Trang chủ    Đào tạo - Bồi dưỡng    Làm thế nào để học tập lí luận chính trị - hành chính có hiệu quả
Thứ năm, 24 Tháng 4 2014 10:37
3614 Lượt xem

Làm thế nào để học tập lí luận chính trị - hành chính có hiệu quả

(LLCT) - Công tác giáo dục lý luận chính trị là một bộ phận của công tác tư tưởng của Đảng. Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn quan tâm công tác giáo dục lý luận chính trị nhằm giác ngộ lý tưởng cách mạng, nâng cao nhận thức chính trị, thống nhất ý chí và hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng mỗi thời kỳ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh rất coi trọng và thường xuyên quan tâm tới công tác giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên. Ngay mở đầu tác phẩm Đường kách mệnh (1927), Người đã trích chỉ dẫn của V.I.Lênin: “Không có lý luận cách mệnh, thì không có cách mệnh vận động... Chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, đảng cách mệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong”(1).

Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc (1947), Người viết: “Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉ phương hướng cho chúng ta trong công việc thực tế. Không có lý luận thì lúng túng như nhắm mắt mà đi”(2). Người nêu rõ phương châm, phương pháp học tập lý luận là “lý luận liên hệ với thực tế” (3).

Trong “Bài nói ở Lớp huấn luyện đảng viên mới” do Thành ủy Hà Nội tổ chức (5-1966), Người yêu cầu mỗi đảng viên phải coi việc học tập lý luận chính trị là một nhiệm vụ quan trọng của mình, “mỗi đảng viên phải tích cực học tập. Phải thực hiện lời dạy của Lênin là học, học nữa, học mãi. Học phải đi đôi với hành. Học để hành càng ngày càng tốt hơn”(4). Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng, Đảng phải chống thói xem nhẹ việc học tập lý luận, kiên quyết chống thói xem nhẹ tư tưởng. Vì vậy, học tập chủ nghĩa, dùi mài tư tưởng, nâng cao lý luận, là những việc cần kíp của Đảng. Người chỉ rõ: “Không có lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học thì không thể có lập trường giai cấp vững vàng. Vì vậy, các cô, các chú phải chịu khó học tập lý luận Mác - Lênin, học tập đường lối, chính sách của Đảng; đồng thời phải học tập văn hóa, kỹ thuật và nghiệp vụ”(5).

Hội nghị Trung ương Đảng 5 khoá X chỉ rõ “công tác tư tưởng lý luận đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng làm cho hệ tư tưởng của Đảng của giai cấp công nhân, lý tưởng xã hội chủ nghĩa, những giá trị tốt đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc, những tinh hoa văn hóa thế giới chiếm vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần xã hội”(6).

Thực tế đã chỉ ra rằng, công tác tư tưởng nói chung, công tác giảng dạy lý luận chính trị - hành chính nói riêng đã tham gia và tác động vào tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Công tác lý luận chính trị không chỉ nâng cao nguồn lực của xã hội mà còn là yếu tố tạo nên các thành tựu kinh tế - xã hội. Một khi công tác giảng dạy lý luận chính trị được các trường chính trị tổ chức có hiệu quả, đội ngũ cán bộ, đảng viên sẽ thấm nhuần các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Ngược lại, nếu công tác giáo dục lý luận chính trị không được quan tâm chỉ đạo thực hiện, hoặc thực hiện qua loa, đại khái thì sẽ không tránh khỏi những sai lầm, khuyết điểm trong việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.

Đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của công tác giảng dạy lý luận chính trị là đội ngũ cán bộ của Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể. Công tác này nhằm tạo sự đồng thuận trong nội bộ Đảng cũng như trong toàn thể nhân dân, xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, là đạo đức, là văn minh, xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các cấp, các ngành vững vàng về chính trị, gương mẫu về đạo đức, trong sạch về lối sống, có trí tuệ, kiến thức, năng lực hoạt động thực tiễn, gắn bó với nhân dân. Nhất là hiện nay chúng ta đang đẩy mạnh cải cách hành chính sao cho gọn nhẹ, tránh phiền hà cho nhân dân. Để làm được điều đó, những cán bộ, đảng viên phải thật sự nắm bắt những vấn đề cơ bản của học tập lý luận chính trị - hành chính mới có thể hoàn thành tốt công việc được giao.

Để nâng cao chất lượng giảng dạy các môn lý luận chính trị - hành chính, vấn đề đặt ra là phải có những giải pháp từ hai phía: người dạy và người học.

Về phía đội ngũ cán bộ giảng dạy các môn lý luận chính trị - hành chính:

Các trường chính trị tỉnh, thành phố cần quan tâm lựa chọn, xây dựng đội ngũ giảng viên có chất lượng cao, là những người vừa có trình độ lý luận chính trị, vừa giàu kiến thức thực tiễn, có năng khiếu thuyết trình, được trang bị kỹ năng nghiệp vụ sư phạm và đồng thời tâm huyết với công việc khi thực hiện nhiệm vụ trực tiếp giảng dạy lý luận chính trị - hành chính cho cán bộ, đảng viên.

Trước hết, cán bộ quản lý đào tạo và giảng viên giảng dạy lý luận chính trị - hành chính cần phải có “nghiệp vụ sư phạm”. Đó chính là yếu tố quan trọng để giảng hay, giảng tốt, giảng đúng, tạo điều kiện cho học viên dễ tiếp thu bài học.

Thứ hai, cùng với việc nâng cao “nghiệp vụ sư phạm”, cần thường xuyên “bồi dưỡng phương pháp giảng dạy lý luận chính trị - hành chính” cho cán bộ, giảng viên. Bởi lý luận chính trị - hành chính thường trừu tượng, khô cứng nên khó hiểu, khó tiếp thu. Do đó, bồi dưỡng các phương pháp giảng dạy sẽ giúp cho giảng viên có được phương pháp và kinh nghiệm để truyền đạt các kiến thức lý luận chính trị - hành chính tới học viên một cách thuận lợi nhất.

Thứ ba, thường xuyên tiến hành cập nhật kiến thức và lý luận mới cho đội ngũ cán bộ giảng viên bằng các hình thức như tập huấn, gửi tài liệu nghiên cứu phục vụ công tác giảng dạy.

Thứ tư, tập huấn cách tổ chức lớp học lý luận chính trị - hành chính có hiệu quả; tập huấn sử dụng phương tiện hỗ trợ (máy chiếu, sơ đồ, bảng biểu,...); tập huấn cách soạn giáo án điện tử (bài giảng điện tử). Qua thực tiễn, việc sử dụng giáo án điện tử sẽ thu hút người học hơn cách dạy thuyết trình truyền thống (độc thoại, không có phương tiện trực quan sinh động).

Thứ năm, thường xuyên tổ chức thao giảng, dự giờ, rút kinh nghiệm trong giảng dạy cho đội ngũ cán bộ, giảng viên giảng dạy lý luận chính trị - hành chính. Điều này giúp cán bộ, giảng viên có dịp giao lưu, học hỏi, rút kinh nghiệm trong giảng dạy. Nhất là, việc đưa ra các phương pháp mới, giảng dạy tích cực để thu hút, lôi cuốn các học viên tập trung học tập và tự giác nghiên cứu bài sâu hơn.

Thứ sáu, phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác giảng dạy lý luận chính trị - hành chính. Việc kiểm tra, đánh giá chất lượng giảng dạy của giảng viên lý luận chính trị về các vấn đề như: phong cách giảng dạy, phương pháp truyền đạt, kỹ năng sử dụng các phương tiện hỗ trợ trong giảng dạy, nội dung và phương pháp sư phạm... cần phải hết sức khéo léo, tế nhị, có thể thông qua nhiều hình thức như: tổ chức dự giờ, thông qua kết quả học tập của người học, qua những đề xuất, kiến nghị của học viên; hoặc có thể dùng phương pháp lấy ý kiến nhận xét của học viên,...

Về phía người học:

Cần nâng cao ý thức trong quá trình học tập lý luận chính trị - hành chính. Một thực tế đặt ra hiện nay là, một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ, đảng viên trẻ chưa có ý thức cao khi tham gia học tập lý luận chính trị - hành chính. Khi học tập chưa thấy được tầm quan trọng của việc phải nghiên cứu sâu, hiểu rõ từng vấn đề để sau khi học tập trở về địa phương, đơn vị áp dụng trong thực tế. Do đó, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên trong quá trình học tập lý luận chính trị - hành chính là một biện pháp cấp thiết hiện nay.

Trước hết, cần nâng cao chất lượng học tập chính trị - hành chính trong mỗi cán bộ, đảng viên. Điều đó được thể hiện ở sự chuyển biến về nhận thức, về quyết tâm học tập của mỗi cán bộ, đảng viên khi được địa phương, cơ quan, đơn vị cử đi học. Chính cán bộ, đảng viên phải là người nhận thức sâu sắc vai trò và tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị - hành chính. Có như thế mới chủ động, tích cực học tập, nghiên cứu sâu để đạt kết quả cao nhất. Mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức học tập lý luận chính trị - hành chính là trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi của chính bản thân mình.

Thứ hai, từng cấp ủy đảng phải tiến hành làm tốt công tác tư tưởng khi lựa chọn cử cán bộ, đảng viên đi học. Phải nêu rõ việc học tập lý luận chính trị - hành chính là góp phần thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới của đất nước. Nghiên cứu sâu, học tập tốt là thống nhất với những định hướng trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng của Đảng và Nhà nước. Từ đó, đồng thuận và tin tưởng tuyệt đối vào đường lối lãnh đạo của Đảng.  

Thứ ba, các tỉnh ủy, thành ủy cử cán bộ, đảng viên học tập lý luận chính trị - hành chính cần thống nhất cao trong nhận thức về tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị - hành chính thì công tác này mới đạt hiệu quả cao. Nếu sự thống nhất về nhận thức chưa cao thì sẽ không có kết quả tốt. Vì cán bộ là khâu then chốt, là nhân tố quyết định sự thành công hay thất bại của sự nghiệp cách mạng. Cán bộ và công tác cán bộ có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác xây dựng đảng, xây dựng hệ thống chính trị. Mỗi giai đoạn cách mạng cần có đội ngũ cán bộ phù hợp, đáp ứng yêu cầu và đòi hỏi của giai đoạn cách mạng đó. Trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới, Đảng ta vừa thực hiện, vừa rút kinh nghiệm để không ngừng hoàn thiện mô hình CNXH ở nước ta. Trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực ngày càng có nhiều diễn biến phức tạp, nhiệm vụ cách mạng nước ta trong giai đoạn hiện nay rất khó khăn, đòi hỏi đội ngũ cán bộ phải có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực công tác mới đáp ứng được yêu cầu của cách mạng. Đặc biệt, đội ngũ cán bộ chủ chốt các tỉnh, thành phố, địa phương, đơn vị là người trực tiếp đưa chủ trương, chính sách, nghị quyết của Đảng đến cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, càng đòi hỏi phải có trình độ cao về mọi mặt, nhất là trình độ lý luận chính trị - hành chính.

Song song với tăng cường và củng cố nhận thức lý luận, các thế hệ cán bộ thời kỳ đổi mới được tập trung đào tạo và bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, chuyên ngành.

Sự đổi mới về chất trong công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ trong thời kỳ đổi mới đã góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn của đất nước, đồng thời đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong nhận thức của Đảng về công tác cán bộ. Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về Chiến lược cán bộ đã đề ra phương hướng chung của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ toàn diện cả về lý luận chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn và năng lực thực tiễn. Quan tâm đào tạo, bồi dưỡng cả cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý, các nhà doanh nghiệp và các chuyên gia, trước hết là đội ngũ cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị; coi trọng cả đức và tài, đức là gốc. Việc học tập của cán bộ phải được quy định thành chế độ và phải được thực hiện nghiêm ngặt.

Toàn Đảng, toàn dân đang nỗ lực thực hiện mục tiêu tổng quát của Đại hội XI: “Phấn đấu đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại; chính trị - xã hội ổn định, dân chủ, kỷ cương, đồng thuận; đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên rõ rệt; độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ được giữ vững; vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được nâng lên; tạo tiền đề vững chắc để phát triển cao hơn trong giai đoạn sau ”(7).

Để thực hiện thắng lợi mục tiêu tổng quát Đại hội XI của Đảng đã đề ra, đội ngũ cán bộ giảng dạy lý luận chính trị - hành chính cần phấn đấu hơn nữa, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy, đào tạo đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

___________________

Bài đăng trên Tạp chí Lý luận chính trị số 4-2013

(1) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.2, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1996, tr.259.

(2),(3) Sđd, t.5, tr.233-234.

(4),(5) Sđd, t.12, tr.92, 92.

(6) Ban Tuyên giáo Trung ương: Tài liệu học tập các nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá X (Dành cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2007, tr.8.

(7) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, tr.31.

 

ThS Nguyễn Tiến Dũng

Học viện Chính trị - Hành chính khu vực IV

 

Các bài viết khác