Xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị hiện nay

NGUYỄN VĂN GIANG
Trường Chính trị Lê Duẩn tỉnh Quảng Trị

1. Mở đầu

Xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân là quá trình thực hiện tổng thể các hoạt động thành lập mới tổ chức đảng; củng cố, kiện toàn và nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức đảng; nâng cao năng lực, phương thức lãnh đạo và sức chiến đấu; phát triển và nâng cao chất lượng đảng viên, chất lượng đội ngũ cấp ủy… nhằm phát huy tốt vai trò của tổ chức đảng, bảo đảm tổ chức đảng thực sự là hạt nhân chính trị, điểm tựa vững chắc đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi hoạt động.

Xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân là vấn đề luôn được Đảng quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo. Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, Đảng bộ tỉnh Quảng Trị đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp và đạt được nhiều kết quả tích cực trong xây dựng tổ chức đảng ở khu vực kinh tế tư nhân, song gặp không ít khó khăn. Vì vậy, việc đánh giá đúng thực trạng, chỉ ra nguyên nhân, từ đó đề xuất giải pháp nhằm góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân ở tỉnh Quảng Trị trong giai đoạn mới là cấp thiết.

2. Nội dung

2.1. Thực trạng xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân ở tỉnh Quảng Trị

Quảng Trị là tỉnh thuộc khu vực Bắc Trung Bộ, có vị trí địa kinh tế - chính trị quan trọng của đất nước. Quảng Trị được thành lập trên cơ sở hợp nhất 2 tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị từ ngày 01/7/2025 với diện tích 12.700 Km², dân số 1,87 triệu người và có 78 đơn vị hành chính cấp xã. Toàn tỉnh có 59.083 đơn vị kinh tế tư nhân với 189.487 lao động, gồm 10.834 doanh nghiệp tư nhân; 5 doanh nghiệp có vốn nhà nước nắm giữ 50% vốn điều lệ trở xuống; 40 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; 816 hợp tác xã; 254 đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; 47.134 hộ kinh doanh cá thể phi nông, lâm, thuỷ sản. Đảng bộ tỉnh Quảng Trị hiện có 82 đảng bộ, 786 tổ chức cơ sở đảng với 129.819 đảng viên (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2026).

Thực hiện chủ trương của Đảng về xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân, Đảng bộ tỉnh Quảng Trị đã triển khai nhiều giải pháp với những mô hình, cách làm phù hợp, sáng tạo và đã đạt được nhiều kết quả tích cực.

Thứ nhất, Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, cấp ủy các cấp đã quan tâm, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo nhằm đẩy mạnh xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân

Nhận thức vị trí, vai trò và tầm quan trọng của việc xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân, thời gian qua Tỉnh uỷ, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành nhiều chủ trương, văn bản lãnh đạo, chỉ đạo liên quan, tiêu biểu như Chỉ thị số 05-CT/TU, ngày 07/5/2021 về đẩy mạnh công tác phát triển đảng viên trong tình hình mới, Chỉ thị số 15 - CT/TU ngày 29/11/2021 về tăng cường xây dựng và phát triển tổ chức chính trị - xã hội trong doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, xây dựng, ban hành nhiều văn bản nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng vào thực tiễn địa phương, như: Kế hoạch số 31-KH/TU ngày 22/9/2021 về sắp xếp, củng cố, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, giai đoạn 2021-2025; Chương trình hành động số 48 - CTr/TU, ngày 02/12/2022 về thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW, ngày 16/6/2022 Hội nghị Trung ương 5 khóa XIII về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong giai đoạn mới…

Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy, Ban Thường vụ, cấp ủy các cấp đã tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã kiện toàn Ban chỉ đạo thực hiện Kết luận số 80-KL/TW ngày 29/7/2010 của Ban Bí thư; thực hiện phân công nhiệm vụ cụ thể cho các cấp ủy trực thuộc theo địa bàn và lĩnh vực quản lý. Các cấp ủy trực thuộc đã thành lập các tổ công tác, ban chỉ đạo với sự tham gia của lãnh đạo các ban, ngành liên quan nhằm tăng cường phối hợp, phát huy trách nhiệm của các chủ thể trong xây dựng tổ chức đảng.

Những chủ trương, giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo nêu trên đã tạo cơ sở chính trị quan trọng để triển khai công tác xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân một cách đồng bộ.

Thứ hai, nội dung và phương thức xây dựng tổ chức đảng có nhiều đổi mới, sáng tạo, phù hợp với thực tiễn địa phương.

Hoạt động tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò, trách nhiệm của tổ chức đảng, đảng viên trong doanh nghiệp đối với cán bộ, đảng viên, chủ doanh nghiệp, người lao động được triển khai thường xuyên với nội dung thiết thực, hình thức đa dạng, linh hoạt. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề trọng tâm như đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; vai trò của kinh tế tư nhân; ý nghĩa của việc thành lập tổ chức đảng, vai trò của đảng viên…

Hình thức tuyên truyền có nhiều đổi mới, phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, hằng năm tỉnh thường xuyên tổ chức các hội nghị gặp mặt, đối thoại giữa lãnh đạo tỉnh với doanh nghiệp, thông qua đó các cấp ủy, chính quyền vừa nắm bắt tình hình sản xuất, kinh doanh, tâm tư, nguyện vọng của doanh nghiệp, vừa lồng ghép tuyên truyền, vận động chủ doanh nghiệp và người lao động tham gia tổ chức đảng, thành lập tổ chức đảng trong doanh nghiệp.

Công tác củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp được quan tâm thực hiện. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành các kế hoạch, chương trình công tác và chỉ đạo tiến hành rà soát, khảo sát thực trạng tổ chức đảng trong doanh nghiệp làm cơ sở cho việc thành lập mới, củng cố và kiện toàn tổ chức đảng. Các tổ chức đảng hoạt động không còn phù hợp được xem xét giải thể hoặc sắp xếp lại nhằm bảo đảm tính ổn định, hiệu quả trong hoạt động. Việc tổ chức lại các tổ chức đảng được thực hiện gắn với đặc điểm sản xuất, kinh doanh và mô hình tổ chức của doanh nghiệp.

Đặc biệt, sau khi thực hiện hợp nhất tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác sắp xếp, củng cố và kiện toàn các tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục được Tỉnh ủy và các cấp ủy quan tâm chỉ đạo. Các tổ chức đảng trong doanh nghiệp được rà soát, sắp xếp phù hợp với đơn vị hành chính mới và được đặt dưới sự lãnh đạo, quản lý trực tiếp của đảng ủy cấp xã theo quy định.

Phương thức lãnh đạo của các tổ chức đảng trong doanh nghiệp không ngừng đổi mới theo hướng phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh nhưng vẫn bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng. Các tổ chức đảng thường xuyên sửa đổi, bổ sung quy chế làm việc của cấp ủy, chi bộ, vừa bảo đảm nguyên tắc, quy định của Điều lệ Đảng, vừa phù hợp với thực tế điều kiện hoạt động của từng loại hình doanh nghiệp. Trách nhiệm, quyền hạn của tổ chức đảng; mối quan hệ giữa tổ chức đảng với hội đồng quản trị, ban giám đốc, chủ doanh nghiệp, các đoàn thể chính trị - xã hội, với các bộ phận trong đơn vị được phân biệt rõ ràng, góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ.

Chất lượng sinh hoạt chi bộ được chú trọng. Chế độ sinh hoạt định kỳ được duy trì thường xuyên, bảo đảm về thời gian và nội dung sinh hoạt theo đúng quy định của Đảng nhưng không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Hình thức sinh hoạt linh hoạt, bám sát yêu cầu thực tiễn. Nội dung sinh hoạt gắn kết với việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn và chú trọng sự đồng thuận giữa cấp ủy Đảng với Ban giám đốc. Ngoài sinh hoạt định kỳ, một số tổ chức đảng đã tổ chức sinh hoạt chuyên đề với nội dung thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng.

Công tác xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ cấp ủy viên và đảng viên được tăng cường. Trong đó, hằng năm, các cấp ủy xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cho các đối tượng; tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng về nghiệp vụ công tác đảng, cập nhật kiết thức mới cho đội ngũ cấp ủy viên, đảng viên. Việc thực hiện Kết luận số 01-KL/TW, ngày 18/5/2021 của Bộ Chính trị về thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW; Kết luận số 21-KL/TW, ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; các Quy định về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên được triển khai thực hiện nghiêm túc. Công tác rà soát, sàng lọc đảng viên theo Chỉ thị số 28-CT/TW, ngày 21/01/2019 của Ban Bí thư được triển khai chặt chẽ, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên.

Đặc biệt, công tác phát triển đảng viên trong các đơn vị kinh tế tư nhân được coi trọng và triển khai đồng bộ. Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Tỉnh ủy đã chủ động xây dựng kế hoạch phát triển đảng viên, như: Kế hoạch số 58-KH/TU ngày 27/4/2022 về kết nạp đảng viên giai đoạn 2021-2025, trong đó xác định chỉ tiêu, đề ra các biện pháp nhằm phát triển đảng viên. Thực hiện phân công trách nhiệm cho các tổ chức đảng, đoàn thể trong công tác phát triển đảng viên. Lấy kết quả của việc kết nạp đảng viên làm căn cứ đánh giá chất lượng tổ chức đảng, cá nhân liên quan.

Những đổi mới trong nội dung và phương thức xây dựng tổ chức đảng đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân, tạo nền tảng quan trọng để phát triển tổ chức đảng và đảng viên cả về số lượng và chất lượng trong thời gian qua.

Thứ ba, tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân có sự chuyển biến tích cực cả về số lượng lẫn chất lượng

Về số lượng tổ chức đảng, đảng viên: đến đầu năm 2026 toàn tỉnh có 86 tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân gồm 32 đảng bộ cơ sở, 22 chi bộ cơ sở; 32 chi bộ trực thuộc đảng uỷ cấp trên cơ sở, 52 chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở. Tổng số là 1.243 đảng viên (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2026).

Về củng cố, kiện toàn và thành lập mới tổ chức đảng: giai đoạn 2020-2025, tỉnh Quảng Bình (trước khi hợp nhất) kiện toàn 22 tổ chức cơ sở đảng, thành lập mới 08 chi bộ cơ sở, tiếp nhận 01 tổ chức cơ sở đảng, chuyển 01 đảng bộ cơ sở thành chi bộ cơ sở và đổi tên 02 tổ chức cơ sở đảng (Tỉnh ủy Quảng Bình, 2024). Tỉnh Quảng Trị thành lập 04 tổ chức đảng ở các cụm công nghiệp (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2024).

Số lượng đảng viên trong khu vực kinh tế tư nhân có xu hướng tăng lên qua các năm: giai đoạn 2019-2025, toàn tỉnh kết nạp được 345 đảng viên, trong đó có 10 đồng chí là người đứng đầu các đơn vị, chiếm 2,9%; 20 đồng chí là cán bộ quản lý, chiếm 5,8%; 05 đồng chí là cán bộ đoàn thể, chiếm 1,4%; 310 đồng chí là người lao động trực tiếp, chiếm 89,9% (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2026). Số lượng đảng viên được kết nạp tăng lên theo từng năm, như Quảng Bình năm 2020 kết nạp được 33 đảng viên, năm 2021 là 49 đảng viên và năm 2022 là 61 đảng viên (Tỉnh ủy Quảng Bình, 2023).

Về cơ cấu, chất lượng đội ngũ đảng viên: cơ cấu có sự phân bổ hợp lý giữa các thành phần, độ tuổi, giới tính, số đảng viên nữ có xu hướng tăng lên, như Quảng Bình tăng từ 572 đồng chí đảng viên năm 2020 lên 607 đồng chí năm 2023 (Tỉnh ủy Quảng Bình, 2024). Chất lượng đội ngũ đảng viên ngày càng được nâng cao. Trong tổng số 1.243 đảng viên năm 2025, có 608 đồng chí có trình độ đại học, chiếm gần 49%; 179 đồng chí có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên, chiếm gần 14,5%. Theo kết quả đánh giá, phân loại đảng viên hằng năm, số lượng đảng viên, xếp loại từ hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên chiếm trên 90% (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2026).

Về chất lượng đội ngũ cấp ủy, tính đến tháng 12/2023, số lượng cấp ủy là 513 đồng chí (Quảng Bình là 324 đồng chí, Quảng Trị là 189 đồng chí), với 267 đồng chí tái cử. Cơ cấu có sự phân bố hợp lý về thành phần, giới tính, trong đó có 81 đồng chí nữ. Độ tuổi bình quân của đội ngũ cấp ủy viên là 47,16 tuổi. Trình độ chuyên môn và lý luận chính trị của đội ngũ cấp ủy tương đối cao, có 395 đồng chí có trình độ đại học, chiếm gần 80%; 426 đồng chí có trình độ lý luận chính trị sơ cấp trở lên, chiếm trên 83%. Theo kế quả đánh giá, phân loại hàng năm, tỷ lệ cấp ủy xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên chiếm trên 95%.

Về chất lượng tổ chức đảng, năm 2023 có 94 tổ chức đảng đánh giá, xếp loại, trong đó có 83 tổ chức đảng hoàn thành tốt nhiệm vụ, chiếm trên 88%; 09 tổ chức đảng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, chiếm 9,5%; 01 tổ chức đảng không hoàn thành nhiệm vụ và 01 tổ chức hoàn thành nhiệm vụ.

Nhìn chung, các tổ chức đảng đã phát huy vai trò là hạt nhân chính trị, lãnh đạo cán bộ, đảng viên và vận động chủ doanh nghiệp, người lao động chấp hành tốt các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho người lao động. Theo thống kê, tại tỉnh Quảng Bình (trước khi hợp nhất), mỗi năm doanh nghiệp trong khu vực kinh tế tư nhân có tổ chức đảng đóng góp ngân sách khoảng 19,7%, giải quyết việc làm cho gần 7.000 lao động (Tỉnh ủy Quảng Bình, 2024). Chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng được nâng lên, góp phần nâng cao nhận thức chính trị cho cán bộ, đảng viên và người lao động, đồng thời tham gia với chủ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển.

Một số hạn chế và nguyên nhân

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh Quảng Trị vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới.

Trước hết, sự phát triển của tổ chức đảng chưa tương xứng với quy mô và tốc độ phát triển của doanh nghiệp. Số tổ chức đảng chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, khoảng trên 0,14%. Một số tổ chức đảng hoạt động còn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao, thậm chí có tổ chức phải giải thể do không còn bảo đảm điều kiện hoạt động. Năm 2023, toàn tỉnh có 02 tổ chức đảng được thành lập mới (đều thuộc địa bàn tỉnh Quảng Bình), 02 tổ chức đảng phải giải thể (Quảng Bình có 01 tổ chức đảng, Quảng Trị có 01 tổ chức đảng). Tính đến 6/2025 số lượng tổ chức đảng trong doanh nghiệp giảm từ 96 còn 86 tổ chức đảng so với năm 2019 (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2026).

Thứ hai, số lượng đảng viên chiếm tỷ lệ rất nhỏ so với quy mô lực lượng lao động với khoảng 0,65%. Tỷ lệ đảng viên được kết nạp trong khu vực kinh tế tư nhân so với tổng số đảng viên kết nạp theo từng năm rất thấp, cụ thể năm 2020 toàn tỉnh có tổng số 1.739 số đảng viên được kết nạp (Quảng Bình có 852, Quảng Trị có 887) nhưng chỉ có 43 đảng viên thuộc khu vực kinh tế tư nhân, chiếm tỷ lệ 2,4% (Quảng Bình có 27, Quảng Trị có 16). Đến năm 2023, có 1.895 đảng viên được kết nạp nhưng chỉ có 74 đảng viên trong khu vực kinh tế tư nhân, chiếm tỷ lệ 3,9% (Quảng Bình có 41 đảng viên, Quảng Trị có 33 đảng viên).

Thứ ba, chất lượng hoạt động của một số tổ chức đảng, đội ngũ cấp ủy và đảng viên chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Năm 2023, ở Quảng Bình có 01 tổ chức đảng bị xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ, 03 tổ chức đảng ở Quảng Trị bị kỷ luật với hình thức khiển trách. Bên cạnh đó, một số cấp ủy, đảng viên vi phạm phải xử lý kỷ luật. Giai đoạn 2020-2024, tại Quảng Bình có 01 trường hợp bị cách chức (thuộc đội ngũ cấp ủy), 01 khai trừ Đảng, 02 đảng viên bị cảnh cáo, 04 đảng viên bị khiển trách và 04 đảng viên xếp loại không hoàn thành nhiệm vụ (Tỉnh ủy Quảng Bình, 2024); Quảng Trị có 08 đảng viên bị kỷ luật khiển trách, và 01 đảng viên bị cảnh cáo (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2024).

Ngoài ra, nhận thức của một số cán bộ, đảng viên về vai trò và ý nghĩa của công tác xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân chưa cao; nội dung, chất lượng, hình thức sinh hoạt ở một số tổ chức đảng chưa được quan tâm đúng mức; một số cấp ủy chưa chú trọng công tác tạo nguồn đảng viên; công tác quản lý đảng viên có nơi chưa chặt chẽ.

Nhìn chung, so với sự phát triển nhanh chóng của cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Trị, việc xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân vẫn chưa thực sự có sự chuyển biến mang tính đột phá trong thực tiễn, điều này dẫn đến số lượng tổ chức đảng và đảng viên còn thấp, chất lượng, vai trò, vị thế của các tổ chức đảng trong các doanh nghiệp chưa thực sự đáp ứng yêu cầu đặt ra. Những hạn chế trên xuất phát từ những nguyên nhân sau:

Một là, đặc điểm các doanh nghiệp và tác động của bối cảnh kinh tế - xã hội. Phần lớn các doanh nghiệp trong khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn tỉnh có quy mô nhỏ, chiếm khoảng 80% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Thời gian qua, hoạt động của các doanh nghiệp chịu tác động lớn của tình hình suy thoái kinh tế, thiên tai, dịch bệnh và những biến động của thị trường… vì vậy, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong hoạt động sản xuất, thậm chí giải thể. Riêng năm 2024, Quảng Trị có 206 doanh nghiệp phải ngưng hoạt động, tăng 38,26%; số doanh nghiệp giải thể là 11 doanh nghiệp, tăng 10% (Tỉnh ủy Quảng Trị, 2024). Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp phải tiến hành sắp xếp, tinh giảm, cổ phần hóa, tái cấu trúc lại nên việc duy trì và phát triển tổ chức đảng gặp nhiều khó khăn.

Hai là, đặc thù của công tác xây dựng tổ chức đảng và đặc điểm của khu vực kinh tế tư nhân. Xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân là vấn đề mới, lớn và rất khó. Một số chủ doanh nghiệp còn tâm lý thờ ơ, e ngại, chưa thực sự quan tâm đến việc thành lập tổ chức đảng, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của tổ chức đảng và công tác phát triển đảng viên. Lực lượng lao động làm việc trong môi trường có nhiều sức ép về thời gian, cường độ, chủ yếu quan tâm đến điều kiện sản xuất và thu nhập. Một bộ phận người lao động chưa đáp ứng về tiêu chuẩn, điều kiện để xem xét kết nạp Đảng theo quy định.

Ba là, nội dung và phương thức xây dựng tổ chức đảng còn những hạn chế nhất định. Một số cấp ủy, tổ chức đảng còn chậm cụ thể hóa và tổ chức triển khai chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước; việc củng cố, kiện toàn tổ chức chưa thực sự hiệu quả, một số tổ chức đảng và đảng viên chưa phát huy vai trò trong doanh nghiệp; công tác tuyên truyền, vận động ở một số nơi còn mang tính hình thức, tính thuyết phục chưa cao; công tác xây dựng đội ngũ cấp ủy, phát triển đảng viên còn gặp nhiều khó khăn. Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát, thi đua, khen thưởng, kỷ luật thực hiện ở một số nơi chưa được thực hiện thường xuyên, chặt chẽ; việc sơ kết, tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm chưa thực hiện thường xuyên và được quan tâm đúng mức.

Bốn là, nhận thức của các chủ thể tham gia vào quá trình xây dựng tổ chức đảng. Nhiều người lao động chưa nhận thức đầy đủ về vai trò của tổ chức đảng, đảng viên nên chưa có định hướng phấn đấu vào Đảng. Một số chủ doanh nghiệp chưa thực sự hiểu rõ chủ trương của Đảng, chưa nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của tổ chức đảng trong doanh nghiệp.

2.2. Giải pháp tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân ở tỉnh Quảng Trị thời gian tới

Bước vào giai đoạn phát triển mới, nhằm phát huy tối đa các nguồn lực hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới, Đại hội XIV của Đảng xác định “quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và phát triển tổ chức đảng, các tổ chức chính trị - xã hội trong khu vực doanh nghiệp ngoài nhà nước, nhất là doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; quan tâm phát triển đảng viên trong công nhân, cán bộ quản lý trong doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước” (ĐCSVN, 2026, tr.136-137). Trên cơ sở đó, Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030, xác định nhiệm vụ xây dựng Đảng là “then chốt” và đặt ra mục tiêu “phấn đấu thành lập mới từ 15-20 tổ chức đảng trong doanh nghiệp ngoài nhà nước” (Đảng Bộ tỉnh Quảng Trị, 2025). Để nâng cao hiệu quả xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân, thời gian tới cần thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh và phát huy vai trò, trách nhiệm của các chủ thể, các lực lượng trong xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân

Thực tiễn cho thấy, xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân là nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, mang tính đặc thù không chỉ đối với Quảng Trị mà còn ở các địa phương khác, vì thế rất cần sự “vào cuộc” đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị mới có thể tạo ra sự bứt phá trong thời gian tới. Trong quá trình xây dựng tổ chức đảng, mỗi chủ thể, lực lượng giữ một vị trí, vai trò khác nhau. Trong đó, Tỉnh ủy, Ban Thường vụ, cấp ủy các cấp là chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo; tổ chức thực hiện là cấp ủy, tổ chức đảng; các cơ quan tham mưu, giúp việc, đảng viên; lực lượng tham gia là các đoàn thể, chủ doanh nghiệp, người lao động và nhân dân.

Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy cần tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện mọi mặt công tác xây dựng tổ chức đảng. Trước mắt cần xây dựng, ban hành nghị quyết chuyên đề mới về xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân nhằm khẳng định ý nghĩa, vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp và hoạch định những định hướng trong xây dựng tổ chức đảng, vừa đáp ứng yêu cầu, vừa tạo sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong toàn hệ thống. Đồng thời, tiếp tục kiện toàn Ban chỉ đạo cấp tỉnh và xây dựng các ban chỉ đạo ở cấp xã nhằm thống nhất lãnh đạo trong xây dựng tổ chức đảng. Song song với việc chỉ đạo cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ, khuyến khích, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh, duy trì sự ổn định thì cần phải đẩy mạnh xây dựng các thiết chế văn hóa - xã hội để bảo đảm an sinh cho người lao động tạo điều kiện phát triển đảng viên, xây dựng tổ chức đảng. Tập trung chỉ đạo tháo gỡ một số điểm nghẽn liên quan đến tổ chức và hoạt động của các tổ chức đảng; nội dung, phương thức hoạt động; sự phối hợp của các chủ thể, các lực lượng; chế độ chính sách của cán bộ làm công tác đảng và kinh phí hoạt động của các tổ chức đảng, đoàn thể. Đồng thời, tiến hành kiểm tra, giám sát, nắm chắc mọi mặt của tổ chức đảng; gắn trách nhiệm theo tinh thần rõ người, rõ việc trong xây dựng tổ chức đảng; xây dựng cơ chế, chính sách tạo động lực để doanh nghiệp phấn đấu phát triển tổ chức đảng và đảng viên; thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết kinh nghiệm…

Đối với các cơ quan tham mưu, giúp việc, cần thực hiện khảo sát, đánh giá thực trạng mọi mặt công tác xây dựng tổ chức đảng, phát triển đảng viên, từ đó đề xuất những chủ trương, giải pháp thích hợp nhằm đẩy mạnh xây dựng tổ chức đảng trong tình hình mới; tăng cường phối hợp giữa các đơn vị liên quan để thực hiện có hiệu quả việc xây dựng.

Cấp ủy các cấp, tổ chức đảng cần nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò và trách nhiệm chủ thể trong mọi hoạt động, nhất là nâng cao năng lực lãnh đạo để không ngừng phát huy vai trò, vị thế của cấp ủy, tổ chức đảng trong doanh nghiệp. Đồng thời tập trung vào tạo nguồn phát triển đảng viên. Mỗi đảng viên nói chung và đảng viên trong các KVKTTN nói riêng cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đảng viên trong mọi công tác, nhất là trong thi đua lao động sản xuất để thu hút quần chúng. Các tổ chức đoàn thể cần phát huy vai trò trong doanh nghiệp, đẩy mạnh các phong trào thi đua, các hoạt động bề nổi nhằm thu hút, tập hợp đoàn viên, phát hiện những nhân tố tích cực để bồi dưỡng và giới thiệu cho tổ chức đảng.

Thứ hai, quán triệt, vận dụng sáng tạo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và không ngừng đổi mới nội dung, phương thức xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân phù hợp với yêu cầu tình hình mới.

Hiện nay, Đảng, Quốc hội và Nhà nước đã ban hành hệ thống các văn bản tương đối đầy đủ từ chủ trương, đường lối đến chính sách, pháp luật liên quan đến phát triển kinh tế tư nhân cũng như xây dựng tổ chức đảng trong khu vực ngoài nhà nước. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả thực tiễn, cần nắm chắc, vận dụng sáng tạo phù hợp với thực tiễn của địa phương và từng loại hình doanh nghiệp.

Trước hết, cần nâng cao chất lượng tuyên truyền các chỉ thị, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước với nội dung và hình thức phù hợp, t chú trọng đối tượng là các doanh nghiệp, chủ doanh nghiệp, người lao động, nâng cao nhận thức về sự cần thiết, lợi ích của việc thành lập tổ chức đảng trong doanh nghiệp, qua đó vận động chủ doanh nghiệp và người lao động đồng tình, ủng hộ việc thành lập tổ chức đảng và tham gia tổ chức đảng, tạo điều kiện tốt nhất cho việc thành lập và hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp.

Ngoài ra, chú ý tuyên truyền những gương điển hình về tổ chức đảng hay đảng viên thực hiện tốt các nhiệm vụ trong lao động, sản xuất, kinh doanh, qua đó tạo sức lan tỏa trong quần chúng và cộng đồng doanh nghiệp. Hình thức cần đổi mới, đa dạng hơn, ngoài các phương tiện thông tin đại chúng, qua các hội nghị, hội thảo, tọa đàm, hội thi, cần đẩy mạnh khai thác các nền tảng mạng xã hội. Thường xuyên khảo sát, đánh giá thực trạng tuyên truyền để kịp thời khắc phục những hạn chế và nâng cao chất lượng. Định kỳ tổ chức các cuộc đối thoại, gặp mặt giữa chính quyền và doanh nghiệp, người lao động để tạo sự gắn bó, gần gũi qua đó lồng ghép tuyên truyền, vận động.

Tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức đảng, trong đó kiện toàn, sắp xếp các tổ chức cơ sở đảng cho đồng bộ, thống nhất với các tổ chức của hệ thống chính trị theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng mô hình tổ chức phù hợp với những nơi có tính đặc thù, vừa tạo sự thống nhất vừa phù hợp với đặc điểm cụ thể. Đồng thời, cấp ủy, tổ chức đảng cần bám sát Quy định số 170-QĐ/TW ngày 07/3/2013 của Ban Bí thư về chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ, chi bộ cơ sở trong doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài để bảo đảm thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của đảng bộ, chi bộ trong lãnh đạo, chỉ đạo.

Tăng cường củng cố, nâng cao chất lượng và đổi mới phương thức lãnh đạo nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu, phát huy vai trò của tổ chức đảng trong doanh nghiệp. Thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của đảng. Tập trung đổi mới việc ban hành nghị quyết của tổ chức đảng; chấp hành chế độ tập thể lãnh đạo đi đôi với phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm cá nhân; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy; thực hiện dân chủ và kỷ luật, giữ gìn đoàn kết nội bộ; mối liên hệ mật thiết với quần chúng và rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, thực hiện nói đi đôi với làm. Xây dựng và thực hiện tốt quy chế làm việc giữa bí thư cấp ủy với chủ đơn vị. Tăng cường vai trò kết nối của cấp ủy đảng, tổ chức đảng với người lao động và chủ sở hữu, lực lượng quản lý.

Đổi mới phương pháp và nâng cao chất lượng sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ theo hướng thiết thực, phù hợp với điều kiện thực tế của doanh nghiệp. Cần quán triệt và thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 50-CT/TW ngày 23/7/2025 để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ. Đẩy mạnh xây dựng mô hình “chi bộ bốn tốt”, “đảng bộ cơ sở bốn tốt” theo Nghị quyết 21-NQ/TW, ngày 16/6/2022; thực hiện sinh hoạt trực tuyến ở đảng bộ, chi bộ có tính chất đặc thù, tổ chức hiệu quả các buổi sinh hoạt chuyên đề.

Ngoài ra, cần chủ động xây dựng chương trình, kế hoạch kiểm tra, giám sát việc xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân; định kỳ tổ chức sơ kết, tổng kết rút kinh nghiệm toàn diện các khâu, các bước trong triển khai, tổ chức thực hiện, quy định rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Kịp thời biểu dương, khen thưởng những đơn vị, cá nhân làm tốt; nhân rộng những mô hình cách làm hay, sáng tạo. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của Đảng, trước hết là tổ chức thực hiện tốt ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử đến 100% tổ chức đảng trong doanh nghiệp.

Thứ ba, tập trung kiện toàn, nâng cao chất lượng đội ngũ cấp ủy và lực lượng cán bộ làm công tác đảng trong khu vực kinh tế tư nhân

Cấp ủy là hạt nhân chính trị, giữ vai trò rất quan trọng trong xây dựng tổ chức đảng, vì vậy nâng cao chất lượng toàn diện nhằm phát huy vai trò của đội ngũ cấp ủy vừa là vấn đề có tính nguyên tắc, vừa là giải pháp quan trọng.

Trước hết, cần rà soát, đánh giá chất lượng đội ngũ cấp ủy trong các tổ chức đảng. Thực hiện kiện toàn cấp ủy của các tổ chức đảng, bảo đảm hài hòa về số lượng, cơ cấu, chất lượng. Bí thư cấp ủy phải là người gương mẫu, tiêu biểu về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, có năng lực lãnh đạo, khả năng tập hợp quần chúng và uy tín trong doanh nghiệp. Đối với những doanh nghiệp có chủ doanh nghiệp là đảng viên, cần đảm nhiệm chức danh bí thư, hoặc phó bí thư để kết hợp công tác lãnh đạo của Đảng với công tác quản lý, sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, phát huy trách nhiệm của tập thể cấp ủy trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, chấp hành nghiêm chế độ, nề nếp, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng. Không ngừng đổi mới, cải tiến, bổ sung nội dung, các bước trong quy trình lãnh đạo của cấp ủy phù hợp với thực tiễn. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao phẩm chất, năng lực của đội ngũ cấp ủy viên, tập trung về kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm công tác xây dựng Đảng.

Đội ngũ làm công tác đảng ở các cấp và cán bộ phụ trách công tác đảng trong các doanh nghiệp giữ vai trò rất quan trọng, họ là lực lượng chủ đạo đưa chủ trương, chính sách về xây dựng tổ chức đảng vào thực tiễn đồng thời là cầu nối đưa tình hình thực tiễn thành cơ sở khoa học để hoạch định chủ trương, chính sách, vì vậy phải nâng cao chất lượng và kiện toàn đội ngũ này. Cần xây dựng kế hoạch mở các lớp đào tạo, tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ phụ trách công tác đảng trong các doanh nghiệp và cả đội ngũ làm công tác đảng ở các cấp. Xây dựng cơ chế chính đãi ngộ, đặc thù, tạo động lực phấn đấu trong công tác, học tập nâng cao trình độ của đội ngũ làm công tác đảng trong khu vực kinh tế tư nhân. Trong bối cảnh các tổ chức đảng hiện trực thuộc cấp xã, cần kiện toàn, bố trí chuyên viên phụ trách công tác đảng đối với các tổ chức đảng doanh nghiệp đóng trên địa bàn, đặc biệt là ở những xã, phường có nhiều doanh nghiệp, tổ chức đảng. Cần nghiên cứu, luân chuyển cán bộ các cấp về phụ trách công tác xây dựng tổ chức đảng ở các xã, phường trọng điểm, tập trung nhiều doanh nghiệp.

Thứ tư, tăng cường phát triển và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên trong khu vực kinh tế tư nhân

Công tác phát triển đảng viên có ý nghĩa quan trọng, là tiền đề để thành lập và củng cố tổ chức đảng, vì vậy cần phải tăng cường tạo nguồn kết nạp đảng viên. Trước hết, cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng, đoàn thể, các tổ chức doanh nghiệp, nhất là người đứng đầu đối với công tác phát triển đảng viên. Tổ chức quán triệt, thực hiện tốt Kế hoạch số 13-KH/TU, ngày 26/12/2025 về kết nạp đảng viên trong giai đoạn 2026-2030 trong khu vực kinh tế tư nhân. Thực hiện khảo sát, đánh giá, phân tích đúng thực trạng chất lượng quần chúng; kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho cơ sở trong tạo nguồn kết nạp đảng viên; tiếp tục phân công nhiệm vụ, gắn trách nhiệm người đứng đầu, giao chỉ tiêu cụ thể đối với cá nhân, tổ chức liên quan trong phát triển đảng viên, lấy đó là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng tổ chức đảng, tập thể cán bộ lãnh đạo quản lý và cán bộ, đảng viên. Tăng cường bồi dưỡng, tạo nguồn kết nạp đảng viên từ trường học, quân nhân xuất ngũ, từ cơ quan nhà nước khi chuyển sang làm kinh tế tư nhân.

Đối với đội ngũ chủ doanh nghiệp tư nhân, cần có giải pháp phù hợp nhằm phát hiện, bồi dưỡng những cá nhân có đủ điều kiện, tiêu chuẩn để xem xét kết nạp vào Đảng theo quy định. Đồng thời, quan tâm tạo nguồn, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cán bộ quản lý doanh nghiệp là đảng viên; từng bước nâng cao tỷ lệ đảng viên giữ vị trí quản lý trong doanh nghiệp nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo, sức ảnh hưởng và khả năng lan tỏa của tổ chức đảng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, cũng như tạo động lực thúc đẩy người lao động phấn đấu vào Đảng.

Song song với công tác phát triển đảng viên, cần tăng cường công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên, trong đó tập trung vào giáo dục tư tưởng, đạo đức lối sống. Phát huy vai trò, trách nhiệm, nêu cao tính tiên phong, gương mẫu, tích cực trong mọi mặt công tác. Cấp ủy, tổ chức đảng phải nắm vững trình độ, năng lực, các mối quan hệ xã hội của đảng viên. Thực hiện tốt việc quản lý hồ sơ và công tác kiểm tra, giám sát, phân tích đánh giá chất lượng đảng viên gắn với việc rà soát, sàng lọc đảng viên.

3. Kết luận

Thực tiễn xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân ở Quảng Trị những năm qua cho thấy công tác xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, so với yêu cầu nhiệm vụ và sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân, công tác xây dựng tổ chức đảng trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều hạn chế và gặp không ít khó khăn. Những hạn chế đó xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có những khó khăn đặc thù của khu vực kinh tế tư nhân, cũng như những bất cập trong nhận thức, nội dung và phương thức tổ chức thực hiện. Từ thực trạng đó, cần thiết phải có những giải pháp trọng tâm, sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị để tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong khu vực kinh tế tư nhân ở Quảng Trị thời gian tới. Qua đó, hiện thực hóa quan điểm của Đảng đưa khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất, góp phần xây dựng quê hương Quảng Trị ngày càng phát triển, vững bước vươn mình cùng đất nước trong kỷ nguyên mới.

_________________

Ngày nhận: 08/5/2026; Ngày bình duyệt: 17/6/2026; Ngày quyết định đăng: 9/7/2026.

Email tác giả: nguyentruonggiangbt@gmail.com

Tài liệu tham khảo

Đảng Bộ tỉnh Quảng Trị (2025). Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025-2030.

ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Tỉnh ủy Quảng Bình (2023). Báo cáo số 258-BC/TU ngày 05 tháng 4 năm 2023 về phát triển đảng trong học sinh, sinh viên và doanh nghiệp ngoài nhà nước.

Tỉnh ủy Quảng Bình (2024). Báo cáo số 418-BC/TU ngày 24 tháng 6 năm 2024, về công tác xây dựng tổ chức đảng, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước từ đầu nhiệm kỳ 2020-2025 đến nay.

Tỉnh ủy Quảng Trị (2024). Báo cáo số 442-BC/TU ngày 28 tháng 6 năm 2024 về về công tác xây dựng tổ chức đảng, đảng viên trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước từ đầu nhiệm kỳ 2020-2025 đến nay.

Tỉnh ủy Quảng Trị (2026). Báo cáo số 243-BC/TU, ngày 21 tháng 4 năm 2026 về đánh giá việc thực hiện Chỉ thị số 33-CT/TW, ngày 18/3/2019 của Ban Bí thư về tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong các đơn vị kinh tế tư nhân.