Thực tiễn

Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã từ thực tiễn ở tỉnh Hà Tĩnh

• 20/11/2026 09:32

DOI: https://doi.org/10.70786/PTOJ.2026.3169
Tóm tắt: Năng lực tổ chức thực hiện là khâu quyết định hiệu quả đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống; trong đó, đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã làm thay đổi vị trí, vai trò và mở rộng thẩm quyền, trách nhiệm của cấp xã, đặt ra yêu cầu cao đối với năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành, phối hợp và giải quyết vấn đề của cán bộ cơ sở. Trên cơ sở phân tích yêu cầu, đánh giá thực trạng của tỉnh Hà Tĩnh, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, hiệu lực, hiệu quả.

ThS PHAN DUY VĨNH
Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy,
Hiệu trưởng Trường Chính trị Trần Phú

cdn.baohatinh.vn-images-j5yitua-duwe0bmzznw_zimjdt2h6q8v576op0hnntf33ct2gxn6vzf8serzpppb-_bht_brd_ky-hoa.jpg
Trung tâm Phục vụ hành chính xã Kỳ Hoa tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho người dân_Ảnh: BHT

1. Mở đầu

Chủ trương, nghị quyết của Đảng chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, sáng tạo và hiệu quả; chính sách, pháp luật của Nhà nước chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi được cụ thể hóa thành những quyết định quản lý đúng đắn, hành động thiết thực và kết quả được kiểm chứng trong thực tiễn. Vì vậy, năng lực tổ chức thực hiện là một trong những năng lực cốt lõi của đội ngũ cán bộ, phản ánh trực tiếp chất lượng lãnh đạo của tổ chức đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ nhân dân. Đối với cán bộ chủ chốt cấp xã, năng lực này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi cấp xã không chỉ là nơi triển khai chủ trương, chính sách mà còn là cấp trực tiếp giải quyết nhiều công việc thuộc thẩm quyền; tiếp nhận và xử lý các vấn đề phát sinh từ cơ sở; chịu trách nhiệm về chất lượng quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Đây còn là lực lượng trực tiếp lãnh đạo, quản lý, điều hành và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh tại địa phương.

Thực hiện Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, sau sắp xếp, Hà Tĩnh có 69 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 60 xã và 09 phường (Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 2025). Việc kết thúc hoạt động của cấp huyện, tổ chức lại địa giới hành chính cấp xã và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đã làm thay đổi căn bản vị trí, vai trò của cấp xã trong hệ thống quản trị địa phương. Trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xã, phường là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phải chủ động giải quyết công việc, điều phối nguồn lực, phối hợp với các cơ quan liên quan và chịu trách nhiệm về kết quả trong phạm vi thẩm quyền. Do đó, năng lực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã trở thành nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

2. Nội dung

2.1. Yêu cầu năng lực tổ chức thực hiện của cán bộ chủ chốt cấp xã giai đoạn hiện nay

Năng lực tổ chức thực hiện là tổng hợp khả năng nhận thức đúng, cụ thể hóa, tổ chức, điều phối, huy động nguồn lực, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện chủ trương, nghị quyết, chính sách, pháp luật trong thực tiễn. Nói cách khác, cán bộ chủ chốt không chỉ cần “biết chủ trương”, “nắm chính sách” mà quan trọng hơn là phải biết chuyển hóa chủ trương thành mục tiêu, nhiệm vụ, nguồn lực, tiến độ, sản phẩm và kết quả cụ thể. Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, cán bộ chủ chốt phải chuyển từ tư duy thụ động thực hiện nhiệm vụ được giao sang chủ động tổ chức thực hiện nhiệm vụ thuộc thẩm quyền; từ tư duy quản lý hành chính đơn thuần sang tư duy quản trị địa phương, quản trị phát triển; từ xử lý từng công việc riêng lẻ sang quản trị theo mục tiêu, tiến độ và kết quả.

Trong hơn một năm vận hành mô hình mới, tỉnh Hà Tĩnh đã phân cấp, ủy quyền hơn 350 nhiệm vụ cho cấp xã và các cơ quan chuyên môn (Thu Hà, 2026). Điều này tạo điều kiện để cấp xã chủ động hơn trong quản lý, điều hành, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tổ chức thực hiện, trách nhiệm giải trình và khả năng chịu trách nhiệm của đội ngũ cán bộ cơ sở. Những yêu cầu này được đặt ra đối với cả xã và phường, nhưng có sự khác nhau nhất định bởi đặc điểm địa bàn. Ở khu vực nông thôn, miền núi, cán bộ cấp xã phải giải quyết các vấn đề về đất đai, sản xuất, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, quản lý tài nguyên và phòng, chống thiên tai; ở khu vực đô thị, áp lực nổi bật là quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị, giao thông, môi trường, giải phóng mặt bằng và cung ứng dịch vụ công. Vì vậy, cán bộ chủ chốt cấp xã không chỉ cần nắm chắc chủ trương, chính sách mà phải biết biến chủ trương thành chương trình hành động, tổ chức thực hiện để tạo kết quả và chuyển hóa thẩm quyền thành trách nhiệm phục vụ nhân dân.

Có thể khái quát năng lực tổ chức thực hiện của cán bộ chủ chốt cấp xã qua 6 nhóm yêu cầu cơ bản: (1) hiểu đúng chủ trương, nghị quyết, chính sách, pháp luật và nắm chắc thẩm quyền; (2) cụ thể hóa phù hợp với đặc điểm địa bàn; (3) tổ chức, điều phối và huy động hiệu quả các nguồn lực; (4) nhận diện, phân tích, giải quyết vấn đề và xử lý tình huống; (5) kiểm tra, giám sát, kịp thời điều chỉnh quá trình thực hiện; (6) đánh giá bằng sản phẩm, hiệu quả và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp. Sáu nhóm yêu cầu này có quan hệ chặt chẽ, tạo thành một chu trình liên tục từ nhận thức, hoạch định đến tổ chức thực hiện và đánh giá kết quả.

2.2. Thực trạng năng lực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã ở tỉnh Hà Tĩnh

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đội ngũ cán bộ chủ chốt các xã của Hà Tĩnh đã thích ứng dần với những thay đổi về tổ chức bộ máy và phương thức quản trị, từng bước đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện mới. Cụ thể:

Thứ nhất, năng lực tổ chức, vận hành bộ máy mới bước đầu được thể hiện qua quá trình sắp xếp tổ chức và bố trí đội ngũ cán bộ. Từ 209 đơn vị hành chính cấp xã, sau sắp xếp, Hà Tĩnh còn 69 đơn vị, gồm 60 xã và 09 phường. Việc sắp xếp với quy mô lớn đặt ra yêu cầu cao về tổ chức lại bộ máy, bố trí cán bộ, phân công nhiệm vụ, ổn định tư tưởng và bảo đảm hoạt động liên tục, không gián đoạn. Sau hơn một năm, bộ máy chính quyền địa phương hai cấp của tỉnh cơ bản hoạt động ổn định, thông suốt. Cùng với kiện toàn tổ chức, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp tăng cường năng lực cho cơ sở. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã điều động, luân chuyển 24 cán bộ từ các sở, ban, ngành cấp tỉnh về giữ chức vụ bí thư, phó bí thư đảng ủy xã, phường; tiếp nhận 26 cán bộ, viên chức cơ quan cấp tỉnh vào làm công chức cấp xã; tăng cường hơn 100 công chức, viên chức biệt phái về cơ sở (Tỉnh ủy Hà Tĩnh, 2026). Việc tăng cường cán bộ từ cấp tỉnh góp phần bổ sung nhân lực, kinh nghiệm và chuyên môn, hỗ trợ đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới.

Thứ hai, tính chủ động trong lãnh đạo, chỉ đạo và giải quyết công việc từng bước được nâng lên. Việc phân cấp, ủy quyền hơn 350 nhiệm vụ cho cấp xã và cơ quan chuyên môn tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động giải quyết công việc ngay tại địa bàn, hạn chế tình trạng phải chờ đợi, xin ý kiến qua nhiều tầng nấc. Sự thay đổi này đòi hỏi cán bộ chủ chốt không chỉ tổ chức thực hiện mà còn phải chủ động nghiên cứu quy định, lựa chọn phương án, phối hợp, điều phối nguồn lực và chịu trách nhiệm về kết quả trong phạm vi thẩm quyền. Đây là chuyển biến quan trọng về tư duy và phương thức thực thi công vụ.

Thứ ba, chất lượng giải quyết thủ tục hành chính và phục vụ nhân dân từng bước được nâng lên. Trong hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 577.000 hồ sơ thủ tục hành chính; tỷ lệ giải quyết trước hạn và đúng hạn đạt gần 98%; tỷ lệ số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết đạt 99% (Tỉnh ủy Hà Tĩnh, 2026). Cùng với đó, việc đưa ứng dụng Công dân số Hà Tĩnh (i-HaTinh) và đường dây nóng 19009038 vào vận hành đã mở thêm kênh tương tác trực tiếp giữa chính quyền với người dân; qua đó, người dân đã gửi hơn 11.000 phản ánh, góp ý, tập trung vào các vấn đề dân sinh, hạ tầng đô thị, giao thông và môi trường (Trần Vũ, 2026). Việc tiếp nhận thông tin qua các kênh này cho thấy, nỗ lực cải thiện khả năng tiếp cận dịch vụ công và tăng cường kết nối giữa chính quyền cơ sở với nhân dân.

Thứ tư, phương thức lãnh đạo, điều hành từng bước chuyển từ quản lý theo quy trình sang quản trị theo kết quả. Sau hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Hà Tĩnh đã triển khai xây dựng và từng bước đưa vào thử nghiệm bộ công cụ đo lường, đánh giá hiệu quả công việc (OKR/KPI), hướng tới chuyển từ đánh giá chủ yếu bằng nhận xét định tính sang đánh giá dựa trên sản phẩm và kết quả cụ thể. Đây là hướng đổi mới có ý nghĩa, góp phần xác định rõ mục tiêu, tiến độ, sản phẩm, trách nhiệm và kết quả cuối cùng; đồng thời tạo cơ sở để phát hiện khâu yếu, điều chỉnh cách thức điều hành và nâng cao trách nhiệm cá nhân.

Thứ năm, năng lực lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết các vấn đề ở cơ sở có chuyển biến tích cực. Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, cán bộ chủ chốt cấp xã đã bám sát kịch bản tăng trưởng, chủ động triển khai sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh chuyển đổi số, tích cực tham gia giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, giữ vững an ninh, trật tự và chăm lo an sinh xã hội. Nhiều địa phương xuất hiện mô hình, sáng kiến thiết thực trong cải cách hành chính và phục vụ nhân dân, như: Ngày thứ Bảy vì dân phục vụ; Tiếp dân tận ngõ, rõ việc tận nhà; Tổ công tác lưu động giải quyết tồn đọng hồ sơ đất đai... Bên cạnh đó, sản xuất công nghiệp 9 tháng đầu năm 2026 tăng 40,15%; thu ngân sách đạt 19.016 tỷ đồng, hoàn thành 100% dự toán cả năm; giải ngân vốn đầu tư công đạt 70,9%, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước (Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh, 2026). Những thành quả kinh tế - xã hội này là kết quả tổng hợp sự lãnh đạo, chỉ đạo của tỉnh, sự vào cuộc của các cấp, các ngành, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân; trong đó có đóng góp quan trọng của chính quyền cơ sở trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ tại địa bàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của cán bộ chủ chốt cấp xã tỉnh Hà Tĩnh vẫn còn những hạn chế, cụ thể:

Thứ nhất, năng lực cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết thành chương trình, kế hoạch sát thực tiễn ở một số địa phương còn hạn chế. Một bộ phận cán bộ chủ chốt cấp xã chưa thể hiện rõ tư duy chiến lược và khả năng phân tích chính sách. Việc xây dựng kế hoạch thực hiện nghị quyết của cấp trên ở một số nơi còn rập khuôn, chưa xác định rõ thứ tự ưu tiên hoặc chưa gắn chặt với nguồn lực thực tế của địa phương nên hiệu quả đưa chủ trương vào cuộc sống ở một số xã chưa đạt kỳ vọng.

Thứ hai, năng lực chuyên môn sâu, khả năng nhận diện, phân tích và xử lý những vấn đề mới, phức tạp phát sinh từ cơ sở chưa đồng đều. Khi tỉnh đẩy mạnh phân cấp, ủy quyền với hơn 350 nhiệm vụ cho cấp xã, khối lượng và mức độ phức tạp của công việc tăng lên đột biến, đặc biệt trong các lĩnh vực, như: quản lý đất đai, quy hoạch, giải phóng mặt bằng, môi trường và trật tự xây dựng đô thị. Một bộ phận cán bộ chủ chốt còn lúng túng khi giải quyết các hồ sơ tồn đọng phức tạp, chưa chủ động đề xuất phương án xử lý dứt điểm, dẫn đến tình trạng một số kiến nghị, phản ánh của người dân chưa được giải quyết triệt để ngay tại cơ sở, phải chuyển tiếp hoặc xin ý kiến hướng dẫn nhiều lần.

Thứ ba, năng lực số và khả năng quản trị dựa trên dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu của nền hành chính hiện đại. Mặc dù tỷ lệ số hóa hồ sơ và giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh đạt mức cao (99% số hóa, gần 98% giải quyết đúng và trước hạn), nhưng năng lực khai thác, phân tích dữ liệu phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cán bộ chủ chốt cấp xã vẫn là khâu yếu. Trên thực tế, tiến độ hoàn thiện và liên thông dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước vẫn còn những khâu chưa đáp ứng yêu cầu, tỷ lệ thửa đất, tài sản gắn liền với đất được xác thực, đối khớp qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư mới đạt 69,2%; tỷ lệ thửa đất trong cơ sở dữ liệu đất đai đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” là 82% (Tỉnh ủy Hà Tĩnh, 2026). Những hạn chế trong chuẩn hóa và liên thông dữ liệu này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực khai thác, phân tích thông tin và sử dụng dữ liệu của cán bộ cấp cơ sở trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý ở một số nơi còn dừng lại ở mức “số hóa quy trình” đơn thuần, chưa chuyển hóa thành tư duy “quản trị dựa trên bằng chứng dữ liệu”. Khả năng dự báo tình hình, đánh giá rủi ro rào cản chính sách dựa trên dữ liệu dân cư, kinh tế - xã hội tại địa bàn còn nhiều hạn chế.

Thứ tư, công tác kiểm tra, đôn đốc và đánh giá hiệu quả thực thi ở một số nơi chưa quyết liệt, thiếu cơ chế đo lường sản phẩm cụ thể. Việc thử nghiệm bộ công cụ đo lường hiệu quả công việc (OKR/KPI) mới ở giai đoạn đầu nên một số cơ sở vẫn duy trì thói quen đánh giá định tính, cào bằng. Công tác kiểm tra, giám sát quá trình tổ chức thực hiện chưa thường xuyên; chưa gắn rõ trách nhiệm cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cấp xã đối với các chỉ tiêu chậm tiến độ hoặc nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, xử lý hồ sơ thủ tục hành chính quá hạn. Công tác giải quyết công việc vẫn còn những trường hợp chưa bảo đảm tiến độ, trong tổng số 555.059 hồ sơ thủ tục hành chính đã được xử lý tại hai cấp chính quyền, vẫn còn 11.736 hồ sơ quá hạn; đồng thời, có 22.075 hồ sơ đang trong quá trình giải quyết (Tỉnh ủy Hà Tĩnh, 2026). Những số liệu này cho thấy, bên cạnh kết quả tích cực về cải cách hành chính, việc kiểm soát tiến độ, đôn đốc xử lý và nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân trong thực thi công vụ vẫn cần được quan tâm

Thứ năm, áp lực công việc tăng cao trong khi cơ cấu chuyên môn và điều kiện bảo đảm chưa tương xứng, một số địa phương thiếu cán bộ chuyên sâu về luật, quy hoạch, tài chính - ngân sách, công nghệ thông tin; hạ tầng số tại một số xã miền núi, vùng sâu vẫn khó khăn. Cơ chế phối hợp liên ngành giữa các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh với chính quyền cấp xã đôi lúc còn thiếu nhịp nhàng, chưa có quy định rõ ràng về thời hạn phản hồi hướng dẫn nghiệp vụ.

Những hạn chế, bất cập nêu trên xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan:

Nguyên nhân khách quan: Mô hình chính quyền địa phương hai cấp là một phương thức tổ chức và quản trị bộ máy mới, được vận hành trong thời gian chưa dài nên vừa làm vừa phải rút kinh nghiệm. Phạm vi thẩm quyền, nhiệm vụ giao cho cấp xã tăng nhanh và đột biến về quy mô, trong khi một số quy định pháp luật, quy trình nghiệp vụ liên ngành của trung ương và tỉnh chưa kịp sửa đổi, bổ sung đồng bộ. Sự chênh lệch về điều kiện hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống cơ sở dữ liệu và chất lượng nguồn nhân lực giữa địa bàn đô thị với nông thôn, miền núi còn khá lớn.

Nguyên nhân chủ quan: Tư duy quản trị của một số cán bộ chủ chốt chưa theo kịp yêu cầu đổi mới, chậm chuyển đổi từ tư duy quản lý hành chính thụ động sang tư duy quản trị địa phương chủ động, sáng tạo và phục vụ. Trước áp lực thanh tra, kiểm tra và các quy định pháp luật điều chỉnh phức tạp, ở một số địa phương xuất hiện tư duy lo ngại rủi ro, sợ sai, sợ va chạm, dẫn đến tình trạng đùn đẩy công việc hoặc nảy sinh tâm lý trông chờ chỉ đạo chính thức từ cấp trên mới dám tổ chức thực hiện. Thói quen tự học, tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức pháp luật mới và nâng cao kỹ năng số của một số cán bộ chưa thường xuyên. Công tác phân công nhiệm vụ, đôn đốc, kiểm tra và xác định trách nhiệm của người đứng đầu ở một số cấp ủy, chính quyền cơ sở chưa thật sự nghiêm túc và quyết liệt.

2.3. Giải pháp nâng cao năng lực tổ chức thực hiện của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã từ thực tiễn tỉnh Hà Tĩnh

Từ thực tiễn tỉnh Hà Tĩnh cho thấy, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã, đáp ứng yêu cầu vận hành hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp và thực hiện nhiệm vụ trong bối cảnh mới, cần tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp:

Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm chính trị của cán bộ chủ chốt cấp xã về tổ chức thực hiện chủ trương, nghị quyết

Cần quán triệt sâu sắc yêu cầu: chủ trương đúng phải được tổ chức thực hiện hiệu quả; kết quả thực hiện là thước đo năng lực lãnh đạo, quản lý và trách nhiệm công vụ. Cán bộ chủ chốt phải nhận thức rõ tổ chức thực hiện không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị trước Đảng, trước nhân dân và trước sự phát triển của địa phương. Từ đó, đề cao tinh thần chủ động, sâu sát cơ sở, đạo đức công vụ và văn hóa trách nhiệm; lấy hiệu quả công việc, sự chuyển biến của địa phương và mức độ hài lòng của nhân dân làm căn cứ quan trọng đánh giá trách nhiệm, uy tín của mình. Cần chuyển mạnh từ “nhận thức đúng” sang “hành động quyết liệt”, từ “hoàn thành quy trình” sang “hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ”. Đồng thời, mỗi cán bộ phải nắm chắc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của tổ chức và cá nhân; chủ động thực hiện nhiệm vụ trong phạm vi thẩm quyền, không né tránh, đùn đẩy, nhưng cũng không tùy tiện quyết định vấn đề vượt thẩm quyền. Việc nâng cao nhận thức phải gắn với giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện đạo đức công vụ và thực hành phong cách gần dân, trọng dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với nhân dân.

Hai là, nâng cao năng lực cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động sát thực tiễn địa phương

Cán bộ chủ chốt cấp xã phải có khả năng phân tích, lựa chọn và cụ thể hóa những nội dung phù hợp với đặc điểm dân cư, không gian phát triển, điều kiện kinh tế - xã hội và vấn đề nổi lên trên từng địa bàn. Mỗi chủ trương khi cụ thể hóa cần xác định rõ mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, tiến độ, nguồn lực, chủ thể chịu trách nhiệm và tiêu chí đánh giá kết quả. Cần giảm các kế hoạch nặng về khẩu hiệu, tăng nhiệm vụ, có địa chỉ, thời hạn, sản phẩm và trách nhiệm cụ thể; gắn nhiệm vụ của xã, phường với mục tiêu phát triển chung của tỉnh, đồng thời giải quyết kịp thời những vấn đề trực tiếp liên quan đến đời sống nhân dân, như: quản lý đất đai, quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị, môi trường, giải phóng mặt bằng, an sinh xã hội và cải cách hành chính. Quá trình cụ thể hóa phải bắt đầu từ khảo sát thực tiễn, đánh giá đúng nguồn lực, nhận diện điểm nghẽn và xác định thứ tự ưu tiên. Mỗi chương trình, kế hoạch cần trả lời rõ: mục tiêu cần đạt là gì; việc nào cần ưu tiên; ai chủ trì, ai phối hợp; nguồn lực được bảo đảm ra sao; thời hạn hoàn thành khi nào; sản phẩm và kết quả được đo lường bằng tiêu chí nào. Cách làm này góp phần khắc phục tình trạng kế hoạch dàn trải, thiếu trọng tâm hoặc không gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả cuối cùng.

Ba là, đổi mới đào tạo, bồi dưỡng theo hướng phát triển năng lực quản trị địa phương và năng lực tổ chức thực tiễn cho cán bộ chủ chốt cấp xã

Phân cấp, phân quyền càng mạnh thì yêu cầu về năng lực lãnh đạo, quản trị, điều hành và tổ chức thực hiện càng cao. Vì vậy, cần đổi mới nội dung, phương thức đào tạo, bồi dưỡng theo yêu cầu vị trí việc làm và năng lực thực tiễn; chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực hành động, từ “học để biết” sang “học để làm, học để giải quyết vấn đề và tạo ra kết quả”. Nội dung bồi dưỡng cần xuất phát từ nhiệm vụ, vấn đề mà xã, phường trực tiếp giải quyết; tập trung vào năng lực cụ thể hóa chủ trương, nghị quyết; xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình, kế hoạch; quản trị địa phương, quản trị đô thị và nông thôn; quản trị thay đổi, rủi ro; điều phối liên ngành; quản lý đất đai, quy hoạch, xây dựng, trật tự đô thị, giải phóng mặt bằng; quản lý tài chính - ngân sách; cải cách hành chính, chuyển đổi số; tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý tình huống phức tạp. Đặc biệt, cần gắn đào tạo, bồi dưỡng với thực tiễn của từng địa bàn và từng chức danh; tăng cường nghiên cứu tình huống, mô phỏng, thảo luận, thực hành xử lý vấn đề và chia sẻ kinh nghiệm giữa các địa phương. Trong đó, Trường Chính trị phát huy vai trò là trung tâm trong nghiên cứu thực tiễn, tham mưu nội dung và tổ chức bồi dưỡng theo chức danh, vị trí việc làm; phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn của tỉnh và cấp xã để cập nhật kịp thời những vấn đề mới phát sinh. Qua đó, hình thành tư duy quản trị hiện đại, năng lực điều phối và khả năng giải quyết vấn đề cho đội ngũ cán bộ cơ sở.

Bốn là, đổi mới công tác đánh giá, bố trí và sử dụng cán bộ theo năng lực, kết quả thực tiễn

Cần đánh giá đúng phẩm chất, năng lực, uy tín và kết quả thực hiện nhiệm vụ, lấy hiệu quả công việc và sự chuyển biến thực tế của địa phương làm căn cứ quan trọng để xem xét, bố trí, sử dụng cán bộ. Việc bố trí phải bảo đảm đúng người, đúng việc, đúng sở trường, đúng yêu cầu vị trí việc làm, đồng thời tính đến đặc điểm và yêu cầu nhiệm vụ của từng địa bàn. Đối với cán bộ chủ chốt cấp xã, cần chú trọng lựa chọn người có bản lĩnh chính trị vững vàng, tư duy đổi mới, năng lực lãnh đạo, quản trị và điều hành, sâu sát cơ sở, gần dân, hiểu dân, có khả năng quy tụ và huy động sức mạnh của hệ thống chính trị và nhân dân. Đồng thời, tạo môi trường và điều kiện để cán bộ phát huy năng lực, sở trường, tinh thần đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm vì lợi ích chung; gắn khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo với kiểm soát quyền lực và xử lý nghiêm vi phạm.

Cần tiếp tục hoàn thiện và sử dụng rộng rãi bộ tiêu chí đánh giá theo phương pháp OKR/KPI phù hợp với đặc thù từng chức danh, vị trí việc làm và loại hình địa bàn. Đánh giá phải kết hợp kết quả định lượng với chất lượng thực hiện nhiệm vụ; hiệu quả cá nhân với kết quả tập thể; mức độ hoàn thành nhiệm vụ với ý thức chấp hành kỷ luật, đạo đức công vụ và trách nhiệm phục vụ nhân dân. Tránh áp dụng máy móc một hệ thống chỉ tiêu cho mọi chức danh hoặc chỉ chú trọng những nhiệm vụ dễ đo lường; bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch và có kiểm chứng. Kết quả đánh giá phải được sử dụng thực chất trong quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, luân chuyển, điều động và xem xét trách nhiệm cán bộ. Qua đó, khắc phục tình trạng đánh giá hình thức, cào bằng; tạo động lực để cán bộ chủ động đổi mới, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Năm là, nâng cao năng lực số, năng lực khai thác dữ liệu và đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành

Trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu phải trở thành bộ phận cấu thành năng lực lãnh đạo, quản lý và tổ chức thực hiện của cán bộ chủ chốt cấp xã. Cần chuyển từng bước từ phương thức điều hành chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sang điều hành dựa trên thông tin đầy đủ, dữ liệu chính xác và bằng chứng thực tiễn. Cán bộ cần sử dụng hiệu quả nền tảng số, hệ thống quản lý công việc, cơ sở dữ liệu dùng chung, công cụ theo dõi, đo lường kết quả; có khả năng khai thác dữ liệu về dân cư, đất đai, kinh tế - xã hội, thủ tục hành chính và các lĩnh vực thiết yếu để nhận diện vấn đề, đánh giá thực trạng, dự báo tình hình, lựa chọn phương án và theo dõi kết quả. Cùng với kỹ năng sử dụng công nghệ, cần hình thành tư duy dữ liệu: biết đặt câu hỏi, kiểm tra độ tin cậy, phân tích và sử dụng dữ liệu,… đúng mục đích trong quá trình ra quyết định nhằm nâng cao chất lượng, tốc độ, tính minh bạch của quyết định quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân. Đồng thời, phải bảo đảm dữ liệu liên thông, chính xác, an toàn, bảo mật; tránh số hóa hình thức hoặc tạo thêm quy trình hành chính không cần thiết.

Sáu là, phát huy vai trò người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình trong tổ chức thực hiện

Năng lực tổ chức thực hiện trước hết thể hiện ở người đứng đầu. Bí thư cấp ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân và các cán bộ chủ chốt cấp xã phải sâu sát cơ sở, nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện điểm nghẽn, quyết đoán trong xử lý công việc và dám chịu trách nhiệm trong phạm vi chức trách, thẩm quyền. Kiểm tra, giám sát phải là khâu thường xuyên của quá trình tổ chức thực hiện, tập trung vào tiến độ, chất lượng, sản phẩm và kết quả cuối cùng; kịp thời phát hiện bất cập để điều chỉnh phương pháp, phân công lại trách nhiệm hoặc tháo gỡ khó khăn. Qua kiểm tra, giám sát phải làm rõ nguyên nhân của kết quả, hạn chế và trách nhiệm của từng chủ thể, nhất là người đứng đầu; tăng cường công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Cần duy trì chế độ giao ban, kiểm điểm tiến độ theo định kỳ; thiết lập cơ chế cảnh báo sớm đối với nhiệm vụ chậm tiến độ, có nguy cơ không hoàn thành. Kịp thời biểu dương cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời chấn chỉnh biểu hiện né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm.

Bảy là, hoàn thiện điều kiện bảo đảm, gắn phân cấp, phân quyền với nguồn lực và cơ chế phối hợp

Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện không thể chỉ dựa vào nỗ lực của từng cán bộ mà phải được bảo đảm bằng thể chế phù hợp, nguồn lực tương xứng và cơ chế phối hợp hiệu quả. Cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền; bảo đảm mỗi nhiệm vụ được giao gắn với trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế kiểm tra, giám sát phù hợp. Tỉnh cần rà soát nhu cầu nhân lực theo vị trí việc làm, khối lượng và tính chất nhiệm vụ của từng xã, phường; có phương án bổ sung, điều động, biệt phái hoặc hỗ trợ chuyên môn đối với địa phương còn thiếu cán bộ ở lĩnh vực trọng yếu. Đồng thời, bảo đảm kinh phí, trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin và điều kiện làm việc cần thiết. Đối với nhiệm vụ liên ngành hoặc vượt quá khả năng xử lý độc lập của cấp xã, cần có cơ chế phối hợp, hướng dẫn nghiệp vụ và hỗ trợ chuyên môn kịp thời giữa cấp tỉnh với cơ sở; xác định rõ đầu mối, thời hạn phản hồi và trách nhiệm xử lý. Phát huy vai trò giám sát của Hội đồng Nhân dân, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân; mở rộng kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị; nâng cao chất lượng đối thoại và trách nhiệm phản hồi của chính quyền. Phân cấp, phân quyền chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi đôi với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực thực thi và kiểm soát quyền lực.

3. Kết luận

Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã là yêu cầu cấp thiết để mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành hiệu lực, hiệu quả. Thực tiễn Hà Tĩnh cho thấy những chuyển biến tích cực trong tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, cải cách hành chính và đổi mới phương thức quản trị; đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới về năng lực cụ thể hóa chủ trương, điều phối nguồn lực, giải quyết vấn đề thực tiễn, ứng dụng công nghệ số và đánh giá kết quả. Đây không chỉ là yêu cầu đối với từng cán bộ mà còn là trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền cấp tỉnh trong hoàn thiện thể chế, bố trí nguồn lực, xây dựng đội ngũ và thiết lập cơ chế phối hợp, kiểm tra, giám sát. Với phương châm lấy kết quả thực chất và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo, cần triển khai đồng bộ các giải pháp trên, tạo chuyển biến rõ nét từ tư duy lãnh đạo đến phương thức điều hành, từ phân công nhiệm vụ đến kiểm soát kết quả. Qua đó, xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã có bản lĩnh chính trị, năng lực thực tiễn, tư duy quản trị hiện đại, tinh thần đổi mới và trách nhiệm phục vụ nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển Hà Tĩnh trong giai đoạn mới.

_________________

Ngày nhận bài: 30/10/2026; Ngày bình duyệt: 16/11/2026; Ngày quyết định đăng: 19/11/2026.

Email tác giả: Phanvinhbtctuht@gmail.com

Tài liệu tham khảo

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Hà Tĩnh (2026). Báo cáo số 171-BC/TU ngày 25/9/2026 về tình hình địa phương Quý III và 9 tháng đầu năm; phương hướng, nhiệm vụ Quý IV năm 2026, Hà Tĩnh.

Thu Hà (2026). Một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp ở Hà Tĩnh: Đổi mới quản trị, kiến tạo phát triển. https://baohatinh.vn. Ngày 01/7/2026.

Tỉnh ủy Hà Tĩnh (2026). Báo cáo số 133-BC/TU ngày 16/6/2026 về nội dung sơ kết 01 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp, Hà Tĩnh.

Trần Vũ (2026). i-HaTinh, từ phản ánh đến niềm tin. https://baohatinh.vn. Ngày: 27/9/2026.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội (2025). Nghị quyết số 1665/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh năm 2025.

Nổi bật
    Tin mới nhất
    Nâng cao năng lực tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách của đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã từ thực tiễn ở tỉnh Hà Tĩnh