu tranh giành độc lập dân tộc đến xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn xác định công tác cán bộ là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, mang tính quyết định. Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “cán bộ là cái gốc của mọi công việc” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.309); “Muôn việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hoặc kém” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.280). Đồng thời, Người gửi gắm khát vọng lớn lao về một dân tộc Việt Nam “sánh vai với các cường quốc năm châu” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.35). Tư tưởng đó không chỉ là định hướng chính trị mà còn là khát vọng phát triển của toàn thể dân tộc Việt Nam.

Đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới trong bối cảnh tình hình thế giới chuyển động nhanh, phức tạp và khó lường; các thách thức về an ninh phi truyền thống, cạnh tranh chiến lược và “diễn biến hòa bình” ngày càng gia tăng. Yêu cầu phát triển đất nước gắn với chuyển đổi số, kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế sâu rộng ngày càng đặt ra đòi hỏi cấp thiết về xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, năng lực lãnh đạo, đủ đức, đủ tài, đủ tầm, đủ tâm để gánh vác những công việc hệ trọng của đất nước. Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra tiêu chí cán bộ “5 có” là sự định hướng toàn diện, đặt ra những yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ trong thời kỳ phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

2. Nội dung

2.1. Tiêu chí cán bộ “5 có” chuẩn mực mới trong xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược của Đảng

Trong toàn bộ tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định quan điểm: “công tác cán bộ là khâu “then chốt” của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị” (ĐCSVN, 2026, tr.95). Đây là yếu tố quyết định trực tiếp đến năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Thực tiễn lịch sử đã chứng minh một chân lý mang tính quy luật: mọi thắng lợi của cách mạng đều gắn liền với việc xây dựng được đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín; ngược lại, mọi hạn chế, yếu kém trong lãnh đạo, quản lý đều có nguyên nhân sâu xa từ công tác cán bộ và đội ngũ cán bộ.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, việc xác lập một hệ tiêu chí khoa học, hiện đại đối với đội ngũ cán bộ cấp chiến lược là yêu cầu tất yếu khách quan. Trong đó, tiêu chí cán bộ “5 có” do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra không chỉ là sự tổng kết thực tiễn sâu sắc của công cuộc đổi mới, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm nhiệm vụ. Đây là bước phát triển mới trong tư duy lý luận về công tác cán bộ, phản ánh sự vận động tất yếu của yêu cầu lãnh đạo đất nước trong tình hình mới.

Tiêu chí “5 có” bao gồm: 1) Có tầm nhìn chiến lược quốc gia, có khả năng giữ tự chủ của đất nước. 2) Có năng lực lãnh đạo, chỉ huy ở quy mô quốc gia. 3) Có uy tín chính trị, liêm chính ở mức biểu tượng để mọi người noi theo, học tập. 4) Có khả năng triển khai Nghị quyết thành kết quả, thành quả có thể đo đếm được. 5) Có đủ sức bền, cả về tinh thần và thể chất, để chịu được áp lực, cường độ công việc trong nhiệm kỳ XIV và có thể là những nhiệm kỳ tiếp theo (Báo Điện tử Chính phủ, 2025). Với nội hàm đó, “5 có” không phải là sự cộng gộp cơ học, mà hội tụ đầy đủ các yếu tố “đức - tài - tầm - lực - uy” của cán bộ cấp chiến lược trong thời đại mới.

Một là, có tầm nhìn chiến lược quốc gia là tiêu chí cốt lõi, giữ vai trò định hướng đối với toàn bộ hoạt động lãnh đạo của cán bộ cấp chiến lược. Tầm nhìn chiến lược không chỉ là khả năng dự báo xu thế, mà quan trọng hơn là năng lực nhận diện đúng quy luật phát triển của thời đại, xác định con đường phát triển phù hợp với lợi ích căn bản, lâu dài của quốc gia, dân tộc.

Đại hội XIV của Đảng xác định rõ yêu cầu “khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc” (ĐCSVN, 2026, tr.61), do đó tầm nhìn của cán bộ cấp chiến lược phải gắn liền với mục tiêu chiến lược đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI. Tầm nhìn chiến lược là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với việc bảo đảm tự chủ quốc gia, giúp đất nước chủ động ứng phó trước những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực. Tầm nhìn đúng đắn sẽ tạo ra động lực phát triển mạnh mẽ, mở ra những bước đột phá mang tính lịch sử.

Hai là, năng lực lãnh đạo, chỉ huy ở quy mô quốc gia là tiêu chí phản ánh trực tiếp khả năng hiện thực hóa chủ trương, đường lối của Đảng. Đối với cán bộ cấp chiến lược, năng lực lãnh đạo không chỉ dừng ở trình độ chuyên môn, mà phải thể hiện ở tư duy hệ thống, khả năng điều phối các nguồn lực, năng lực ra quyết định chiến lược. Trong giai đoạn hiện nay, Đảng yêu cầu phải “nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng” (ĐCSVN, 2026, tr.383), trong đó đội ngũ cán bộ cấp chiến lược đóng vai trò trung tâm. Năng lực lãnh đạo hiệu quả chính là yếu tố quyết định để biến tầm nhìn thành hành động, biến chủ trương thành kết quả, bảo đảm cho Đảng giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện đối với Nhà nước và xã hội.

Ba là, uy tín chính trị và liêm chính là tiêu chí có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp đến niềm tin của Nhân dân. Đối với cán bộ cấp chiến lược, uy tín không chỉ thể hiện ở sự thừa nhận, tín nhiệm mà còn là sức lan tỏa, trở thành tấm gương để cán bộ, đảng viên và nhân dân noi theo. Liêm chính là phẩm chất cốt lõi giúp cán bộ giữ vững bản lĩnh trước những tác động của quyền lực và lợi ích cá nhân, luôn đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc và nhân dân lên trên hết. Trong bối cảnh Đảng kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, gắn với xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, yêu cầu đối với uy tín chính trị và phẩm chất liêm chính càng trở nên cấp bách. Đội ngũ cán bộ cấp chiến lược có uy tín, liêm chính sẽ là “trụ cột niềm tin” vững chắc, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, những kẻ tìm cách phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phá hoại niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Bốn là, có khả năng triển khai Nghị quyết thành kết quả, thành quả cụ thể là thước đo trực tiếp hiệu quả lãnh đạo của cán bộ cấp chiến lược. Đảng nhấn mạnh yêu cầu “tập trung thực hiện Nghị quyết theo hướng hành động, bảo đảm hiệu quả thực chất” (ĐCSVN, 2026, tr.400), coi đây là một trong những khâu đột phá để nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Thực tiễn cho thấy, không ít chủ trương đúng đắn nhưng khâu tổ chức thực hiện còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả thấp. Do đó, năng lực thực thi trở thành tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ. Đối với cán bộ cấp chiến lược, yêu cầu không chỉ là “nói đúng”, mà phải “làm đúng, làm trúng và làm hiệu quả”, tạo ra những kết quả có thể đo đếm được bằng sự phát triển của ngành, địa phương, đất nước và nâng cao đời sống của Nhân dân.

Năm là, có sức bền và bản lĩnh để vượt qua áp lực là tiêu chí phản ánh chiều sâu của phẩm chất chính trị và năng lực cá nhân của cán bộ cấp chiến lược. Trong bối cảnh mới, áp lực đối với cán bộ ngày càng lớn, không chỉ từ yêu cầu nhiệm vụ mà còn từ sự giám sát của xã hội, từ những tác động phức tạp của môi trường thông tin đa chiều. Nếu cán bộ không có bản lĩnh vững vàng, rất dễ dẫn đến dao động, thậm chí suy thoái. Sức bền không chỉ là thể chất, mà còn là sức bền chính trị, tinh thần, ý chí và khả năng chịu áp lực. Đây chính là “trụ đỡ” giúp cán bộ cấp chiến lược hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Như vậy, tiêu chí cán bộ “5 có” là một chỉnh thể thống nhất, phản ánh đầy đủ yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cấp chiến lược của Đảng trong tình hình mới. Đây là sự kết tinh giữa lý luận và thực tiễn, giữa tư tưởng Hồ Chí Minh và tầm nhìn chiến lược của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới. Việc quán triệt và thực hiện nghiêm tiêu chí “5 có” không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, mà còn là điều kiện bảo đảm vững chắc cho vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, giữ trọn niềm tin của nhân dân, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

2.2. Nhận diện các quan điểm sai trái, xuyên tạc về công tác cán bộ và những nguy cơ đối với vai trò cầm quyền của Đảng

Trong bối cảnh Đảng Cộng sản Việt Nam đang đẩy mạnh toàn diện công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, trọng tâm là xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược theo tiêu chí “5 có”, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị càng gia tăng các hoạt động chống phá với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, thâm độc. Chúng xác định công tác cán bộ là “điểm đột phá” để tấn công, từ đó từng bước làm suy yếu vai trò lãnh đạo, cầm quyền của Đảng từ bên trong. Thông qua việc kích động hoài nghi, làm xói mòn niềm tin của nhân dân, hạ thấp uy tín của đội ngũ cán bộ, chúng từng bước hướng tới phủ nhận tính chính danh, làm suy giảm năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng.

Một là, các thế lực thù địch lợi dụng vấn đề cán bộ để công kích trực diện vào vai trò lãnh đạo của Đảng. Chúng rêu rao những luận điệu sai trái như Đảng Cộng sản Việt Nam “độc quyền lãnh đạo”, “đứng trên pháp luật”, từ đó kích động đòi xóa bỏ Điều 4 Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025), cổ xúy mô hình đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập. Đây không chỉ là sự xuyên tạc trắng trợn, mà còn là âm mưu chính trị nguy hiểm nhằm phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, qua đó tác động đến nền tảng chính trị và nguyên tắc tổ chức của hệ thống chính trị Việt Nam.

Thực chất, đây là thủ đoạn “đánh vào gốc”, bởi nếu nguyên tắc Đảng lãnh đạo công tác cán bộ bị suy yếu có thể dẫn đến những tác động nghiêm trọng đối với sự thống nhất, ổn định và định hướng hoạt động của toàn bộ hệ thống chính trị. Tuy nhiên, thực tiễn đã chứng minh một sự thật, chỉ có Đảng Cộng sản Việt Nam, với tầm nhìn chiến lược đúng đắn, bản lĩnh chính trị vững vàng và trí tuệ lãnh đạo sắc bén, mới có thể xây dựng được đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đưa đất nước vượt qua mọi khó khăn, thách thức. Tiêu chí cán bộ “5 có” do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra thể hiện tầm nhìn chiến lược toàn diện, đồng thời đặt ra những chuẩn mực khoa học, hiện đại trong xây dựng đội ngũ cán bộ. Đây cũng là cơ sở thực tiễn góp phần phản bác mọi luận điệu đòi “đa nguyên, đa đảng”, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng và đi ngược lại thực tiễn phát triển của cách mạng Việt Nam.

Hai là, lợi dụng vấn đề dân chủ, nhân quyền để xuyên tạc công tác cán bộ, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng

Các thế lực thù địch thường đưa ra những luận điệu sai trái, cho rằng công tác cán bộ ở Việt Nam là “thiếu dân chủ”, “không minh bạch”, từ đó vu cáo Đảng vi phạm dân chủ, nhân quyền. Chúng cố tình tuyệt đối hóa các mô hình dân chủ phương Tây, áp đặt một cách máy móc, phi lịch sử, phi thực tiễn vào điều kiện cụ thể của Việt Nam, qua đó phủ nhận nền dân chủ xã hội chủ nghĩa - nền dân chủ gắn liền với lợi ích của nhân dân và sự lãnh đạo của Đảng.

Xét về bản chất, đây là thủ đoạn “đánh tráo khái niệm”, cố tình xuyên tạc, bóp méo những tiêu chí khoa học, chặt chẽ trong công tác cán bộ. Trong khi đó, tiêu chí cán bộ “5 có” mà Đảng xác lập không chỉ bảo đảm dân chủ, minh bạch, mà còn nâng tầm yêu cầu đối với cán bộ lên mức cao hơn, toàn diện hơn, gắn chặt giữa phẩm chất chính trị, năng lực lãnh đạo và uy tín xã hội. Chính điều đó bảo đảm cho quyền lực thực sự thuộc về nhân dân, chứ không phải thứ “dân chủ hình thức” mà các thế lực thù địch rêu rao.

Ba là, lợi dụng sai phạm cá biệt của một số cán bộ để quy kết bản chất, bôi nhọ đội ngũ cán bộ của Đảng

Các thế lực thù địch khai thác, thổi phồng những sai phạm của một số cán bộ, nhất là cán bộ cấp cao, để quy chụp, suy diễn, từ đó gán ghép bản chất chung của đội ngũ cán bộ là “tham nhũng”, “thoái hóa”, “biến chất”. Đây là thủ đoạn điển hình của lối tư duy ngụy biện, “lấy hiện tượng thay bản chất”, cố tình đánh đồng cái cá biệt với cái phổ biến, nhằm tạo ra sự hoài nghi, dao động trong dư luận xã hội, từng bước làm xói mòn niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc Đảng kiên quyết, kiên trì đẩy mạnh công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, xử lý nghiêm minh mọi sai phạm “không có vùng cấm”, “không có ngoại lệ” mới là biểu hiện tập trung của bản lĩnh chính trị, của ý chí tự chỉnh đốn, tự đổi mới và làm trong sạch đội ngũ cán bộ. Đặc biệt, việc xác lập và triển khai tiêu chí cán bộ “5 có”, với trọng tâm là yêu cầu về uy tín chính trị và liêm chính, đã tạo ra “hàng rào” thể chế và “bộ lọc” chiến lược nhằm ngăn chặn suy thoái từ gốc, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Do đó, mọi luận điệu lợi dụng sai phạm cá biệt để phủ nhận công tác cán bộ của Đảng đều là phi lý, phản khoa học và sẽ bị thực tiễn bác bỏ.

Bốn là, lợi dụng không gian mạng để lan truyền thông tin sai lệch, kích động “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ

Trong thời đại số, các thế lực thù địch ngày càng gia tăng việc lợi dụng không gian mạng như một “mặt trận” chống phá chủ yếu, với thủ đoạn ngày càng tinh vi, thâm độc và có tổ chức. Chúng phát tán các thông tin sai lệch, bóp méo, cắt ghép nội dung liên quan đến công tác cán bộ bằng nhiều chiêu thức với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, ngụy trang dưới các hình thức tưởng chừng hợp lý như “góp ý”, “phản biện”, “thư ngỏ”… nhằm đánh lạc hướng nhận thức, tạo vỏ bọc giả tạo cho những nội dung xuyên tạc. Chúng tìm cách tác động vào nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân, gieo rắc hoài nghi, làm xói mòn niềm tin, từng bước thúc đẩy quá trình “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong.

Cần khẳng định rõ ràng, tiêu chí cán bộ “5 có” mà Đảng xác lập, đặc biệt là yêu cầu về bản lĩnh chính trị, sức bền và khả năng chịu áp lực, chính là “lá chắn nội sinh” tạo ra sức đề kháng vững chắc trước mọi tác động tiêu cực từ không gian mạng. Đội ngũ cán bộ có lập trường kiên định, có tầm nhìn chiến lược, có uy tín và năng lực không chỉ vững vàng trước những thông tin sai lệch, mà còn đủ năng lực nhận diện, phản bác và định hướng dư luận. Do đó, mọi âm mưu lợi dụng không gian mạng để chống phá công tác cán bộ, làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Đảng đều không thể đạt được mục đích, bởi chính nền tảng tư tưởng vững chắc và đội ngũ cán bộ “5 có” là “thành trì” kiên cố, đập tan mọi luận điệu sai trái, thù địch.

Năm là, bôi đen thực tiễn, phủ nhận thành tựu công tác cán bộ, từ đó hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng

Một thủ đoạn nguy hiểm là các thế lực thù địch cố tình bôi đen thực tiễn, thổi phồng hạn chế, phủ nhận thành tựu của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng. Chúng cho rằng, công tác cán bộ “không hiệu quả”, “không đáp ứng yêu cầu phát triển”, qua đó từng bước hạ thấp uy tín, tiến tới phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng. Đây là cách tiếp cận phiến diện, có chủ đích, cố tình bỏ qua bức tranh toàn diện của thực tiễn phát triển đất nước, nhằm tạo ra nhận thức sai lệch và gây hoang mang trong xã hội.

Thực tế cho thấy, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của đất nước trong 40 năm đổi mới là minh chứng rõ ràng nhất cho chất lượng và hiệu quả của công tác cán bộ dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ cấp chiến lược từng bước được chuẩn hóa theo tiêu chí “5 có” đã và đang đóng vai trò quyết định trong việc hoạch định và triển khai các chiến lược phát triển quốc gia. Vì vậy, những luận điệu bôi đen thực tiễn, phủ nhận thành tựu của công tác cán bộ không chỉ thiếu cơ sở khoa học và thực tiễn mà còn cho thấy rõ tính chất xuyên tạc, chống phá, và sẽ bị chính thực tiễn phát triển của đất nước bác bỏ.

2.3. Xây dựng đội ngũ cán bộ “5 có” - giải pháp căn bản bảo đảm vững chắc sự lãnh đạo của Đảng, giữ trọn niềm tin của nhân dân đối với Đảng

Trong mọi giai đoạn cách mạng, xây dựng đội ngũ cán bộ luôn là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự tồn vong của Đảng, của chế độ và sự phát triển của đất nước. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, là công việc hệ trọng của Đảng, phải được tiến hành thường xuyên, thận trọng, khoa học, chặt chẽ và hiệu quả” (ĐCSVN, 2026, tr.95). Trong bối cảnh đó, tiêu chí cán bộ “5 có” do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu ra không chỉ là chuẩn mực đánh giá cán bộ, mà còn là định hướng chiến lược cho toàn bộ quá trình xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ theo tiêu chí “5 có” chính là giải pháp căn bản, có ý nghĩa quyết định để bảo đảm vững chắc vai trò lãnh đạo của Đảng, giữ trọn niềm tin của nhân dân đối với Đảng.

Một là, kiên định và nâng cao nhận thức về xây dựng đội ngũ cán bộ theo tiêu chí “5 có” gắn với tầm nhìn phát triển quốc gia

Cấp ủy, tổ chức đảng các cấp phải quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về công tác cán bộ, xác định xây dựng đội ngũ cán bộ “5 có” là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Cần nhận thức rõ rằng, tiêu chí cán bộ “5 có” không chỉ là yêu cầu về phẩm chất cá nhân, mà còn là biểu hiện tập trung của tầm nhìn chiến lược của Đảng trong việc xây dựng đội ngũ cấp chiến lược đủ tầm, đủ lực, đủ uy tín để thực hiện sứ mệnh lãnh đạo đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới. Việc nâng cao nhận thức phải gắn với việc kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai trái, xuyên tạc về công tác cán bộ; đồng thời khẳng định tính đúng đắn, khoa học và cách mạng trong quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ. Mọi biểu hiện nhận thức lệch lạc, dao động, mơ hồ về vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác cán bộ cần được nhận diện kịp thời, xử lý nghiêm minh, không để trở thành “điểm nghẽn” trong xây dựng đội ngũ cán bộ.

Hai là, đổi mới cơ chế đánh giá cán bộ, lấy thực tiễn và hiệu quả làm thước đo cao nhất

Việc đánh giá cán bộ phải chuyển từ hình thức sang thực chất, từ nhận xét cảm tính sang đánh giá dựa trên các tiêu chí cụ thể, từ bằng cấp sang năng lực thực tiễn và kết quả cụ thể. Tiêu chí cán bộ “5 có” phải được cụ thể hóa thành các chỉ số đánh giá rõ ràng, có thể đo lường được; lấy “hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ” (ĐCSVN, 2026, tr.238). Đây chính là cơ sở để sàng lọc, lựa chọn đúng cán bộ, bảo đảm “đặt đúng người, giao đúng việc, đánh giá bằng sản phẩm, đo bằng uy tín trong Nhân dân” (ĐCSVN, 2026, tr.392). Đồng thời, cần kiên quyết loại bỏ những cán bộ không đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, không đáp ứng tiêu chí “5 có”, không để “lọt” vào vị trí chiến lược những người không xứng đáng.

Ba là, đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo hướng phát triển năng lực toàn diện, đặc biệt là tầm nhìn chiến lược và năng lực lãnh đạo

Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải được xác định là khâu đột phá trong xây dựng đội ngũ cán bộ. Đây không chỉ là quá trình truyền thụ tri thức, mà còn là quá trình hình thành tư duy chiến lược, rèn luyện bản lĩnh chính trị và nâng cao năng lực hành động trong thực tiễn. Vì vậy, cần chuyển từ cách tiếp cận đào tạo mang tính “hàn lâm” sang đào tạo gắn với yêu cầu thực tiễn; từ đào tạo theo chức danh sang đào tạo theo năng lực; từ bồi dưỡng ngắn hạn, phân tán sang đào tạo có tầm nhìn dài hạn, mang tính chiến lược. Đặc biệt, cần coi trọng việc rèn luyện cán bộ trong thực tiễn, thông qua luân chuyển, thử thách ở những địa bàn, lĩnh vực khó khăn, phức tạp, nơi đòi hỏi cao về năng lực lãnh đạo và bản lĩnh chính trị. Chỉ trong quá trình trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện và đối mặt với những khó khăn, thách thức, cán bộ mới thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, năng lực lãnh đạo và bản lĩnh chính trị - những yếu tố cốt lõi của tiêu chí “5 có”.

Bốn là, siết chặt kiểm soát quyền lực, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, có uy tín thực chất

Kiểm soát quyền lực trong công tác cán bộ là yêu cầu tất yếu, là điều kiện tiên quyết để ngăn chặn suy thoái, tham nhũng, tiêu cực ngay từ gốc. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, Đảng đã và đang kiên quyết thực hiện kỷ luật, kỷ cương nghiêm minh với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, tạo bước đột phá mới trong phát hiện, xử lý tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” (Ban Chấp hành Trung ương, 2026), qua đó khẳng định bản lĩnh chính trị và quyết tâm tự chỉnh đốn, tự đổi mới của Đảng. Quá trình này không chỉ nhằm xử lý sai phạm mà còn góp phần sàng lọc, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược. Tiêu chí “5 có”, đặc biệt là yêu cầu về uy tín và liêm chính, chính là “lá chắn” vững chắc trước mọi biểu hiện suy thoái.

Năm là, phát huy vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu

Đội ngũ cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu, phải thực sự là tấm gương về bản lĩnh chính trị, đạo đức lối sống, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến. Việc nêu gương không chỉ dừng lại ở lời nói, mà phải được thể hiện nhất quán trong hành động, trong phong cách lãnh đạo, trong trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân và trước sự phát triển của đất nước. Sự nêu gương của cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ, củng cố niềm tin của nhân dân, tăng cường sự đồng thuận xã hội và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng, hệ thống chính trị. Đội ngũ cán bộ gương mẫu, nói đi đôi với làm, hành động vì lợi ích chung sẽ là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của công tác cán bộ. Đồng thời, đó cũng là câu trả lời trực diện, thuyết phục và đanh thép nhất, đập tan mọi luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

3. Kết luận

Tiêu chí cán bộ “5 có” đã phản ánh bước phát triển quan trọng trong tư duy lý luận của Đảng về công tác cán bộ trong thời kỳ phát triển mới. Việc kiên định và tổ chức thực hiện hiệu quả tiêu chí “5 có” là giải pháp then chốt nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ thực sự “đủ tầm, đủ lực, đủ uy tín”, có khả năng hành động quyết đoán, liêm chính và trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân và trước sự phát triển của đất nước. Đội ngũ cán bộ đáp ứng đầy đủ tiêu chí “5 có” là một trong những điều kiện quan trọng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực và sức chiến đấu, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo đất nước phát triển nhanh, bền vững, củng cố niềm tin của nhân dân và từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia “phát triển hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới” (ĐCSVN, 2026, tr.394).

_________________

Ngày nhận bài: 6/6/2026; Ngày bình duyệt: 14/7/2026; Ngày quyết định đăng: 17/8/2026.

Tài liệu tham khảo

Ban Chấp hành Trung ương (2026). Nghị quyết số 05-NQ/TW ngày 07/4/2026 của Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về đổi mới, nâng cao hiệu lực công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật đảng.

Báo Điện tử Chính phủ (2025). Toàn văn: Phát biểu khai mạc Hội nghị Trung ương 14 khóa XIII của Tổng Bí thư Tô Lâm. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn. ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 4). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.