Từ triết lý đồng kiến tạo đến mô hình sư phạm môn quan hệ quốc tế trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị

PGS, TS THÁI VĂN LONG
Viện Chính trị và Quan hệ quốc tế
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo không chỉ đặt ra yêu cầu đổi mới nội dung chương trình, giáo trình hay phương pháp giảng dạy, mà sâu xa hơn là đổi mới tư duy về quá trình hình thành tri thức và phát triển năng lực của người học. Trong bối cảnh đó, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh triển khai mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới đối với các chương trình đào tạo lý luận chính trị, đánh dấu bước chuyển từ cách tiếp cận truyền thống, tập trung vào hoạt động giảng dạy sang cách tiếp cận lấy quá trình học tập và phát triển năng lực của người học làm trung tâm. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về kỹ thuật tổ chức lớp học, mà là sự chuyển biến về triết lý giáo dục và đào tạo.

Đối với môn Quan hệ quốc tế trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị, yêu cầu đổi mới càng trở nên cấp thiết. Quan hệ quốc tế là lĩnh vực có tính động, không ngừng biến đổi cùng với sự vận động của môi trường quốc tế; đồng thời là môn học đòi hỏi người học không chỉ nắm vững tri thức lý luận mà còn phải có năng lực phân tích, dự báo, đánh giá và vận dụng vào thực tiễn lãnh đạo, quản lý trong điều kiện hội nhập quốc tế. Vì vậy, nếu quá trình giảng dạy chỉ dừng lại ở việc truyền đạt thông tin hoặc hệ thống hóa kiến thức thì khó đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực của đội ngũ cán bộ trong giai đoạn mới.

Trên cơ sở phân tích đặc thù của môn học và yêu cầu phát triển năng lực người học, bài viết đề xuất mô hình sư phạm môn Quan hệ quốc tế theo định hướng đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới, thông qua thực tiễn thiết kế Chuyên đề 3: “Điều chỉnh chiến lược đối ngoại của một số nước lớn hiện nay” trong môn học Quan hệ quốc tế thuộc chương trình Cao cấp lý luận chính trị. Mục tiêu của bài viết là góp phần chuyển hóa triết lý đồng kiến tạo thành một mô hình thiết kế bài giảng có tính hệ thống, có khả năng vận dụng thống nhất trong giảng dạy môn Quan hệ quốc tế.

2. Nội dung

2.1. Từ triết lý đồng kiến tạo đến yêu cầu đổi mới mô hình sư phạm môn Quan hệ quốc tế

Triết lý đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới khẳng định, tri thức không chỉ được hình thành qua quá trình truyền đạt từ giảng viên đến học viên, mà còn được kiến tạo thông qua sự tương tác giữa lý luận với thực tiễn, giữa tri thức khoa học với kinh nghiệm công tác và giữa tư duy cá nhân với đối thoại học thuật. Theo cách tiếp cận này, lớp học không còn là không gian tiếp nhận tri thức một chiều mà trở thành môi trường tri thức mở, nơi người học chủ động tham gia vào quá trình khám phá, phản biện, khái quát và vận dụng tri thức.

Tuy nhiên, từ một triết lý giáo dục đến hoạt động dạy học cụ thể tồn tại một khoảng cách nhất định. Nếu chỉ dừng ở việc tăng cường thảo luận nhóm, sử dụng công nghệ hay tổ chức nhiều hoạt động tương tác thì chưa đủ để hiện thực hóa triết lý đồng kiến tạo. Điều quyết định không nằm ở số lượng hoạt động được tổ chức mà ở lôgíc nhận thức được thiết kế trong toàn bộ bài giảng. Nói cách khác, triết lý đồng kiến tạo chỉ có thể được hiện thực hóa khi được chuyển hóa thành một mô hình sư phạm phù hợp với đặc trưng của môn học và mục tiêu đào tạo.

Trong bài viết này, mô hình sư phạm môn Quan hệ quốc tế được hiểu là hệ thống các nguyên lý thiết kế bài giảng có tính thống nhất giữa mục tiêu đào tạo, nội dung học tập, hoạt động nhận thức, hình thức tổ chức lớp học và phương thức đánh giá theo định hướng phát triển năng lực người học. Nếu triết lý đồng kiến tạo trả lời câu hỏi “Dạy học để làm gì?”, thì mô hình sư phạm trả lời câu hỏi “Tổ chức quá trình dạy học như thế nào để hiện thực hóa triết lý đó?”.

Từ góc độ này, sự đổi mới trong giảng dạy môn Quan hệ quốc tế không nên được hiểu đơn thuần là thay đổi phương pháp giảng dạy, mà là sự chuyển dịch từ thiết kế nội dung sang thiết kế quá trình nhận thức. Trong mô hình truyền thống, bài giảng thường được xây dựng theo trình tự các đơn vị kiến thức của giáo trình và nhiệm vụ chủ yếu của giảng viên là truyền đạt đầy đủ nội dung. Trong mô hình đồng kiến tạo, giáo trình vẫn giữ vai trò nền tảng, nhưng trở thành điểm khởi đầu của quá trình học tập. Trọng tâm của thiết kế bài giảng chuyển sang việc tổ chức các hoạt động giúp người học phát hiện bản chất của vấn đề, khái quát thành quy luật và vận dụng vào giải quyết thực tiễn.

Sự chuyển đổi này đồng thời làm thay đổi vai trò của cả giảng viên và học viên. Giảng viên không còn là chủ thể truyền thụ tri thức mà trở thành người thiết kế môi trường học tập, tổ chức các tình huống nhận thức, dẫn dắt đối thoại và khái quát hóa kết quả học tập thành tri thức khoa học. Học viên cũng không chỉ tiếp nhận kiến thức mà phải huy động kinh nghiệm thực tiễn, tri thức chuyên môn và tư duy phản biện để tham gia vào quá trình kiến tạo tri thức. Giá trị của bài giảng vì vậy không được đo bằng lượng thông tin được truyền đạt, mà bằng mức độ chuyển hóa tri thức thành năng lực phân tích, đánh giá và hành động của người học.

Đối với môn Quan hệ quốc tế, yêu cầu đổi mới này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khác với nhiều môn học thiên về hệ thống khái niệm hoặc quy phạm, Quan hệ quốc tế nghiên cứu các quá trình luôn vận động, chịu tác động đồng thời của nhiều nhân tố chính trị, kinh tế, quân sự, công nghệ, văn hóa và pháp lý. Vì vậy, mục tiêu của bài giảng không chỉ dừng ở việc giúp người học “biết sự kiện” hay “hiểu chính sách”, mà phải hướng tới trang bị, tăng cường năng lực lý giải bản chất của các hiện tượng quốc tế, phát hiện xu hướng vận động và rút ra những quy luật có giá trị đối với thực tiễn đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam.

Trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị, tính đặc thù còn được thể hiện ở mục tiêu đào tạo đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng và Nhà nước. Điều này đòi hỏi bài giảng môn Quan hệ quốc tế phải góp phần giúp học viên nâng cao tư duy chiến lược, khả năng nhận diện xu thế, đánh giá tác động và liên hệ với việc triển khai đường lối đối ngoại của Đảng trong từng lĩnh vực công tác.

Một đặc điểm nổi bật của lớp học trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị là sự đa dạng về thành phần học viên. Trong cùng một lớp học có thể đồng thời có giảng viên, nghiên cứu viên, cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các bộ, ngành và địa phương. Họ có nền tảng chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và yêu cầu phát triển năng lực rất khác nhau, nhưng lại cùng tiếp cận một chương trình và một hệ thống tri thức thống nhất.

Từ thực tiễn đó, thiết kế bài giảng môn Quan hệ quốc tế cần dựa trên nguyên tắc thống nhất điểm xuất phát, phân hóa quá trình nhận thức và hội tụ ở kết quả. Theo nguyên tắc này, toàn bộ học viên cùng bắt đầu từ một vấn đề học thuật hoặc một tình huống thực tiễn; quá trình phân tích, thảo luận và kiến tạo tri thức được tổ chức phù hợp với đặc điểm nghề nghiệp, kinh nghiệm và yêu cầu phát triển năng lực của từng nhóm học viên; cuối cùng, toàn lớp cùng hội tụ ở việc phát hiện bản chất, quy luật hoặc nguyên lý khoa học của vấn đề được nghiên cứu.

2.2. Đề xuất mô hình sư phạm môn Quan hệ quốc tế theo định hướng đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới

Triết lý đồng kiến tạo xác lập định hướng phát triển của hoạt động dạy học, nhưng để triết lý đó được hiện thực hóa trong môn Quan hệ quốc tế, cần có một mô hình sư phạm đủ khả năng chuyển hóa mục tiêu đào tạo thành quá trình tổ chức nhận thức của người học. Giá trị của mô hình nằm ở việc thiết lập một lôgíc thiết kế bài giảng, trong đó mọi thành tố của quá trình dạy học được tổ chức hướng tới mục tiêu phát triển năng lực người học thông qua hoạt động đồng kiến tạo tri thức. Mô hình gồm ba hợp phần gắn kết hữu cơ với nhau: (i) các nguyên lý thiết kế; (ii) cấu trúc vận hành; (iii) quy trình triển khai.

Các nguyên lý thiết kế của mô hình sư phạm

Để bảo đảm tính thống nhất giữa triết lý đào tạo và tổ chức hoạt động học tập, mô hình được xây dựng trên bốn nguyên lý cơ bản:

Nguyên lý 1: Lấy năng lực đầu ra làm trung tâm của thiết kế

Trong mô hình truyền thống, việc thiết kế bài giảng thường bắt đầu từ câu hỏi: Giảng viên sẽ trình bày những nội dung gì? Tuy nhiên, trong mô hình được đề xuất, điểm xuất phát chuyển thành: Sau bài học, người học cần hình thành năng lực gì? Chính năng lực đầu ra sẽ quyết định cách lựa chọn nội dung, thiết kế tình huống, tổ chức hoạt động học tập và đánh giá kết quả. Đối với môn Quan hệ quốc tế, năng lực đầu ra không chỉ là ghi nhớ tri thức mà bao gồm năng lực phân tích, năng lực tư duy chiến lược, năng lực khái quát quy luật và năng lực vận dụng vào thực tiễn công tác.

Nguyên lý 2: Thiết kế theo quá trình nhận thức

Bài giảng cần được thiết kế như một quá trình nhận thức, trong đó học viên đi từng bước từ tiếp cận hiện tượng đến nhận diện bản chất, từ phân tích dữ liệu đến khái quát quy luật, từ hiểu biết lý luận đến vận dụng trong thực tiễn. Theo nguyên lý này, mỗi hoạt động trong lớp học đều phải phục vụ một bước phát triển nhận thức cụ thể; mọi hình thức tổ chức như thảo luận nhóm, mô phỏng, phản biện hay ứng dụng công nghệ chỉ có ý nghĩa khi góp phần thúc đẩy hành trình nhận thức đó.

Nguyên lý 3: Thống nhất điểm xuất phát nhưng phân hóa con đường phát triển năng lực

Đây là nguyên lý phản ánh đặc thù của lớp học trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị. Các học viên tiếp cận cùng một giáo trình, cùng một vấn đề nghiên cứu và cùng một tình huống học tập. Tuy nhiên, quá trình kiến tạo tri thức được tổ chức phù hợp với vị trí công việc, kinh nghiệm thực tiễn và yêu cầu phát triển năng lực của từng nhóm học viên. Sự phân hóa không nhằm tạo ra những chuẩn đầu ra khác nhau về tri thức nền, mà nhằm phát huy ưu thế của từng nhóm trong việc tiếp cận và giải quyết vấn đề từ những góc nhìn khác nhau. Chính sự đa dạng đó làm phong phú quá trình đối thoại và nâng cao chất lượng nhận thức chung của lớp học.

Nguyên lý 4: Hội tụ ở tri thức khoa học và định hướng hành động

Điểm kết thúc của bài giảng không phải là việc hoàn thành các hoạt động học tập, mà là sự hình thành tri thức khoa học do tập thể lớp học cùng kiến tạo. Đối với môn Quan hệ quốc tế, sản phẩm cuối cùng của bài học cần được thể hiện dưới dạng tìm ra một quy luật hoặc khái quát một mô hình, phản ánh bản chất của hiện tượng, vấn đề quốc tế. Từ đó, học viên tiếp tục liên hệ với đường lối đối ngoại của Đảng và thực tiễn để chuyển hóa tri thức thành định hướng hành động trong lĩnh vực công tác của mình.

Có thể khái quát bốn nguyên lý trên bằng mệnh đề: Thiết kế bài giảng không bắt đầu từ nội dung cần giảng, mà bắt đầu từ năng lực cần hình thành; không kết thúc ở tri thức được truyền đạt, mà kết thúc ở kiến thức được cùng kiến tạo và năng lực được chuyển hóa.

Cấu trúc vận hành của mô hình sư phạm

Mô hình sư phạm được đề xuất trong bài viết không được hiểu là một quy trình giảng dạy cứng nhắc, mà là một hệ thống mở, trong đó các thành tố của quá trình dạy học được tổ chức theo một lôgíc thống nhất nhằm chuyển hóa tri thức thành năng lực. Về bản chất, đây là mô hình vận hành nhận thức, trong đó hoạt động của giảng viên, học viên, nội dung học tập và kết quả đầu ra tác động qua lại trong một chu trình liên tục. Trên cơ sở đó, cấu trúc vận hành của mô hình gồm năm hợp phần có quan hệ hữu cơ với nhau:

Tri thức nền - điểm khởi đầu của hoạt động đồng kiến tạo

Mọi hoạt động đồng kiến tạo đều phải được xây dựng trên một nền tảng tri thức thống nhất. Đối với môn Quan hệ quốc tế, tri thức nền bao gồm những nội dung cốt lõi của giáo trình, các khái niệm, phạm trù, quy luật cơ bản và những dữ liệu thực tiễn cần thiết để học viên có cùng điểm xuất phát trong quá trình nhận thức. Điều này cho thấy, đồng kiến tạo không phủ nhận vai trò của giáo trình mà ngược lại, lấy giáo trình làm nền tảng để phát triển những tầng nhận thức cao hơn. Vì vậy, nhiệm vụ đầu tiên của giảng viên là giúp học viên hình thành một nền tảng tri thức thống nhất trước khi bước vào hoạt động kiến tạo tri thức, giá trị mới.

Trong mô hình này, việc sử dụng các công cụ đánh giá nhanh (như hệ thống câu hỏi tương tác, bài đánh giá trực tuyến) không nhằm kiểm tra kiến thức đơn thuần, mà nhằm xác định mức độ sẵn sàng về nhận thức của người học, từ đó điều chỉnh cách tổ chức các hoạt động tiếp theo.

Tình huống nhận thức - động lực của quá trình tư duy

Nếu tri thức nền tạo nên điểm xuất phát thì tình huống học tập chính là tác nhân kích hoạt quá trình đồng kiến tạo. Khác với tình huống minh họa trong phương pháp giảng dạy truyền thống, tình huống trong mô hình này phải là tình huống nhận thức, nghĩa là chứa đựng mâu thuẫn, có nhiều dư địa để học viên lý giải và chưa có lời giải duy nhất. Chính tính mở của tình huống tạo ra nhu cầu đối thoại, phản biện và khám phá quy luật.

Đối với môn Quan hệ quốc tế, tình huống nhận thức thường xuất phát từ những diễn biến thực tiễn của môi trường quốc tế, sự điều chỉnh chính sách của các nước lớn, các cuộc khủng hoảng quốc tế hoặc những vấn đề đặt ra đối với đối ngoại và phát triển của Việt Nam. Một tình huống được thiết kế tốt không nhằm tìm kiếm đáp án đúng duy nhất, mà tạo điều kiện để người học vận dụng kinh nghiệm thực tiễn, kiến thức chuyên môn và tư duy phản biện nhằm tiếp cận, giải quyết vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau.

Đối thoại học thuật - trung tâm của quá trình kiến tạo

Trong mô hình được đề xuất, đối thoại học thuật giữ vai trò trung tâm. Đối thoại không chỉ diễn ra giữa giảng viên và học viên mà còn diễn ra giữa học viên với học viên, giữa lý luận với thực tiễn, giữa các góc nhìn nghề nghiệp khác nhau và giữa kinh nghiệm cá nhân với những chuẩn mực khoa học của môn học. Vai trò của giảng viên không phải là đưa ra kết luận ngay từ đầu mà tổ chức không gian học thuật đủ mở để các quan điểm được trình bày, tranh luận và phản biện trên cơ sở lập luận khoa học. Trong quá trình đó, những nhận thức chưa đầy đủ từng bước được điều chỉnh; các kinh nghiệm riêng lẻ được khái quát thành những nhận thức có giá trị phổ quát hơn. Có thể nói, chất lượng của hoạt động đồng kiến tạo phụ thuộc trước hết vào chất lượng của đối thoại học thuật. Một lớp học có nhiều hoạt động nhưng thiếu đối thoại khoa học thực chất thì khó có thể hình thành tri thức mới.

Chuyển hóa thành năng lực và hành động

Mục tiêu cuối cùng của mô hình không dừng ở việc tạo ra tri thức mới, mà là chuyển hóa tri thức đó thành năng lực thực tiễn của người học. Sự chuyển hóa này được thể hiện khác nhau tùy theo đặc điểm nghề nghiệp của từng nhóm học viên. Đối với giảng viên và nghiên cứu viên, đó là năng lực phát hiện vấn đề và khái quát quy luật. Đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý, đó là năng lực phân tích tình huống, tham mưu và hoạch định chính sách. Đối với cán bộ cơ sở, đó là năng lực nhận diện tác động của môi trường quốc tế đối với sự phát triển địa phương và vận dụng đúng đường lối đối ngoại của Đảng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Như vậy, năng lực không được hình thành sau khi học xong bài giảng mà được phát triển ngay trong quá trình tham gia kiến tạo tri thức.

Từ các hợp phần trên, có thể khái quát cấu trúc vận hành của mô hình: Tri thức nền → Tình huống nhận thức → Đối thoại học thuật → Đồng kiến tạo tri thức → Chuyển hóa thành năng lực và hành động. Chuỗi vận hành này phản ánh đầy đủ sự chuyển đổi từ mô hình truyền thụ tri thức sang mô hình phát triển năng lực thông qua đồng kiến tạo.

Quy trình triển khai mô hình

Để kiểm chứng tính khả thi của mô hình sư phạm được đề xuất, bài viết lựa chọn Bài 3: Điều chỉnh chiến lược đối ngoại của một số nước lớn hiện nay trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị làm trường hợp minh họa.

Việc lựa chọn chuyên đề này xuất phát từ ba lý do. Thứ nhất, đây là chuyên đề có hàm lượng tri thức lớn, phạm vi rộng, bao quát sự điều chỉnh chiến lược đối ngoại của năm nước lớn (Hoa Kỳ, Trung Quốc, Nhật Bản, Nga và Ấn Độ), đòi hỏi người học không chỉ nắm bắt thông tin mà còn phải nhận diện bản chất và xu hướng vận động của môi trường quốc tế. Thứ hai, nội dung bài học có mối liên hệ trực tiếp với việc phân tích tác động đối với an ninh, phát triển và đối ngoại của Việt Nam, phù hợp với yêu cầu phát triển năng lực của học viên chương trình Cao cấp lý luận chính trị. Thứ ba, đây là bài giảng đã được thiết kế và triển khai thử nghiệm theo định hướng đồng kiến tạo, qua đó tạo điều kiện kiểm chứng tính khả thi của mô hình được đề xuất.

Trên cơ sở thực nghiệm thiết kế và giảng dạy Bài 3: Điều chỉnh chiến lược đối ngoại của một số nước lớn hiện nay, tác giả bài viết đề xuất quy trình triển khai gồm năm bước:

Bước 1: Khơi mở vấn đề. Giảng viên xây dựng một tình huống hoặc câu hỏi lớn có tính thời sự và học thuật, đủ sức tạo ra “điểm chạm nhận thức”, giúp học viên nhận thấy khoảng trống giữa tri thức hiện có và vấn đề cần giải quyết. Mục tiêu của bước này không phải cung cấp câu trả lời mà hình thành động cơ học tập và định hướng tư duy.

Bước 2: Khám phá tri thức. Học viên khai thác giáo trình, dữ liệu thực tiễn và kinh nghiệm công tác để phân tích tình huống dưới sự định hướng của giảng viên. Trong giai đoạn này, tri thức nền được huy động và kết nối với bối cảnh thực tiễn, tạo cơ sở cho quá trình đối thoại.

Bước 3: Đối thoại - Phản biện. Các nhóm học viên trao đổi, phản biện và bảo vệ lập luận trên cơ sở lý luận và thực tiễn. Vai trò của giảng viên là điều phối, đặt câu hỏi gợi mở, kiểm soát về mặt học thuật và định hướng, dẫn dắt để quá trình trao đổi không dừng ở mô tả hiện tượng mà hướng tới nhận diện bản chất vấn đề.

Bước 4: Đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới để chuyển hóa thành năng lực hành động cho người học. Từ kết quả trao đổi, thảo luận, giảng viên cùng học viên khái quát thành tri thức mới. Đây là giai đoạn tạo nên sản phẩm của cả lớp, đồng thời là điểm phân biệt rõ nhất giữa mô hình đồng kiến tạo và hoạt động thảo luận nhóm thông thường.

Bước 5: Vận dụng vào thực tiễn Việt Nam. Học viên vận dụng tri thức mới vừa kiến tạo vào phân tích những vấn đề đặt ra đối với đường lối đối ngoại, phát triển đất nước hoặc lĩnh vực công tác của mình. Thông qua đó, tri thức được chuyển hóa thành năng lực hành động, hoàn thành mục tiêu phát triển năng lực của bài học.

Năm bước trên không phải là những hoạt động độc lập, mà là một chuỗi thống nhất. Mỗi bước đều chuẩn bị tiền đề cho bước tiếp theo, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu cuối cùng của mô hình: Chuyển hóa tri thức thành năng lực thông qua quá trình đồng kiến tạo.

2.3. Giá trị lý luận và thực tiễn

Về mặt lý luận, mô hình kiến trúc sư phạm được đề xuất góp phần làm rõ con đường chuyển hóa từ triết lý đồng kiến tạo thành một mô hình thiết kế bài giảng có cấu trúc, nguyên lý và quy trình vận hành tương đối hoàn chỉnh đối với môn Quan hệ quốc tế trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị. Theo đó, đồng kiến tạo không chỉ được hiểu như một phương pháp tổ chức lớp học mà được cụ thể hóa thành một kiến trúc sư phạm, trong đó mọi thành tố của quá trình dạy học đều được thiết kế theo định hướng phát triển năng lực người học.

Bên cạnh đó, mô hình đã làm rõ mối quan hệ giữa tri thức và năng lực. Nếu trong cách tiếp cận truyền thống, tri thức thường được xem là đích đến của bài học thì trong mô hình này, tri thức trở thành điểm khởi đầu; còn năng lực là kết quả của quá trình chuyển hóa tri thức vào thực tiễn.

Về mặt thực tiễn, mô hình tạo ra một khung thiết kế thống nhất nhưng linh hoạt cho hoạt động giảng dạy môn Quan hệ quốc tế. Theo đó, bài giảng có thể được tổ chức trên cơ sở những nguyên lý chung, đồng thời vẫn tạo không gian để giảng viên lựa chọn tình huống, hình thức tổ chức và công cụ phù hợp với đặc điểm của từng chuyên đề và từng lớp học.

Mặt khác, mô hình tạo nền tảng cho việc xây dựng hệ thống học liệu dùng chung cho môn Quan hệ quốc tế, bao gồm khung đồng kiến tạo của từng bài học, ngân hàng tình huống, hệ thống câu hỏi đánh giá đầu vào và đầu ra, bộ câu hỏi lớn và hệ thống các quy luật, nguyên lý được kiến tạo trong quá trình học tập. Những học liệu này sẽ góp phần nâng cao tính thống nhất trong tổ chức giảng dạy, đồng thời tạo điều kiện để tiếp tục hoàn thiện mô hình thông qua thực tiễn.

3. Kết luận

Việc triển khai mô hình giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức, giá trị mới trong chương trình Cao cấp lý luận chính trị góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, mô hình được đề xuất mới được kiểm chứng bước đầu thông qua thiết kế và triển khai một số bài giảng. Giá trị của mô hình cần tiếp tục được đánh giá thông qua quá trình vận dụng ở nhiều chuyên đề, nhiều đối tượng học viên và nhiều cơ sở đào tạo. Việc tiếp tục tổng kết thực tiễn sẽ là cơ sở để hoàn thiện mô hình, bổ sung các công cụ đánh giá và nâng cao tính khái quát của kiến trúc sư phạm được đề xuất.

_________________

Ngày nhận bài: 20/7/2026; Ngày bình duyệt: 14/8/2026; Ngày quyết định đăng: 22/9/2026.

Email tác giả: thaivanlong2018@gmail.com