Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân vì sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước

TS NGUYỄN THỊ HẰNG
Học viện Hàng Không Việt Nam

1. Mở đầu

Đại hội XIII và các nghị quyết hội nghị Trung ương khóa XIII của Đảng xác định mục tiêu phát triển đất nước với hai dấu mốc quan trọng, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng (năm 2030) là nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; 100 năm thành lập nước (năm 2045) trở thành nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Để đạt được hai mục tiêu chiến lược đó, vấn đề bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân có vai trò đặc biệt quan trọng.

Sức khỏe là vốn quý nhất, là tài sản vô giá của con người . Từ vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng này, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09-9-2025 về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Một trong những quan điểm chỉ đạo xuyên suốt và bao trùm được Nghị quyết chỉ rõ: “Sức khỏe là vốn quý nhất của con người, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người, cho sự tồn vong của dân tộc và sự phát triển thịnh vượng, bền vững của đất nước. Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là mục tiêu, là động lực, là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, giữ vị trí ưu tiên trong các chiến lược, chính sách phát triển; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và mọi người dân”⁽¹⁾.

2. Nội dung

2.1. Đảng xác định sức khỏe là vốn quý, là mục tiêu, động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, gây đời sống mới, việc gì cũng cần có sức khỏe mới làm thành công. Mỗi một người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt, mỗi một người dân mạnh khỏe tức là cả nước mạnh khỏe”⁽²⁾. Để nâng cao sức khỏe, theo Người, mỗi người nên tự giác luyện tập thể dục, xem đó là bổn phận, trách nhiệm của một người yêu nước; việc tập thể dục hằng ngày rất đơn giản, không khó khăn, tốn kém gì, ai cũng nên làm và ai cũng làm được. Mục đích của việc bồi đắp sức khỏe góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng đặt ra, đáp ứng tốt nhất những đòi hỏi của sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc. Người nhấn mạnh: “Dân cường thì quốc thịnh”⁽³⁾, nghĩa là sức khỏe nhân dân cường tráng, khỏe mạnh thì đất nước phát triển, thịnh vượng.

Vận dụng, sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về chăm sóc sức khỏe con người vào điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể, Đại hội VI (năm 1986) của Đảng đã chỉ rõ: “Sức khỏe của nhân dân, tương lai của giống nòi là mối quan tâm thường xuyên của Đảng và Nhà nước ta, là trách nhiệm của tất cả các ngành, các đoàn thể, là trách nhiệm và lợi ích thân thiết của mỗi công dân”⁽⁴⁾.

Đại hội VII (năm 1991) của Đảng tiếp tục chỉ rõ: “bảo vệ sức khỏe, nâng cao thể lực của nhân dân phải trở thành hoạt động tự giác của mỗi người, với sự quan tâm của Nhà nước và của toàn xã hội”⁽⁵⁾. Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 14-01-1993 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII về những vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân đã xác định, “1. Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người và của toàn xã hội, là nhân tố quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… 2. Việc chăm sóc sức khỏe và giải quyết các vấn đề về bệnh tật cần phải theo quan điểm dự phòng tích cực và chủ động…”⁽⁶⁾.

Đại hội VIII (năm 1996) của Đảng xác định mục tiêu: “Cải thiện các chỉ tiêu cơ bản về sức khỏe của người dân… Khuyến khích và quản lý tốt hoạt động chăm sóc sức khỏe nhân dân của các tổ chức và cá nhân”⁽⁷⁾. Đại hội IX (năm 2001) chỉ rõ: “Thực hiện đồng bộ chính sách bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhằm giảm tỷ lệ mắc bệnh, nâng cao thể lực, tăng thể lực và phát triển giống nòi”⁽⁸⁾. Đại hội X (năm 2006) đặt ra mục tiêu chiến lược: “Xây dựng chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc con người Việt Nam, tăng tuổi thọ và cải thiện chất lượng giống nòi. Thực hiện tốt các chính sách dân số và kế hoạch gia đình, các chính sách ưu đãi xã hội”⁽⁹⁾. Đại hội XI (năm 2011) tiếp tục khẳng định: “Xây dựng và thực hiện chiến lược quốc gia về nâng cao sức khỏe, tầm vóc con người Việt Nam. Đẩy mạnh phát triển thể dục thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao”⁽¹⁰⁾. Trong Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới tiếp tục khẳng định quan điểm sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi người dân và của toàn xã hội… Đầu tư cho bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là đầu tư cho phát triển. Đại hội XIII của Đảng đã đặt ra nhiệm vụ: “Nâng cao chất lượng dân số, sức khỏe người dân cả về thể chất, tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, cũng như chất lượng cuộc sống”⁽¹¹⁾.

Cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09-9-2025 thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong tổng thể phát triển đất nước; đồng thời, khẳng định tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, đặt nhân dân vào vị trí trung tâm, lấy nhân dân là mục tiêu, là động lực của sự nghiệp đổi mới đất nước. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh: “mỗi chính sách kinh tế đều phải hướng tới mục tiêu phát triển xã hội; mỗi chính sách xã hội phải nhằm tạo ra động lực thúc đẩy phát triển kinh tế; khuyến khích làm giàu hợp pháp phải đi đôi với xóa đói, giảm nghèo bền vững, chăm sóc những người có công, những người có hoàn cảnh khó khăn”⁽¹²⁾.

Quan điểm của Đảng về chăm sóc sức khỏe nhân dân, thể hiện trên các nội dung cơ bản sau: Một là, nhận thức của Đảng về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân ngày càng tăng cường, khẳng định sức khỏe là vốn quý, là nhân tố quan trọng của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ của toàn Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị. Hai là, đưa nội dung bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân thành mục tiêu chiến lược nhằm phát triển bền vững đất nước. Ba là, lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương và toàn dân đề cao ý thức phòng bệnh, có lối sống lành mạnh để bảo vệ, chăm sóc sức khỏe tốt hơn. Bốn là, nâng cao chất lượng y tế các cấp, nhất là cấp cơ sở trong khám, chữa bệnh cho người dân.

Chính phủ ký Quyết định số 89/QĐ-TTg ngày 23-1-2024 của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2030, tầm nhìn 2045 (Chiến lược). Thực hiện quan điểm, chủ trương của Đảng, công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần thực hiện thắng lợi những yêu cầu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Nghị quyết số 72-NQ/TW đánh giá: “Nhiều chủ trương, đường lối, chính sách được ban hành… Việt Nam được quốc tế đánh giá cao trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc về sức khỏe… nhiều chỉ số sức khỏe người dân vượt trội so với nhiều quốc gia có cùng mức phát triển”⁽¹³⁾. Theo báo cáo tại hội nghị toàn quốc triển khai công tác y tế năm 2025 của Bộ Y tế, tính đến hết tháng 10-2024, cả nước có 1.645 bệnh viện (trong đó có 384 bệnh viện ngoài công lập), đã khám cho hơn 170 triệu lượt ngoại trú và điều trị nội trú hơn 17 triệu lượt người. Số bác sĩ trên 10.000 dân ước đạt 14 người, số giường bệnh trên 10.000 dân đạt 34 chiếc, tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế đạt 94,1%⁽¹⁴⁾. Tuổi thọ trung bình đạt 74,4 tuổi (vượt chỉ tiêu 74,5 tuổi vào năm 2025), cao hơn trung bình thế giới (73,3 tuổi). Chỉ số bao phủ dịch vụ y tế thiết yếu của Việt Nam đạt 68/100 điểm, bằng với mức trung bình toàn cầu và cao hơn so với mức trung bình của khu vực Đông Nam Á (62 điểm)⁽¹⁵⁾.

Năng lực, trình độ, tay nghề của đội ngũ y bác sĩ ngày càng được nâng lên, đáp ứng nhu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đội ngũ y bác sĩ ở tuyến trung ương đã thực hiện cấy ghép thành công từ mô hiến tạng, điều trị, khám chữa bệnh tận tình, chu đáo cho bệnh nhân; hệ thống máy móc, trang thiết bị phục vụ cho khám, chữa bệnh ngày càng hiện đại, đầy đủ, đồng bộ và đã đến tận tuyến cơ sở. Hợp tác quốc tế về đào tạo khám, chữa bệnh, chuyển giao khoa học - công nghệ giữa các bệnh viện tuyến trung ương, như: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Hữu nghị Việt - Đức, Bệnh viện Phụ sản Trung ương… diễn ra thường xuyên để trao đổi kinh nghiệm, ký kết, hợp tác các phương pháp điều trị khám, chữa bệnh, sản xuất các loại thuốc, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Người dân đã ý thức sâu sắc tầm quan trọng của việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe, duy trì lối sống trong sạch, lành mạnh, làm việc khoa học; tích cực, chủ động thể dục thể thao, rèn luyện sức khỏe. Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”, các phong trào thể dục thể thao ở địa phương phát triển, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia, như: chạy, đi bộ, thể dục dưỡng sinh,… Năm 2024, số người tập luyện thể dục thể thao thường xuyên trên toàn quốc ước đạt 37,5%, số gia đình tập luyện thể dục thể thao thường xuyên ước đạt 28,3% tổng số hộ dân⁽¹⁶⁾.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân vẫn còn nhiều hạn chế. “Việc bảo vệ môi trường sống, rèn luyện nâng cao sức khỏe thường xuyên, bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng chưa được chú trọng đúng mức… Y tế cơ sở chưa cung cấp đầy đủ các dịch vụ chăm sóc ban đầu… Cơ chế, chính sách đãi ngộ chưa đủ mạnh để huy động các nguồn lực cho phát triển y tế”⁽¹⁷⁾. Nhận thức, trách nhiệm của một số cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền địa phương các cấp trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao SKND chưa sâu sắc, đầy đủ. Cơ sở y tế, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, thiếu thốn về phương tiện, máy móc và đội ngũ y bác sĩ. Một số bệnh viện tuyến trung ương quá tải bệnh nhân, chưa đáp ứng đủ nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân. Nhân lực của ngành y tế hiện thấp hơn so với chỉ tiêu đề ra. Y đức của một bộ phận bác sĩ còn thiếu chuẩn mực, chưa tận tình, chu đáo trong thăm khám, chữa bệnh; trình độ, tay nghề chuyên môn của y bác sĩ tuyến cơ sở còn thấp, chưa tạo được sự tin tưởng cho người bệnh. Ý thức tự phòng bệnh, duy trì lối sống trong sạch, lành mạnh, giản dị, làm việc khoa học, đúng giờ trong một bộ phận nhân dân chưa cao, chưa có điều kiện, thời gian để thăm khám, chữa bệnh.

2.2. Một số giải pháp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW trong kỷ nguyên phát triển mới

Đất nước đang đứng trước thời cơ, vận hội để bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều thuận lợi, song cũng nhiều khó khăn, thách thức bởi những tác động của an ninh phi truyền thống, nhất là thiên tai, hạn hán, lũ lụt, dịch bệnh và thực phẩm giả, kém chất lượng,… ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người... Nghị quyết số 72- NQ/TW xác định: “xây dựng một nước Việt Nam khỏe mạnh, mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe, sống lâu, sống khỏe, sống lành mạnh, nâng cao thể chất, ý thức bảo vệ sức khỏe và chủ động phòng ngừa bệnh tật trong toàn xã hội, góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới… Đến năm 2030 tăng chiều cao trung bình của trẻ em và thiếu niên từ 1 đến 18 tuổi thêm tối thiểu 1,5cm; tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, trong đó số năm sống khỏe mạnh đạt tối thiểu 68 năm”⁽¹⁹⁾.

Trước tình hình đó, để triển khai thắng lợi Nghị quyết, làm tốt công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp:

Một là, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các chủ thể, lực lượng về tầm quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

Nghị quyết số 72- NQ/TW chỉ rõ: “Các cấp ủy, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là trọng tâm của chính sách kinh tế - xã hội”⁽²⁰⁾. Các chủ thể, lực lượng gồm cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, ban, ngành đoàn thể, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương và người dân quán triệt và nhận thức sâu sắc tầm quan trọng cảu công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đa dạng hóa các hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục nhằm phổ biến đến từng người dân về nâng cao ý thức phòng bệnh. Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu trong việc bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức thuộc quyền quản lý; phân công, giao nhiệm vụ cho cán bộ, đảng viên tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện nếp sống văn minh, hiện đại; duy trì lối sống lành mạnh, như: ăn uống khoa học, làm việc đúng giờ, ngủ đủ giấc, thường xuyên vận động và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đánh thông tư tưởng của quần chúng bằng cách tuyên truyền, giáo dục rộng khắp, làm cho già, trẻ, gái, trai ai cũng hiểu rằng ruồi, muỗi rất có hại đến sức khỏe của mình; của gia đình mình; và mọi người đều tham gia một cách thiết thực và bền bỉ thì nhất định tiêu diệt được ruồi muỗi”⁽²¹⁾.

Thực hiện hiệu quả các chương trình bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân của Đảng, Nhà nước; cụ thể hóa vào thực tiễn cuộc sống, hướng đến từng gia đình, từng con người cụ thể; tuyên truyền, vận động người dân chú trọng việc bảo vệ sức khỏe mọi lúc, mọi nơi, nêu cao ý thức tự giác phòng bệnh “từ sớm”, “từ xa”.

Cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy mạnh thực hiện phong trào thể dục, thể thao; khuyến khích, động viên cán bộ, công chức, viên chức, người lao động tham gia các hoạt động thể dục, thể thao; định kỳ tổ chức cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động được khám bệnh, tăng cường khám bệnh cho người dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số; cần có chiến dịch tuyên truyền, vận động thiết thực, hiệu quả để đồng bào duy trì, thực hiện nếp sống lành mạnh, tiến bộ. Cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương phối hợp với các tổ chức chính trị - xã hội xây dựng các mô hình cộng đồng, trường học và nơi làm việc an toàn, thân thiện, tiện ích để tự luyện tập nâng cao thể trạng, đáp ứng tốt nhất mục tiêu chiến lược quốc gia; đồng thời, xây dựng con người Việt Nam cao về trí tuệ, dồi dào về sức khỏe, cường tráng về tầm vóc. Đấu tranh phòng, chống thực phẩm bẩn, hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng ảnh hưởng đến sức khỏe nhân dân, kiên quyết xử lý những tổ chức, cá nhân đó theo quy định của pháp luật.

Hai là, tiếp tục điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển hệ thống y tế dự phòng để bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân

Nghị quyết số 72-NQ/TW chỉ rõ: “Kịp thời hoàn thiện thể chế, tập trung nâng cao hệ thống y tế, nhất là y tế dự phòng, y tế cơ sở, phát huy thế mạnh của y học cổ truyền”⁽²²⁾. Nghị quyết cũng xác định, hệ thống y tế tinh, gọn, hiệu quả, phù hợp mô hình chính quyền ba cấp, bảo đảm liên kết, hỗ trợ kịp thời giữa các cấp chuyên môn của hệ thống y tế. Trên cơ sở chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển hệ thống y tế dự phòng y tế cơ sở, cấp ủy, chính quyền địa phương các cấp cần cụ thể hóa phù hợp với đặc điểm tình hình, yêu cầu, nhiệm vụ thực tiễn. Tạo điều kiện thuận lợi, xây dựng môi trường pháp lý thông thoáng để y tế cơ sở phát triển, như: cơ chế, chính sách về mua sắm trang thiết bị vật tư y tế, các loại thuốc chữa bệnh, thu hút y bác sĩ có trình độ chuyên môn về công tác, đãi ngộ bác sĩ trong quá trình làm việc…

Nghiên cứu phát triển thêm các mô hình y tế cấp xã với đội ngũ y bác sĩ trực tiếp thăm, khám, tư vấn sức khỏe cho người dân tại khu vực; từ đó, giảm tải tình trạng đông ở tuyến trung ương, ít người ở tuyến cơ sở. Cùng với đó, có những cơ chế, chính sách hỗ trợ đối với những bộ phận, lực lượng tham gia vào hoạt động khám, chữa bệnh ở địa phương. Tận dụng những trụ sở làm việc cũ ở các địa phương sau khi sáp nhập để cải tạo, xây dựng thành trạm y tế và có những cơ chế, chính sách phù hợp, hiệu quả để các đơn vị tư nhân phối hợp với bệnh viện cấp tỉnh thực hiện đấu thầu, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, phục vụ tốt nhất khám, chữa bệnh cho người dân.

Có chế độ, chính sách đối với y bác sĩ được luân chuyển từ cấp tỉnh về cấp xã công tác. Nghị quyết số 72-NQ/TW xác định: “Trong giai đoạn 2025-2030, mỗi năm các địa phương luân phiên, luân chuyển, điều động ít nhất 1.000 bác sĩ về làm việc có thời hạn tại trạm y tế cấp xã”⁽²³⁾. Để thực hiện tốt việc này, chính quyền địa phương, người đứng đầu bệnh viện ở các tỉnh, thành cần phối hợp chặt chẽ, rà soát số lượng, chất lượng đội ngũ y bác sĩ; sắp xếp, bố trí các vị trí công tác phù hợp, tạo đoàn kết, thống nhất trong cơ quan, đơn vị, phục vụ tốt nhất nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân. Có cơ chế, chính sách đối với các doanh nghiệp tham gia đấu thầu các trang thiết bị vật tư y tế ở các trạm y tế, bảo đảm công khai, minh bạch có sự giám sát của cấp ủy, chính quyền địa phương. Tăng cường sự quản lý của chính quyền các cấp đối với hoạt động y tế, thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân; qua đó điều chỉnh, bổ sung cơ chế, chính sách có liên quan đến đấu thầu, mua sắm vật tư y tế, nguồn lực.

Ba là, phát triển mạnh y tế cơ sở để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho người dân

Nghị quyết số 72-NQ/TW chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả y tế cơ sở. Tập trung hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trạm y tế cấp xã theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc xã hội”⁽²⁴⁾. Với tinh thần đó, cần phát triển y tế cơ sở để đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của người dân, nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đầu tư trang bị, các phương tiện y tế hiện đại; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, kết nối y tế cơ sở xã, phường, đặc khu với y tế tuyến tỉnh để tham gia tư vấn cho người dân. Trong quá trình thực thi nhiệm vụ, cần nâng cao y đức của đội ngũ y bác sĩ, tận tình, chu đáo trong thăm, khám, chữa bệnh cho người dân; lấy sự hài lòng của nhân dân làm mục tiêu, động lực để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của người dân.

Cắt giảm bớt thủ tục hành chính phức tạp trong quá trình đăng ký khám, chữa bệnh; ứng dụng các dịch vụ trực tuyến kết nối giữa y bác sĩ với người dân để hướng dẫn, trợ giúp người dân kịp thời trong những trường hợp khẩn cấp; các tổ chức, lực lượng ở các địa phương phối hợp với y tế cơ sở tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn về nguồn nhân lực, nhất là bác sĩ giỏi để tạo động lực làm việc; đãi ngộ xứng đáng với bác sĩ có trình độ chuyên môn về làm việc ở y tế cơ sở; tôn vinh, biểu dương những mô hình, tập thể có cách làm hay, sáng tạo trong phát triển y tế cơ sở, xây dựng những điển hình tiên tiến ngay trong cơ sở y tế; khuyến khích, trọng dụng những y bác sĩ đã nghỉ hưu nhưng còn sức khỏe, tâm huyết với nghề vào làm việc ở y tế cơ sở; nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế cơ sở, bảo đảm đầy đủ không gian phát triển cho đội ngũ y bác sĩ và người dân trong quá trình làm việc và nghỉ ngơi, thư giãn.

Bốn là, đề cao ý thức quý trọng sức khỏe, xây dựng lối sống lành mạnh, xây dựng văn hóa sức khỏe nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Phải biết quý trọng sức người là vốn quý nhất của ta. Chúng ta cần hết lòng chăm sóc sức khỏe và sử dụng thật hợp lý sức lao động của nhân dân ta”⁽²⁵⁾. Theo đó, mỗi người dân cần nêu cao ý thức bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe thường xuyên, bảo đảm khoa học. Mỗi người dân tự bảo vệ sức khỏe ở mọi lúc, mọi nơi, mọi điều kiện, hoàn cảnh; tuyệt đối không chủ quan với sức khỏe; tích cực, chủ động luyện tập thể dục, thể thao, tham gia các phong trào thể thao. Kiên nhẫn, kiên trì luyện tập sức khỏe; thực hành chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý với tình trạng sức khỏe của mình, tránh làm việc quá sức, ăn uống không khoa học, bảo đảm cân đối, hài hòa các chất, nâng cao thể trạng, tầm vóc của các thành viên gia đình.

Nghị quyết số 72-NQ/TW chỉ rõ: “Nâng cao ý thức tự giác, thói quen, nếp sống, trách nhiệm của mỗi người dân và toàn xã hội trong việc chủ động rèn luyện, bảo vệ và nâng cao sức khỏe”⁽²⁶⁾. Nâng cao ý thức phòng bệnh trở thành nếp sống, thói quen hằng ngày, trở thành nhu cầu, động cơ của mỗi người dân; là nét đẹp văn hóa trong đời sống sinh hoạt của mỗi gia đình, dòng họ, khu phố và của toàn xã hội.

Mỗi người quý trọng, bảo vệ sức khỏe, tự giác rèn luyện sức khỏe; kiên quyết đấu tranh với những hành vi mua bán, sản xuất thực phẩm không có nguồn gốc, thực phẩm giả. Các cơ quan chức năng, ban, ngành, nhất là y bác sĩ tuyên truyền, vận động người dân bảo vệ, chăm sóc và nâng cao ý thức phòng, chống bệnh tật, đặc biệt là thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi; thực hiện nghiêm những hướng dẫn về phòng, chống bệnh tật của Bộ Y tế; mỗi người dân đặt ra yêu cầu cao về sức khỏe cho bản thân; tích cực, chủ động kiểm tra sức khỏe ở cơ sở y tế để kịp thời điều trị. Xây dựng văn hóa sức khỏe chính là bảo vệ, chăm sóc và nâng cao thể trạng một cách tốt nhất.

3. Kết luận

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là quan điểm, đường lối mang tầm chiến lược của Đảng ta, thể hiện trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Để hiện thực hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân vào thực tiễn cuộc sống, cần có sự vào cuộc quyết liệt, mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội, trong đó đội ngũ y bác sĩ các cấp là lực lượng nòng cốt. Những giải pháp từ nhận thức đến thực tiễn bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân hiện nay và thời gian tới chắc chắn sẽ đạt được nhiều kết quả, góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.

_________________

Ngày nhận bài: 28-9-2025; Ngày bình duyệt: 30-10-2025; Ngày duyệt đăng: 1-12-2025.

Email tác giả: hangntcb@vaa.edu.vn

(1), (13), (17), (19), (20), (22), (23), (24) Toàn văn Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09-9-2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn.

(2), (3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.241, 241.

(4) ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t.47, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2005, tr.427.

(5) ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t.51, Sđd, tr.102.

(6) Nghị quyết số 04-NQ/TW của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VII) ngày 14-01-1993 về những vấn đề cấp bách của sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, https://tulieuvankien.dangcongsan.vn.

(7) ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t.55, Sđd, tr.396-397.

(8) ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t.60, Sđd, tr.197.

(9) ĐCSVN: Văn kiện Đảng toàn tập, t.65, Sđd, tr.151.

(10) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tr.129.

(11) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội Đảng đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.265.

(12) Nguyễn Phú Trọng: Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2022, tr.27.

(14) Bích Ngọc: Xây dựng một nền y tế hiện đại, góp phần đưa đất nước vào kỷ nguyên mới, https://consosukien.vn, ngày: 25-2-2025.

(15), (18) Xem: Minh Hoàng: Phát triển hệ thống y tế phù hợp kỷ nguyên mới của đất nước, https://nhandan.vn, ngày: 9-3-2025.

(16) Xem: N.H: Tập trung phát triển thể dục thể thao quần chúng toàn diện và hiệu quả, https://tdtt.gov.vn, ngày 29-1-2025.

(21) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.11, Sđd, tr.488.

(25) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.13, Sđd, tr.70.

(26) Toàn văn bài phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Bộ Y tế nhân Ngày Thầy Thuốc Việt Nam (27-2-1955/27-2-2025), https://baochinhphu.vn, ngày 24-2-2025.