Phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW: nội hàm, giá trị và yêu cầu vận dụng

TS NGUYỄN QUANG BÌNH
TS NGUYỄN VĂN NHẤT
Trường Sĩ quan Chính trị, Bộ Quốc phòng

1. Mở đầu

Tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta đã không ngừng bổ sung, phát triển nhận thức và yêu cầu về học tập, làm theo Hồ Chí Minh trong các giai đoạn phát triển của cách mạng. Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, việc tiếp tục nghiên cứu và phát huy những giá trị cốt lõi di sản Hồ Chí Minh trở thành yêu cầu cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.

Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” (viết tắt là Chỉ thị số 07-CT/TW). Trong đó, phương pháp cùng với tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh tạo thành chỉnh thể thống nhất cần được học tập và thực hành: “Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh; xác định đây là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và mỗi cán bộ, đảng viên” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2). Sự bổ sung này không chỉ mở rộng nhận thức của Đảng về di sản Hồ Chí Minh, mà đã thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lý luận, chuyển trọng tâm từ học tập, làm theo các giá trị nhận thức và chuẩn mực đạo đức sang chú trọng phương pháp tư duy, phương pháp lãnh đạo và phương pháp tổ chức thực tiễn của Hồ Chí Minh là một nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với việc nâng cao chất lượng lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới. Đây còn là sự khẳng định vai trò của phương pháp như cầu nối giữa tư tưởng và hành động, chủ trương và tổ chức thực hiện, mục tiêu chính trị và kết quả thực tiễn.

2. Nội dung

2.1. Nội hàm phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị 07-CT/TW

Phương pháp Hồ Chí Minh là hệ thống các cách thức nhận thức, lãnh đạo và tổ chức thực tiễn được Người hình thành trên cơ sở vận dụng sáng tạo thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam. Đây là một chỉnh thể thống nhất giữa tư duy khoa học, nghệ thuật lãnh đạo và năng lực tổ chức thực tiễn, bảo đảm sự chuyển hóa từ nhận thức lý luận thành hành động cách mạng thực tiễn. Từ cách tiếp cận của Chỉ thị số 07-CT/TW, nội hàm của phương pháp Hồ Chí Minh có thể được nhận diện trên ba nội dung chính sau đây:

Thứ nhất, phương pháp nhận thức. Đây là phương diện nền tảng, chi phối toàn bộ hoạt động tư duy và hành động của Hồ Chí Minh. Phương pháp nhận thức của Người được đặc trưng bởi sự thống nhất giữa lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin với yêu cầu xuất phát từ thực tiễn khách quan; giữa kiên định mục tiêu chiến lược với tư duy đổi mới, sáng tạo; giữa tầm nhìn dài hạn với việc giải quyết những vấn đề cụ thể trong từng giai đoạn cách mạng. Giá trị cốt lõi của phương pháp nhận thức Hồ Chí Minh chính là sự định hướng cách tiếp cận và giải quyết vấn đề trên cơ sở tôn trọng quy luật khách quan, bám sát sự vận động, biến đổi của thực tiễn. Tinh thần đó được Chỉ thị số 07-CT/TW kế thừa khi nhấn mạnh yêu cầu học tập và thực hành di sản Hồ Chí Minh phải gắn với yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, gắn với chức năng, nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành và lấy hiệu quả thực tiễn làm tiêu chí đánh giá: “Học tập, thực hành theo Bác, trước hết là về bản lĩnh và tư duy đổi mới: dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, dám hành động vì lợi ích chung; tập trung tháo gỡ kịp thời, dứt điểm các điểm nghẽn, nút thắt, khơi thông nguồn lực, tạo động lực phát triển” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2).

Thứ hai, phương pháp lãnh đạo. Trong di sản Hồ Chí Minh, lãnh đạo không chỉ là quá trình ban hành chủ trương, mà còn là quá trình tổ chức, tập hợp, thuyết phục và phát huy sức mạnh của các lực lượng trong tham gia thực hiện mục tiêu chung. Bản chất của phương pháp lãnh đạo Hồ Chí Minh là sự thống nhất giữa tính đảng với tính nhân dân, giữa lãnh đạo với phục vụ, giữa giữ vững nguyên tắc với phát huy dân chủ, giữa trách nhiệm của tổ chức với trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Chỉ thị số 07-CT/TW nhấn mạnh thực hành phương pháp Hồ Chí Minh phản ánh yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng khoa học, dân chủ, gần dân, trọng thực tiễn và đề cao trách nhiệm thực thi, qua đó, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền trong điều kiện mới: “Học tập, thực hành theo Bác phải gắn với trách nhiệm nêu gương, đạo đức công vụ, phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, gần dân, sát dân, vì dân; thực hiện tốt quan điểm “dân là gốc”, tôn trọng, lắng nghe, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, kịp thời giải quyết những bức xúc, kiến nghị chính đáng; góp phần xây dựng Đảng thật sự “là đạo đức, là văn minh”, đội ngũ cán bộ, đảng viên “vừa hồng”, “vừa chuyên” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2).

Thứ ba, phương pháp tổ chức thực tiễn. Đây là nội hàm thể hiện rõ nhất giá trị hành động của phương pháp Hồ Chí Minh. Đối với Người, chủ trương chỉ có ý nghĩa khi được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể trong thực tiễn: “Thực hành sinh ra hiểu biết, hiểu biết tiến lên lý luận, lý luận lãnh đạo thực hành” (Hồ Chí Minh, 2011, tr.120). Do đó, phương pháp tổ chức thực tiễn là quá trình chuyển hóa chủ trương thành hành động, thông qua các khâu điều tra, xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, tổng kết và bổ sung, hoàn thiện chủ trương từ chính thực tiễn. Phương pháp tổ chức thực tiễn phản ánh rõ đặc trưng phương pháp Hồ Chí Minh là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, giữa nói và làm, giữa quyết tâm chính trị với hiệu quả thực hiện. Việc Chỉ thị số 07-CT/TW chuyển từ yêu cầu “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành” thể hiện sự nhấn mạnh phương pháp tổ chức thực tiễn, coi thực hành là thước đo của nhận thức và là tiêu chí đánh giá kết quả: “Lấy sản phẩm, chất lượng, hiệu quả công việc và sự hài lòng của Nhân dân, doanh nghiệp làm thước đo kết quả học tập, thực hành theo Bác” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2).

2.2. Giá trị phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị 07-CT/TW

Việc Bộ Chính trị xác định phương pháp Hồ Chí Minh là một nội dung trong Chỉ thị số 07-CT/TW không chỉ thể hiện sự bổ sung về nội dung học tập và thực hành, mà còn đánh dấu bước phát triển trong nhận thức lý luận của Đảng về vai trò của phương pháp đối với hoạt động lãnh đạo, cầm quyền và tổ chức thực tiễn. Sự xác lập này góp phần làm rõ hơn cấu trúc chỉnh thể của di sản Hồ Chí Minh, đồng thời, khẳng định phương pháp là nhân tố có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chuyển hóa tư tưởng, giá trị đạo đức và hệ thống phong cách Hồ Chí Minh thành năng lực hành động cách mạng. Có thể khái quát giá trị phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị 07-CT/TW trên một số nội dung chủ yếu sau:

Một là, phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW góp phần hoàn thiện nhận thức lý luận về tính thống nhất trong chỉnh thể di sản Hồ Chí Minh

Tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách là những phương diện có quan hệ hữu cơ, tác động qua lại và thống nhất trong một hệ giá trị di sản Hồ Chí Minh. Nếu tư tưởng Hồ Chí Minh cung cấp cơ sở thế giới quan, hệ thống quan điểm chỉ đạo; đạo đức Hồ Chí Minh xác lập các chuẩn mực, giá trị; phong cách Hồ Chí Minh thể hiện phương thức ứng xử, lề lối công tác thì phương pháp Hồ Chí Minh giữ vai trò định hướng cách thức nhận thức, lãnh đạo và tổ chức thực tiễn, nhằm hiện thực hóa các mục tiêu, quan điểm và giá trị đó. Việc bổ sung phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW không chỉ mở rộng nội hàm học tập và thực hành theo di sản Hồ Chí Minh, mà còn góp phần nhận thức đầy đủ hơn mối quan hệ giữa lý luận, phẩm chất và hành động trong hoạt động cách mạng: “Nâng cao nhận thức, trách nhiệm trong giữ gìn, phát huy giá trị di sản Hồ Chí Minh - tài sản tinh thần vô giá của Đảng và dân tộc ta, được kết tinh từ cuộc đời, sự nghiệp cách mạng, tư tưởng, đạo đức, phương pháp và phong cách của Người; là nguồn sức mạnh, động lực to lớn để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược trong giai đoạn phát triển mới” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2).

Hai là, phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW cung cấp cơ sở phương pháp luận cho việc đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực lãnh đạo và cầm quyền của Đảng

Trong kỷ nguyên phát triển mới, “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội” (ĐCSVN, 2026, tr.44), yêu cầu đối với hoạt động lãnh đạo của Đảng không chỉ dừng lại ở việc xác định đúng đường lối, chủ trương, mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện, khả năng xử lý hiệu quả những vấn đề nảy sinh từ thực tiễn: “Tăng cường công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và giáo dục truyền thống cách mạng của Đảng gắn với việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, toàn diện” (ĐCSVN, 2026, tr.131). Giá trị phương pháp Hồ Chí Minh thể hiện ở sự thống nhất giữa kiên định nguyên tắc và vận dụng sáng tạo; tôn trọng quy luật khách quan và phát huy vai trò chủ thể; yêu cầu lãnh đạo thống nhất và phát huy tính chủ động, sáng tạo của các tổ chức, cá nhân trong hệ thống chính trị và toàn xã hội. Những giá trị đó có ý nghĩa quan trọng đối với việc hoàn thiện phương thức lãnh đạo của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới.

Ba là, phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW góp phần chuyển mạnh nhận thức từ học tập, nghiên cứu sang thực hành và vận dụng trong hoạt động thực tiễn

Đây là nội dung có ý nghĩa quan trọng, bởi giá trị của phương pháp không chỉ nằm ở khả năng nhận thức mà chủ yếu được kiểm nghiệm thông qua hiệu quả tổ chức thực hiện trong thực tiễn. Nhấn mạnh thực hành phương pháp Hồ Chí Minh đồng nghĩa với yêu cầu gắn việc học tập với nhiệm vụ chính trị, chức trách, nhiệm vụ được giao; gắn nhận thức với hành động; gắn yêu cầu nêu gương với kết quả thực hiện: “Học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh gắn với xây dựng văn hoá lãnh đạo, văn hoá công vụ và trách nhiệm thực thi công vụ văn hoá ứng xử của cán bộ, đảng viên; cốt lõi là vận dụng sáng tạo tư tưởng của Người vào thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm, các đột phá chiến lược của mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2). Qua đó, góp phần khắc phục những biểu hiện hình thức, tách rời giữa học tập lý luận và thực tiễn công tác, giữa nhận thức và hành động trong quá trình học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh.

Bốn là, phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị số 07-CT/TW có giá trị định hướng trong xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ

Đội ngũ cán bộ, đảng viên trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc không chỉ cần có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và ý thức trách nhiệm, mà còn phải có tư duy khoa học, năng lực phân tích, dự báo, khả năng tổ chức thực hiện và giải quyết hiệu quả các vấn đề thực tiễn đặt ra. Thực hành phương pháp Hồ Chí Minh góp phần hình thành phương thức tư duy biện chứng, tác phong làm việc khoa học, tinh thần sâu sát thực tiễn và năng lực chuyển hóa chủ trương thành kết quả cụ thể: “Thực hành đạo đức, phương pháp và phong cách làm việc dân chủ, khoa học, hiệu quả, sâu sát thực tiễn, gần dân, sát dân, vì dân; xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân; kịp thời thay thế cán bộ né tránh, đùn đẩy trách nhiệm, thiếu bản lĩnh đổi mới, không dám quyết, không dám làm, không dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung” (Bộ Chính trị, 2026, tr.2). Đây là những yêu cầu quan trọng đối với việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp có đủ phẩm chất, năng lực và uy tín ngang tầm nhiệm vụ trong kỷ nguyên phát triển mới.

2.3. Yêu cầu vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh trong Chỉ thị 07-CT/TW đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới

Đảng ta khẳng định: “trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh đòi hỏi việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh phải chuyển mạnh sang thực hành thường xuyên, tự giác, thiết thực; gắn với chất lượng, hiệu quả thực thi nhiệm vụ và kết quả phục vụ Nhân dân” (Bộ Chính trị, 2026, tr.1). Việc vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh cần được đặt trong mối quan hệ thống nhất giữa kiên định và đổi mới, giữa nguyên tắc và sáng tạo, giữa mục tiêu chiến lược và giải pháp tổ chức thực hiện. Những giá trị cốt lõi trong phương pháp Hồ Chí Minh chỉ có thể phát huy đầy đủ ý nghĩa khi được vận dụng trên cơ sở nhận thức đúng bản chất, nắm vững yêu cầu thực tiễn và bảo đảm sự phù hợp với điều kiện cụ thể của từng lĩnh vực, địa phương, cơ quan, đơn vị. Để đẩy mạnh học tập, thực hành phương pháp Hồ Chí Minh, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới, cần quán triệt một số yêu cầu cơ bản sau đây:

Thứ nhất, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh phải gắn với việc giữ vững nguyên tắc, mục tiêu, đồng thời, phát huy tư duy độc lập, sáng tạo trong giải quyết các vấn đề thực tiễn

Các cấp ủy, tổ chức đảng, các cơ quan, đơn vị cần quán triệt sâu sắc những quan điểm, yêu cầu chung về học tập và thực hành theo tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh. Đồng thời, căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm, tình hình thực tiễn để xác định nội dung, phương thức vận dụng phù hợp, hiệu quả thiết thực: “Nhất quán, kiên định về chiến lược, linh hoạt, mềm dẻo về sách lược; chủ động ngăn ngừa, phòng, chống bệnh chủ quan duy ý chí, giáo điều, cơ hội, bảo thủ. Giải quyết tốt quan hệ giữa kế thừa, bổ sung và phát triển; giữa kiên định và đổi mới; kết hợp nhuần nhuyễn và kịp thời giữa tổng kết thực tiễn với nghiên cứu lý luận; giữa tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận với hoạch định và tổ chức thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” (ĐCSVN, 2026, tr.75-76). Mọi sự điều chỉnh về nội dung, phương thức triển khai phải đặt trong khuôn khổ đường lối và chủ trương của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước; đồng thời, được kiểm chứng bằng thực tiễn và lấy hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, chất lượng phục vụ nhân dân làm tiêu chí đánh giá.

Đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải không ngừng nâng cao năng lực tư duy chiến lược, tư duy hệ thống và năng lực phân tích, dự báo, nhận diện đúng, trúng bản chất của vấn đề, lựa chọn giải pháp phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả: “Phát huy mạnh mẽ vai trò, trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, trước hết là các đồng chí Uỷ viên Bộ Chính trị, Uỷ viên Ban Bí thư, Uỷ viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng” (Bộ Chính trị, 2026, tr.3). Quá trình vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh cần tránh khuynh hướng giáo điều, rập khuôn, máy móc trong tổ chức thực hiện; hoặc tùy tiện, xa rời mục tiêu, nguyên tắc trong quá trình đổi mới. Có cơ chế khuyến khích đổi mới sáng tạo, phát huy tinh thần trách nhiệm và tính tích cực, chủ động, tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên trong thực thi công vụ. Xây dựng môi trường làm việc dân chủ, đề cao đối thoại, phát huy trí tuệ tập thể, khuyến khích nghiên cứu, đề xuất sáng kiến trên cơ sở bám sát thực tiễn, tuân thủ nguyên tắc tổ chức và kỷ luật của Đảng.

Thứ hai, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh phải bảo đảm sự thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa nhận thức với hành động

Mọi chủ trương, giải pháp và biện pháp tổ chức thực hiện cần xuất phát từ yêu cầu khách quan của thực tiễn, phản ánh đúng điều kiện cụ thể của từng địa phương, cơ quan, đơn vị và được kiểm nghiệm bằng hiệu quả thực hiện trên thực tế. Việc cụ thể hóa phương pháp Hồ Chí Minh phải dựa trên kết quả điều tra, khảo sát, đánh giá toàn diện tình hình; xác định đúng, trúng những vấn đề trọng tâm, những khâu đột phá và lựa chọn phương thức tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu của từng ngành, từng lĩnh vực. Đồng thời, coi trọng tổng kết thực tiễn, phát hiện những vấn đề mới, những nhân tố tích cực cũng như những hạn chế, bất cập; từ đó, kịp thời bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách và phương thức lãnh đạo. Từ đó, bảo đảm thực tiễn vừa là cơ sở hình thành chủ trương, vừa là tiêu chuẩn đánh giá tính đúng đắn, hiệu quả vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh: “Tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là những mệnh đề bất biến, khép kín, mà là một hệ thống quan điểm sống động, luôn gắn với thực tiễn, lấy thực tiễn làm điểm xuất phát, lấy lợi ích của dân tộc và hạnh phúc của Nhân dân làm mục tiêu cao nhất, lấy tự chủ, dân chủ, đổi mới, sáng tạo và hành động làm phương thức để hiện thực hóa lý tưởng cách mạng” (Tô Lâm, 2026, tr.5).

Việc học tập, thực hành phương pháp Hồ Chí Minh phải được chuyển hóa thành phong cách làm việc khoa học, sâu sát cơ sở, đề cao trách nhiệm cá nhân, nói đi đôi với làm, gắn tư duy với hành động, gắn cam kết với kết quả thực hiện. Các cấp ủy, tổ chức đảng các cấp cần tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo theo phương châm “6 rõ” (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền), tăng cường kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết, bảo đảm mọi nhiệm vụ đều được tổ chức thực hiện đến cùng và được đánh giá bằng những tiêu chí cụ thể, thực chất. Cùng với đó, cần hoàn thiện cơ chế phát hiện, biểu dương, nhân rộng những mô hình hiệu quả, cách làm sáng tạo gắn với việc kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, hành chính hóa hoặc thiếu quyết liệt trong tổ chức thực hiện.

Thứ ba, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh phải gắn với đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ, đảng viên

Đổi mới phương thức lãnh đạo không làm thay đổi mục tiêu, nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, mà tập trung vào đổi mới cách thức tổ chức thực hiện, bảo đảm sự lãnh đạo được thể hiện bằng những chủ trương đúng đắn, giải pháp phù hợp và kết quả cụ thể trong thực tiễn. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện phương thức lãnh đạo theo hướng xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm; gắn xây dựng chủ trương với tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả: “Chuyển mạnh việc kiểm tra, giám sát xây dựng kế hoạch, đăng ký sang kiểm tra, giám sát kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị, hiệu quả giải quyết các vấn đề nổi cộm, bức xúc, mức độ hài lòng của Nhân dân và chuyển biến thực tế trong đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên” (Bộ Chính trị, 2026, tr.4). Quá trình lãnh đạo phải coi trọng phát huy dân chủ, mở rộng trao đổi, đối thoại, tiếp thu ý kiến từ cơ sở, kết hợp chặt chẽ giữa tổng kết thực tiễn với bổ sung, phát triển lý luận để không ngừng hoàn thiện chủ trương, giải pháp thực hiện. Chú trọng đẩy mạnh thực hiện phương thức lãnh đạo khoa học, sâu sát, lấy thực tiễn làm căn cứ, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng.

Tiếp tục nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn của đội ngũ cán bộ, đảng viên thông qua khả năng quán triệt, cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng thành nhiệm vụ, chương trình, kế hoạch phù hợp. Đồng thời, xây dựng bản lĩnh xử lý những vấn đề mới phát sinh, khả năng tập hợp lực lượng, tổ chức thực hiện và tạo chuyển biến trong thực tiễn. Không ngừng đổi mới công tác cán bộ theo hướng đánh giá đúng phẩm chất, năng lực, uy tín, nhất là hiệu quả công tác và khả năng hoàn thành nhiệm vụ của từng cá nhân; coi trọng việc rèn luyện cán bộ trong thực tiễn, nhất là ở những lĩnh vực, địa bàn có nhiều khó khăn, phức tạp. Công tác đào tạo, bồi dưỡng phải gắn với yêu cầu nâng cao tư duy lý luận, năng lực phân tích, dự báo, phương pháp công tác, kỹ năng tổ chức thực hiện; gắn với đề cao trách nhiệm nêu gương và tinh thần 6 “dám” (dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới, sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thách thức, hành động vì lợi ích chung, vì nước, vì dân).

Thứ tư, vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh phải được thực hiện thường xuyên, đồng bộ, gắn với công tác kiểm tra, đánh giá và tổng kết thực tiễn

Đây là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình đưa phương pháp Hồ Chí Minh vào hoạt động lãnh đạo, quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của các cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên. Cần xác định rõ việc vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh là nội dung gắn bó chặt chẽ với công tác xây dựng Đảng, với đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao năng lực tổ chức thực tiễn, không tách rời việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần cụ thể hóa yêu cầu vận dụng thành chương trình, kế hoạch công tác phù hợp; kết hợp chặt chẽ giữa học tập, nghiên cứu với rèn luyện trong thực tiễn; giữa nâng cao nhận thức với đổi mới phương pháp làm việc, bảo đảm những giá trị phương pháp Hồ Chí Minh được chuyển hóa thành chuẩn mực trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Kiểm tra, đánh giá và tổng kết thực tiễn là những khâu có ý nghĩa quyết định trong bảo đảm chất lượng vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh. Các cấp ủy, tổ chức đảng cần xây dựng nội dung, tiêu chí đánh giá cụ thể, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị, địa phương; chú trọng đánh giá sự chuyển biến về phương pháp lãnh đạo, tác phong công tác, tinh thần trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Công tác kiểm tra cần gắn với hướng dẫn, phát hiện vấn đề, kịp thời điều chỉnh những hạn chế, bất cập trong quá trình triển khai, đồng thời, phát huy những cách làm hiệu quả, những nhân tố tích cực từ cơ sở. Cùng với đó, phải coi trọng tổng kết thực tiễn, xem đây là cơ sở quan trọng để bổ sung nhận thức, hoàn thiện phương thức tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả vận dụng: “Tập trung nghiên cứu, làm rõ giá trị lý luận và thực tiễn của Di sản Hồ Chí Minh trước yêu cầu mới; nhân rộng mô hình hay, cách làm sáng tạo, hiệu quả; biểu dương kịp thời các điển hình tiên tiến trong học tập, thực hành theo Bác” (Bộ Chính trị, 2026, tr.3). Thông qua sự gắn kết giữa thực hiện, kiểm tra, đánh giá và tổng kết là cơ sở để phương pháp Hồ Chí Minh được vận dụng chủ động, linh hoạt, sáng tạo, trở thành nền tảng nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong kỷ nguyên phát triển mới.

3. Kết luận

Việc xác định phương pháp Hồ Chí Minh là một nội dung độc lập cùng với tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh không chỉ mở rộng nội hàm học tập và thực hành theo di sản Hồ Chí Minh, mà còn khẳng định vai trò của phương pháp trong việc chuyển hóa các giá trị tư tưởng, đạo đức, phong cách thành năng lực nhận thức, lãnh đạo và tổ chức thực tiễn. Với tư cách là một chỉnh thể thống nhất giữa phương pháp nhận thức, phương pháp lãnh đạo và phương pháp tổ chức thực tiễn, phương pháp Hồ Chí Minh thể hiện sự kết hợp biện chứng giữa lý luận và thực tiễn, giữa kiên định nguyên tắc và đổi mới sáng tạo, giữa vai trò lãnh đạo của Đảng với việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc, để vận dụng phương pháp Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị số 07-CT/TW phải gắn nhận thức với thực hành, lý luận với thực tiễn, học tập với đổi mới phương thức lãnh đạo và nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị. Đây không chỉ là yêu cầu đối với việc phát huy giá trị bền vững của di sản Hồ Chí Minh, mà còn là cơ sở phương pháp luận quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu đưa đất nước ta tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Ngày nhận bài: 03/8/2026; Ngày bình duyệt: 11/9/2026.

Ngày quyết định đăng: 8/11/2026.

Email tác giả: binhcnxhkh@gmail.com

Tài liệu tham khảo:

Bộ Chính trị (2026). Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 về đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.

ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập 1). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Tô Lâm (2026). Ánh sáng Hồ Chí Minh soi đường cho chúng ta đi. Tạp chí Cộng sản (số 1087, tháng 6/2026), https://tapchicongsan.org.vn.

Hồ Chí Minh (2011). Toàn tập, (Tập 7). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.