DOI: https://doi.org/10.70786/PTOJ.2026.5281
Tóm tắt: Cơ hội chính trị là một hiện tượng tồn tại trong đời sống chính trị - xã hội, với nhiều mức độ khác nhau, là biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị. Để phòng ngừa và đấu tranh chống bệnh cơ hội chính trị, cần có hình thức, biện pháp quyết liệt, đồng bộ, trong đó có phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.
PGS, TS LÊ KIM VIỆT
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, bên cạnh những thời cơ lớn, đất nước phải đối diện với những thách thức gay gắt, trong đó có sự chống phá của các thế lực thù địch. Bên cạnh đó là những biểu hiện của tư tưởng cơ hội, thực dụng, “theo đuôi”, “gió chiều nào che chiều ấy”, hay lợi dụng danh nghĩa “phản biện xã hội” để xuyên tạc đường lối của Đảng đang diễn biến phức tạp, tác động tiêu cực đến sự thống nhất ý chí và hành động trong Đảng, làm suy giảm niềm tin của nhân dân.
Đại hội XIII của Đảng nhấn mạnh yêu cầu, phải: “Kiên quyết đấu tranh phòng, chống có hiệu quả chủ nghĩa cơ hội, xét lại, giáo điều, bảo thủ, bè phái, những biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” (ĐCSVN, 2021, tr.231-232). Trong cuộc đấu tranh này, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng. Với tư cách là cơ sở chính trị của chính quyền nhân dân, là nơi thể hiện ý chí, nguyện vọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, là “màng lọc” quan trọng để nhận diện, phản bác và ngăn chặn bệnh cơ hội chính trị, vụ lợi từ sớm, từ xa.
Nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị không chỉ mang ý nghĩa lý luận sâu sắc và là yêu cầu thực tiễn cấp bách hiện nay. Bài viết phân tích những đặc điểm của cơ hội chính trị trong tình hình mới và đề xuất giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Mặt trận nhằm bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng.
2. Nội dung
2.1. Nhận diện bản chất của cơ hội chính trị ở Việt Nam hiện nay
Trong lịch sử phong trào cộng sản thế giới, cụm từ “cơ hội chủ nghĩa” được sử dụng phổ biến để chỉ những phần tử có tư tưởng, quan điểm đối lập với tư tương tiến bộ mácxít. C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin đã nhiều lần sử dụng thuật ngữ này trong cuộc đấu tranh tư tưởng chống lại bọn xét lại, bọn cơ hội chủ nghĩa trong phong trào cộng sản cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX.
Nước Nga đã có một thời kỳ đấu tranh gay gắt và quyết liệt giữa những người cấp tiến của Đảng Cộng sản (Bonsevic) với bọn cơ hội (Mensevic) trong Đảng. V.I.Lênin nhiều lần vạch trần bản chất, âm mưu, thủ đoạn của bọn cơ hội chủ nghĩa, coi đó “những tên tay sai của giai cấp tư sản ở trong phong trào công nhân” (V.I.Lênin, 2005b, tr.261); “về thành phần thì chủ yếu là trí thức; về quan điểm thì chủ yếu là tiểu tư sản; về ngọn cờ lý luận, thì kết hợp một cách chiết trung chủ nghĩa cơ hội hiện đại nhất với chủ nghĩa dân túy già cỗi” (V.I.Lênin, 2005a, tr.429).
Ở Việt Nam, ngay từ khi cuộc vận động thành lập Đảng diễn ra và những năm Đảng mới ra đời, trong phong trào cộng sản Đông Dương cũng tồn tại “bọn tả khuynh”, “bọn hữu khuynh”, “bọn cơ hội”, “chủ nghĩa cải lương”… mà biểu hiện của nó chủ yếu là: không thừa nhận sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản; thủ tiêu đấu tranh giai cấp, không chấp nhận khối công - nông liên minh, không thừa nhận vai trò của quần chúng cách mạng… Tại Đại hội V (năm 1982) Đảng ta chỉ ra, tệ độc đoán, chuyên quyền, bệnh gia trưởng phong kiến đó là “những biểu hiện cơ hội chủ nghĩa, thói nịnh hót, bợ đỡ, “gió chiều nào che chiều ấy”, “kéo bè, kéo cánh”, gây mất đoàn kết…” (ĐCSVN, 2005, tr.288). “Nói chung, đó là những người sống vô nguyên tắc, chỉ biết luồn lọt, nịnh bợ để có danh và lợi. Lúc thuận lợi thì họ xông vào để kiếm chác, lúc khó khăn thì lảng tránh cốt giữ lấy thân. Họ sống lá mặt, lá trái, đổi chiều theo hướng gió, miễn là đạt được mục đích vị kỷ cá nhân” (ĐCSVN, 2006, tr.249).
Khái niệm “cơ hội” được đưa vào văn kiện của Đảng tại Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2) khóa VIII để chỉ hiện tượng suy thoái về tư tưởng chính trị trong một bộ phận cán bộ, đảng viên. Đó là, “Một số cán bộ, đảng viên có những biểu hiện cơ hội dưới nhiều hình thức. Tình trạng không giữ vững nguyên tắc trong quá trình đổi mới, rập khuôn nước ngoài, đang diễn ra rất phức tạp. Trong lịch sử Đảng ta từ trước tới nay, cơ hội chính trị không tồn tại như một khuynh hướng, nhưng nay có cơ sở kinh tế - xã hội từ bên trong, có hậu thuẫn từ bên ngoài, không thể xem thường… Nay trong bối cảnh phức tạp, thử thách rất gay gắt, xuất hiện những quan điểm trái Cương lĩnh, Điều lệ Đảng cần được kiên quyết đấu tranh để kịp thời ngăn chặn, đẩy lùi. Trong khi đó, nhiều cán bộ, đảng viên tuy vẫn tin tưởng và trung thành với Đảng nhưng lại thụ động, thiếu bản lĩnh, không dám lên tiếng đấu tranh với những kẻ cơ hội, hoặc lên tiếng yếu ớt, ít có sức thuyết phục” (ĐCSVN, 2015, tr.21).
Tại Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XI về những vấn đề cấp bách trong công tác xây dựng Đảng, Đảng tiếp tục chỉ ra: “Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có những đảng viên giữ vị trí lãnh đạo, quản lý, kể cả cán bộ cao cấp, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống với những biểu hiện khác nhau về sự phai nhạt lý tưởng, sa vào chủ nghĩa cá nhân vị kỷ, cơ hội, thực dụng chạy theo danh lợi, tiền tài, kèn cựa địa vị, cục bộ, tham nhũng, lãng phí, tùy tiện vô nguyên tắc…” (ĐCSVN, 2011, tr.22). Đến Hội nghị trung ương 4 khóa XII, Đảng đã chỉ rõ 9 biểu hiện cơ bản của suy thoái tư tưởng chính trị.
Như vậy, từ quán triệt quan điểm của C.Mác, Ph.Ăngghen, V.I.Lênin, Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam, đã nhận diện rõ bản chất của “cơ hội chính trị”, được biểu hiện trên một số điểm:
Một là, cơ hội chính trị là hiện tượng suy thoái về tư tưởng chính trị, có những nhận thức, hành động trái với đường lối, nghị quyết của Đảng, mục tiêu, lý tưởng, con đường cách mạng của Đảng và nhân dân ta.
Hai là, cơ hội chính trị là những hành vi cố tình vi phạm nguyên tắc của Đảng, diễn ra trong một số cán bộ, đảng viên, nhất là những cán bộ, đảng viên có chức, có quyền; xuất phát từ những hạn chế, sai lầm về nhận thức, tư duy, phương pháp luận, chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, vụ lợi, lòng tham, bằng nhiều thủ đoạn tinh vi với mục đích, động cơ nhằm đạt được danh vọng, quyền lực, tiền bạc, địa vị cá nhân.
Ba là, cơ hội chính trị không phải là những hành vi vô thức mà là những hành vi có ý thức, có mục tiêu, ý đồ rõ ràng, có sự liên kết, cấu kết chặt chẽ của những phần tử tiêu cực, cơ hội với nhau; lợi dụng dân chủ, những kẽ hở, những thiếu khuyết trong lãnh đạo của Đảng, tìm mọi cách, mọi thủ đoạn để chống phá.
Bốn là, về thành phần và lực lượng, cơ hội chính trị diễn ra ở bất cứ người nào, tầng lớp xã hội nào nếu không có sự giáo dục, rèn luyện, tu dưỡng lập trường, quan điểm chính trị thường xuyên. Đặc biệt, rất dễ diễn ra ở tầng lớp trí thức bất mãn, suy thoái tư tưởng chính trị, dao động ngả nghiêng về chính trị.
2.2. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội phát hiện, đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội là nơi phát hiện và đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị hiệu quả vì những lý do sau:
Một là, dựa vào nhân dân để dựng nước và giữ nước là truyền thống của dân tộc Việt Nam. Từ xa xưa, các triều đại phong kiến Việt Nam đã hình thành tư tưởng “Chúng chí thành thành” trong bảo vệ đất nước, giữ vững giang sơn xã tắc. Chỉ có lòng dân là thành lũy vững chắc nhất để chống lại mọi nguy cơ.
Hai là, dựa vào Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội chính là dựa vào nhân dân, dựa vào thế trận lòng dân để bảo vệ Đảng, bảo vệ đất nước và chế độ. Vì trong hệ thống chính trị Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội đại diện cho tiếng nói, tâm tư, nguyện vọng, lợi ích của các tầng lớp nhân dân. Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh: “Bước vào giai đoạn mới, càng phải chăm lo xây dựng thế trận lòng dân. Thế trận lòng dân vững thì quốc phòng, an ninh vững; thế trận lòng dân vững thì cải cách mới đi tới cùng; thế trận lòng dân vững thì khó khăn nào cũng vượt qua, thách thức nào cũng được hóa giải, đúng như lời Bác Hồ đã dạy: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu - Khó vạn lần dân liệu cũng xong” (ĐCSVN, 2026, tr.39).
Dựa vào Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội để phát hiện và đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị chính là dựa vào sức mạnh, trí sáng tạo, tinh thần đoàn kết của nhân dân để bảo vệ Đảng, chính quyền, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa để đấu tranh với các biểu hiện của bệnh cơ hội chính trị. Dựa vào nhân dân để xây dựng, bảo vệ Đảng, chính quyền là quan điểm cơ bản, xuyên xuốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng ta.
Ba là, suy thoái tư tưởng chính trị, cơ hội chính trị là hiện tượng diễn ra trong một bộ phận cán bộ, đảng viên hiện nay. Vì vậy, phải huy động sức mạnh tổng hợp, tinh thần đoàn kết, thống nhất của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, với nhiều biện pháp quyết liệt, đặc biệt phải dựa vào Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội để đấu tranh với các thủ đoạn cơ hội chính trị hiện nay.
Bốn là, những mầm mống của cơ hội chính trị đang từng ngày, từng giờ lẩn khuất, len lỏi trong xã hội, lợi dụng dân chủ, núp bóng nhân dân để mị dân, gây hại Đảng, chính quyền. Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Nhân dân có hàng chục triệu tai mắt. Việc gì họ cũng có thể nghe, có thể thấy, có thể biết” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.192). Dựa vào Mặt trận và các tổ chức, biết động viên nhân dân, thì nhất định sẽ phát hiện, phanh phui ra nhiều hành vi sai trái, lôi ra ánh sáng nhiều hiện tượng cơ hội chính trị và cuộc đấu tranh chống cơ hội chính trị chắc chắn sẽ đạt hiệu quả cao. Đây là biện pháp hữu hiệu trong công tác xây dựng Đảng hiện nay. Thực tế trong thời gian qua, nhiều vụ việc tiêu cực, tham nhũng là do nhân dân phát hiện.
Năm là, trong gần 40 năm đổi mới, Đảng ta rất coi trọng phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền. Đặc biệt, từ sau khi Bộ Chính trị khóa XI ban hành Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về việc ban hành quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội; và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị ban hành quy định về việc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể chính trị - xã hội và nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền; ý kiến, thông tin, đơn thư tố giác của nhân dân đã góp phần phát hiện, đưa ra ánh sáng những hiện tượng cơ hội chính trị, tham nhũng, tiêu cực của cán bộ, đảng viên. Điều đó cho thấy, cần thiết phải dựa vào nhân dân, phát huy vai trò to lớn và sức mạnh của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội để đấu tranh ngăn chặn bệnh cơ hội chính trị.
2.3. Giải pháp phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong ngăn chặn, đẩy lùi bệnh cơ hội chính trị
Cơ hội chính trị hiện nay biểu hiện rõ nhất là tình trạng một số phần tử cơ hội tìm mọi cách “chui vào Đảng”, biến các tổ chức chính trị - xã hội thành nấc thang quyền lực, kết bè phái, thăng tiến cá nhân, trong khi lối sống thực tế tại nơi làm việc và nơi cư trú lại hoàn toàn xa rời quần chúng.
Để phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị, cần tập trung làm tốt một số biện pháp sau:
Một là, tăng cường tuyên truyền, làm rõ mánh khóe cơ hội chính trị để nhân dân biết và tích cực tham gia đấu tranh, phòng ngừa, ngăn chặn.
Nhận thức là khâu đầu tiên của hành động. Để người dân tích cực tham gia phát hiện, đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị thì các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, đặc biệt là bộ máy truyền thông đại chúng tuyên truyền, chỉ ra những nguy hiểm, tác hại của cơ hội chính trị đối với tình hình an ninh chính trị, sự ổn định xã hội và với mỗi địa phương; phải tạo được sự đồng thuận, thống nhất cao trong nhân dân, giữa nhân dân với tổ chức đảng, chính quyền. Khi người dân hiểu những tác hại của cơ hội chính trị sẽ sẵn sàng, tích cực tham gia ngăn chặn, đấu tranh.
Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Chúng ta phải ghi tạc vào đầu cái chân lý này: dân rất tốt. Lúc họ đã hiểu thì việc gì khó khăn mấy họ cũng làm được, hy sinh mấy họ cũng không sợ. Nhưng trước hết cần phải chịu khó tìm đủ cách giải thích cho họ hiểu rằng: Những việc đó là vì ích lợi của họ mà phải làm” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.286), và “Dân chúng đồng lòng, việc gì cũng làm được. Dân chúng không ủng hộ, việc gì làm cũng không nên” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.333).
Hai là, xây dựng môi trường, tạo dựng cơ chế dân chủ để Mặt trận, tổ chức chính trị - xã hội phát hiện, tố giác và đấu tranh ngăn chặn và loại bỏ những mầm mống, biểu hiện cơ hội chính trị.
Để nhân dân tích cực tham gia đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị, cần có hai điều kiện: Thứ nhất, phải có môi trường dân chủ để cán bộ, đảng viên, người dân dám nói, dám thể hiện nguyện vọng của mình; có cơ chế khuyến khích, thiết lập kênh tiếp nhận thông tin để người dân thẳng thắn bày tỏ nguyện vọng chính đáng đối với tổ chức đảng, chính quyền. Thứ hai, tổ chức đảng, chính quyền tôn trọng, lắng nghe tiếng nói, tâm tư nguyện vọng của nhân dân, tin dân và tôn trọng dân. Những ý kiến đúng đắn, hợp lý, những nguyện vọng chính đáng phải được giải quyết kịp thời, không lẩn tránh, đùn đẩy, kiên quyết xử lý dứt điểm, không bao che, dung túng. Dựa vào dân, vào Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội để thanh lọc bộ máy của Đảng, đấu tranh với tiêu cực, tham nhũng và cơ hội chính trị là biện pháp rất hiệu quả.
Ba là, xây dựng, hoàn thiện cơ sở pháp lý để Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội tích cực đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị.
Bảo đảm công khai, minh bạch hoạt động của chính quyền và cán bộ, đảng viên, công chức lãnh đạo, quản lý. Rà soát lại các quy định, quy chế trong công tác tổ chức cán bộ, nhất là các quy định, quy chế liên quan đến tuyển chọn, đánh giá, bầu cử, bổ nhiệm cán bộ… Trong tất cả các khâu của công tác cán bộ, cần có sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, vì đó là tiếng nói của nhân dân.
Xây dựng cơ chế “bộ lọc” nghiêm ngặt từ khâu kết nạp Đảng để ngăn chặn triệt để những phần tử mang tư tưởng thực dụng chính trị, tìm cách thâm nhập vào hàng ngũ của Đảng nhằm trục lợi chính sách và mưu cầu vụ lợi. Cần chuẩn hóa quy trình, ban hành cơ chế bắt buộc các tổ chức chính trị - xã hội làm đầu mối phát hiện, rèn luyện và giới thiệu quần chúng ưu tú vào Đảng; cá nhân phải kinh qua các hoạt động thực tiễn, được thử thách, rèn luyện bản lĩnh chính trị và đo lường sự cống hiến thực chất trong các tổ chức chính trị - xã hội trước khi được xem xét kết nạp. Qua đó, nâng cao trách nhiệm giải trình và tính pháp lý của các tổ chức chính trị - xã hội trong khâu tạo nguồn và giới thiệu đảng viên mới; nếu đảng viên mới kết nạp vi phạm tư tưởng chính trị, tổ chức chính trị - xã hội giới thiệu cũng phải chịu trách nhiệm liên đới.
Thực hiện nghiêm Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân kiểm tra, dân giám sát”. Hoàn thiện quy chế trách nhiệm gắn với chức danh, chức trách, nhiệm vụ của cán bộ lãnh đạo, quản lý. Hoàn thiện và thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả quy chế giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội theo tinh thần Quyết định số 218-QĐ/TW, Quyết định số 217-QĐ/TW của Bộ Chính trị.
Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát và định kỳ lấy phiếu tín nhiệm của nhân dân về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của cấp ủy, tổ chức đảng đối với cán bộ, đảng viên; kiểm tra, giám sát của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đối với cán bộ chính quyền, đối với đảng viên, công chức về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tính tiên phong gương mẫu trong việc chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhất là kiểm tra, giám sát việc thực hành dân chủ, Luật thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Trong công tác kiểm tra, giám sát, cần chú trọng và phát huy thực chất vai trò giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân nơi cư trú đối với cán bộ, đảng viên (theo Quy định 213-QĐ/TW ngày 02/01/2020 của Ban Chấp hành Trung ương về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú). Đây là không gian thực tế nhất để nhận diện rõ tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ mà ở nơi làm việc khó phát hiện. Ban công tác mặt trận, các tổ chức đoàn thể ở khu dân cư cần được trao quyền và chủ động định kỳ hoặc đột xuất thông tin, phản ánh, nhận xét khách quan về biến động tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên sinh hoạt nơi cư trú về cấp ủy quản lý cán bộ để kịp thời ngăn chặn mầm mống cơ hội chính trị. Ủy ban Kiểm tra các cấp cần phối hợp với đảng ủy cơ sở xây dựng kênh tiếp nhận phản ánh trực tuyến, bảo mật thông tin tuyệt đối cho đại diện tổ chức chính trị - xã hội nơi cư trú. Đồng thời, kết quả nhận xét của tổ chức chính trị - xã hội nơi cư trú phải được gửi trực tiếp, độc lập về ban tổ chức cấp ủy quản lý cán bộ, không thông qua khâu trung gian tại địa phương để tránh can thiệp, áp đặt.
Năm là, nâng cao trình độ, năng lực, tính trách nhiệm của cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.
Để đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị có chất lượng và hiệu quả, chủ thể giám sát phải có đủ trình độ, năng lực phân tích, đánh giá, phát hiện vấn đề; phải có bản lĩnh, có tinh thần trách nhiệm cao trước Đảng, trước nhân dân. Xây dựng cơ chế, quy chế trách nhiệm đối với cán bộ đứng đầu các cơ quan đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội khi để xảy ra hiện tượng cơ hội trong phạm vi phụ trách, quản lý; đồng thời, xây dựng quy định, quy chế khuyến khích, thu hút và bảo vệ những người đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị.
Cần có giải pháp mạnh mẽ để ngăn chặn những cá nhân biến các tổ chức chính trị - xã hội thành “bàn đạp”, “nấc thang” tiến thân. Do đó, cần rà soát và siết chặt tiêu chuẩn bổ nhiệm cán bộ; tuyệt đối không bố trí những phần tử có biểu hiện chạy chức, chạy quyền, “mị dân”, yếu kém về lý luận và đạo đức vào vị trí lãnh đạo Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội.
3. Kết luận
Đấu tranh phòng, chống cơ hội chính trị có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự tồn vong của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa. Thực tiễn lịch sử và yêu cầu của giai đoạn cách mạng mới cho thấy, cơ hội chính trị chỉ có thể bị ngăn chặn và đẩy lùi khi phát huy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, mà hạt nhân là sức mạnh từ “thế trận lòng dân”.
Dựa vào Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội không chỉ là giải pháp mang tính kỹ thuật, mà là sự phát huy cội nguồn sức mạnh của Đảng: lấy dân làm gốc. Thông qua “hàng chục triệu tai mắt” của nhân dân, các biểu hiện suy thoái, biến chất và những thủ đoạn để vụ lợi cá nhân sẽ bị phơi bày ra ánh sáng. Tuy nhiên, để vai trò này được phát huy thực chất, cần sự dũng cảm, quyết tâm cao của Đảng trong xây dựng và chỉnh đốn Đảng, sự hoàn thiện về hành lang pháp lý và trên hết là tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể chính trị - xã hội các cấp.
Đổi mới và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác mặt trận, tạo điều kiện để nhân dân tham gia thực chất vào quy trình giám sát cán bộ là “chìa khóa” để phòng ngừa cơ hội chính trị. Khi mỗi người dân đều ý thức được quyền lợi và trách nhiệm trong việc bảo vệ Đảng, khi mỗi đoàn thể thực sự là tiếng nói của quần chúng, chúng ta sẽ xây dựng được một hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, đủ sức dẫn dắt dân tộc vững bước trong kỷ nguyên mới.
_________________
Ngày nhận bài: 21/5/2026; Ngày bình duyệt: 4/7/2026; Ngày quyết định đăng: 6/11/2026.
Email tác giả: kimvietxdd@gmail.com
Tài liệu tham khảo:
ĐCSVN (2005). Văn kiện Đảng toàn tập (Tập 43). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
ĐCSVN (2006). Văn kiện Đảng toàn tập (Tập 49). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
ĐCSVN (2015). Văn kiện Đảng toàn tập (Tập 58). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
ĐCSVN (2011). Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương, khóa XI. Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
ĐCSVN (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập II). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia.
Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 6). Nxb Chính trị quốc gia.
V.I. Lênin (2005a). Toàn tập (Tập 7). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.
V.I. Lênin (2005b). Toàn tập (Tập 30). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.