Tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị và vận dụng trong bối cảnh hiện nay

ThS VŨ THỊ QUỲNH LIÊN
Học viện An ninh nhân dân

1. Mở đầu

Vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị là nội dung quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, góp phần phát huy sức mạnh nhân dân trong bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa và giữ vững ổn định chính trị. Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ và những thách thức an ninh mới, công tác vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị cần được đổi mới về nội dung, phương thức tổ chức nhằm phát huy vai trò chủ thể và trách nhiệm của nhân dân. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị, với những nội dung cơ bản về dựa vào dân, phát huy quyền làm chủ của nhân dân; tuyên truyền, giáo dục, nâng cao tinh thần cảnh giác; xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa công an với nhân dân; tổ chức, đoàn kết và phát huy sức mạnh nhân dân, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở tư tưởng cho việc giải quyết những yêu cầu đặt ra trong tình hình hiện nay.

Các công trình nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác dân vận, phát huy vai trò của nhân dân và bảo vệ an ninh Tổ quốc đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, góp phần làm sáng tỏ những quan điểm cơ bản của Người. Tuy nhiên, việc nghiên cứu có hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị, gắn với phân tích tình hình, những yêu cầu mới và xác định nội dung vận dụng phù hợp vẫn cần được tiếp tục làm rõ. Trên cơ sở kế thừa những kết quả nghiên cứu trước đó, bài viết tập trung phân tích những nội dung chủ yếu trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị; nhận diện tình hình và yêu cầu đặt ra đối với công tác vận động nhân dân hiện nay; từ đó làm rõ những nội dung vận dụng nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm và sức mạnh nhân dân trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị.

2. Nội dung

2.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị

Thứ nhất, vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị phải dựa vào dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhân dân giữ vị trí chủ thể trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, đồng thời là nguồn sức mạnh để thực hiện nhiệm vụ này. Người khẳng định: “Việc giữ gìn trật tự, an ninh càng phải dựa vào sáng kiến và lực lượng của nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011c, tr.77). Dựa vào dân vì thế không đơn thuần là huy động sự tham gia mà còn phải tôn trọng, khơi dậy trí tuệ, sáng kiến và khả năng đóng góp của nhân dân vào công tác bảo vệ an ninh chính trị.

Mối quan hệ giữa quyền làm chủ và trách nhiệm công dân được Hồ Chí Minh đặt trong sự thống nhất giữa chính quyền với nhân dân: “Chính quyền và nhân dân chúng ta phải đồng tâm hiệp lực, giữ gìn trật tự, an ninh”; “Mọi người công dân, bất kỳ già trẻ gái trai, bất kỳ làm việc gì, đều có nhiệm vụ giúp chính quyền giữ gìn trật tự an ninh, vì trật tự, an ninh trực tiếp quan hệ đến lợi ích bản thân của mọi người” (Hồ Chí Minh, 2011c, tr.77). Như vậy, sự tham gia của nhân dân bắt nguồn từ nhận thức về lợi ích chung gắn với lợi ích của mỗi công dân. Công tác vận động chỉ có thể phát huy hiệu quả bền vững khi quyền làm chủ được tôn trọng, lợi ích chính đáng được bảo đảm và trách nhiệm bảo vệ an ninh trở thành hành động tự giác.

Thứ hai, vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị phải coi trọng tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức và tinh thần cảnh giác cách mạng

Tuyên truyền, giáo dục có vị trí quan trọng trong tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân, bởi nhận thức chính trị là cơ sở hình thành tinh thần cảnh giác và trách nhiệm bảo vệ an ninh. Người yêu cầu: “giáo dục quần chúng nâng cao tinh thần làm chủ đất nước, tinh thần cảnh giác đối với kẻ thù của nhân dân, tích cực phòng và chống gián điệp biệt kích” (Hồ Chí Minh, 2011g, tr.72). Giáo dục ý thức làm chủ đất nước được đặt trong mối quan hệ trực tiếp với nhiệm vụ nâng cao cảnh giác, qua đó gắn trách nhiệm bảo vệ an ninh với ý thức chính trị của mỗi công dân.

Trong bài Phòng gian trừ gian (1951), Hồ Chí Minh tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phải “làm cho mọi người hiểu rõ phòng gian là nhiệm vụ chung của công dân, là một công việc ái quốc” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.53). Điểm cốt lõi trong quan niệm của Người là chuyển nhận thức về trách nhiệm công dân thành ý thức tự giác và hành động cụ thể. Bởi vậy, công tác tuyên truyền, giáo dục không dừng ở truyền đạt kiến thức mà phải giúp nhân dân hiểu rõ ý nghĩa của nhiệm vụ bảo vệ an ninh, nâng cao khả năng nhận diện nguy cơ và chủ động tham gia phòng ngừa những hành vi xâm phạm an ninh chính trị.

Thứ ba, vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị phải gắn với xây dựng mối quan hệ mật thiết giữa lực lượng công an với nhân dân

Hiệu quả vận động nhân dân phụ thuộc trực tiếp vào chất lượng mối quan hệ giữa lực lượng công an với nhân dân. Hồ Chí Minh khẳng định: “công an của ta là công an nhân dân, vì dân mà phục vụ và dựa vào nhân dân mà làm việc” (Hồ Chí Minh, 2011a, tr.498). Hai yêu cầu phục vụ nhân dân và dựa vào nhân dân có quan hệ thống nhất, trong đó trách nhiệm phục vụ là cơ sở xây dựng niềm tin, còn sự tin tưởng, ủng hộ của nhân dân tạo điều kiện để lực lượng công an hoàn thành nhiệm vụ.

Không chỉ xác định nguyên tắc, Hồ Chí Minh còn đặt ra yêu cầu cụ thể về thái độ và phương pháp công tác: “Phải làm thế nào cho được lòng dân, phải thực sự giúp đỡ dân trong công việc chứ không phải là lối ngoại giao qua loa” (Hồ Chí Minh, 2011b, tr.270). Đặc biệt, Người khẳng định: “Được nhân dân tin, yêu, phục thì việc gì cũng làm được” (Hồ Chí Minh, 2011e, tr.249). Theo Người, niềm tin của nhân dân không hình thành từ sự vận động mang tính hình thức mà được vun đắp bằng đạo đức, trách nhiệm và hành động thiết thực của cán bộ, chiến sĩ công an. Đây cũng là điều kiện để củng cố sự đồng thuận, phát huy tinh thần tự giác và tăng cường sự phối hợp của nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị.

Thứ tư, vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị phải gắn với tổ chức, đoàn kết và phát huy sức mạnh nhân dân thông qua phong trào bảo vệ an ninh

Nếu quyền làm chủ và nhận thức chính trị tạo nền tảng cho sự tham gia tự giác thì tổ chức, đoàn kết là điều kiện để chuyển sự tham gia đó thành sức mạnh tập thể. Hồ Chí Minh căn dặn: “Muốn làm tròn nhiệm vụ nặng nề mà vẻ vang ấy, Công an cần phải đoàn kết nhân dân, tổ chức và giáo dục nhân dân, dựa vào lực lượng rộng lớn của nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011d, tr.83). Trách nhiệm của lực lượng công an vì vậy đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, vận động với tập hợp, hướng dẫn và tổ chức nhân dân tham gia bảo vệ an ninh một cách chủ động, có sự phối hợp.

Về phương thức thực hiện, Người yêu cầu: “Công an phải luôn luôn giúp đỡ, tổ chức, giáo dục nhân dân, làm cho mọi người dân đều là người giúp việc của mình, làm thành mạng lưới công an nhân dân” (Hồ Chí Minh, 2011f, tr.154); đồng thời: “Phải ra sức phát động quần chúng tham gia phong trào bảo vệ trị an” (Hồ Chí Minh, 2011g, tr.72). Tổ chức phong trào không chỉ nhằm mở rộng phạm vi tham gia mà còn tạo sự liên kết giữa các cá nhân, cộng đồng và lực lượng Công an, bảo đảm sự phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh.

Hồ Chí Minh khẳng định: “Khi tổ chức được dân, đoàn kết được dân thì việc gì cũng làm được” (Hồ Chí Minh, 2011f, tr.154). Từ yêu cầu đoàn kết đến phương thức tổ chức phong trào, tư tưởng của Người làm nổi bật vai trò của việc tập hợp và phát huy sức mạnh nhân dân trong thực tiễn. Sự kết hợp giữa vận động, tổ chức và phối hợp tạo điều kiện huy động sức mạnh tổng hợp, góp phần phòng ngừa, phát hiện những nguy cơ xâm phạm an ninh chính trị ngay từ cơ sở.

2.2. Tình hình và yêu cầu đặt ra đối với công tác vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị hiện nay

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp, nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị của Việt Nam đứng trước những thách thức mới. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, xung đột địa chính trị, những vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống cùng sự phát triển mạnh mẽ của khoa học, công nghệ đang tác động sâu sắc đến môi trường an ninh quốc gia. Quá trình hội nhập quốc tế và chuyển đổi số vừa tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển đất nước, vừa làm xuất hiện những yếu tố mới ảnh hưởng đến ổn định chính trị, đòi hỏi công tác vận động nhân dân phải thích ứng với sự biến đổi của môi trường xã hội và phương thức tiếp nhận thông tin.

Ở trong nước, những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và hoàn thiện hệ thống pháp luật tạo điều kiện thuận lợi để phát huy trách nhiệm công dân trong bảo vệ an ninh chính trị. Tuy nhiên, quá trình phát triển cũng làm nảy sinh những vấn đề liên quan đến lợi ích, quan hệ xã hội và nhu cầu tiếp cận thông tin của các tầng lớp nhân dân. Đại hội XIV của Đảng nhận định: “Các thế lực thù địch, phản động tiếp tục thực hiện nhiều thủ đoạn, âm mưu chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ ta” (ĐCSVN, 2026, tr.80). Từ nhận định này đặt ra yêu cầu chủ động nhận diện, phòng ngừa các nguy cơ xâm phạm an ninh chính trị, đồng thời quan tâm giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở, hạn chế nguy cơ tích tụ mâu thuẫn ảnh hưởng đến ổn định chính trị.

Sự phát triển của không gian mạng đang làm thay đổi đáng kể môi trường và phương thức vận động nhân dân. Các nền tảng số mở rộng khả năng tiếp cận, trao đổi thông tin và phản ánh kiến nghị, nhưng cũng tạo điều kiện cho thông tin sai lệch, xuyên tạc hoặc chưa được kiểm chứng lan truyền nhanh chóng. Trong khi khả năng tiếp nhận, đánh giá thông tin giữa các nhóm dân cư không đồng đều, một số phương thức tuyên truyền truyền thống chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tương tác, giải đáp thông tin kịp thời. Điều đó đặt ra thách thức đối với việc nâng cao nhận thức chính trị, tinh thần cảnh giác và khả năng nhận diện những hành vi có dấu hiệu xâm phạm an ninh, đồng thời đòi hỏi phải phân biệt rõ hành vi vi phạm pháp luật với việc thực hiện các quyền công dân hợp pháp.

Tại địa bàn cơ sở, công tác vận động nhân dân có những thuận lợi từ sự tham gia của hệ thống chính trị, các tổ chức quần chúng và lực lượng công an. Song, sự khác biệt về điều kiện kinh tế, trình độ nhận thức, đặc điểm văn hóa và mức độ tiếp cận công nghệ đòi hỏi phương thức vận động phải phù hợp với từng địa bàn, đối tượng. Nếu thiếu đối thoại, lắng nghe và giải quyết những vấn đề nhân dân quan tâm, công tác vận động khó tạo được sự gắn bó bền vững. Vì vậy, chất lượng quan hệ giữa lực lượng công an với nhân dân, hiệu quả phối hợp của các tổ chức trong hệ thống chính trị và mức độ tham gia thực chất của người dân là những vấn đề cần được chú trọng.

Từ tình hình trên, yêu cầu đặt ra trước hết là đổi mới nhận thức về vai trò chủ thể của nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị. Công tác vận động phải gắn với phát huy quyền làm chủ, bảo đảm lợi ích hợp pháp, chính đáng và nâng cao chất lượng tham gia tự giác của nhân dân, thay vì chỉ chú trọng số lượng người hưởng ứng phong trào. Đồng thời, cần tăng cường nắm bắt tình hình, kịp thời nhận diện những vấn đề ảnh hưởng đến niềm tin, sự đồng thuận và ổn định chính trị ngay từ cơ sở.

Cùng với đó, nội dung và phương thức vận động phải thích ứng với đặc điểm của xã hội số, chú trọng nâng cao khả năng tiếp cận thông tin chính xác, kỹ năng kiểm chứng thông tin và ý thức trách nhiệm của người dân trên không gian mạng. Hoạt động tuyên truyền cần tăng cường đối thoại, giải đáp, kết hợp linh hoạt phương thức trực tiếp với các nền tảng số, bảo đảm phù hợp với từng nhóm dân cư. Việc giáo dục tinh thần cảnh giác phải dựa trên hiểu biết pháp luật và nhận thức chính trị đúng đắn, tránh biểu hiện hình thức hoặc nghi ngờ thiếu căn cứ.

Trước những biến đổi của môi trường xã hội và phương thức tương tác giữa chính quyền với người dân, việc củng cố mối quan hệ mật thiết giữa lực lượng công an với nhân dân trở thành yêu cầu quan trọng nhằm tăng cường niềm tin và hiệu quả công tác vận động. Điều này đòi hỏi nâng cao trách nhiệm phục vụ, đổi mới phong cách công tác, tăng cường lắng nghe, tiếp nhận và giải quyết kịp thời những kiến nghị chính đáng. Đồng thời, phải phát huy vai trò giám sát của nhân dân, bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ, qua đó củng cố niềm tin và sự tham gia tự giác của nhân dân.

Đối với hoạt động tổ chức, vận động ở cơ sở, cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa lực lượng công an với cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Trong điều kiện đổi mới mô hình chính quyền địa phương và đẩy mạnh chuyển đổi số, cơ chế phối hợp phải bảo đảm rõ trách nhiệm, thông suốt trong trao đổi, xử lý thông tin và phản hồi kiến nghị. Việc tổ chức phong trào cần phù hợp với đặc điểm địa bàn, khắc phục tính hình thức, coi trọng chất lượng tham gia và khả năng phát huy sức mạnh đoàn kết của nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị.

Những yêu cầu trên cho thấy sự cần thiết phải vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo đảm sự thống nhất giữa phát huy quyền làm chủ, nâng cao nhận thức chính trị, củng cố niềm tin và tổ chức sức mạnh nhân dân, đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị trong tình hình mới.

2.3. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị hiện nay

Thứ nhất, phát huy quyền làm chủ, vai trò chủ thể và trách nhiệm của nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về dựa vào dân đòi hỏi chuyển hóa nguyên tắc tôn trọng, phát huy quyền làm chủ thành những cơ chế tham gia thiết thực trong bảo vệ an ninh chính trị. Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Dân là gốc, Nhân dân là trung tâm, là chủ thể, là mục tiêu, là động lực và là nguồn lực của phát triển” (ĐCSVN, 2026, tr.38-39). Theo đó, công tác vận động phải lấy nhân dân làm trung tâm, khuyến khích sự tham gia tự giác trên cơ sở nhận thức đầy đủ về quyền và trách nhiệm công dân; khắc phục cách thức thiên về huy động lực lượng, coi trọng sáng kiến, phản ánh thông tin và sự tham gia giải quyết những vấn đề an ninh chính trị tại cơ sở.

Các cấp ủy, chính quyền và lực lượng công an cần tạo điều kiện để người dân góp ý, giám sát, phản ánh thông tin qua những kênh phù hợp. Thực hiện dân chủ ở cơ sở phải gắn với công khai, minh bạch trong phạm vi pháp luật, tăng cường đối thoại và tiếp thu ý kiến nhân dân. Sự tham gia của nhân dân phải được bảo đảm bằng điều kiện cụ thể, tránh hình thức.

Phương thức vận động cần phù hợp với đặc điểm địa bàn, nhóm dân cư và điều kiện kinh tế - xã hội. Tại khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo hoặc nhiều biến động dân cư, cần phát huy vai trò người có uy tín, tổ chức đại diện và cá nhân có khả năng tập hợp cộng đồng. Quá trình vận động phải tôn trọng bản sắc văn hóa, tín ngưỡng, bảo đảm quyền bình đẳng và lợi ích hợp pháp của công dân. Quyền làm chủ được thực hiện thực chất sẽ góp phần hình thành trách nhiệm tự giác bảo vệ an ninh chính trị, gắn với lợi ích của mỗi người dân và cộng đồng.

Thứ hai, đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức chính trị và tinh thần cảnh giác của nhân dân, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh chính trị trên không gian mạng

Trước sự thay đổi của môi trường thông tin, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về tuyên truyền, giáo dục đòi hỏi chuyển từ phổ biến kiến thức đơn thuần sang nâng cao năng lực nhận thức, đánh giá và xử lý thông tin. Nội dung tuyên truyền phải gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị, giúp người dân hiểu pháp luật về an ninh quốc gia, nhận diện hành vi có dấu hiệu xâm phạm an ninh và phản ánh thông tin đến cơ quan có thẩm quyền. Kỹ năng kiểm chứng nguồn tin, phân biệt thông tin có căn cứ với thông tin sai lệch cần được chú trọng, tránh chia sẻ nội dung chưa xác thực. Giáo dục tinh thần cảnh giác phải dựa trên hiểu biết pháp luật, không gây tâm lý nghi ngờ thiếu căn cứ hoặc ảnh hưởng đến quyền công dân hợp pháp.

Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm “an ninh mạng - dữ liệu”, đồng thời “ngăn ngừa, đẩy lùi từ sớm các nhân tố gây mất ổn định chính trị từ bên trong” (ĐCSVN, 2026, tr.113). Công tác vận động vì vậy phải kết hợp giáo dục nhận thức chính trị với nâng cao năng lực tham gia môi trường số an toàn, có trách nhiệm. Lực lượng công an phối hợp với các cơ quan tuyên truyền, giáo dục và tổ chức chính trị - xã hội xây dựng nội dung chính xác, dễ hiểu, phù hợp từng nhóm dân cư; chủ động cung cấp, giải thích những vấn đề dư luận quan tâm. Thông tin kịp thời, có căn cứ góp phần hạn chế tác động của thông tin sai lệch, định hướng hành động đúng đắn của nhân dân.

Đổi mới phương thức tuyên truyền phải tính đến đặc điểm tiếp nhận thông tin của từng nhóm đối tượng. Với thanh niên, học sinh, sinh viên và người thường xuyên sử dụng nền tảng trực tuyến, cần tăng cường truyền thông số, nội dung trực quan và tương tác. Tại nông thôn, vùng sâu, vùng xa hoặc nơi hạn chế về công nghệ, tuyên truyền trực tiếp qua sinh hoạt cộng đồng, đoàn thể và người có uy tín vẫn giữ vai trò quan trọng. Nội dung phải thiết thực, gắn với tình huống cụ thể, có hướng dẫn xử lý thay cho tuyên truyền nặng tính khẩu hiệu. Hiệu quả cần được đánh giá bằng chuyển biến nhận thức, kỹ năng và trách nhiệm của người dân, thay vì số lượng hoạt động.

Thứ ba, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa lực lượng công an với nhân dân, lấy niềm tin của nhân dân làm nền tảng nâng cao hiệu quả công tác vận động

Niềm tin của nhân dân là điều kiện quan trọng để phát huy sự tham gia tự giác trong bảo vệ an ninh chính trị. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về quan hệ công an - nhân dân phải thể hiện ở chất lượng thực thi nhiệm vụ, tinh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ của cán bộ, chiến sĩ. Hoạt động tiếp xúc, giải quyết công việc cần bảo đảm tôn trọng nhân dân, công khai, đúng pháp luật. Lực lượng Công an ở cơ sở phải gần dân, nắm bắt đời sống, tâm tư, nguyện vọng và kịp thời nhận diện những vấn đề ảnh hưởng đến đồng thuận, ổn định chính trị. Sự gắn bó phải được xây dựng bằng hiệu quả công tác và hành động thiết thực.

Cơ chế đối thoại, tiếp nhận và phản hồi thông tin giữa lực lượng công an với nhân dân cần tiếp tục hoàn thiện. Các kênh phản ánh phải thuận tiện, phù hợp từng địa bàn, bảo đảm phân loại, xử lý đúng thẩm quyền và phản hồi kịp thời. Những kiến nghị liên quan đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân cần được phối hợp giải quyết hoặc hướng dẫn theo quy định. Đối thoại thường xuyên giúp lực lượng Công an nắm chắc tình hình, đồng thời tạo điều kiện để nhân dân hiểu rõ chủ trương, chính sách và nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị. Niềm tin vừa là điều kiện, vừa phản ánh chất lượng công tác vận động. Khi nhân dân chủ động trao đổi, phối hợp với cơ quan chức năng, khả năng phòng ngừa, phát hiện nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh chính trị từ cơ sở được nâng cao.

Thứ tư, đổi mới cơ chế tổ chức, phối hợp và phát huy sức mạnh tổng hợp của nhân dân trong bảo vệ an ninh chính trị

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về tổ chức, đoàn kết nhân dân đòi hỏi xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng trong hệ thống chính trị, trong đó Công an giữ vai trò nòng cốt về chuyên môn, nghiệp vụ. Đại hội XIV của Đảng xác định nhiệm vụ xây dựng “nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân gắn với xây dựng thế trận lòng dân” (ĐCSVN, 2026, tr.114). Theo đó, công tác vận động phải gắn với củng cố cơ sở chính trị, tăng cường đồng thuận xã hội; tổ chức phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc phù hợp với nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị, coi trọng chất lượng tham gia và hiệu quả phối hợp.

Cấp ủy các cấp tăng cường lãnh đạo, xác định rõ trách nhiệm của từng tổ chức; chính quyền địa phương bảo đảm điều kiện thực hiện và giải quyết vấn đề thuộc thẩm quyền. Lực lượng công an chủ động tham mưu, hướng dẫn nghiệp vụ, nắm bắt tình hình và phối hợp xử lý thông tin liên quan đến an ninh chính trị. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy vai trò tập hợp, vận động nhân dân. Trước yêu cầu đổi mới mô hình chính quyền địa phương, cần hoàn thiện quy chế phối hợp, phân định trách nhiệm, bảo đảm trao đổi thông tin thông suốt, tránh chồng chéo hoặc bỏ sót nhiệm vụ.

Việc tổ chức phong trào phải phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, tránh áp dụng máy móc những mô hình không còn hiệu quả. Các hình thức tự quản, phối hợp cộng đồng cần được củng cố theo hướng thiết thực, tự nguyện, đúng pháp luật; phát huy vai trò người có uy tín, cán bộ cơ sở và các tổ chức đoàn thể. Tại địa bàn phức tạp, cần kết hợp nắm bắt tình hình, đối thoại, giải quyết kiến nghị chính đáng với xử lý vi phạm theo thẩm quyền. Hiệu quả vận động được đánh giá qua mức độ tham gia thực chất, chất lượng phối hợp, khả năng phòng ngừa, phát hiện nguy cơ và sự chuyển biến về niềm tin, đồng thuận xã hội.

Phát huy sức mạnh nhân dân còn phải gắn với chăm lo đời sống, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng. Giải quyết kịp thời những vấn đề phát sinh tại cơ sở góp phần củng cố niềm tin, tăng cường đồng thuận và sức mạnh đoàn kết của nhân dân. Đây là nền tảng xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc, phát huy vai trò của nhân dân trong phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn nguy cơ xâm phạm an ninh chính trị từ cơ sở.

3. Kết luận

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nhân dân tham gia bảo vệ an ninh chính trị là cơ sở lý luận quan trọng, khẳng định vai trò chủ thể và sức mạnh của nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc. Trước những biến đổi của tình hình an ninh và yêu cầu bảo vệ an ninh chính trị hiện nay, những chỉ dẫn của Người về phát huy quyền làm chủ, nâng cao nhận thức và tinh thần cảnh giác, củng cố mối quan hệ giữa công an với nhân dân, tổ chức và phát huy sức mạnh đoàn kết nhân dân tiếp tục có giá trị định hướng sâu sắc. Việc vận dụng những quan điểm đó đòi hỏi đổi mới nội dung, phương thức vận động phù hợp với điều kiện thực tiễn, gắn phát huy trách nhiệm của nhân dân với củng cố niềm tin, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các lực lượng và tổ chức ở cơ sở. Qua đó, góp phần xây dựng nền an ninh nhân dân, củng cố thế trận lòng dân, đáp ứng yêu cầu bảo vệ an ninh chính trị trong tình hình mới.

_________________

Ngày nhận bài: 25/10/2026; Ngày bình duyệt: 02/11/2026; Ngày quyết định đăng: 6/11/2026.

Email tác giả: vuquynhlienqn@gmail.com

Tài liệu tham khảo

ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011a). Toàn tập (Tập 5). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011b). Toàn tập (Tập 7). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011c). Toàn tập (Tập 9). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011d). Toàn tập (Tập 10). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011e). Toàn tập (Tập 11). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011f). Toàn tập (Tập 12). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Hồ Chí Minh (2011g). Toàn tập (Tập 14). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.