Hội đồng Lý luận Trung ương kỷ niệm 30 năm Ngày thành lập (30/10/1996-30/10/2026) và đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh

Tham dự buổi Lễ có đồng chí Nông Đức Mạnh, nguyên Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam; đồng chí Trương Tấn Sang, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đồng chí Phan Diễn, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng: Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Trịnh Văn Quyết, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Lê Minh Trí, Trưởng Ban Nội chính Trung ương; Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; đồng chí Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng; đại diện các bộ, ban, ngành ở Trung ương và các địa phương.

Về phía đại biểu quốc tế có Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa tại Việt Nam Hà Vĩ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Cuba tại Việt Nam Rogelio Polanco Fuentes, và đại diện các tổ chức quốc tế có quan hệ hợp tác với Hội đồng Lý luận Trung ương.

Về phía Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Hội đồng Lý luận Trung ương có PGS, TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng; GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Học viện và Hội đồng; các đồng chí thành viên, nguyên thành viên Hội đồng và các chuyên gia tư vấn cấp cao.

30 năm xây dựng, phát triển và những đóng góp nổi bật

Trình bày diễn văn kỷ niệm tại buổi Lễ, GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: Cách đây 30 năm, trước yêu cầu khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của công tác lý luận và tăng cường nghiên cứu lý luận chính trị phục vụ công cuộc đổi mới, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 06-QĐ/TW ngày 30/10/1996 thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương.

Trong 30 năm qua, quán triệt sâu sắc các nguyên tắc kế thừa và phát triển, ổn định và đổi mới, gắn nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, phát huy vai trò của tổ chức tiền thân là Ban nghiên cứu Lý luận Trung ương, Hội đồng Lý luận Trung ương đã luôn thể hiện xuất sắc vị trí, vai trò, sứ mệnh của mình trong công tác xây dựng Đảng về tư tưởng, chính trị và trong công tác nghiên cứu lý luận.

Hội đồng đã làm rất tốt chức năng tư vấn cho Đảng về các vấn đề lý luận chính trị, cung cấp luận cứ cho việc hoạch định, hoàn thiện, phát triển đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; chủ trì triển khai các chương trình nghiên cứu lý luận chính trị trọng điểm, đặc biệt cấp quốc gia, các đề án tổng kết lớn; là lực lượng nòng cốt tham gia xây dựng dự thảo văn kiện Đại hội Đảng qua các nhiệm kỳ; chủ trì hoạt động trao đổi lý luận với các đảng cộng sản và các đảng tham chính trên thế giới; trực tiếp tham gia công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc, thù địch trên mặt trận tư tưởng lý luận.

GS,TS Nguyễn Xuân Thắng khẳng định, những thành tựu của Hội đồng đạt được trước hết nhờ có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp, thường xuyên của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là sự quan tâm sâu sắc, chỉ đạo sát sao của Tổng Bí thư đối với công tác lý luận của Đảng nói chung, với Hội đồng Lý luận Trung ương nói riêng; sự phối hợp, hỗ trợ có hiệu quả của các ban, bộ, ngành ở Trung ương và địa phương; sự hợp tác chặt chẽ của các cơ quan nghiên cứu khoa học, các học viện, nhà trường và sự tham gia đầy tâm huyết và trách nhiệm của các nhà khoa học trên cả nước.

Tại Lễ kỷ niệm, thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã trao Huân chương Hồ Chí Minh tặng thưởng Hội đồng Lý luận Trung ương vì có công lao to lớn, đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc.

Khẳng định “vai trò đầu não tư vấn chiến lược về lý luận chính trị”

Phát biểu chỉ đạo tại buổi Lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhiệt liệt biểu dương những thành tựu và đóng góp của Hội đồng trong 30 năm qua; chúc mừng Hội đồng đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh, phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Qua 30 năm với 6 nhiệm kỳ hoạt động, Hội đồng Lý luận Trung ương đã khẳng định vai trò đầu não tư vấn chiến lược về lý luận chính trị; quy tụ trí tuệ của các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà khoa học, cán bộ, đảng viên và Nhân dân, góp phần tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, cung cấp luận cứ khoa học cho hoạch định đường lối, chủ trương của Đảng. Điều đó thể hiện trên 3 phương diện nổi bật: (i) Hội đồng đã góp phần quan trọng phát triển nhận thức lý luận của Đảng về đường lối đổi mới, về Chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; (ii) Cung cấp nhiều luận cứ khoa học phục vụ hoạch định đường lối, chủ trương và những quyết sách lớn của Đảng; (iii) Góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, quy tụ lực lượng nghiên cứu và mở rộng trao đổi lý luận quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với đồng chí Nguyễn Đức Bình, Chủ tịch Hội đồng đầu tiên; cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, nguyên Chủ tịch Hội đồng; cùng các thế hệ lãnh đạo, thành viên, nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ của Hội đồng.

Về định hướng trong thời gian tới, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: Đất nước đang triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần XIV của Đảng, phấn đấu thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và năm 2045 và 100 năm tiếp theo. Những đổi mới về tổ chức bộ máy, thể chế, mô hình phát triển đất nước, quản trị quốc gia đang mở ra khả năng phát triển mới của đất nước, đồng thời đặt ra nhiều vấn đề cần luận giải. Những chuyển động nhanh chóng về công nghệ, dân số, môi trường và quan hệ quốc tế đang làm thay đổi điều kiện phát triển của mọi hình thái kinh tế xã hội... Hội đồng cần nắm bắt, nghiên cứu, đánh giá đúng nội hàm, thấy được những giới hạn của công tác lý luận, xác định trách nhiệm nghiên cứu, tư vấn của mình để tập trung giải quyết.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu cao nhất đối với Hội đồng là góp phần nâng cao năng lực của Đảng trong nhận thức quy luật, lựa chọn đường hướng và lãnh đạo sự phát triển của Đảng, của đất nước. Lý luận phải giúp Đảng chủ động mở ra những khả năng kiến tạo mới, dự báo, nhận diện sớm các nguy cơ và chuẩn bị những điều kiện bảo đảm thành công. Tư vấn chiến lược cần cung cấp căn cứ khoa học để lựa chọn quyết sách và tổ chức thực hiện.

Các nhiệm vụ trọng tâm trong kỷ nguyên mới

Để đáp ứng yêu cầu đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, tiếp tục khẳng định và nâng tầm vai trò hạt nhân, nòng cốt trong nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chiến lược của Đảng, chủ động dự báo và phát hiện những vấn đề mới. Hội đồng Lý luận Trung ương phải bám sát những chuyển động của đất nước và thế giới, lựa chọn vấn đề nghiên cứu từ yêu cầu lãnh đạo, phát triển. Trước vấn đề lớn, báo cáo tư vấn cần làm rõ các phương án, tác động và rủi ro, nhất là những hệ quả lâu dài.

Thứ hai, thực hiện thật tốt 2 cuộc tổng kết lớn: tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam và 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, góp phần tạo bước phát triển mới về lý luận và tầm nhìn lãnh đạo của Đảng. Xuyên suốt quá trình đó phải làm sâu sắc hơn bài học “Dân là gốc”, khẳng định vai trò chủ thể của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Kết quả tổng kết phải cung cấp luận cứ khoa học vững chắc phục vụ chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XV của Đảng, nghiên cứu bổ sung, phát triển Cương lĩnh, sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.

Thứ ba, tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận nền tảng và những vấn đề mới, cấp bách của đất nước, của thời đại, trọng tâm là tiếp tục phát triển nhận thức về chủ nghĩa xã hội, mô hình và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Cần làm sâu sắc mối quan hệ giữa kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và nền dân chủ xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng. Thúc đẩy cơ chế phát huy kinh tế tư nhân. Đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo thành yêu cầu nội tại, là động lực chính để thúc đẩy phát triển đất nước. Phát triển phải hướng tới hoàn thiện con người xã hội chủ nghĩa, nâng cao đời sống nhân dân; gắn tăng trưởng với tiến bộ, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường.

Thứ tư, đổi mới phương pháp nghiên cứu, phát huy dân chủ và bản lĩnh khoa học, giữ nghiêm liêm chính học thuật. Môi trường nghiên cứu cần khuyến khích tìm tòi có trách nhiệm, tôn trọng ý kiến khác nhau có căn cứ, tạo điều kiện tranh luận khoa học thẳng thắn. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải gắn với phát triển lý luận, giải đáp những băn khoăn chính đáng từ cuộc sống và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ nghiên cứu và cơ chế hoạt động đáp ứng những nhiệm vụ lý luận có ý nghĩa lâu dài. Đặc biệt coi trọng chuyên gia đầu ngành và đội ngũ kế cận; phải giao nhiệm vụ xứng đáng, tạo điều kiện để người có tài năng chuyên tâm nghiên cứu. Hội đồng Lý luận Trung ương cần phát huy lợi thế gắn kết giữa nghiên cứu, tổng kết thực tiễn và đào tạo cán bộ. Mạng lưới nghiên cứu khoa học lý luận chính trị toàn quốc phải quy tụ các cơ quan tham mưu, viện nghiên cứu, trường đại học và lực lượng thực tiễn; có cơ chế đặt hàng, chia sẻ tư liệu, kế thừa kết quả. Thường trực Hội đồng cần cụ thể hóa nhiệm vụ thành chương trình công tác, rõ trọng điểm, trách nhiệm và tiến độ.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh: Đảng, Nhà nước tin tưởng Hội đồng cùng đội ngũ các nhà khoa học sẽ tiếp nối truyền thống, phát huy trí tuệ, bản lĩnh và tâm huyết, có những đóng góp xứng đáng vào việc phát triển lý luận, hoàn thiện đường lối, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Thành quả của chặng đường tới phải góp phần làm vững chắc hơn cơ sở khoa học của con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, vì sự phát triển bền vững của đất nước và hạnh phúc của Nhân dân.

Phát biểu đáp từ tại Lễ kỷ niệm, PGS, TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương khẳng định: Huân chương Hồ Chí Minh mà Đảng, Nhà nước trao tặng Hội đồng là phần thưởng cao quý, niềm vinh dự, tự hào của các thế hệ lãnh đạo, thành viên, cán bộ và nhà khoa học đã gắn bó, cống hiến cho Hội đồng và sự nghiệp lý luận chính trị của Đảng; đồng thời cũng nhắc nhở về trách nhiệm tiếp tục kế thừa, phát huy truyền thống vẻ vang trong kỷ nguyên mới.

Nghiêm túc tiếp thu các quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, PGS,TS Đoàn Minh Huấn khẳng định, đây là những định hướng xuyên suốt của cả nhiệm kỳ, nhằm tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức và hoạt động, làm tròn vai trò nòng cốt của Hội đồng trong nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và tư vấn chiến lược cho Đảng và Nhà nước. Hội đồng Lý luận Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cam kết bảo đảm kết nối các chức năng thành vòng tuần hoàn khép kín, gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn, tư vấn chiến lược, cung cấp luận cứ cho công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.