Truyền thông chính sách đối với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số

ThS NGUYỄN VĂN HUY
Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh
TS NGUYỄN THỊ LAN
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, hoạt động thông tin, truyền thông đang có những thay đổi sâu sắc, tác động trực tiếp đến đời sống chính trị - xã hội. Không gian mạng không còn đơn thuần là môi trường truyền thông mà đã trở thành “mặt trận tư tưởng” quan trọng, nơi diễn ra sự cạnh tranh, đấu tranh gay gắt, phức tạp giữa các luồng thông tin và quan điểm khác nhau. Lợi dụng đặc tính mở, xuyên biên giới và tốc độ lan truyền nhanh của các nền tảng số, các thế lực thù địch, phản động liên tục gia tăng các hoạt động phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nhằm gây hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào chế độ.

Trước tình hình đó, Đảng ta luôn kiên định quyết tâm chính trị trong giữ vững mặt trận tư tưởng, đặc biệt là trên không gian mạng. Điều này được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị về “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới” cùng nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn liên quan.

Để hiện thực hóa chủ trương chiến lược trong kỷ nguyên số, bên cạnh công tác đấu tranh phản bác trực diện, việc chủ động định hướng dư luận, nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của nhân dân và tạo dòng thông tin tích cực trên không gian mạng thì truyền thông chính sách giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Không chỉ dừng lại ở chức năng thông tin hay tuyên truyền thuần túy, truyền thông chính sách là công cụ sắc bén, phương thức chủ động và linh hoạt giúp đưa các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đi sâu vào đời sống, nâng cao sức “đề kháng” của xã hội trước các thông tin xấu độc, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay.

2. Nội dung

2.1. Cơ sở lý luận về truyền thông chính sách bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số

a) Khái niệm và đặc điểm của truyền thông chính sách trong môi trường số

Trong hệ thống quản trị quốc gia hiện đại, truyền thông chính sách không thuần túy là hoạt động phổ biến thông tin kỹ thuật, mà là một quy trình mang tính chiến lược, thúc đẩy sự tương tác, trao đổi và phản hồi thông tin hai chiều giữa chủ thể quản lý nhà nước và các tầng lớp nhân dân. Tiến trình này hướng đến mục tiêu kép: thiết lập sự đồng thuận xã hội và tối ưu hóa hiệu quả thực thi chính sách trong thực tiễn (Liu, B. F., & Horsley, J. S, 2007). Dưới góc độ lý luận truyền thông hiện đại, “truyền thông chính sách là quá trình tương tác, trao đổi và chia sẻ thông tin giữa cơ quan nhà nước với người dân và các chủ thể liên quan trong toàn bộ chu trình chính sách, từ xây dựng, thực thi đến đánh giá chính sách, nhằm tạo sự đồng thuận xã hội, nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia của các chủ thể vào quá trình hoạch định và thực hiện chính sách” (Lương Ngọc Vĩnh, 2023). Qua đó cho thấy, truyền thông chính sách là cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời là phương thức để Nhà nước định hướng dư luận, củng cố niềm tin chính trị và xây dựng tính chính danh của chính sách.

Đặc biệt, chuyển đổi số đã tái cấu trúc căn bản phương thức vận hành của truyền thông chính sách. Mô hình truyền thông tuyến tính, một chiều (từ trên xuống) đang được thay thế bằng mô hình truyền thông đa nền tảng, đa chiều, có tính tương tác cao và cá nhân hóa sâu sắc nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn (Big Data). Trong hệ sinh thái số, truyền thông chính sách không chỉ đóng vai trò truyền tải thông điệp mà còn là công cụ sắc bén để Đảng, Nhà nước chủ động định hướng nhận thức, điều chỉnh hành vi xã hội và dẫn dắt dòng chảy thông tin chính thống trên không gian mạng.

b) Lý luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trước thách thức không gian mạng

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ chính trị mang tính cốt lõi, sống còn, quyết định vận mệnh của chế độ và sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Nội dung này không chỉ bao hàm việc giữ gìn, khẳng định và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mà còn gắn liền với việc bảo vệ vững chắc Cương lĩnh, đường lối đổi mới của Đảng, Hiến pháp, pháp luật của Nhà nước và lợi ích quốc gia, dân tộc. Văn kiện Đại hội XIII đã có bước phát triển quan trọng về lý luận khi đặt yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng trong mối quan hệ biện chứng với việc kiên định đường lối đổi mới đất nước và mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội (ĐCSVN, 2021, tr.41). Đồng thời, Đảng cũng nhấn mạnh tính chất cam go, phức tạp của nhiệm vụ này trong tình hình mới, từ đó đặt ra yêu cầu phải: “Kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” (ĐCSVN, 2021, tr.183) nhằm củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.

Trong kỷ nguyên số, không gian mạng đã trở thành mặt trận chính của đấu tranh tư tưởng. Các thế lực thù địch, phản động đang triệt để lợi dụng các thuật toán phân phối, mạng xã hội xuyên biên giới và công nghệ giả mạo sâu (Deepfake) để tiến hành chiến tranh thông tin. Phương thức chống phá của chúng đã chuyển dịch từ “bất đồng chính kiến” truyền thống sang các chiến dịch tinh vi hơn, như: xuyên tạc bản chất các chính sách kinh tế - xã hội; tạo dựng “nhiễu loạn thông tin” (disinformation); thao túng tâm lý đám đông nhằm kích động bất mãn, xói mòn niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng trên không gian mạng không chỉ là phòng ngừa, bị động “chống” và “bác”, mà đòi hỏi một chiến lược chủ động, tiến công, lấy việc xác lập vùng thông tin an toàn, chính thống làm giải pháp căn cơ.

c) Vai trò của truyền thông chính sách đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số

Giữa truyền thông chính sách và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng có mối quan hệ biện chứng, đặc biệt được cộng hưởng bởi yếu tố chuyển đổi số. Sự vững chắc của nền tảng tư tưởng chính là kim chỉ nam, định hình nội dung và bản chất chính trị của truyền thông chính sách; ngược lại, truyền thông chính sách khoa học, hiện đại, dựa trên nền tảng công nghệ số chính là phương thức hữu hiệu nhất để hiện thực hóa và bảo vệ nền tảng tư tưởng trong đời sống xã hội.

Từ mối quan hệ trên cho thấy, truyền thông chính sách có vai trò quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đặc biệt trong hệ sinh thái số, truyền thông chính sách không thuần túy là công cụ phổ biến thông tin mà là phương thức chiến lược để định hướng nhận thức xã hội và chiếm lĩnh trận địa tư tưởng trên không gian mạng, thể hiện qua ba vai trò cốt lõi:

Thứ nhất, chủ động chiếm lĩnh không gian thông tin, phòng ngừa từ sớm, từ xa

Môi trường mạng vận hành theo cơ chế lan tỏa phi tuyến tính; do đó, khoảng trống thông tin chính thống luôn là “mảnh đất” cho tin giả và các luận điệu xuyên tạc phát tán. Việc truyền thông chính sách chủ động, kịp thời giúp tối ưu hóa dòng thông tin chủ lưu, triệt tiêu nguy cơ khủng hoảng truyền thông từ gốc rễ. Điều này giúp chuyển dịch công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ thế “bị động phản bác sự vụ” sang “chủ động dẫn dắt dư luận”, ngăn chặn hiệu quả âm mưu phá rối chính sách của các thế lực thù địch ngay từ khi mới phát sinh.

Thứ hai, kiến tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin chiến lược của nhân dân

Trong xã hội thông tin, niềm tin của nhân dân vào chế độ bị chi phối mạnh mẽ bởi tính minh bạch và hiệu quả tương tác của cơ quan công quyền. Thực hiện phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, truyền thông chính sách trong thời kỳ số hóa đóng vai trò là kênh đối thoại đa chiều, giải trình kịp thời các vướng mắc phát sinh từ thực tiễn thực thi chính sách ở cơ sở. Sự công khai, minh bạch này chính là giải pháp căn cơ để đập tan âm mưu của các thế lực phản động lợi dụng bức xúc dân sinh để kích động, gây chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Thứ ba, tối ưu hóa công nghệ số để “phủ xanh” thông tin, tạo “sức đề kháng cho tư tưởng”

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng là cuộc chiến giành niềm tin của công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Bằng việc ứng dụng công nghệ hiện đại (AI, Big Data) để đa dạng hóa hình thức thể hiện (infographic, video ngắn, podcast...), truyền thông chính sách giúp chuyển hóa lý luận hàn lâm thành ngôn ngữ đại chúng, trực quan. Dòng thông tin chính thống, tích cực được lan tỏa với dung lượng lớn sẽ tạo cơ chế tự miễn dịch tự nhiên, giúp người dân hình thành “màng lọc” và “sức đề kháng tư tưởng” để tự sàng lọc, tẩy chay thông tin xấu độc.

Trước sự phát triển không ngừng của công nghệ số và thủ đoạn tinh vi của các thế lực thù địch, yêu cầu đổi mới đồng bộ cả về nội dung, phương thức và công nghệ truyền thông chính sách hiện nay đang đặt ra ngày càng cấp thiết.

2.2. Thực trạng phát huy vai trò của truyền thông chính sách trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thời gian qua

a) Kết quả đạt được

Thực hiện quan điểm của Đảng về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số, hoạt động truyền thông chính sách đã có nhiều chuyển biến tích cực cả về tư duy, nội dung và phương thức triển khai. Đặc biệt, Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 21/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định truyền thông chính sách là nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan hành chính nhà nước nhằm tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước. Đây được xem là cơ sở, pháp lý quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi tư duy từ “truyền thông sau chính sách” sang “truyền thông đồng hành cùng chính sách”.

Một là, truyền thông chính sách từng bước phát huy vai trò chủ động chiếm lĩnh không gian thông tin, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ sớm, từ xa

Một trong những chuyển biến nổi bật hiện nay là việc đẩy mạnh truyền thông chính sách ngay từ quá trình xây dựng chính sách. Quyết định số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022 - 2027” đã yêu cầu các bộ, ngành chủ động cung cấp thông tin chính thống ngay từ khâu dự thảo chính sách, lấy ý kiến nhân dân và giải trình các vấn đề xã hội quan tâm.

Việc công khai, minh bạch thông tin chính sách từ sớm đã góp phần hạn chế “khoảng trống thông tin” môi trường mà các thế lực thù địch thường lợi dụng để xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước. Thực tiễn đối với các dự thảo chính sách lớn như Luật Đất đai (sửa đổi, bổ sung), cải cách tiền lương, chuyển đổi số hay căn cước công dân cho thấy, việc chủ động truyền thông và giải trình chính sách đã góp phần định hướng dư luận, giảm nguy cơ phát sinh khủng hoảng truyền thông trên không gian mạng. Điều đó phản ánh sự chuyển biến từ tư duy “xử lý hậu quả thông tin” sang “phòng ngừa rủi ro truyền thông từ sớm, từ xa”, qua đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay trên mặt trận thông tin.

Hai là, truyền thông chính sách góp phần kiến tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước

Cùng với đổi mới tư duy truyền thông, các cơ quan công quyền ngày càng chú trọng xây dựng các kênh tương tác số nhằm tăng cường đối thoại và phản hồi chính sách với người dân. Nhiều mô hình truyền thông trực tuyến như fanpage “Thông tin Chính phủ”, các chương trình “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời”, tọa đàm trực tuyến, livestream giải đáp chính sách trên Facebook, Zalo, YouTube… đã góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng tương tác của cơ quan nhà nước với xã hội.

Thực tiễn phòng, chống đại dịch Covid-19 là minh chứng rõ nét cho vai trò của truyền thông chính sách trong củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong bối cảnh xuất hiện nhiều thông tin sai lệch, xuyên tạc về vắcxin, giãn cách xã hội hay năng lực điều hành của Chính phủ trên không gian mạng, việc cập nhật thường xuyên thông tin từ Chính phủ, Bộ Y tế và hệ thống báo chí đã góp phần ổn định tâm lý xã hội, tạo sự đồng thuận trong triển khai các biện pháp phòng, chống dịch. Qua đó cho thấy, hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ phụ thuộc vào đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái mà còn gắn chặt với khả năng củng cố “thế trận lòng dân” thông qua truyền thông chính sách minh bạch, kịp thời và có tính đối thoại cao.

Ba là, truyền thông chính sách từng bước phát huy vai trò “phủ xanh” thông tin tích cực và nâng cao sức đề kháng tư tưởng trên không gian mạng

Trong bối cảnh cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt trên nền tảng số, hệ thống báo chí đã đẩy mạnh chuyển đổi số và đổi mới hình thức truyền tải nội dung nhằm lan tỏa mạnh mẽ thông tin chính thống. Chuyển đổi số báo chí hiện nay không chỉ là đổi mới công nghệ mà còn là quá trình xây dựng năng lực dẫn dắt dư luận xã hội trên không gian mạng thông qua các định dạng truyền thông hiện đại như infographic, podcast, video ngắn, megastory và nền tảng mạng xã hội.

Các cơ quan báo chí đã tích cực phát triển các sản phẩm truyền thông số để lan tỏa nội dung lý luận chính trị, chủ trương của Đảng và chính sách của Nhà nước theo hướng gần gũi hơn với công chúng trẻ. Bên cạnh đó, Cuộc thi chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng do Ban Chỉ đạo 35 Trung ương và Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh chủ trì tổ chức đã trở thành diễn đàn chính luận có sức lan tỏa rộng lớn, thu hút sự tham gia rộng khắp của các địa phương, cơ quan báo chí, trường đại học và lực lượng vũ trang, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng.

Có thể thấy, thay vì chỉ tập trung phản bác thông tin xấu độc theo hướng bị động, với hoạt động truyền thông chính sách, công tác đấu tranh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đang chuyển sang chủ động “phủ xanh” thông tin tích cực, lấy thông tin chính thống để dẫn dắt nhận thức xã hội và nâng cao “sức đề kháng tư tưởng” của công chúng trên môi trường số.

b) Một số hạn chế, bất cập

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động truyền thông chính sách hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng tốt yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng phức tạp.

Thứ nhất, khả năng phản ứng và định hướng thông tin trên không gian mạng nhiều thời điểm còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng từ sớm, từ xa

Mặc dù tư duy truyền thông chính sách đã có nhiều đổi mới, song trên thực tế, không ít cơ quan, đơn vị vẫn mang nặng tư duy truyền thông thực thi chính sách “phản ứng sau sự việc”. Khi xuất hiện các thông tin sai lệch, xuyên tạc, việc phát ngôn và cung cấp thông tin chính thống nhiều khi còn chậm hơn tốc độ lan truyền thông tin trên nền tảng số. Điều này vô hình trung tạo ra “khoảng trống thông tin”, khiến tin giả nhanh chóng chi phối dư luận xã hội trước khi cơ quan chức năng đưa ra phản hồi chính thức.

Thứ hai, hoạt động truyền thông chính sách ở một số nơi còn nặng tính một chiều, chưa phát huy đầy đủ vai trò kiến tạo đồng thuận xã hội

Ở một số bộ, ngành và địa phương, truyền thông chính sách vẫn chủ yếu mang tính hành chính, tập trung truyền đạt thông tin mà chưa chú trọng đầy đủ đến nhu cầu tiếp nhận và phản hồi của công chúng. Nội dung truyền thông còn khô cứng, thiếu tính trực quan và chưa phù hợp với đặc điểm tiếp nhận thông tin nhanh, ngắn và đa nền tảng của người dùng mạng xã hội hiện nay. Điều này làm giảm khả năng thuyết phục của thông tin chính thống và tạo kẽ hở để các thế lực thù địch lợi dụng khai thác các vấn đề xã hội nhằm chống phá Đảng và Nhà nước.

Thứ ba, năng lực ứng dụng công nghệ số và “phủ xanh” thông tin tích cực còn chưa theo kịp tốc độ phát triển của môi trường truyền thông số

Trong khi các thế lực phản động ngày càng tận dụng mạnh mẽ AI, Deepfake, Big Data và thuật toán cá nhân hóa để phát tán thông tin sai lệch thì năng lực công nghệ của nhiều cơ quan báo chí, truyền thông còn hạn chế. Số lượng tin giả, tin sai sự thật và nội dung xuyên tạc trên nền tảng số tiếp tục gia tăng với phương thức ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho công tác quản trị thông tin và định hướng dư luận xã hội.

Trong khi đó, nhiều cơ quan báo chí và cơ quan nhà nước vẫn chưa thật sự làm chủ các công cụ phân tích dữ liệu truyền thông, phân tích “các thảo luận trên mạng xã hội” hay dự báo xu hướng dư luận xã hội trên không gian mạng. Đội ngũ làm công tác truyền thông chính sách ở một số nơi còn thiếu kỹ năng truyền thông số, kỹ năng xử lý khủng hoảng truyền thông và khả năng sáng tạo nội dung số hiện đại. Vì vậy, mặc dù lượng thông tin chính thống ngày càng nhiều nhưng khả năng lan tỏa và cạnh tranh với thông tin xấu độc trên không gian mạng vẫn còn hạn chế.

Những hạn chế trên cho thấy, trước yêu cầu bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số, truyền thông chính sách cần tiếp tục được đổi mới mạnh mẽ theo hướng chủ động, hiện đại, đa nền tảng và lấy công chúng làm trung tâm nhằm nâng cao hiệu quả định hướng xã hội và củng cố vững chắc “trận địa tư tưởng” trên không gian mạng.

2.3. Giải pháp tiếp tục phát huy vai trò của truyền thông chính sách đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước về truyền thông chính sách gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Đây là giải pháp có tính nền tảng và định hướng chiến lược. Trong điều kiện không gian mạng đang trở thành “mặt trận tư tưởng” đặc biệt quan trọng, truyền thông chính sách cần được đặt trong tổng thể chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ an ninh tư tưởng và an ninh quốc gia trên không gian mạng. Các cấp ủy đảng, chính quyền cần nhận thức đầy đủ rằng, truyền thông chính sách không chỉ là hoạt động thông tin tuyên truyền mà là công cụ quản trị xã hội, định hướng dư luận và củng cố niềm tin chính trị.

Trên cơ sở đó, cần tiếp tục cụ thể hóa và triển khai hiệu quả Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 21/3/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường công tác truyền thông chính sách và Quyết định số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022 - 2027”, theo hướng xây dựng cơ chế phối hợp thống nhất giữa cơ quan tuyên giáo, cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan báo chí và lực lượng đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái trên không gian mạng. Đồng thời, cần hoàn thiện hệ thống pháp luật, quy chế phát ngôn, quy trình xử lý khủng hoảng truyền thông và cơ chế cung cấp thông tin chính thống trong môi trường số nhằm bảo đảm tính chủ động, kịp thời và đồng bộ trong định hướng dư luận xã hội.

Hai là, đổi mới toàn diện tổ chức thực hiện truyền thông chính sách theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và lấy công chúng làm trung tâm

Trong bối cảnh truyền thông số hiện nay, hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phụ thuộc lớn vào khả năng chủ động chiếm lĩnh không gian thông tin và dẫn dắt dư luận xã hội. Các bộ, ngành, địa phương cần xây dựng chiến lược truyền thông chính sách dài hạn gắn với chiến lược chuyển đổi số và chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng.

Cần tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành giữa cơ quan nhà nước, cơ quan báo chí, nền tảng số, đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và lực lượng đấu tranh trên không gian mạng nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong định hướng xã hội. Việc tổ chức truyền thông cần triển khai ngay từ khâu xây dựng chính sách, lấy ý kiến nhân dân, giải trình và phản hồi dư luận nhằm thu hẹp “khoảng trống thông tin” và hạn chế nguy cơ bị các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc. Đồng thời, cần đa dạng hóa phương thức truyền thông thông qua báo chí số, mạng xã hội, video ngắn, podcast, infographic, trí tuệ nhân tạo và các công cụ truyền thông đa phương tiện để tăng khả năng tiếp cận và lan tỏa thông tin chính thống đến nhiều nhóm công chúng khác nhau.

Ba là, tăng cường đầu tư nguồn lực và đẩy mạnh chuyển đổi số trong truyền thông chính sách

Việc nâng cao năng lực công nghệ cho hệ thống truyền thông chính thống trở thành yêu cầu cấp thiết. Nhà nước cần có cơ chế đầu tư đồng bộ về hạ tầng công nghệ số, trung tâm dữ liệu, nền tảng phân tích dư luận xã hội và hệ thống giám sát thông tin trên không gian mạng phục vụ hoạt động truyền thông chính sách.

Đồng thời, cần ưu tiên phát triển nguồn nhân lực truyền thông số chất lượng cao, gồm đội ngũ cán bộ phát ngôn, nhà báo, chuyên gia truyền thông chính sách, chuyên gia phân tích dữ liệu và quản trị nền tảng số. Các cơ sở đào tạo báo chí, truyền thông và lý luận chính trị cần đổi mới chương trình đào tạo theo hướng tích hợp kỹ năng truyền thông số, xử lý khủng hoảng truyền thông, quản trị dữ liệu và đấu tranh trên không gian mạng. Bên cạnh đó, cần có cơ chế huy động nguồn lực xã hội, phát huy vai trò của doanh nghiệp công nghệ, các nền tảng số và đội ngũ “người ảnh hưởng tích cực” trong lan tỏa thông tin chính thống và giá trị của chế độ xã hội chủ nghĩa.

Bốn là, xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá và tổng kết thực tiễn truyền thông chính sách gắn với bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Cần xây dựng hệ thống kiểm tra, giám sát và đánh giá thường xuyên đối với quá trình tổ chức thực hiện ở các bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí. Việc đánh giá không chỉ dừng ở số lượng tin, bài hay mức độ phủ sóng thông tin mà cần tập trung vào các tiêu chí như khả năng định hướng dư luận xã hội, mức độ tạo đồng thuận xã hội, hiệu quả phản ứng trước khủng hoảng truyền thông và năng lực “phủ xanh” thông tin tích cực trên không gian mạng.

Cùng với đó, cần tăng cường tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận về truyền thông chính sách trong bối cảnh chuyển đổi số nhằm bổ sung, phát triển nhận thức lý luận về vai trò của truyền thông chính sách trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Việc định kỳ tổ chức các diễn đàn khoa học, hội thảo chuyên đề, cuộc thi chính luận và giải báo chí về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ góp phần lan tỏa thông tin chính thống mà còn tạo môi trường trao đổi học thuật, nâng cao chất lượng lý luận và thực tiễn đấu tranh tư tưởng trên không gian mạng.

Như vậy, nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan báo chí hay cơ quan quản lý thông tin truyền thông mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Khi xây dựng được một hệ sinh thái truyền thông chính sách hiện đại, chủ động, đồng bộ và có năng lực dẫn dắt dư luận xã hội trên không gian số, truyền thông chính sách sẽ phát huy hiệu quả vai trò quan trọng, chính yếu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

3. Kết luận

Trong bối cảnh chuyển đổi số và không gian mạng đang trở thành môi trường cạnh tranh chiến lược về thông tin, tư tưởng và giá trị xã hội, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không còn chỉ là hoạt động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch theo nghĩa truyền thống, mà ngày càng gắn chặt với năng lực chủ động định hướng dư luận xã hội, kiến tạo đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin chính trị trong nhân dân. Từ góc độ đó, truyền thông chính sách đang vượt ra ngoài phạm vi của một công cụ thông tin, tuyên truyền đơn thuần để trở thành một phương thức quản trị xã hội hiện đại, đồng thời là một “thiết chế quyền lực mềm” quan trọng trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian số.

Nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách trong bối cảnh chuyển đổi số cần được nhìn nhận như một yêu cầu chiến lược trong công tác xây dựng Đảng, bảo vệ an ninh tư tưởng và giữ vững ổn định chính trị - xã hội. Điều này đòi hỏi phải xây dựng một hệ sinh thái truyền thông chính sách hiện đại, chuyên nghiệp và có năng lực dẫn dắt dư luận xã hội trên không gian mạng, dựa trên sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, quản lý hiệu quả của Nhà nước, sự phối hợp đồng bộ của hệ thống chính trị và việc ứng dụng mạnh mẽ thành tựu khoa học, công nghệ số. Qua đó phát huy tốt vai trò của truyền thông chính sách trong chủ động chiếm lĩnh “trận địa thông tin”, củng cố vững chắc “thế trận lòng dân” trên không gian số, góp phần quan trọng bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.

_________________

Ngày nhận bài: 01/6/2026; Ngày bình duyệt:21/8/2026; Ngày quyết định đăng:7/9/2026.

Email tác giả: lanltp86@gmail.com

ĐCSVN (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Liu, B. F., & Horsley, J. S. (2007). The Government Communication Decision Wheel: Toward a Public Relations Model for the Public Sector. Journal of Public Relations Research, 19(4), 377-393. https://doi.org/10.1080/10627260701402473

Lương Ngọc Vĩnh (2023). Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về truyền thông chính sách ở Việt Nam, Tạp chí Lãnh đạo và Chính sách, số 2 (tháng 8/2023).