Tóm tắt: Trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, tổ chức đảng có vai trò là nhân tố then chốt, góp phần định hướng chính trị, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp, người lao động với xã hội. Trên cơ sở làm rõ thuận lợi và khó khăn trong công tác xây dựng tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở thành phố Hồ Chí Minh, bài viết đề xuất giải pháp làm tốt công tác này trong thời gian tới.
ThS HÀ THỊ HỒNG HẢI
Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh

1. Mở đầu
Phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong thúc đẩy tăng trưởng, tạo việc làm, đóng góp ngân sách và bảo đảm an sinh xã hội. Đây cũng là khu vực có cơ cấu sở hữu, mô hình quản trị, quan hệ lao động và biến động nhân sự đa dạng, đặt ra yêu cầu mới đối với công tác xây dựng Đảng và hoạt động lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng.
Tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh có những điều kiện thuận lợi từ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, đoàn thể và yêu cầu phát triển bền vững của doanh nghiệp. Tuy nhiên, do đặc thù về sở hữu, cơ chế quản trị, biến động lao động và nhận thức khác nhau của chủ doanh nghiệp, hoạt động lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng vẫn còn nhiều khó khăn, cần được nhận diện và giải quyết.
2. Nội dung
2.1. Một số thuận lợi, khó khăn của tổ chức đảng trong lãnh đạo doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở thành phố Hồ Chí Minh hiện nay
a) Về thuận lợi, ưu điểm
Một là, các tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở Thành phố Hồ Chí Minh luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp.
Trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhanh, số lượng doanh nghiệp lớn, cơ cấu lao động đa dạng, Thành ủy và Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã xác định công tác xây dựng Đảng, phát triển tổ chức đảng và đảng viên trong khu vực này là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa quan trọng nhằm thực hiện vai trò lãnh đạo trực tiếp của Đảng trong các thành phần kinh tế. Tháng 01/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch phát triển đảng viên nhiệm kỳ 2025-2030, trong đó nhấn mạnh công tác tạo nguồn, bồi dưỡng, kết nạp đảng viên là nhiệm vụ then chốt, thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng; yêu cầu cấp ủy xã, phường, đặc khu và đảng ủy cấp trên trực tiếp cơ sở xây dựng kế hoạch phát triển đảng viên cho cả nhiệm kỳ và hằng năm, bảo đảm tỷ lệ kết nạp đảng viên mới hằng năm đạt từ 3% đến 4% theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 (Cổng thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh, 16/01/2026).
Thành phố luôn chú trọng củng cố tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, coi đây là nhiệm vụ quan trọng để tăng cường sự gắn kết giữa nhiệm vụ xây dựng Đảng với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và chăm lo đời sống người lao động.
Thực tiễn cho thấy, khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước tại Thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp tục mở rộng cả về quy mô và chất lượng. Tính đến hết tháng 5/2026, Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh có 1.428 tổ chức đảng (so với cuối năm 2025 tăng 152 tổ chức đảng, tăng 11,91%) gồm 97 đảng bộ cơ sở, 181 chi bộ cơ sở, 26 đảng bộ bộ phận và 1.124 chi bộ trực thuộc, với 24.254 đảng viên (so với cuối năm 2025 tăng 648 đảng viên, tăng 2,75%) trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, chiếm 14,3% tổng số tổ chức đảng toàn Đảng bộ (Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, 2026, tr.4).
Kết quả này cho thấy, sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp ngày càng cụ thể, bám sát thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi để tổ chức đảng trong doanh nghiệp phát huy vai trò hạt nhân chính trị. Đồng thời, luôn đồng hành với doanh nghiệp trong thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, chấp hành pháp luật, xây dựng văn hóa doanh nghiệp và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.
Hai là, hệ thống chủ trương, nghị quyết, quy định của Đảng về phát triển tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ngày càng đầy đủ.
Trên cơ sở Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 18/3/2019 của Ban Bí thư về tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong các đơn vị kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 16/6/2022 của Ban Chấp hành Trung ương về tăng cường củng cố xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới; Quy định số 20-QĐ/TW ngày 08/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng… Thành ủy Thành phố đã ban hành một số văn bản thực thi, cụ thể: Công văn số 1800-CV/TU ngày 22/9/2020 của Ban Thường vụ Thành ủy về tiếp tục tăng cường xây dựng tổ chức đảng, đoàn thể trong các đơn vị kinh tế tư nhân, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập trên địa bàn Thành phố; Kết luận số 250-KL/TU ngày 21/01/2022 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường lãnh đạo công tác phát triển đảng viên trong công nhân, người lao động, chủ doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố; Đề án số 10-ĐA/TU ngày 24/4/2023 của Ban Thường vụ Thành ủy về tăng cường xây dựng tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội trong các đơn vị kinh tế tư nhân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2023-2025 và những năm tiếp theo. Trong đó, chú trọng mục tiêu: “Công tác xây dựng tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội, phát triển đảng viên, đoàn viên, hội viên trong các đơn vị kinh tế tư nhân ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường và củng cố sự lãnh đạo của Đảng, định hướng doanh nghiệp phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa lợi ích của chủ doanh nghiệp với lợi ích của người lao động, lợi ích cộng đồng, góp phần ổn định an ninh trật tự, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố” (Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, 2023).
Ba là, Thành phố Hồ Chí Minh có số lượng doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước lớn, năng động, tạo môi trường thuận lợi để mở rộng tổ chức đảng.
Thành phố Hồ Chí Minh có quy mô doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước lớn, đa dạng và năng động bậc nhất cả nước, tạo ra môi trường thuận lợi để mở rộng tổ chức đảng, phát triển đảng viên và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp. Sự phát triển mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân, doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao… không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm, tăng thu ngân sách, mà còn tạo không gian xã hội rộng lớn để Đảng tăng cường sự hiện diện, củng cố vai trò hạt nhân chính trị trong các loại hình doanh nghiệp.
Ở nhiều doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, tổ chức đảng từng bước khẳng định vai trò hạt nhân chính trị, góp phần định hướng hoạt động của doanh nghiệp theo đúng chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Việc nâng cao chất lượng sinh hoạt, phân công trách nhiệm và gắn công tác đảng với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh ngày càng được chú trọng. Nhiều cấp ủy, chi bộ đã xây dựng và thực hiện quy chế làm việc, phân công nhiệm vụ cụ thể cho cấp ủy viên, đảng viên; duy trì sinh hoạt định kỳ, chú trọng đổi mới nội dung sinh hoạt theo hướng thiết thực, gắn với nhiệm vụ chuyên môn, chăm lo người lao động và xây dựng quan hệ lao động hài hòa.
Tiêu biểu như Đảng bộ cơ sở Công ty trách nhiệm hữu hạn Pouyuen Việt Nam (100% vốn Đài Loan, hơn 40.000 lao động) với gần 200 đảng viên, thuộc Đảng bộ phường Tân Tạo; Chi bộ Công ty trách nhiệm hữu hạn Juki Việt Nam (100% vốn Nhật Bản, hơn 1.200 lao động) với 21 đảng viên, thuộc Đảng bộ khu chế xuất Tân Thuận (Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, 2025, tr.2).
Bên cạnh đó, môi trường đầu tư, kinh doanh của Thành phố tiếp tục có sức hút lớn. Năm 2025, Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương dẫn đầu cả nước về FDI lũy kế, với khoảng 142,2 tỷ USD, tương ứng 20.470 dự án còn hiệu lực (Văn Huyền, 2026). Tính đến hết tháng 9/2025, Thành phố có 19.840 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký khoảng 141,215 tỷ USD, tiếp tục là địa phương dẫn đầu cả nước (Hải Long, 2025).
Với số lượng lớn doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp cổ phần tạo điều kiện để cấp ủy tiếp cận đội ngũ chủ doanh nghiệp, quản lý, người lao động có trình độ, bản lĩnh, qua đó bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp đảng viên.
Bốn là, nhận thức của một bộ phận chủ doanh nghiệp, người lao động về vai trò của tổ chức đảng có chuyển biến tích cực.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, nhiều doanh nghiệp đã thấy được việc có tổ chức đảng góp phần ổn định quan hệ lao động, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm xã hội. Sự chuyển biến này thể hiện khá rõ trong phát triển tổ chức đảng ở khu vực ngoài nhà nước. Thực tiễn cho thấy, khi tổ chức đảng hoạt động hiệu quả, cấp ủy trong doanh nghiệp có thể phối hợp với lãnh đạo doanh nghiệp trong tuyên truyền chủ trương, chính sách, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy và lãnh đạo doanh nghiệp giúp doanh nghiệp nhận thức rõ hơn vai trò của tổ chức đảng trong định hướng phát triển bền vững, cải thiện chất lượng quản trị, nâng cao uy tín và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Năm là, hoạt động của tổ chức công đoàn, đoàn thanh niên và các đoàn thể trong doanh nghiệp tạo điều kiện hỗ trợ công tác xây dựng Đảng.
Trong môi trường doanh nghiệp, nơi người lao động chịu áp lực về thời gian, thu nhập, điều kiện làm việc và quan hệ lợi ích, các tổ chức chính trị - xã hội chính là cầu nối gần gũi, trực tiếp để tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, vận động công nhân, đoàn viên tham gia các phong trào thi đua lao động sản xuất, nâng cao tay nghề, chấp hành nội quy, kỷ luật lao động và xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
Sự phối hợp giữa cấp ủy, chủ doanh nghiệp và các đoàn thể giúp gắn nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh với xây dựng đội ngũ công nhân có ý thức chính trị, trách nhiệm nghề nghiệp và tinh thần cống hiến. Thông qua sự phối hợp đó, các phong trào thi đua yêu nước, phong trào “Lao động giỏi, lao động sáng tạo” được triển khai sâu rộng, trở thành môi trường quan trọng để công nhân, người lao động, nhất là thanh niên công nhân rèn luyện tay nghề, nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, phát huy tinh thần tiên phong trong sản xuất, kinh doanh và hội nhập.
Từ thực tiễn phong trào đã có hơn 75.000 công nhân lao động được nâng bậc thợ, nâng lương; 46 kỹ sư, công nhân được tuyên dương Giải thưởng “Tôn Đức Thắng”; 51 Chủ tịch Công đoàn cơ sở nhận “Giải thưởng 28/7”; hơn 2.000 cán bộ công đoàn đạt danh hiệu “Người cán bộ công đoàn của chúng tôi” (Tuyết Loan, 2025).
b) Về khó khăn, hạn chế
Thứ nhất, đặc thù hoạt động của doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước có nhiều khó khăn cho tổ chức đảng. Đây là khu vực có quy mô lớn, loại hình đa dạng, gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp nhỏ và vừa; hoạt động chủ yếu theo mục tiêu lợi nhuận, hiệu quả sản xuất kinh doanh và khả năng cạnh tranh. Lao động trong doanh nghiệp thường biến động, làm việc theo ca kíp, phân tán ở nhiều bộ phận, nên việc sinh hoạt chi bộ, học tập nghị quyết, quản lý đảng viên và bồi dưỡng quần chúng ưu tú gặp nhiều trở ngại.
Thứ hai, nhận thức của một bộ phận chủ doanh nghiệp về vai trò của tổ chức đảng chưa đầy đủ. Một số chủ doanh nghiệp vẫn cho rằng tổ chức đảng chỉ phù hợp với khu vực nhà nước, chưa thấy rõ lợi ích thiết thực của tổ chức đảng đối với việc ổn định quan hệ lao động, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và trách nhiệm xã hội. Thậm chí, có nơi còn e ngại việc thành lập tổ chức đảng sẽ làm tăng thêm thủ tục, ảnh hưởng đến quyền quản lý, điều hành hoặc hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Thứ ba, số lượng tổ chức đảng và đảng viên trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước chưa tương xứng với quy mô phát triển của khu vực này. Đại hội XIV của Đảng đã thẳng thắn chỉ rõ hạn chế: “Công tác xây dựng, phát triển
tổ chức đảng, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước còn nhiều khó khăn, số lượng tổ chức cơ sở đảng rất thấp, số đảng viên trong từng chi bộ ít” (ĐCSVN, 2026, tr.166). Nhiều doanh nghiệp có đông lao động nhưng chưa thành lập được tổ chức đảng; số đảng viên còn mỏng, phân tán, khó tạo hạt nhân chính trị trong doanh nghiệp. Thực trạng này làm hạn chế khả năng tuyên truyền, vận động người lao động, cũng như phát huy vai trò lãnh đạo, định hướng của tổ chức đảng trong khu vực kinh tế năng động này.
Thứ tư, chất lượng sinh hoạt và phương thức lãnh đạo của một số tổ chức đảng chậm đổi mới. Nội dung sinh hoạt có nơi còn hình thức, thiếu chiều sâu, chưa gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống người lao động. Phương thức lãnh đạo chưa linh hoạt, làm hạn chế vai trò hạt nhân chính trị của tổ chức đảng trong doanh nghiệp.
Thứ năm, sự biến động lao động và tính đa dạng của các loại hình doanh nghiệp làm cho công tác quản lý đảng viên gặp nhiều thách thức. Nhiều đảng viên thay đổi nơi làm việc, thời gian lao động không ổn định, gây khó khăn trong theo dõi, sinh hoạt và đánh giá chất lượng đảng viên. Một bộ phận người lao động tập trung vào chuyên môn, ít quan tâm đến hoạt động chính trị; nhận thức về lợi ích và trách nhiệm khi trở thành đảng viên chưa rõ ràng, dẫn đến tâm lý dè dặt, e ngại (Võ Châu Thảo, 2025).
2.2. Giải pháp tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước hiện nay
Một là, nâng cao nhận thức của cấp ủy, chủ doanh nghiệp và người lao động về vị trí, vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
Cấp ủy các cấp cần tăng cường tuyên truyền, vận động, hướng dẫn để các doanh nghiệp hiểu đúng vai trò của tổ chức đảng, tránh nhận thức xem tổ chức đảng là yếu tố làm phát sinh thủ tục hoặc ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đối với chủ doanh nghiệp, cần làm rõ tổ chức đảng không đứng ngoài hoặc đối lập với mục tiêu phát triển doanh nghiệp, mà góp phần xây dựng môi trường lao động ổn định, đoàn kết, kỷ luật, trách nhiệm.
Đối với người lao động, cần tăng cường tuyên truyền để họ thấy tổ chức đảng là nơi giáo dục, định hướng, tập hợp những nhân tố tích cực, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của người lao động. Trên cơ sở đó, khơi dậy động cơ phấn đấu vào Đảng, tạo nguồn phát triển đảng viên mới, góp phần nâng cao vai trò, sức lan tỏa của tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước. Trong đó, chú trọng: “xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước; đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ” (ĐCSVN, 2026, tr.319).
Hai là, tiếp tục phát triển tổ chức đảng, đảng viên phù hợp với quy mô, đặc điểm và điều kiện hoạt động của từng loại hình doanh nghiệp.
Để làm tốt công tác phát triển đảng cần bám sát thực tiễn hoạt động của từng loại hình doanh nghiệp để triển khai. Đối với những doanh nghiệp có đủ số lượng đảng viên, hoạt động ổn định, cần quan tâm thành lập tổ chức đảng kịp thời, bảo đảm đúng quy định. Đồng thời, lựa chọn mô hình tổ chức phù hợp để không gây xáo trộn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đối với những doanh nghiệp chưa đủ điều kiện thành lập tổ chức đảng, cần chú trọng công tác tạo nguồn, phát hiện, bồi dưỡng quần chúng ưu tú trong đội ngũ công nhân, người lao động, cán bộ quản lý, kỹ sư, chuyên gia trẻ để xem xét kết nạp đảng khi đủ điều kiện.
Việc phát triển đảng viên cần coi trọng chất lượng, không chạy theo số lượng. Đảng viên được kết nạp phải thật sự tiêu biểu về ý thức tổ chức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, năng lực chuyên môn, tác phong lao động và uy tín trong tập thể. Mặt khác, cần có cách làm linh hoạt đối với từng loại hình doanh nghiệp như doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp công nghệ, dịch vụ, thương mại, sản xuất, tập trung đông lao động.
Ba là, đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết thực, linh hoạt, gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và chăm lo quyền lợi người lao động.
Đổi mới nội dung, hình thức sinh hoạt chi bộ cần theo hướng thiết thực, linh hoạt, gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và chăm lo quyền lợi người lao động. Nội dung sinh hoạt chi bộ cần tập trung vào những vấn đề thiết thực, gắn với nhiệm vụ chính trị của tổ chức đảng và yêu cầu phát triển ổn định, bền vững của doanh nghiệp. Bên cạnh việc quán triệt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chi bộ cần thảo luận những vấn đề liên quan đến nâng cao ý thức kỷ luật lao động, tác phong công nghiệp… Hình thức sinh hoạt cần được đổi mới theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh của từng doanh nghiệp.
Đặc biệt, sinh hoạt chi bộ cần gắn chặt với việc chăm lo quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của người lao động. Thông qua sinh hoạt, chi bộ có thể nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, khó khăn của đảng viên và người lao động; từ đó đề xuất, vận động, phối hợp giải quyết phù hợp. Sinh hoạt chi bộ thực chất, gắn với hoạt động doanh nghiệp, tổ chức đảng sẽ tăng sức hấp dẫn, nâng cao vai trò hạt nhân chính trị và tạo sự đồng thuận trong doanh nghiệp. Bám sát quan điểm của Đảng tại Đại hội XIV, đó là: “Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị; chú trọng thực hiện đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, nhất là xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ” (ĐCSVN, 2026, tr.299).
Bốn là, tăng cường công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên trong điều kiện lao động biến động, phân tán.
Các tổ chức đảng cần nắm chắc số lượng, cơ cấu, vị trí việc làm, điều kiện lao động và mức độ tham gia sinh hoạt của từng đảng viên. Nghiên cứu, xây dựng kế hoạch quản lý đảng viên gắn với quá trình công tác, sinh hoạt, ý thức chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nội quy doanh nghiệp. Đối với đảng viên thường xuyên thay đổi ca làm việc, chuyển bộ phận hoặc di chuyển nơi làm việc, chi bộ cần có phương thức liên hệ, trao đổi thông tin phù hợp để bảo đảm đảng viên không bị tách rời khỏi tổ chức.
Coi trọng giáo dục, rèn luyện đảng viên về bản lĩnh chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong công nghiệp và tinh thần trách nhiệm trong lao động. Đảng viên trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước phải là người gương mẫu về kỷ luật, năng suất, chất lượng công việc, ứng xử văn hóa, tinh thần hợp tác và ý thức xây dựng quan hệ lao động hài hòa. Phát huy vai trò tự giác của đảng viên trong học tập, rèn luyện. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong trao đổi, phổ biến tài liệu, nắm bắt tình hình đảng viên trong doanh nghiệp.
Năm là, phát huy vai trò phối hợp giữa tổ chức đảng với chủ doanh nghiệp, Công đoàn, Đoàn Thanh niên và các tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp.
Một mặt, tổ chức đảng cần xây dựng mối quan hệ phối hợp hài hòa với chủ doanh nghiệp trên cơ sở tôn trọng quyền quản lý, điều hành hợp pháp của doanh nghiệp; mặt khác, cần phát huy vai trò định hướng, vận động, tập hợp đảng viên và người lao động. Sự phối hợp này cần hướng vào mục tiêu chung là ổn định sản xuất, kinh doanh, xây dựng văn hóa doanh nghiệp, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, kỷ luật lao động và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp.
Công đoàn cần phát huy vai trò định hướng trong chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng, hợp pháp của người lao động; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, khó khăn, vướng mắc trong quan hệ lao động. Đoàn Thanh niên cần chú trọng phát hiện, bồi dưỡng nhân tố tích cực, tạo nguồn phát triển đảng viên mới, nhất là trong lực lượng lao động trẻ, công nhân kỹ thuật, cán bộ quản lý, chuyên gia.
Sáu là, cấp ủy cấp trên tăng cường lãnh đạo, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
Cấp ủy cấp trên thường xuyên hướng dẫn tổ chức đảng trong doanh nghiệp cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết của Đảng vào điều kiện thực tiễn. Nội dung hướng dẫn cần tập trung vào phương thức sinh hoạt chi bộ, công tác phát triển đảng viên, quản lý đảng viên, xây dựng mối quan hệ phối hợp với chủ doanh nghiệp, Công đoàn, Đoàn Thanh niên và chăm lo quyền lợi chính đáng của người lao động. Việc hướng dẫn phải thiết thực, dễ thực hiện, tránh chung chung, hành chính hóa hoặc áp dụng máy móc mô hình của khu vực nhà nước vào doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước.
Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng, chất lượng sinh hoạt chi bộ, vai trò nêu gương của đảng viên, hiệu quả lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ trong doanh nghiệp. Kiểm tra, giám sát là cơ sở để phát hiện hạn chế, sai sót, giúp tháo gỡ khó khăn, kịp thời điều chỉnh phương thức hoạt động cho phù hợp với đặc thù sản xuất, kinh doanh.
3. Kết luận
Tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước có vai trò quan trọng trong định hướng chính trị, tập hợp, vận động người lao động, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững. Bên cạnh những thuận lợi từ sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền, tổ chức chính trị xã hội và yêu cầu phát triển của doanh nghiệp, hoạt động của tổ chức đảng vẫn còn nhiều khó khăn. Vì vậy, cần tiếp tục nhận diện đầy đủ những thuận lợi, khó khăn, từ đó có giải pháp phù hợp, gắn xây dựng Đảng với lợi ích thiết thực của doanh nghiệp và người lao động.
_________________
Ngày nhận bài: 29/6/2026; Ngày bình duyệt: 26/7/2026; Ngày duyệt đăng: 16/8/2026.
Tài liệu tham khảo
Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (2023). Đề án số 10-ĐA/TU ngày 24/4/2023 về tăng cường xây dựng tổ chức đảng, tổ chức chính trị - xã hội trong các đơn vị kinh tế tư nhân trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2023-2025 và những năm tiếp theo.
Cổng thông tin điện tử Thành phố Hồ Chí Minh (16/01/2026). TPHCM: Phát triển đảng viên nhiệm kỳ 2025-2030 gắn liền với xây dựng, chỉnh đốn Đảng. https://thanhuytphcm.vn
ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hải Long (30/10/2025). TPHCM thu hút đầu tư FDI chất lượng cao, hướng tới mục tiêu trở thành siêu đô thị. https://nangluongsachvietnam.vn
Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (2026). Báo cáo số 324-BC/TU ngày 10/6/2026 của Thành ủy Hồ Chí Minh về kết quả khảo sát theo Kế hoạch số 48-KH/TU ngày 16/3/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy.
Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh (2025). Một số kết quả nổi bật và kinh nghiệm rút ra trong công tác xây dựng, củng cố tổ chức đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, nhất là phát triển đảng trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước (tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác tổ chức xây dựng Đảng năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 ngày 8/12/2025).
Tuyết Loan (11/9/2025). Liên đoàn Lao động TP.HCM: Tổng kết công tác phối hợp với Thành Đoàn, giai đoạn 2021-2025, https://ubmttq.hochiminhcity.gov.vn
Văn Huyền (27/02/2026). TP.HCM đổi mới mạnh mẽ công tác thu hút đầu tư, nỗ lực đồng hành cùng doanh nghiệp. https://baodauthau.vn
Võ Châu Thảo (2/7/2025). Tăng cường công tác xây dựng tổ chức đảng trong các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước ở vùng Đông Nam Bộ hiện nay. https://lyluanchinhtri.vn