Hội thảo khoa học: “Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa I (5/1941): Tầm nhìn chiến lược của Đảng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước”

Minh Phương - Quang Tuấn

Dự và chủ trì hội thảo có PGS, TS Lê Hải Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; TS Phan Thăng An, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng. Cùng chủ trì có các đồng chí: Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng; PGS, TS Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Nông Thanh Tùng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cao Bằng.

Tham dự hội thảo có đại diện lãnh đạo các cơ quan trung ương; các cơ quan thuộc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội; Trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam; Viện Chiến lược và Lịch sử quân sự Việt Nam, Bộ Quốc phòng; Cục Khoa học, chiến lược và lịch sử công an, Bộ Công an; các nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa; lãnh đạo các cơ quan báo chí, truyền thông; đại biểu một số địa phương; đại diện thân nhân, gia đình các đại biểu dự Hội nghị Trung ương 8 (tháng 5/1941), thân nhân các đồng chí cách mạng tiền bối cùng đông đảo đại biểu tỉnh Cao Bằng.

Phát biểu chào mừng và khai mạc hội thảo, đồng chí Phan Thăng An, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh: Cách đây 85 năm, tại Khuổi Nặm, làng Pác Bó, Trường Hà, Hà Quảng (nay thuộc xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng), từ ngày 10 đến ngày 19/5/1941, Hội nghị Trung ương 8 khóa I, do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã họp, bàn thảo và quyết định nhiều vấn đề hệ trọng của cách mạng Việt Nam. Những quyết sách của Hội nghị Trung ương 8 đưa đến sự hoàn thiện đường lối cách mạng giải phóng dân tộc của Đảng trên cơ sở kế thừa, phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và qua khảo nghiệm thực tiễn cách mạng Việt Nam từ khi có Đảng, không chỉ đánh dấu bước ngoặt của cách mạng Việt Nam mà còn có ý nghĩa quyết định đến thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Với ý nghĩa đó, Tỉnh ủy Cao Bằng phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học: “Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, khóa I (5/1941): Tầm nhìn chiến lược của Đảng trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước”.

Vinh dự, tự hào được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng lựa chọn là nơi tổ chức sự kiện lịch sử trọng đại, kỷ niệm 85 năm Hội nghị Trung ương 8 (5/1941 - 5/2026), Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng càng thêm tự hào và hun đúc ý chí, quyết tâm phát huy truyền thống lịch sử vẻ vang, hào hùng của vùng đất “đầu nguồn cách mạng”, vững tin vào sự lãnh đạo của Đảng.

Từ một căn cứ địa cách mạng, Cao Bằng đang quyết tâm vươn lên trở thành tỉnh phát triển năng động nơi biên cương phía Bắc của Tổ quốc; là trung tâm kết nối giao thương, logistics, du lịch xanh và hợp tác quốc tế. Tập trung tạo đột phá chiến lược về hạ tầng giao thông, nhất là tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh; chuẩn bị các điều kiện để triển khai tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng; phát triển mạnh kinh tế cửa khẩu, du lịch sinh thái, kinh tế số và kinh tế xanh; khai thác hiệu quả giá trị của Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng và Thác Bản Giốc.

Tỉnh xác định: phát triển kinh tế đi đôi với giữ gìn bản sắc văn hóa, củng cố quốc phòng - an ninh; phát triểnkinh tế gắn với “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên cương Tổ quốc. Mục tiêu cao nhất là xây dựng tỉnh Cao Bằng phát triển nhanh, bền vững; nhân dân có cuộc sống ấm no, hạnh phúc; góp phần cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Đồng chí Phan Thăng An bày tỏ tin tưởng, các tham luận và ý kiến phát biểu tại Hội thảo sẽ làm sáng rõ hơn tầm vóc lịch sử, giá trị lý luận và ý nghĩa thời đại của Hội nghị Trung ương 8; cung cấp thêm nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho công tác xây dựng Đảng, phát triển đất nước và phát triển tỉnh Cao Bằng trong giai đoạn mới.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, PGS, TS Lê Hải Bình, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Hội thảo khoa học Kỷ niệm 85 năm Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) nhằmtiếp tục khẳng định tầm vóc, giá trị lý luận, thực tiễncủa Hội nghị đối với tiến trình cách mạng Việt Nam; tri ân công lao, cống hiến to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ, đảng viên và nhân dân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước; đúc kết những kinh nghiệm quý; qua đó, tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch; củng cố và nâng cao niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

85 năm đã trôi qua, song những quyết sách mang tầm chiến lược của Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) vẫn vẹn nguyên giá trị định hướng để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiến lên giành những thắng lợi to lớn trong kỷ nguyên mới. Với niềm tự hào về truyền thống 96 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, với trách nhiệm tiếp tục bồi đắp những thành tựu, giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc của Hội Trung ương 8 khóa I; đồng thời, với sứ mệnh, trọng trách cao cả mà toàn thể dân tộc giao phó, Đảng Cộng sản Việt Nam nhất định sẽ lãnh đạo nhân dân phát huy truyền thống yêu nước, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến, chung sức, đồng lòng, viết tiếp những trang sử vẻ vang, từng bước hiện thực khát vọng xây dựng một nước Việt Nam: hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Ban Tổ chức hội thảo đã nhận được 48 bài viết của các nhà khoa học, nhà quản lý và hoạt động thực tiễn ở trung ương và địa phương. Từ nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, các tham luận và ý kiến phát biểu tại hội thảo đã làm rõ tầm vóc, ý nghĩa của sự kiện Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) trong tiến trình cách mạng Việt Nam, khẳng định vai trò trung tâm của Cao Bằng - “chiếc nôi” của cách mạng Việt Nam trong thời kỳ vận động giải phóng dân tộc giai đoạn 1941 - 1945. Đồng thời, làm nổi bật quá trình vận dụng và phát huy giá trị lịch sử của sự kiện Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) trong kỷ nguyên mới.

Một là, khẳng định tầm vóc, ý nghĩa, giá trị của sự kiện Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941)trong tiến trình lịch sử dân tộc nói chung và lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam nói riêng

Các tham luận tại hội thảo khẳng định, Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) là sự kiện có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam. Hội nghị Trung ương 8 khóa I (5/1941) đã đề ra nhiều quyết sách mang tầm chiến lược và là kim chỉ nam dẫn đường đi tới thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, tạo nền tảng để cách mạng nước ta tiếp tục tiến lên và giành những thắng lợi to lớn về sau.

Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) thể hiện ý chí, bản lĩnh, trí tuệ và tầm nhìn chiến lược; sựnhạy bén, sáng tạo trong những quyết sách lịch sử của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và định hình tương lai của đất nước. Những giá trị cốt lõi được xác lập tại Hội nghị không chỉ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong thời điểm lịch sử cụ thể của 85 năm trước mà còn để lại những bài học kinh nghiệm quý báu, có giá trị định hướng sâu sắc, lâu dài đối với cách mạng Việt Nam.

Hai là, làm rõ vai trò của Cao Bằng trong việc tạo dựng không gian chính trị đặc biệt đối với sự kiện Hội nghị Trung ương 8 khóa I (tháng 5/1941) và đối với cuộc cách mạng giải phóng dân tộc

Các tham luận và ý kiến phát biểu tại hội thảo đã làm nổi bật vai trò đặc biệt của Cao Bằng, không chỉ là không gian địa lý - chính trị tổ chức Hội nghị Trung ương 8 khóa I, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, ý chí một lòng sắt son theo Đảng, theo cách mạng. Trong quá trình tổ chức Hội nghị, đặc biệt là trong thời gian diễn ra hội nghị, nhân dân Cao Bằng không chỉ là hậu phương, mà còn là chủ thể tích cực của sự kiện, thể hiện đúng tinh thần “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân”.

Với vai trò là căn cứ địa đầu tiên - chiếc nôi của cách mạng cả nước, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng đã đùm bọc, chở che và bảo vệ Đảng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Chủ tịch Hồ Chí Minh, bảo vệ cách mạng trong những ngày gian khổ nhất; đoàn kết, đồng lòng đứng vào hàng ngũ Mặt trận Việt Minh - Mặt trận đoàn kết của toàn dân tộc, tích cực chuẩn bị lực lượng về mọi mặt trong cuộc đấu tranh giành độc lập, góp phần to lớn vào thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự do, đi lên chủ nghĩa xã hội.

Ba là, phát huy giá trị lịch sử của Hội nghị Trung ương 8 khóa I trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc

Các tham luận và các ý kiến phát biểu tại Hội thảo đều thống nhất nhận định, những giá trị của Hội nghị Trung ương 8 khóa I cần được phát huy trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, nhất là trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị.

Từ những quyết sách lịch sử được đề ra tại Hội nghị Trung ương 8, các đại biểu đã phân tích những yếu tốkhẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh trong việc quyết định thay đổi chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, thành lập Mặt trận Việt Minh, đổi mới phương châm vận động quần chúng và xây dựng lực lượng; đưa ra những dự báo nhạy bén, tài tình về thời cơ và hình thái của cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền, thiết kế mô hình của nhà nước tương lai… Qua đó, khẳng định Hội nghị Trung ương 8 khóa I có ý nghĩa lịch sử và tầm quan trọng đặc biệt trong việc hoạch định con đường phát triển của cách mạng,mở đường cho dân tộc tiến lên giành thắng lợi trong sự nghiệp đánh Pháp, đuổi Nhật, giành độc lập cho dân tộc, tự do, hạnh phúc cho nhân dân.

Trên cơ sở phân tích sâu sắc vai trò lịch sử của Hội nghị Trung ương 8 khóa I, các tham luận đã rút ra những bài học quý báu trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh nước ta bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên giàu mạnh, văn minh, thịnh vượng của dân tộc.

Phát biểu Kết luận Hội thảo, đồng chí Phan Thăng Anh khẳng định, Hội thảo đã góp phần làm sáng tỏ chủ trương đúng đắn, tầm nhìn chiến lược của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh; khẳng định tầm vóc, ý nghĩa của Hội nghị đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và phát triển đất nước.

Kết quả của Hội thảo cung cấp tư liệu, cơ sở khoa học quan trọng, góp phần làm phong phú nhận thức về Hội nghị Trung ương 8 khóa I; về vai trò của căn cứ địa Cao Bằng đối với cách mạng Việt Nam; về các chính sách, giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị các di tích, tư liệu lịch sử sự kiện Hội nghị Trung ương 8khóa I (tháng 5/1941) nhằm xây dựng và phát triển “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh” tại Cao Bằng gắn với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đồng thời, góp phần tuyên truyền, giáo dục lịch sử Đảng, lịch sử truyền thống cách mạng cho các thế hệ người Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ. Từ đó, khơi dậy niềm tự hào dân tộc, củng cố và tăng cường niềm tin của nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội và hạnh phúc của nhân dân.