Kỳ họp thứ nhất của Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031

TẠ PHƯƠNG LIÊN

PGS, TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương dự và chủ trì kỳ họp. Cùng chủ trì có GS, TS Nguyễn Xuân Thắng, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; GS, TS Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam, Phó chủ tịch Hội đồng và PGS, TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện, Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hội đồng.

Tham dự kỳ họp có các đồng chí Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương; các đồng chí Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành; cùng các chuyên gia, nhà khoa học là Ủy viên Hội đồng nhiệm kỳ 2026-2031.

Trước đó, vào ngày 10-3-2026, tại Trụ sở Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì Hội nghị công bố Quyết định số 10-QĐ/TW của Bộ Chính trị thành lập Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ 2026-2031.

Kỳ họp gồm 2 phiên: Phiên thứ nhất, tập trung thảo luận và cho ý kiến vào các văn bản quan trọng, gồm Dự thảo quy chế làm việc, Chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn nhiệm kỳ 2026-2031; Phiên thứ hai, thảo luận về dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030) và định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Phát biểu khai mạc Kỳ họp, GS. TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh: Quán triệt sâu sắc sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, Hội đồng Lý luận Trung ương với cơ cấu tổ chức mới sẽ thực hiện tốt vai trò, chức năng giúp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tư vấn cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về các vấn đề lý luận chính trị, làm cơ sở cho việc hoạch định, hoàn thiện và phát triển chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời tổ chức thực hiện tốt những chương trình, đề tài khoa học cấp nhà nước, chuyên đề nghiên cứu về lý luận chính trị, phục vụ trực tiếp công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đòi hỏi công tác lý luận của Đảng phải “đi trước, đến trước một bước” để cung cấp luận cứ khoa học soi đường cho sự phát triển. Hội đồng cần tiếp tục nâng tầm vai trò là hạt nhân, nòng cốt để thực sự xứng đáng là một trung tâm trí tuệ chiến lược của Đảng. Nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới là tập trung làm sáng tỏ những vấn đề lý luận lớn, giải đáp các vấn đề cấp thiết thực tiễn đặt ra, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn....

Để hoàn thành trọng trách được giao, quy chế làm việc của hội đồng được xây dựng trên tinh thần đổi mới; đề cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ và sự đóng góp của các ủy viên hội đồng; giúp tập hợp và kết tinh trí tuệ của các nhà khoa học, các chuyên gia trong các công việc của hội đồng. Chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa của hội đồng sẽ được thiết kế, cụ thể hóa, hoàn thiện trên tinh thần bám sát kế hoạch, chương trình làm việc của Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư để hội đồng có thể kịp thời tư vấn được những vấn đề quan trọng.

Tại kỳ họp, các thành viên Hội đồng tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào quy chế làm việc, chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa của Hội đồng.

Đồng thời, thảo luận, góp ý vào dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam (1930-2030), định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo (2030-2130) và dự thảo Đề cương Báo cáo tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Trình bày quy chế làm việc của Hội đồng, GS, TS Lê Văn Lợi cho biết, Hội đồng gồm 4 tiểu ban: chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội - con người, quốc phòng - an ninh - đối ngoại. Hội đồng có trách nhiệm và quyền hạn như sau: Xác định phương hướng, nhiệm vụ, chương trình công tác trong cả nhiệm kỳ và hằng năm của Hội đồng; Tổ chức triển khai thực hiện các công việc thuộc chức năng, nhiệm vụ của Hội đồng; Hội đồng Lý luận Trung ương giữ mối liên hệ và nhận những thông tin cần thiết có liên quan của các ban Đảng Trung ương, các cấp, các bộ, ngành Trung ương, các địa phương, các tổ chức liên quan của Đảng và Nhà nước; huy động lực lượng nghiên cứu khoa học của các chương trình, đề tài nghiên cứu khoa học xã hội cấp Nhà nước, hợp tác với các cơ quan, các địa phương và các nhà khoa học để chuẩn bị những nội dung tư vấn cho Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Tại Phiên thứ 2 của kỳ họp, PGS, TS Đoàn Minh Huấn phát biểu góp ý về đổi mới phương thức hoạt động của Hội đồng trong tình hình mới, đã nêu bật những thách thức, phân tích sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản cách làm khoa học chính trị; tri thức lý luận hiện nay không chỉ thuần túy do con người tạo ra mà còn chịu tác động sâu sắc từ các thuật toán, khiến ranh giới giữa khoa học lý luận và khoa học công nghệ đang có sự chồng lấn mạnh mẽ.

Nhìn vào cách xây dựng văn kiện Đại hội của Đảng, trước đây, chúng ta tập trung vào báo cáo chính trị, thể hiện đường lối và quan điểm lớn. Nhưng ở Đại hội XIV của Đảng, ngoài những quan điểm và đường lối, còn có cả chương trình hành động. Điều này cho thấy cấp độ của lý luận chính trị đã thay đổi. Trước đây, chúng ta dừng ở những quan điểm lớn, định hướng chính sách; còn bây giờ, lý luận chính trị đi vào cả chương trình hành động, với tính cụ thể, thực tiễn và sát thực hơn. Đây là những vấn đề đặt ra không chỉ ở tầm tổng thể, mà còn trong việc xây dựng tổ chức thực hiện và nghiên cứu đề tài, sản phẩm cụ thể

Đặc biệt, nghiên cứu lý luận chính trị trong kỷ nguyên mới phải xuất phát từ định hướng chính trị, phải đi vào tính cụ thể, thực tiễn và sát với hành động. Khoa học xã hội và lý luận không thể đứng ngoài chờ độ lùi để tổng kết như trước đây, mà phải đồng hành ngay trong quá trình phát triển của khoa học công nghệ. Lý luận phải được tích hợp vào trong quá trình thiết kế công nghệ, thuật toán nhằm thiết lập các nền tảng đạo đức, kịp thời điều chỉnh hành vi con người và hạn chế tối đa các tác động tiêu cực. Để hoàn thành trọng trách này, đòi hỏi phải thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ, chủ động và tiên phong giữa Hội đồng với các viện nghiên cứu khoa học chuyên ngành.

Ý kiến của các chuyên gia, thành viên Hội đồng cơ bản cho rằng, để hoàn thành trọng trách được giao, Quy chế làm việc của Hội đồng Lý luận Trung ương được xây dựng trên tinh thần đổi mới; đề cao trách nhiệm, phát huy trí tuệ và sự đóng góp của các uỷ viên hội đồng; tập hợp và kết tinh trí tuệ của các nhà khoa học, các chuyên gia trong các công việc của Hội đồng.

Trong đó, chương trình công tác năm 2026 và kế hoạch công tác toàn khóa của Hội đồng hoàn thiện trên tinh thần bám sát kế hoạch, chương trình làm việc của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư để Hội đồng Lý luận Trung ương nhiệm kỳ mới có thể kịp thời tư vấn được những vấn đề quan trọng của đất nước.