Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận (từ thực tiễn thành phố Hà Nội)

NGUYỄN XUÂN DIỆP
Đảng ủy phường Hai Bà Trưng, Hà Nội

1. Mở đầu

Công tác mặt trận là hoạt động tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tuyên truyền vận động nhân dân thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhân dân. Trong công tác mặt trận, Mặt trận Tổ quốc đóng vai trò nòng cốt trong việc tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, thực hiện dân chủ, giám sát, phản biện xã hội và đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân. Do vậy, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận thể hiện tập trung ở quá trình hoàn thiện các hình thức, phương pháp và quy trình tác động của Đảng nhằm nâng cao tính chủ động, tự chủ của Mặt trận Tổ quốc.

Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định mục tiêu đến năm 2030, Hà Nội là “nơi hội tụ tinh hoa văn hoá, hội nhập quốc tế sâu rộng, là trung tâm, động lực thúc đẩy phát triển vùng đồng bằng sông Hồng, là cực tăng trưởng có vai trò dẫn dắt kinh tế của cả nước”⁽¹⁾, với đặc thù là địa bàn có độ mở cao về thông tin, sự đa dạng về các giai tầng xã hội và tính chất phức tạp của một đô thị đặc biệt, phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác mặt trận chính là "chìa khóa" để chuyển hóa các chủ trương chính trị thành sự đồng thuận xã hội.

2. Nội dung

2.1. Yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận tại Hà Nội

Thứ nhất, xuất phát từ vị trí, vai trò của công tác mặt trận

Công tác mặt trận có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Trong đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đóng vai trò nòng cốt. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam là liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội - nghề nghiệp và các cá nhân tiêu biểu thuộc các giai tầng xã hội, các dân tộc, tôn giáo, kiều bào Việt Nam ở nước ngoài; là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, là nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Văn kiện Đại hội XIII của Đảng (năm 2021) nhấn mạnh: “Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; làm tốt vai trò giám sát và phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh”⁽²⁾.

Tầm quan trọng của công tác mặt trận thể hiện ở chức năng tập hợp, đoàn kết các tầng lớp nhân dân và vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; góp phần củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, tăng cường đồng thuận xã hội, tạo cơ sở xã hội vững chắc cho sự ổn định chính trị và phát triển bền vững của đất nước. Do đó, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận thực chất là yêu cầu tự thân để bảo vệ nền tảng tư tưởng và củng cố, xây dựng Đảng, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Thứ hai, sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định tính thực chất và hiệu quả công tác mặt trận

Từ phương diện lý luận và tổng kết thực tiễn cho thấy, công tác mặt trận chỉ thực sự đi vào chiều sâu, tạo chuyển biến rõ nét trong đời sống xã hội khi được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên và có trách nhiệm của các cấp ủy đảng. Chất lượng lãnh đạo của cấp ủy không chỉ quyết định phương hướng, nội dung hoạt động của Mặt trận, mà còn chi phối trực tiếp mức độ thực chất của các phong trào, cuộc vận động, khả năng tập hợp, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là một quy luật khách quan, phù hợp với bản chất của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam - tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện rộng rãi của các giai cấp, tầng lớp xã hội, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Trong hệ thống chính trị Việt Nam, mối quan hệ giữa Đảng và Mặt trận mang tính đặc thù: Đảng vừa là một thành viên của Mặt trận, đồng thời giữ vai trò lãnh đạo toàn diện đối với Mặt trận. Chính sự lãnh đạo đó bảo đảm để hoạt động của Mặt trận luôn bám sát đường lối, chủ trương của Đảng, đồng thời tránh tình trạng hình thức, hành chính hóa hoặc xa rời thực tiễn đời sống nhân dân.

Ở Hà Nội, vai trò lãnh đạo của Thành ủy đối với công tác Mặt trận được thể hiện rõ nét thông qua việc kịp thời quán triệt, cụ thể hóa chủ trương của Trung ương; định hướng trọng tâm, trọng điểm các phong trào, cuộc vận động; quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ mặt trận; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức thực hiện.

Trong điều kiện Thủ đô - địa bàn chính trị, kinh tế, văn hóa đặc biệt quan trọng của cả nước - hiệu quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc không chỉ phản ánh năng lực tham mưu, tổ chức của hệ thống Mặt trận, mà còn là thước đo trực tiếp năng lực lãnh đạo, bản lĩnh chính trị và trách nhiệm của Thành ủy và các cấp ủy đảng trong việc quy tụ, phát huy sức mạnh tổng hợp của Nhân dân để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chiến lược của thành phố.

Thứ ba, yêu cầu cấp bách từ bối cảnh mới và đặc thù của Thủ đô Hà Nội

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Thủ đô Hà Nội đang đứng trước những biến đổi sâu sắc về không gian đô thị, cơ cấu dân cư, phương thức quản trị và đời sống xã hội. Quá trình đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, sự đan xen lợi ích giữa các nhóm xã hội cùng với tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường và không gian mạng đã làm gia tăng các vấn đề xã hội phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác vận động, tập hợp, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.

Trong bối cảnh đó, công tác mặt trận không chỉ mở rộng về phạm vi, đối tượng mà còn đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ về nội dung, phương thức hoạt động để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đổi mới phương thức lãnh đạo, lề lối làm việc theo hướng “kiến tạo - phục vụ”, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh đã làm thay đổi căn bản cách thức tương tác giữa chính quyền với nhân dân. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Mặt trận Tổ quốc trong việc nâng cao năng lực nắm bắt dư luận xã hội, phản ánh kịp thời tâm tư, nguyện vọng của các tầng lớp nhân dân; đổi mới phương thức giám sát, phản biện xã hội theo hướng linh hoạt, thực chất, tránh hành chính hóa. Nếu không kịp thời thích ứng, công tác Mặt trận sẽ khó theo kịp nhịp vận động của đời sống xã hội đô thị hiện đại, làm suy giảm hiệu quả tập hợp, tạo đồng thuận xã hội.

Đặc thù của Hà Nội, với vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia còn đặt ra yêu cầu Mặt trận Tổ quốc phải tham gia sâu hơn vào việc giải quyết các vấn đề lớn, nhạy cảm, có tác động lan tỏa xã hội như quản lý đô thị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm an sinh và ổn định tư tưởng nhân dân. Những thách thức đó đòi hỏi công tác mặt trận phải được tổ chức, vận hành theo hướng chủ động, chuyên nghiệp, có khả năng dự báo và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, thay vì chỉ phản ứng thụ động.

Từ thực tiễn đó có thể khẳng định, yêu cầu đổi mới phương thức lãnh đạo đối với công tác mặt trận ở Thủ đô Hà Nội không chỉ xuất phát từ vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc trong hệ thống chính trị, mà trước hết là đòi hỏi khách quan của bối cảnh phát triển mới. Đây là điều kiện tiên quyết để công tác mặt trận thích ứng với sự vận động nhanh chóng của đời sống xã hội đô thị, phát huy đầy đủ vai trò là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, góp phần xây dựng Thủ đô Hà Nội phát triển bền vững, văn minh, hiện đại.

2.2. Thực tiễn đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành uỷ Hà Nội đối với công tác mặt trận

Công tác mặt trận ở Hà Nội được hiểu là hệ thống hoạt động chính trị - xã hội - tư tưởng nhằm tập hợp, đoàn kết, phát huy sức mạnh nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Nội dung chủ yếu gồm: tuyên truyền, vận động, tập hợp nhân dân; nắm bắt dư luận xã hội; động viên tham gia phong trào thi đua yêu nước; phát huy dân chủ, giám sát phản biện; bảo vệ quyền lợi nhân dân; mở rộng đối ngoại nhân dân; nâng cao năng lực hệ thống Mặt trận.

Trong công tác mặt trận tại Hà Nội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội là tổ chức tập hợp rộng rãi nhất các tầng lớp nhân dân Thủ đô, đại diện cho khối đại đoàn kết toàn dân của Thủ đô, đóng vai trò cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân. Mặt trận Tổ quốc đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của nhân dân; tập hợp sức mạnh tổng hợp các tầng lớp xã hội; thực hiện giám sát, phản biện xã hội; tham gia xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Công tác mặt trận ở Hà Nội diễn ra trong không gian đặc thù: trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, dân số đông (trên 8,5 triệu người, năm 2025), dân trí cao, tiếp cận thông tin nhanh, cơ cấu xã hội đa dạng, lợi ích đan xen, chịu tác động mạnh của đô thị hóa, kinh tế thị trường và chuyển đổi số (tỷ lệ dùng Internet trên 80%, năm 2024). Do đó, công tác mặt trận không chỉ mang ý nghĩa địa phương mà còn có tác động định hướng dư luận, củng cố niềm tin chính trị và ổn định xã hội ở tầm quốc gia.

Thực tiễn cho thấy, công tác mặt trận ở Hà Nội có nhiều ưu điểm: Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác mặt trận bằng cách quán triệt, cụ thể hóa đường lối Đảng, xác định nhiệm vụ phù hợp đặc thù Thủ đô, đồng thời chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thực hiện.

Mục tiêu là phát huy vai trò nòng cốt của Mặt trận trong xây dựng đại đoàn kết, giám sát phản biện, thực hiện các phong trào thi đua, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng Thủ đô. Thành uỷ Hà Nội đã lãnh đạo việc rà soát, xây dựng và triển khai các kế hoạch, đề án liên quan đến Mặt trận Tổ quốc Việt Nam: Đề án số 61- ĐA/TU, ngày 21-6-2025 về sắp xếp, tinh gọn tổ chức Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp Thành phố và cấp xã; Quyết định số 9188-QĐ/TU, ngày 27-6-2025 về thành lập Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội; Quyết định số 9189- QĐ/TU, ngày 27-6-2025 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội; Quy định số 20-QĐ/TU, ngày 27-6-2025 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã; các văn bản hướng dẫn sắp xếp các hội quần chúng khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Thông tri số 09-TT/TU ngày 05-8-2025 về lãnh đạo Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030, góp phần thống nhất nhận thức và hành động trong toàn hệ thống….

Việc thành lập Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội theo Quyết định số 140-QĐ/ĐU ngày 18-7-2025 của Đảng ủy các cơ quan đảng thành phố, với 36 chi bộ và 679 đảng viên⁽³⁾, đã tạo điều kiện để tăng cường sự lãnh đạo toàn diện của Đảng đối với công tác mặt trận trong bối cảnh tổ chức bộ máy có nhiều thay đổi.

Dưới sự lãnh đạo đó, Mặt trận Tổ quốc các cấp đã cơ bản hoàn thành các mục tiêu của nhiệm kỳ; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động và tổ chức các sự kiện chính trị - xã hội quan trọng; phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, chức sắc tôn giáo, người có uy tín trong cộng đồng. Giai đoạn 2019-2025, dưới sự lãnh đạo của Thành uỷ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố đã triển khai 5 chương trình hành động, 3 khâu đột phá, 4 nhiệm vụ trọng tâm và 5 giải pháp chủ yếu, đạt được nhiều kết quả toàn diện. Nổi bật là việc phát huy cao độ tinh thần đoàn kết của các tầng lớp nhân dân Thủ đô trong phòng, chống đại dịch Covid-19 giai đoạn 2020-2022, với gần 5.000 Ban công tác mặt trận ở khu dân cư trực tiếp bám địa bàn, vận động Nhân dân chấp hành các biện pháp phòng dịch, tổ chức nhiều mô hình an sinh xã hội mang đậm tính nhân văn⁽⁴⁾.

Hoạt động giám sát, phản biện xã hội và đối thoại với nhân dân được tăng cường; các phong trào thi đua yêu nước, công tác cứu trợ, an sinh xã hội được triển khai hiệu quả Trong 6 tháng đầu năm 2025, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp thành phố đã tổ chức 262 cuộc giám sát và 192 hội nghị phản biện xã hội, tập trung vào những vấn đề thiết thực, liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân cũng như hiệu quả quản lý, điều hành của các cơ quan nhà nước⁽⁵⁾.

Các nội dung giám sát được lựa chọn cơ bản phù hợp với yêu cầu thực tiễn, phản ánh được mối quan tâm của cử tri và nhân dân trong giai đoạn thành phố triển khai nhiều chủ trương lớn về sắp xếp tổ chức bộ máy và phát triển đô thị. Cùng với đó, việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy gắn với đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát cơ sở đã tạo chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao vị thế, vai trò của Mặt trận trong hệ thống chính trị Thủ đô.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác lãnh đạo của cấp uỷ đảng đối với hoạt động của Mặt trận ở một số nơi vẫn còn những hạn chế nhất định. Hiệu quả lãnh đạo, định hướng tư tưởng chưa thật sự đi vào chiều sâu; việc nắm bắt, phản ánh dư luận xã hội có lúc chưa kịp thời. Các văn kiện của Thành ủy Hà Nội như Chương trình số 01-CTr/TU ngày 17-3-2021 và các báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng hằng năm đều nhấn mạnh nhiệm vụ “tăng cường nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội”. Việc nhiệm vụ này được lặp lại xuyên suốt nhiều năm cho thấy, trên thực tế, đây vẫn là khâu cần tiếp tục củng cố, chưa đạt được tính ổn định và chủ động cao ở tất cả các cấp. Hoạt động giám sát, phản biện xã hội chưa đồng đều giữa các địa bàn, lĩnh vực, đặc biệt đối với các nội dung phức tạp, nhạy cảm liên quan đến quản lý đất đai, đầu tư công, cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kiểm soát quyền lực; việc định hướng nội dung, phương thức hoạt động còn thiếu tính dài hạn, bền vững. Công tác kiểm tra, giám sát có thời điểm chưa được tiến hành thường xuyên; phương thức lãnh đạo chưa thật sự linh hoạt, đồng bộ. Bên cạnh đó, năng lực của một bộ phận cán bộ mặt trận chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, nhất là trong xử lý các vấn đề xã hội phức tạp và ứng dụng chuyển đổi số.

2.3. Kinh nghiệm từ thực tiễn đổi mới phương thức lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác mặt trận

Một là, gắn kết chặt chẽ lãnh đạo công tác mặt trận với nhiệm vụ chính trị trọng tâm của thành phố, đặc biệt là các nghị quyết lớn về phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2045, nhằm khơi dậy đồng thuận xã hội, sức mạnh “lòng dân” như nguồn lực quyết định thành công. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không phải là chủ thể trực tiếp tạo ra của cải vật chất hay các công trình kinh tế - kỹ thuật lớn, song dưới sự lãnh đạo của Đảng, Mặt trận giữ vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng, củng cố và phát huy “sức mạnh của lòng dân”. Sức mạnh này thể hiện ở sự đồng thuận xã hội, niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chính quyền, cũng như khả năng huy động các tầng lớp nhân dân tham gia thực hiện các chủ trương, mục tiêu phát triển của Thành phố.

Trong nhiều trường hợp, đây là nguồn lực có giá trị đặc biệt, mang ý nghĩa lâu dài, bền vững, thậm chí có ý nghĩa quyết định đối với thành công của các nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Khi công tác mặt trận được gắn chặt với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, chăm lo người nghèo, người yếu thế, thì động lực hoạt động của đội ngũ cán bộ mặt trận được củng cố, đồng thời tạo được sự đồng tình, ủng hộ rộng rãi trong nhân dân. Chính sự tin tưởng của Đảng, sự yêu mến của nhân dân và yêu cầu cấp thiết từ thực tiễn đời sống xã hội đã trở thành nguồn động lực thúc đẩy hoạt động của hệ thống Mặt trận.

Hai là, đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo phù hợp đặc thù Thủ đô, bám sát cơ sở, lấy nguyện vọng nhân dân làm trung tâm, ứng dụng công nghệ số, phát huy giá trị văn hóa nghìn năm văn hiến. Đổi mới phương thức lãnh đạo công tác mặt trận phải gắn với việc thực hiện thực chất dân chủ ở cơ sở, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Việc tăng cường huy động trí tuệ xã hội thông qua các hội đồng tư vấn, đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, người có uy tín cũng là một biểu hiện quan trọng của đổi mới phương thức lãnh đạo, góp phần nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội và tính khả thi của các kiến nghị, đề xuất.

Ba là, phát huy vai trò đội ngũ cán bộ chủ chốt, cán bộ làm công tác mặt trận. Trong bối cảnh nhiệm vụ công tác mặt trận ngày càng mở rộng, yêu cầu ngày càng cao, đội ngũ cán bộ chính là nhân tố trực tiếp chuyển hóa chủ trương, đường lối của Đảng thành các hoạt động cụ thể, thiết thực gắn với đời sống nhân dân. Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ đã đề ra, cán bộ là nhân tố quyết định. Do vậy, cần đẩy mạnh công tác đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện đội ngũ cán bộ công tác mặt trận từ thành phố đến cơ sở: Tận tụy để dân mến/Trách nhiệm để dân thương/Kỷ cương để dân trọng/Năng động để dân được nhờ; Chân thành lắng nghe ý kiến của nhân dân, thật lòng giải quyết những kiến nghị chính đáng của người dân, lấy ấm no, hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu của mình⁽⁶⁾.

Tiêu chuẩn cần thiết của cán bộ chủ chốt và đội ngũ làm công tác mặt trận là phải lấy sự hài lòng, sự tin tưởng và đời sống của nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác Mặt trận, coi việc chăm lo ấm no, hạnh phúc của nhân dân, nhất là người nghèo, người yếu thế, vừa là mục tiêu, vừa là động lực để đội ngũ cán bộ phấn đấu, cống hiến.

Chính từ yêu cầu này, vai trò của cán bộ chủ chốt và đội ngũ làm công tác mặt trận được khẳng định như một nhân tố then chốt góp phần giữ vững mối quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, qua đó nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác mặt trận trong giai đoạn hiện nay.

Bốn là, tăng cường phối hợp giữa Mặt trận với các tổ chức trong hệ thống chính trị, thông qua quy chế phối hợp rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo và hành động giữa cấp ủy, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị – xã hội. Việc tăng cường phối hợp không chỉ nhằm tránh chồng chéo, hình thức trong triển khai nhiệm vụ, mà còn tạo điều kiện để phát huy vai trò, thế mạnh của từng chủ thể trong hệ thống chính trị. Khi sự lãnh đạo của Thành ủy được thực hiện thông qua cơ chế phối hợp thường xuyên, có kiểm soát và có đánh giá, công tác Mặt trận sẽ gắn chặt hơn với hoạt động của chính quyền và các đoàn thể, qua đó nâng cao hiệu quả tập hợp, vận động nhân dân, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn Thủ đô

Năm là, chú trọng công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết để rút kinh nghiệm kịp thời. Công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết không chỉ là một nội dung lãnh đạo, mà đồng thời là một phương thức lãnh đạo trực tiếp của Thành ủy Hà Nội đối với công tác của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Thông qua hoạt động này, cấp ủy kịp thời cụ thể hóa vai trò lãnh đạo của Đảng trong toàn bộ quá trình tổ chức thực hiện chủ trương về công tác mặt trận, từ khâu ban hành, triển khai đến theo dõi và đánh giá kết quả. Với tư cách là nội dung lãnh đạo, công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết giúp Thành ủy thường xuyên đánh giá mức độ thực hiện các nhiệm vụ chính trị đã giao cho Mặt trận, nhận diện đầy đủ những kết quả đạt được, những hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân phát sinh trong thực tiễn.

Trên cơ sở đó, cấp ủy có căn cứ khoa học để điều chỉnh mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp lãnh đạo cho phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô và nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Đồng thời, là một phương thức lãnh đạo, kiểm tra, sơ kết, tổng kết là kênh quan trọng để Thành ủy trực tiếp nắm bắt thực tiễn cơ sở, tăng cường sự gắn kết giữa lãnh đạo cấp trên với hoạt động của hệ thống Mặt trận các cấp. Việc lãnh đạo thông qua kiểm tra không chỉ dừng lại ở phát hiện sai sót, mà còn hướng tới định hướng, uốn nắn kịp thời hạn chế, bất cập, phát huy những mô hình hiệu quả, khắc phục biểu hiện hình thức, hành chính hóa trong tổ chức và hoạt động của Mặt trận.

Khi công tác kiểm tra, sơ kết, tổng kết được thực hiện nghiêm túc, thường xuyên và gắn với trách nhiệm của tập thể cấp ủy, người đứng đầu, thì hiệu quả lãnh đạo của Thành ủy đối với công tác Mặt trận được nâng lên rõ rệt. Đây là kinh nghiệm có ý nghĩa phương pháp luận quan trọng, góp phần bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội được thực hiện đồng bộ, thực chất và phù hợp với yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay.

3. Kết luận

Thực tiễn và kinh nghiệm trong lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác mặt trận ở Thành phố Hà Nội trong thời gian qua cho thấy, sự lãnh đạo toàn diện, thường xuyên và trực tiếp của tổ chức đảng là nhân tố có ý nghĩa quyết định, bảo đảm cho Mặt trận hoạt động đúng định hướng chính trị, phát huy đầy đủ vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn Thủ đô.

Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh xây dựng chính quyền đô thị, tinh gọn bộ máy, thúc đẩy chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, yêu cầu đặt ra đối với công tác mặt trận ngày càng cao và toàn diện hơn, đòi hỏi Thành ủy Hà Nội có những giải pháp tiếp tục tăng cường vai trò lãnh đạo, không ngừng đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo đối với Mặt trận, gắn chặt công tác mặt trận với nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và phát triển Thủ đô bền vững. Qua đó, khẳng định vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội là trung tâm đoàn kết, đồng thuận xã hội, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại” trong giai đoạn mới.

_________________

Ngày nhận bài: 20-01-2026; Ngày bình duyệt: 27-01-2026; Ngày quyết định đăng: 28-01-2026.

Email tác giả: diep.nx@gmail.com.

(1) Đảng bộ Thành phố Hà Nội: Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hà Nội, 2025.

(2) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, t.I, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2021, tr.187.

(3) Đảng ủy các cơ quan Đảng thành phố Hà Nội: Quyết định số 140-QĐ/ĐU ngày 18-7-2025 về thành lập Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội, Hà Nội, 2025.

(4) Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội: Báo cáo chính trị trình Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hà Nội lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2019-2024, Hà Nội, 2024.

(5) Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Hà Nội: Báo cáo số 129-BC/BTGDVTU ngày 22-12-2025 Kết quả hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ cấp Thành phố năm 2025, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm công tác năm 2026, Hà Nội, 2025.

(6) Xem: Đỗ Văn Chiến: Phát biểu tại Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2024-2029, Trang thông tin điện tử Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, https://mattran.org.vn.