Tóm tắt: Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 của Trung Quốc (2026-2030) đã có sự thay đổi quan trọng trong đánh giá tình hình, xác định mục tiêu phát triển, có sự dịch chuyển và bố cục lại về trọng tâm phát triển. Bài viết làm rõ bối cảnh quốc tế và trong nước Trung Quốc của Quy hoạch 5 năm lần thứ 15, chỉ ra những điều chỉnh và điểm mới quan trọng. Bài viết là kết quả nghiên cứu thuộc Nhiệm vụ mã số NCUD.11-2025.06 do Quỹ Phát triển khoa học và Công nghệ quốc gia Việt Nam tài trợ.
TS NGUYỄN THỊ PHƯƠNG HOA
Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương,
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

1. Mở đầu
“Quy hoạch 5 năm là việc đặt ra các mục tiêu phát triển quốc gia và định hướng chính sách tương ứng trong một khoảng thời gian nhất định, thể hiện sự kết hợp giữa hiệu quả của thị trường và hành động của chính phủ, có chức năng thúc đẩy việc thực hiện các mục tiêu phát triển, khắc phục những thất bại của thị trường, phân bổ nguồn lực công một cách hiệu quả và thúc đẩy sự phối hợp toàn diện phát triển bền vững” (Tân Hoa xã, 2020). Từ khi thành lập nước năm 1949 đến nay, Trung Quốc đã thực hiện 14 kế hoạch/quy hoạch 5 năm.
Quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ 15 (2026-2030) (sau đây gọi là Quy hoạch 15) được xác định “là thời kỳ then chốt, có vị trí quan trọng nối trước mở sau trong tiến trình cơ bản thực hiện hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2026), có ảnh hưởng quyết định đến sự thành bại trong việc thực hiện mục tiêu trung hạn của Trung Quốc - mục tiêu hiện đại hóa quốc phòng vào năm 2027 và cơ bản thực hiện hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa vào năm 2035. Trong chiến lược “hai bước đi” đến năm 2035 được đề ra tại Đại hội XX, Quy hoạch 5 năm lần thứ 14 (Quy hoạch 14) là bước khởi đầu, Quy hoạch 5 năm lần thứ 16 là bước thu hoạch cuối cùng, còn Quy hoạch 15 chính là gạch nối chiến lược giữa hai giai đoạn.
2. Nội dung
2.1. Bối cảnh của Quy hoạch 15
Trong những năm gần đây, thế giới bước vào một giai đoạn đầy bất ổn, cạnh tranh, đối đầu có xu hướng tăng lên, hợp tác quốc tế đối mặt với những thách thức lớn, trật tự quốc tế dựa trên luật lệ có dấu hiệu suy yếu. Cuộc cạnh tranh nhằm khẳng định sức mạnh, vị thế cường quốc của các nước lớn không chỉ dừng ở việc sử dụng các rào cản, biện pháp kiềm chế về kinh tế, công nghệ mà đã tiến đến sử dụng cả sức mạnh quân sự, phát động chiến tranh để giành, giữ các vị trí và tài nguyên chiến lược; không chỉ nhằm trực diện vào nước được coi là đối thủ mà còn gián tiếp thông qua nước thứ ba. Hệ quả của cạnh tranh nước lớn, của các cuộc chiến tranh, xung đột là xu hướng phân cực địa chính trị, hậu quả về nhân đạo và kinh tế, gián đoạn chuỗi cung ứng và dòng chảy thương mại toàn cầu.
Bối cảnh này đem đến cho Trung Quốc cả cơ hội và thách thức nhưng theo nhận định của Trung Quốc là thách thức đang lớn hơn cơ hội. Những thay đổi trong chính sách thuế quan, yêu cầu tăng chi tiêu quân sự đối với các nước đồng minh của Mỹ,… phần nào làm xói mòn quan hệ giữa Mỹ với các nước đồng minh, đối tác quan trọng. Đây là điều kiện thuận lợi để Trung Quốc thúc đẩy quan hệ với châu Âu, tăng cường quan hệ với Nga, mở rộng quan hệ với các nước phương Nam toàn cầu.
Tuy nhiên, những diễn biến nhanh và khó lường từ môi trường quốc tế, tuyến đường vận chuyển quốc tế bị đe dọa, kinh tế toàn cầu tăng chậm lại cũng gây áp lực lớn hơn đối với việc thực hiện các mục tiêu của Trung Quốc.
Bên cạnh đó, các điểm chiến lược mà Mỹ hướng đến đều là các đối tác quan trọng của Trung Quốc. Iran và Venezuela là những đối tác chiến lược toàn diện và là nguồn cung cấp dầu thô quan trọng của Trung Quốc. Trung Quốc và Venezuela là quan hệ đối tác chiến lược trong mọi hoàn cảnh - cấp độ cao nhất trong thang quan hệ đối tác của Trung Quốc. Việc Mỹ can thiệp sâu vào Venezuela làm suy giảm ảnh hưởng chính trị, ảnh hưởng đến nguồn cung dầu mỏ, gây thiệt hại về lợi ích kinh tế và nỗ lực quốc tế hóa đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, bởi tính đến năm 2025, khoản nợ của Venezuela với Trung Quốc ước tính khoảng 20 tỷ USD, tất cả đều được bảo đảm bằng dầu thô; Trung Quốc đầu tư vào Venezuela hơn 60 tỷ USD thông qua mô hình “đổi dầu lấy khoản vay; 85% giao dịch dầu mỏ giữa hai nước được thanh toán bằng nhân dân tệ (Tài chính Sina, 2026). Đồng thời, Venezuela cũng là nước mua thiết bị quân sự lớn nhất của Trung Quốc (Pierson, 2026). Trong hai thập kỷ qua, hàng trăm công ty Trung Quốc đã đầu tư vào Venezuela ở các lĩnh vực trọng điểm như năng lượng, cơ sở hạ tầng, viễn thông và nông nghiệp.
Trung Quốc và Iran xác định quan hệ đối tác chiến lược toàn diện từ năm 2016. Theo thống kê, Trung Quốc mua hơn 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran (France 24, 2025) và 45% tổng lượng dầu nhập khẩu vào Trung Quốc được vận chuyển qua eo biển Hormuz (Iran Opendata, 2026). Vì vậy, chiến tranh ở Iran và những bất ổn ở khu vực eo biển Hormuz đã làm bộc lộ điểm nghẽn chiến lược của Trung Quốc.
Trong nước, Trung Quốc đã hoàn thành Quy hoạch 14, trong đó đã hoàn thành xuất sắc “20 chỉ tiêu chính, 17 nhiệm vụ chiến lược trọng điểm và 102 dự án trọng điểm đề ra trong Quy hoạch 5 năm lần thứ 14” (Tân Hoa xã, 2026a). Tuy nhiên, tổng kết Quy hoạch 14 đã chỉ ra những vấn đề nan giải ở tầng sâu, đó là “vấn đề phát triển không cân bằng, không đầy đủ vẫn rất nổi cộm, vấn đề tính chu kỳ, tính kết cấu, tính thể chế đan xen nhau; nhu cầu không đủ, mâu thuẫn cung mạnh cầu yếu nổi cộm, vòng tuần hoàn trong nước vẫn còn nút thắt, điểm nghẽn; nhiệm vụ chuyển đổi động lực cũ và mới còn gian nan; lĩnh vực trọng điểm còn tiềm ẩn rủi ro...” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2026).
Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 là quy hoạch đầu tiên được xây dựng trong bối cảnh Trung Quốc thông qua Luật Quy hoạch phát triển quốc gia, nhằm bảo đảm tính khoa học, tính nghiêm túc và tính hiệu lực của quy hoạch, tăng cường sự dẫn dắt chiến lược và thiết kế thượng tầng, bảo đảm chủ trương, đường lối chiến lược của Đảng và Nhà nước được thực hiện có hiệu quả. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh, “quy hoạch khoa học mang lại hiệu quả lớn nhất, quy hoạch thất bại là lãng phí lớn nhất, quy hoạch liên tục thay đổi là điều cấm kỵ nhất” (Tân Hoa xã, 2026c). Vì vậy, quy hoạch này phải đáp ứng các yêu cầu “xem xét xu thế lớn, tính toán đại sự, xác định đại cục, quyết sách khoa học, quyết sách dân chủ, quyết sách dựa vào pháp luật” (Tân Hoa xã, 2026c).
Bối cảnh trên khiến vấn đề tự chủ chiến lược, tăng cường động lực nội sinh, tích hợp phát triển - an ninh - chiến lược càng trở nên cấp thiết. Trong bối cảnh đó, Quy hoạch 15 hướng đến mục tiêu giành được thế chủ động chiến lược trong cạnh tranh quốc tế, lấy tính xác định của phát triển chất lượng cao để ứng phó với tính bất định của tình hình quốc tế.
2.2. Những điều chỉnh quan trọng và điểm mới của Quy hoạch 15
Với 18 phần, 62 chương, ít hơn so với 19 phần, 65 chương của Quy hoạch 14, Quy hoạch 15 đề ra hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, các nhiệm vụ chiến lược quan trọng, các dự án công trình trọng điểm quốc gia trong 5 năm tới. Cụ thể, 20 chỉ tiêu đề ra gồm 3 chỉ tiêu kinh tế, 3 chỉ tiêu về động lực sáng tạo, 7 chỉ tiêu phúc lợi dân sinh, 5 chỉ tiêu xanh - cácbon, 2 chỉ tiêu về an ninh lương thực và năng lượng. Những điều chỉnh và những điểm mới của Quy hoạch 15 so với Quy hoạch 14 thể hiện ở một số nội dung quan trọng:
Về môi trường phát triển, Quy hoạch 15 có sự thay đổi quan trọng so với Quy hoạch 14. Cụ thể, Quy hoạch 15 không còn xác định Trung Quốc đang ở “thời kỳ cơ hội chiến lược quan trọng”, mà là “đang trong giai đoạn cùng tồn tại giữa cơ hội chiến lược, rủi ro và thách thức, với sự gia tăng các yếu tố bất ổn và khó lường” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2026) và không nhắc đến mệnh đề “hòa bình và phát triển vẫn là chủ đề của thời đại chúng ta”, trong khi Quy hoạch 14 nhận định “hiện nay và trong thời gian tới, sự phát triển của Trung Quốc vẫn ở thời kỳ cơ hội chiến lược quan trọng, nhưng cơ hội lẫn thách thức đều có biến đổi mới” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2021). Những nhận định này có tính chất chi phối, quyết định việc hoạch định chiến lược, chỉ tiêu phát triển cụ thể của Trung Quốc trong Quy hoạch 15.
Về nguyên tắc chỉ đạo, có sự khác biệt rõ rệt so với Quy hoạch 14 trong một số nguyên tắc, đồng thời Quy hoạch 15 bổ sung nguyên tắc “bảo đảm sự kết hợp giữa một thị trường hiệu quả và một chính phủ có năng lực”. Nguyên tắc chỉ đạo đầu tiên vẫn là “duy trì sự lãnh đạo toàn diện của Đảng”, nhưng có sự khác biệt rõ rệt cả về nội dung và câu từ, ngữ khí. Nếu như Quy hoạch 14 diễn đạt ôn hòa, chú trọng về duy trì và hoàn thiện hệ thống cơ chế lãnh đạo, nâng cao năng lực và trình độ thực hiện quan niệm phát triển mới, mô hình phát triển mới thì Quy hoạch 15 nhấn mạnh: “kiên quyết bảo vệ quyền uy và sự lãnh đạo tập trung thống nhất của Trung ương Đảng”, tăng cường khả năng lãnh đạo, hoạch định của Đảng để “sự lãnh đạo của Đảng xuyên suốt mọi khía cạnh, toàn bộ quá trình phát triển kinh tế xã hội” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2026). Sự thay đổi này phản ánh diễn biến của thực tế và yêu cầu của quá trình thực hiện mục tiêu 100 năm thứ hai.
Về mục tiêu phát triển, mục tiêu xây dựng cường quốc đã được mở rộng. Trước đó, Trung Quốc đã đưa ra mục tiêu trở thành cường quốc về chế tạo, chất lượng, giáo dục, nhân tài, khoa học kỹ thuật, thương mại, nông nghiệp, cường quốc biển, giao thông... Quy hoạch 15 nêu mục tiêu xây dựng, thúc đẩy xây dựng Trung Quốc trở thành cường quốc ở 16 bình diện, bổ sung 5 khía cạnh là nông nghiệp, vũ trụ, năng lượng, tiền tệ và du lịch. Sự bổ sung này cho thấy Trung Quốc vừa hướng đến các mục tiêu an ninh mang tính sống còn như năng lượng, lương thực, vừa hướng đến các mục tiêu của một cường quốc thực sự và dẫn đầu là tiền tệ, vũ trụ.
Về các trọng tâm phát triển, Trung Quốc tái định vị vai trò trung tâm đối với phát triển kinh tế. Mệnh đề “phát triển kinh tế là trung tâm” đã trở thành phương châm chỉ đạo từ sau cải cách mở cửa, nhưng sau khi Trung Quốc bước vào thời đại mới thì mệnh đề này ít được nhắc tới, thay vào đó là nhấn mạnh phát triển nói chung và phát triển chất lượng cao. Tuy nhiên, từ cuối năm 2025 đến Quy hoạch 15 đã tái khẳng định “phát triển kinh tế là trung tâm”. Sự chuyển hướng này thể hiện trong giai đoạn hiện nay, phát triển kinh tế mới giúp Trung Quốc vượt qua được những khó khăn cả bên trong và bên ngoài; thể hiện quyết tâm của Trung Quốc trong thời gian qua về chấn chỉnh tư tưởng, chính trị, đấu tranh chống tham nhũng, thúc đẩy cải cách, phát triển kinh tế.
Bên cạnh đó, Quy hoạch 15 có sự dịch chuyển và bố cục lại về trọng tâm phát triển, mặc dù vẫn tiếp tục phương châm “phát triển trong ổn định”. Trọng tâm đầu tiên trong Quy hoạch 15 là “xây dựng hệ thống ngành nghề hiện đại và củng cố nền tảng của nền kinh tế thực” thay vì “duy trì phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo và định hình toàn diện các lợi thế phát triển mới” như Quy hoạch 14. Điều này phản ánh sự tái định vị của Trung Quốc đối với các động lực tăng trưởng khi môi trường phát triển có những biến động phức tạp, khó khăn hơn. Hệ thống ngành nghề hiện đại là cơ sở thúc đẩy lực lượng sản xuất mới, là nền tảng vật chất của phát triển mà Trung Quốc đang có ưu thế, trong lúc động lực tăng trưởng mới là đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ cần có thời gian để hoàn thiện và đạt đến trình độ phát triển cao, nhất là trong bối cảnh Mỹ và các nước phương Tây kiềm chế về công nghệ. Hơn nữa, hệ thống ngành nghề này gắn liền với xuất khẩu - lĩnh vực vẫn là động lực tăng trưởng chủ yếu của Trung Quốc hiện nay. Như vậy, Quy hoạch 15 đặt “xây dựng hệ thống ngành nghề hiện đại hóa, củng cố cơ sở kinh tế lớn mạnh” lên hàng đầu trong các nhiệm vụ chiến lược, thể hiện sự coi trọng cao độ đối với “cái gốc của xây dựng đất nước, nền tảng của cường quốc” (Nhân dân nhật báo, 2025).
Nội dung trọng tâm của phát triển kinh tế cũng có sự chuyển hướng rõ rệt, từ phát triển chất lượng cao, chuyển đổi động lực tăng trưởng sang phát triển, tự chủ trong điều kiện cạnh tranh chiến lược. Nếu như Quy hoạch 14 nhấn mạnh phát triển chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và kinh tế số thì Quy hoạch 15 nhấn mạnh hơn đến phát triển lực lượng sản xuất chất lượng mới, công nghệ lõi, tự chủ về khoa học công nghệ và làm lớn mạnh thị trường trong nước. Sự chuyển dịch này không chỉ giúp Trung Quốc ứng phó với tình hình mà còn giành quyền chủ động, tự chủ chiến lược và ưu thế trong cạnh tranh.
Coi trọng và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khoa học công nghệ, không chỉ là tự lực tự cường, giải quyết các công nghệ cốt lõi quan trọng, giải quyết vấn đề thiếu hụt chiến lược “không thể có được, mua được, hoặc xin được”, mà còn phải dẫn đầu trong một số lĩnh vực công nghệ mới. Quy hoạch nhấn mạnh “giải quyết các công nghệ cốt lõi quan trọng”, “đạt được những đột phá mang tính quyết định trong các công nghệ cốt lõi trọng điểm như mạch tích hợp, máy công cụ công nghiệp, thiết bị cao cấp, phần mềm cơ bản, vật liệu tiên tiến và sản xuất sinh học”, đặt ra mục tiêu “chiến thắng trong cuộc chiến giành các công nghệ cốt lõi quan trọng”. Đây chính là hướng đến mục tiêu giành chủ quyền công nghệ trong bối cảnh cạnh tranh về công nghệ ngày càng gay gắt. Hơn nữa, Quy hoạch đã tiếp cận khoa học công nghệ từ góc nhìn tổng thể, không chỉ là công nghệ, kinh tế mà còn bao trùm cả an ninh và quản trị.
Ngoài ra, tập trung làm lớn mạnh thị trường trong nước được đặc biệt coi trọng, nhằm phát huy thế mạnh của thị trường siêu lớn, tăng sức chống chịu cho nền kinh tế. Thị trường trong nước được coi là điểm tựa chiến lược cho hiện đại hóa kiểu Trung Quốc. Mở cửa với bên ngoài được đưa lên vị trí cao hơn. Mở cửa ở trình độ cao trong Quy hoạch 15 được đưa lên xếp ở vị trí thứ 6, thay vì vị trí thứ 11 như Quy hoạch 5 năm lần thứ 14.
Về an ninh, yêu cầu đối với an ninh đã có sự chuyển biến quan trọng, từ an ninh phục vụ phát triển, yêu cầu tính toán tổng thể giữa phát triển và an ninh, chuyển sang tích hợp an ninh vào mọi khía cạnh của phát triển, trong đó đặc biệt tập trung vào an ninh kinh tế, an ninh lương thực và an ninh năng lượng. Ngoài việc tiếp tục nhấn mạnh “quán triệt quan điểm an ninh tổng thể quốc gia”, Quy hoạch 15 nhấn mạnh thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống và năng lực an ninh quốc gia, “đẩy nhanh xây dựng cục diện an ninh mới, tăng cường bảo vệ và hình thành chiến lược an ninh quốc gia chủ động” (Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, 2026). Đây là sự chuẩn bị ứng phó với môi trường có tính bất định cao, cạnh tranh dài hạn với Mỹ.
Về quốc phòng, chuyển từ đẩy nhanh hiện đại hóa quốc phòng, xây dựng lực lượng sang phát triển năng lực chiến đấu tiên tiến, nâng cao khả năng tác chiến thực tế, sẵn sàng cho xung đột công nghệ cao. Quy hoạch nhấn mạnh “đạt mục tiêu 100 năm xây dựng quân đội” vào năm 2027, phát triển quân đội theo mô hình “5 trụ cột” gồm “thúc đẩy chính trị xây dựng quân đội, cải cách để cường quân, khoa học kỹ thuật để cường quân, nhân tài để cường quân, dựa vào pháp luật để quản trị quân đội”, “vừa đấu tranh, vừa chuẩn bị chiến đấu, vừa xây dựng”.
Quy hoạch tiếp tục khẳng định “duy trì sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội”, nhưng bổ sung “thực hiện chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương”, đồng thời nhấn mạnh quản trị quân đội. Điều này cũng được Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh khi tham dự phiên họp toàn thể của đoàn đại biểu Quân Giải phóng Nhân dân và Lực lượng Cảnh sát vũ trang nhân dân tham dự Kỳ họp thứ tư Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc khóa 14: “Quân đội nắm giữ vũ khí; không được phép có bất kỳ ai trong quân đội chứa chấp sự bất trung với Đảng, không được phép có chỗ ẩn náu cho các phần tử tham nhũng, phải kiên quyết đẩy mạnh cuộc chiến chống tham nhũng. Ngay từ đầu Quy hoạch 5 năm lần thứ 15, phải thiết lập sự giám sát chặt chẽ và các quy định nghiêm ngặt, theo dõi sát sao các khía cạnh then chốt như dòng tiền, việc thực thi quyền lực và kiểm soát chất lượng. Phải tăng cường giám sát các dự án trọng điểm, tăng cường giám sát chung quân sự - dân sự” (Tân Hoa xã, 2026b).
Từ so sánh nội dung của Quy hoạch 5 năm lần thứ lần thứ 15 và lần thứ 14 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét về mục tiêu, trọng tâm và cách tiếp cận phát triển của Trung Quốc. Về tổng thể, quy hoạch được xây dựng theo hướng tích hợp chiến lược cao hơn, mang tính chất của chiến lược quốc gia tổng thể hơn là kế hoạch kinh tế hoặc kế hoạch phát triển đơn thuần.
Về mục tiêu, nếu Quy hoạch 14 đặt ra mục tiêu tổng thể là mở đầu tiến trình hiện đại hóa xã hội chủ nghĩa, là giai đoạn khởi động, đặt nền móng, trong đó nhấn mạnh tăng trưởng ổn định và thực hiện cục diện phát triển mới với vòng tuần hoàn kép, thì Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 mở ra cục diện mới của hiện đại hóa kiểu Trung Quốc, là giai đoạn tăng tốc và định hình mô hình phát triển mới dựa vào bên trong là chủ yếu, hướng tới các mục tiêu năm 2035.
Về nguyên tắc chỉ đạo, Quy hoạch đặc biệt nhấn mạnh bảo vệ quyền uy và sự lãnh đạo tập trung thống nhất của Trung ương Đảng, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng xuyên suốt mọi khía cạnh, toàn bộ quá trình phát triển kinh tế xã hội, đặc biệt là đối với quân đội.
Về trọng tâm phát triển, Quy hoạch cho thấy sự nâng cấp rõ rệt so với Quy hoạch 14 trên nhiều phương diện, trong đó tập trung vào phát triển hệ thống ngành nghề hiện đại, phát triển lực lượng sản xuất chất lượng mới, làm lớn mạnh thị trường nội địa và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khoa học công nghệ, an ninh quốc phòng…
Những chuyển dịch trên phản ánh mô hình tăng trưởng của Trung Quốc đang được tái cấu trúc theo hướng dựa vào các động lực nội sinh thay vì đầu tư và xuất khẩu như trước đây, tiến đến giành được chủ động chiến lược trong cuộc cạnh tranh quốc tế ngày càng quyết liệt. Xu hướng an ninh hóa phát triển ngày càng định hình rõ nét, là trụ cột ngang hàng với phát triển và an ninh được tích hợp vào tất cả các lĩnh vực của phát triển để ứng phó với tính bất định ngày càng cao của môi trường quốc tế.
3. Kết luận
Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 phản ánh cách Trung Quốc thích ứng với môi trường cạnh tranh nước lớn, tái cấu trúc mô hình tăng trưởng trong nước và củng cố nền tảng quyền lực chính trị - thể chế để hướng tới mục tiêu năm 2035. Quy hoạch ra đời trong bối cảnh môi trường quốc tế biến động sâu sắc, trong đó cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng quyết liệt và đi sâu vào các lĩnh vực then chốt, ở các khu vực chiến lược trọng điểm; xu hướng phân mảnh về thị trường, về chuỗi cung ứng ngày càng rõ rệt; địa chính trị bất ổn và xung đột bùng phát ở nhiều nơi… Những biến động này khiến Trung Quốc đã có điều chỉnh trong đánh giá tình hình cũng như điều chỉnh chiến lược phù hợp, kết hợp duy trì tăng trưởng với bảo đảm an ninh, nâng cao năng lực tự chủ và khả năng chống chịu quốc gia.
Trung Quốc đặt trọng tâm vào giành chủ động chiến lược, phá vỡ điểm nghẽn và thực hiện chuyển đổi động lực tăng trưởng có kết quả rõ rệt hơn. Quy hoạch 5 năm lần thứ 15 thể hiện một bước chuyển của Trung Quốc, từ thích ứng với rủi ro sang đẩy nhanh quá trình làm mạnh năng lực nội tại, xây dựng một mô hình phát triển có khả năng “chống sốc” cao hơn và tiến đến giành quyền chủ động trong cạnh tranh và tái cấu trúc quyền lực.
_________________
Ngày nhận bài: 29/3/2026; Ngày bình duyệt: 30/7/2026; Ngày quyết định đăng: 6/8/2026.
Email tác giả: qhphuonghoa@yahoo.com
Tài liệu tham khảo
Pierson, D (7/01/2026). Cuộc khủng hoảng Venezuela củng cố tầm nhìn quyền lực của Tập Cận Bình tại châu Á như thế nào? https://cn.nytimes.com
Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (13/3/2021). Cương yếu Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội quốc dân Trung Quốc 5 năm lần thứ 14 và mục tiêu triển vọng năm 2035. https://www.12371.cn
Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (16/3/2026). Cương yếu Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội quốc dân Trung Quốc 5 năm lần thứ 15. http://www.npc.gov.cn
France 24 (23/6/2025). Asian countries most vulnerable to Strait of Hormuz blockade. https://www.france24.com
Iran Opendata (5/3/2026). The Strait of Hormuz: China’s Most Dangerous Energy Chokepoint. https://iranopendata.org
Breuninger, K. (19/3/2026). Hegseth says potential $200 billion Iran war spending request could shift: ‘Takes money to kill bad guys’. https://www.cnbc.com
Nhân dân nhật báo (11/11/2025). Hiểu chính xác và nắm bắt sâu sắc vị trí quan trọng của thời kỳ Quy hoạch 5 năm lần thứ 15. https://www.qstheory.cn
Tài chính Sina (6/1/2026). Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào Venezuela trong hai thập kỷ qua: tổng vốn đầu tư tích lũy vượt quá 60 tỷ đô la Mỹ, chiếm một nửa tổng vốn đầu tư của Trung Quốc tại Mỹ Latinh. https://finance.sina.com.cn
Tân Hoa xã (2020, 4/11). Sức mạnh Quy hoạch 5 năm của Trung Quốc. http://www.xinhuanet.com
Tân Hoa xã (2026a, 5/3). Hội nghị lần thứ 4 Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc Khóa 14 khai mạc tại Bắc Kinh. https://www.news.cn
Tân Hoa xã (2026b, 7/3). Trong cuộc họp toàn thể của đoàn đại biểu Quân Giải phóng Nhân dân và lực lượng Cảnh sát vũ trang, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh cần phát huy tối đa lợi thế độc đáo của việc xây dựng quân đội vững mạnh về chính trị, tập trung nỗ lực thúc đẩy quá trình hiện đại hóa quốc phòng và lực lượng vũ trang bền vững và lâu dài. https://www.news.cn
Tân Hoa xã (2026c, 11/3). Tổng Bí thư Tập Cận Bình nhấn mạnh cân nhắc chiến lược “quy hoạch theo pháp luật”. https://www.news.cn