Hội thảo khoa học: Đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương trong kỷ nguyên số cơ sở lý luận và thực tiễn

TRẦN XUÂN PHÚ

Chủ trì Hội thảo, có PGS, TS Nguyễn Thắng Lợi, Tổng Biên tập Tạp chí Lý luận chính trị; PGS, TS Đinh Quang Thành, Phó Tổng Biên tập Tạp chí lý luận chính trị; tham dự Hội thảo, có PGS, TS Đặng Quang Định, Viện trưởng Viện Triết học; TS Đặng Thành Lê, Phó Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Hành chính công; cùng các chuyên gia, nhà khoa học công tác tại các viện, khoa, ban, đơn vị thuộc và trực thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS, TS Nguyễn Thắng Lợi nhấn mạnh, kỷ nguyên số, với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nền tảng số, đang tạo ra những biến đổi sâu sắc, mang tính cấu trúc đối với phương thức tổ chức và vận hành của các quốc gia, các chính quyền địa phương. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là vấn đề có ý nghĩa chiến lược lâu dài đối với sự phát triển đất nước. Điều này đặt ra yêu cầu cần có những nghiên cứu chuyên sâu, hệ thống về cơ sở lý luận và thực tiễn của đổi mới mô hình quản trị trong kỷ nguyên số, làm nền tảng khoa học cho quá trình hoạch định và thực thi chính sách.

PGS, TS Nguyễn Thắng Lợi đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học tập trung thảo luận các nội dung trọng tâm:

Một là, những vấn đề lý luận về kỷ nguyên số và những tác động của kỷ nguyên số đối với mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương.

Hai là, tính tất yếu của việc đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương trong kỷ nguyên số.

Ba là, thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với đổi mới mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương ở Việt Nam thông qua các chỉ số và thước đo quản trị phổ biến.

Bốn là, kinh nghiệm và mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương của một số quốc gia trên thế giới và các giá trị tham khảo.

Năm là, những định hướng lớn về đổi mới, hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia, quản trị địa phương ở Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Phát biểu tại hội thảo, PGS, TS Đặng Quang Định khẳng định việc thực hiện sáp nhập các tỉnh, thực hiện chính quyền hai cấp giúp mở rộng không gian phát triển trong bối cảnh trong nước và quốc tế có nhiều biến chuyển. Do đó, trong kỷ nguyên phát triển mới, cần nghiên cứu để làm rõ hơn nội hàm, đổi mới quản trị quốc gia, quản trị địa phương trong thời kỳ phát triển mới.

Tham luận tại hội thảo, ThS Nguyễn Thị Thúy Thảo cho rằng những thành tựu của cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tác động tới quản trị quốc gia, quản trị địa phương trong kỷ nguyên số, làm thay đổi căn bản cách thức hành động, của nhà nước và toàn thể xã hội. Bên cạnh những thuận lợi cách mạng công nghiệp lần thứ tư cũng đặt nhiều thách thức. Do đó, quản trị trong thời đại mới phải giảm thiểu những hạn chế và phát huy những lợi thế mà Cách mạng công nghiệp lần thứ tư mang lại.

TS Đặng Thành Lê nhấn mạnh dữ liệu số, năng lực đổi mới sáng tạo là nguồn lực quan trọng. Trong giai đoạn phát triển mới, kinh tế nhà nước chỉ nên giới hạn trong một số lĩnh vực quan trọng và để kinh tế tư nhân thực sự là động lực quan trọng nhất đòi hỏi mô hình quản trị phải tạo sự năng động cho các chủ thể. Do đó, việc chuyển đổi mô hình tăng trưởng đặt ra thách thức cho quản trị quốc gia, địa phương, cần sự tham khảo các mô hình quản trị của quốc gia trên thế giới.

Tham luận của PGS, TS Nguyễn Thị Thu Vân về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy chính quyền các cấp trong kỷ nguyên số, nhấn mạnh công nghệ số không còn là lựa chọn mà là yêu cầu, đòi hỏi của sự phát triển. Do đó, hoạt động quả trị nhà nước cần chuyển sang hình thức quản trị mới, quản trị bằng công nghệ. Với tốc độ phát triển của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, công nghệ giờ đây đóng vai trò quan trọng trong hoạt động mang tính đặc thù của quản trị quốc gia. Mô hình quản lý truyền thống phân tầng, phân cấp hiện không còn phù hợp mà cần áp dụng mạnh công nghệ vào quá trình quản trị quốc gia hiệu quả.

Phát biểu kết luận hội thảo, PGS, TS Đinh Quang Thành nhấn mạnh, các tham luận đều bảo đảm đúng định hướng của Hội thảo, nội dung các tham luận phản ánh toàn diện, sâu sắc những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra đối với quản trị quốc gia, quản trị địa phương của Việt Nam trong bối cảnh chuyển đổi số. Các tham luận đều thống nhất rằng, kỷ nguyên số chỉ một thời kỳ phát triển mới của xã hội loài người do sự tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trong đó, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và tất cả các công nghệ thông minh được tích hợp để tối ưu hóa quy trình, phương thức sản xuất. Điều đó tạo ra những biến đổi mang tính cấu trúc đối với phương thức tổ chức và vận hành của Nhà nước và chính quyền địa phương. Điều đó tất yếu đòi hỏi các quốc gia phải đổi mới mô hình quản trị để thích ứng và tận dụng cơ hội phát triển. Quản trị quốc gia, quản trị địa phương phải chuyển từ cách tiếp cận quản lý theo đầu vào sang quản trị theo kết quả, từ tư duy quản lý hành chính đơn tuyến sang quản trị đa trung tâm có điều phối, từ can thiệp vi mô sang kiến tạo phát triển và bảo đảm công bằng.