Xây dựng Đảng về đạo đức trong Công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh

TS ĐỖ VĂN DŨNG
Cục Khoa học, Chiến lược và Lịch sử Công an,
Bộ Công an

1. Mở đầu

Xây dựng Đảng về đạo đức là toàn bộ hoạt động của Đảng, các cấp ủy, tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên với sự tham gia của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân trong việc định hình, rèn luyện, nâng cao đạo đức cách mạng của Đảng. Thông qua việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho mỗi cán bộ, đảng viên góp phần tạo nên sức mạnh của Đảng, để Đảng vượt qua mọi khó khăn, thử thách, lãnh đạo nhân dân hoàn thành mọi nhiệm vụ chính trị. Đại hội XIV của Đảng xác định: “Tiếp tục đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện; nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Tăng cường xây dựng, chỉnh đốn, tự đổi mới để Đảng ta thực sự là đạo đức, là văn minh”⁽¹⁾.

2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và xây dựng Đảng về đạo đức

Đạo đức có vai trò rất lớn trong đời sống xã hội, C.Mác và Ph.Ăngghen đã chỉ rõ vị trí, vai trò to lớn của đạo đức nói chung và đạo đức cộng sản trong tiến trình phát triển của xã hội nói riêng. Sự phát triển của đạo đức mới không tách rời với cuộc đấu tranh xóa bỏ tàn tích tư tưởng, đạo đức, lối sống cũ, cũng như mọi biểu hiện của chủ nghĩa cá nhân, nhằm xây dựng, hoàn thiện lý luận và thực tiễn đạo đức mới - đạo đức cộng sản. V.I.Lênin cho rằng: “Đạo đức của chúng ta là từ những lợi ích của cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản mà ra”⁽²⁾.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng về đạo đức được hình thành, bổ sung, hoàn thiện gắn liền với tiến trình cách mạng nước ta. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng về đạo đức hình thành, phát triển trong quá trình Người tiếp thu lý luận khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và vận dụng sáng tạo vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam.

Ngay trong quá trình thành lập Đảng và trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn coi công tác xây dựng Đảng về đạo đức là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Người dạy: “Đảng ta là đạo đức, là văn minh”⁽³⁾. Theo tư tưởng của Người, đạo đức cách mạng không phải là cái gì trừu tượng, chung chung, mà đạo đức cách mạng luôn gắn vào từng hành động của cán bộ, đảng viên và tổ chức Đảng. Từ đó, Người đã đưa ra ba nguyên tắc cơ bản, cũng là ba nội dung quan trọng trong xây dựng Đảng về đạo đức mà mỗi cán bộ, đảng viên cần quan tâm để thực hiện và động viên người khác thực hiện.

Trước hết, đạo đức của người làm cách mạng chính là sự trung thực, “nói đi đôi với làm”, nêu gương trong hành động, đây là nguyên tắc đầu tiên trong ba nguyên tắc đạo đức cách mạng theo quan điểm của Hồ Chí Minh. Theo Người, về bản chất, “nói đi đôi với làm” không chỉ là nguyên tắc đạo đức, lẽ sống, phương châm hoạt động mà còn là biểu hiện sinh động, cụ thể của việc quán triệt sâu sắc nguyên tắc thống nhất giữa lý luận với thực tiễn, giữa suy nghĩ và hành động, giữa tư tưởng đạo đức và hành vi đạo đức của mỗi người.

Thứ hai, đạo đức cách mạng còn là “xây đi đôi với chống”. Tư tưởng Hồ Chí Minh về nguyên tắc “xây đi đôi với chống” là một nguyên tắc quan trọng, cần phải xây dựng và phát triển đồng thời với việc chống lại những thách thức và khó khăn. Xây tức là xây dựng các giá trị, chuẩn mực đạo đức mới; chống là chống các biểu hiện, các hành vi vô đạo đức, suy thoái đạo đức. Để xây dựng và phát triển phải luôn cải thiện và học hỏi từ những kinh nghiệm và kiến thức mới. Tư tưởng của Người về nguyên tắc “xây đi đôi với chống” và cách rèn luyện bản thân theo nguyên tắc này là một định hướng có ý nghĩa quan trọng trong cuộc sống và công việc của mỗi người.

Thứ ba, đạo đức cách mạng cần phải “tu dưỡng suốt đời”. Theo Hồ Chí Minh, tu dưỡng đạo đức như một cuộc cách mạng trường kỳ, gian khổ. Mỗi người phải kiên trì rèn luyện, tu dưỡng suốt đời. Việc tu dưỡng của mỗi người phải được thực hiện qua hoạt động thực tiễn, thực hiện nhiệm vụ, công việc được giao.

Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rèn luyện bền bỉ mới thành. Đối với đảng viên, Người nêu rõ: “Mỗi đảng viên và cán bộ phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”⁽⁴⁾. Đạo đức cách mạng là đạo đức tập thể, nó phải đánh thắng và tiêu diệt chủ nghĩa cá nhân. “Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”⁽⁵⁾.

3. Nghiên cứu, vận dụng tư tưởng xây dựng Đảng về đạo đức trong lực lượng Công an nhân dân

Thứ nhất, học tập và làm theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

Vào tháng 3-1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có Thư gửi đồng chí Hoàng Mai, Giám đốc Công an Khu XII về “Tư cách người công an cách mệnh”. Người căn dặn Sáu điều đối với người công an nhân dân: “Tư cách người công an cách mệnh là: Đối với tự mình, phải cần, kiệm, liêm, chính. Đối với đồng sự, phải thân ái giúp đỡ. Đối với Chính phủ, phải tuyệt đối trung thành. Đối với nhân dân, phải kính trọng, lễ phép. Đối với công việc, phải tận tụy. Đối với địch, phải cương quyết, khôn khéo. Nói tóm lại là những đạo đức và tư cách người công an cách mệnh phải có, phải giữ cho đúng”⁽⁶⁾.

Về xây dựng Đảng, Hồ Chí Minh nói: “Xây dựng Đảng là một nhiệm vụ cực kỳ quan trọng. Cần phải xây dựng Đảng trên ba mặt: Tư tưởng, chính trị và tổ chức”⁽⁷⁾. Theo quan điểm của Người, công tác xây dựng Đảng gồm nhiều nội dung quan trọng, trong đó có xây dựng Đảng về đạo đức.

Sáu điều dạy của Người đối với công an nhân dân là phương châm hành động, cách đối nhân xử thế của cán bộ, chiến sĩ công an, đó là những vấn đề cơ bản, cốt lõi thuộc phẩm chất đạo đức, tư cách người cán bộ, đảng viên công an.

Nhận thức rõ vị trí, vai trò của công tác xây dựng Đảng về đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ủy Công an Trung ương luôn coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng công an nhân dân trong sạch, vững mạnh. Trong năm 2019, Đảng ủy Công an Trung ương đã tổ chức 20 báo cáo chuyên đề bằng hình thức trực tuyến trong toàn lực lượng, 04 hội nghị học tập chuyên đề về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; cấp phát trên 30.000 đĩa DVD và gần 100.000 cuốn sách, tài liệu, nghị quyết, chuyên đề và tác phẩm Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh⁽⁸⁾ đến Công an các đơn vị, địa phương làm tài liệu nghiên cứu, học tập, tuyên truyền. Cũng trong năm 2019, đã tổ chức 1.381 lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng giao tiếp ứng xử cho Công an chính quy và Công an xã; tổ chức hơn 5.000 lượt hội nghị “Công an lắng nghe ý kiến Nhân dân”⁽⁹⁾.

Đã ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong công an nhân dân, như: Chỉ thị số 214-CT/BNV ngày 04-5-1994 về “Tiếp tục học tập và thực hiện nghiêm túc Sáu điều Bác Hồ dạy công an nhân dân trong tình hình mới”; Chỉ thị số 12/CT-BNV ngày 26-8-1997 về “Kỷ niệm 50 năm lực lượng công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy; Chỉ thị số 12/2002-CT/BCA ngày 01-11-2002 về “Tiếp tục đẩy mạnh phong trào công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy từ năm 2003 đến năm 2008”; Chỉ thị số 05/CT-BCA-X11 ngày 19-8-2013 về “Đẩy mạnh phong trào công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy, giai đoạn 2013 - 2018”; Chỉ thị số 04/CT-BCA ngày 19-5-2018 “về đổi mới, nâng cao chất lượng phong trào “công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy” trong tình hình mới”; Quy định số 09-QĐ/ĐUCA ngày 19-5-2023 của Đảng ủy Công ân Trung ương “về chế độ học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy công an nhân dân”… Đã ban hành các quy định của Đảng ủy Công an Trung ương về trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Tổ chức các cuộc vận động, như: “Xây dựng lực lượng công an nhân dân vì nước quên thân, vì dân phục vụ” (năm 2006); “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - công an nhân dân vì nước quên thân, vì Nhân dân phục vụ” (từ năm 2007 đến năm 2011); “công an nhân dân chấp hành nghiêm điều lệnh; xây dựng nếp sống văn hóa vì nhân dân phục vụ” (từ năm 2011 đến năm 2014); “Xây dựng phong cách người công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ” (từ năm 2017 đến năm 2022).

Các cấp ủy trong công an nhân dân tăng cường công tác giáo dục, nâng cao nhận thức để cán bộ, đảng viên thấm nhuần vai trò, nội dung, nguyên tắc xây dựng Đảng về đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh; tăng cường quán triệt mỗi cán bộ, đảng viên phải thực hiện tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh một cách thường xuyên, liên tục và suốt đời, như Người chỉ dẫn: “ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”⁽¹⁰⁾.

Việc học tập tư tưởng của Người đã đã gắn với làm theo, kết hợp giữa “xây” và “chống”, nhiều đơn vị đã duy trì các mô hình, phần việc cụ thể, như: Mỗi ngày làm một việc tốt vì dân; Nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin; Chủ động, kỷ cương, trách nhiệm, hiệu quả; Mẹ đỡ đầu; Con nuôi Công an xã; Đồng hành cùng phụ nữ biên cương; ngày thứ 7 yêu thương; Phòng tiếp dân kiểu mẫu,… Hằng năm, lực lượng công an nhân dân tổ chức vận động hiến trên 30.000 đơn vị máu. Năm 2022, có 8 cán bộ, chiến sĩ được tôn vinh người hiến máu tiêu biểu toàn quốc. Trong thực hiện phòng chống dịch Covid-19, hơn 9.000 cán bộ, chiến sĩ, học viên và 1.163 lượt cán bộ y tế tăng cường cho các địa phương; ủng hộ gần 45 tỷ đồng; hơn 10.000 cán bộ, chiến sĩ bị lây nhiễm covid, 17 đồng chí hy sinh, hàng trăm đồng chí bị thương khi thi hành nhiệm vụ...⁽¹¹⁾

Việc tổ chức thực hiện, rèn luyện chuẩn mực đạo đức và văn hóa ứng xử trong công an nhân dân đã tạo được nhiều chuyển biến tích cực về đạo đức, lối sống, lễ tiết, tác phong cho cán bộ, đảng viên, chiến sĩ công an, đặc biệt đối với những bộ phận thường xuyên tiếp xúc và giải quyết công việc với nhân dân.

Thứ hai, vận dụng, tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

Năm 2021, công an các đơn vị, địa phương xây dựng và thực hiện hơn 100 mô hình điển hình⁽¹²⁾, tiêu biểu như: Học và làm theo Bác; Khi dân cần, khi dân khó có công an; Làm hết việc, không làm hết giờ; Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người; Tận tụy, gắn bó, thân thiện, vì nhân dân phục vụ; Danh dự là điều thiêng liêng cao quý nhất…

Năm 2022, Đảng ủy Công an Trung ương chỉ đạo tổ chức học tập chuyên đề: “Phát huy truyền thống vẻ vang, Công an nhân dân gương mẫu, đi đầu xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng trong sạch, vững mạnh”, chỉ đạo các cấp ủy xác định khâu khó, việc khó, những hạn chế trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng và những việc còn tồn đọng, gây bức xúc trong nhân dân để tập trung lãnh đạo giải quyết dứt điểm; xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề toàn khóa nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về ý chí tự lực, tự cường khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc”; tổ chức các hội thảo, tọa đàm khoa học về nghiên cứu, vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào công tác bảo vệ an ninh, trật tự, xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng công an nhân dân.

Với phương châm “lấy cái đẹp dẹp cái xấu”, “lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực”, các cấp ủy chỉ đạo tăng cường công tác tuyên truyền, phản ánh về kết quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng công an nhân dân; tập trung tuyên truyền đậm nét về điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Sáu điều Bác Hồ dạy công an nhân dân trên các phương tiện thông tiện đại chúng, xây dựng hình ảnh người công an nhân dân đẹp trong lòng nhân dân. Cụ thể, đã đưa tin, phát sóng hơn 40.000 tin bài, 6.000 hình ảnh, 800 phóng sự, 500 chuyên mục về kết quả hoạt động của lực lượng Công an⁽¹³⁾; X03 phối hợp với Đài Truyền hình Việt Nam sản xuất, phát sóng phim dài tập “Phố trong làng” trên VTV1 và ký sự khi “Khi Công an chính quy về xã” phát trên VTV8 ;…

Triển khai thực hiện Cuộc vận động “Xây dựng phong cách người Công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ”, Bộ Công an đã tổ chức nhiều hội thảo cấp quốc gia, cấp bộ chủ đề về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, như: Hội thảo quốc gia “70 năm công an nhân dân học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy”; Hội thảo cấp bộ: “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ công an nhân dân ”, “Giá trị thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh về công an nhân dân ”, “Tư tưởng Hồ Chí Minh - Nền tảng định hướng xây dựng lực lượng Cảnh sát nhân dân trong sạch, vững mạnh”;...

Công an các đơn vị, địa phương đã tổ chức hơn 7.000 cuộc hội thảo⁽¹⁴⁾, tọa đàm tại các phòng, ban, tổ, đội, đoàn thể để xây dựng tiêu chí về bản lĩnh chính trị, bản lĩnh trong công tác, chiến đấu; chuẩn mực đạo đức “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư”, “trọng dân, gần dân, vì nhân dân phục vụ”, “trách nhiệm, tận tụy trong công việc”, “quản lý tốt, trách nhiệm cao, chuyên môn giỏi”, “nhà trường văn hóa, nhà giáo mẫu mực, sinh viên tích cực”, “coi bệnh nhân như người thân”, “mỗi thầy giáo, cô giáo là tấm gương mẫu mực để học viên học tập, noi theo”,…

Các học viện, trường công an nhân dân chú trọng nghiên cứu, thực hiện các đề tài khoa học, biên soạn giáo trình, tài liệu đưa nội dung học tập, thực hiện Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy công an nhân dân vào chương trình giảng dạy, bồi dưỡng học viên và cán bộ, chiến sĩ, như: Giáo trình Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân; Văn hóa ứng xử Công an nhân dân; Công tác bồi dưỡng, giáo dục đạo đức cách mạng và nâng cao văn hóa ứng xử cho cán bộ, chiến sĩ trong tình hình mới.

Các đoàn thể chính trị - xã hội trong công an nhân dân tổ chức đa dạng, thiết thực các hình thức sinh hoạt chính trị, ký giao ước thi đua, tọa đàm xây dựng các tiêu chí đạo đức, như: Thanh niên Công an “tâm trong, trí sáng, hoài bão lớn”; Phụ nữ CAND “vì nước quên thân, vì dân phục vụ; tự tin tự trọng, trung hậu, đảm đang”; Công đoàn CAND “phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật”;… góp phần tạo sự đoàn kết, thống nhất và quyết tâm chính trị cao của cán bộ, đảng viên, chiến sĩ trong thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ công tác công an.

Hằng năm, Bộ Công an tổ chức sơ kết, gặp mặt, biểu dương, khen thưởng, động viên kịp thời các tập thể, cá nhân điển hình trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh; thực hiện Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy công an nhân dân. Cụ thể, năm 2018, tổng kết giai đoạn 2013-2018, Bộ Công an tổ chức biểu dương 70 điển hình tiên tiến trong học tập, thực hiện Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy công an nhân dân; năm 2019, gặp mặt, biểu dương 50 gương điển hình; năm 2020, 2021 tặng Bằng khen cho 218 tập thể, 238 cá nhân có thành tích xuất sắc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy công an nhân dân.

Thứ ba, kết quả vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức

Do sự quan tâm, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, các cấp ủy, lãnh đạo trong công an nhân dân, hiệu quả công tác xây dựng Đảng về đạo đức không ngừng được nâng cao. Đa số cán bộ, đảng viên trong công an nhân dân có phẩm chất đạo đức tốt, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, tận trung với nước; tận hiếu với dân; cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; có tình yêu thương con người; tình đồng chí, yêu thương, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau; tích cực thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng về đạo đức gắn với đặc thù lực lượng Công an; gương mẫu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Trong chiến đấu và công tác, luôn giữ vững phẩm chất đạo đức của người Công an cách mạng “vừa hồng, vừa chuyên”.

Nhận thức về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong công an nhân dân ngày càng đầy đủ, sâu sắc hơn. Quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng Đảng về đạo đức ngày càng sáng rõ, phản ánh đúng thực tiễn yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng công an nhân dân. Trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác xây dựng Đảng về đạo đức ngày càng cụ thể. Các tổ chức đảng trong công an nhân dân không ngừng được xây dựng trong sạch, vững mạnh, năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu ngày càng cao, phát huy tốt vai trò lãnh đạo xây dựng công an nhân dân vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức, thực hiện tốt vai trò là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh trật tự.

Cấp ủy, lãnh đạo chỉ huy các đơn vị nghiên cứu, quán triệt Sáu điều dạy công an nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh để xây dựng các tiêu chí, tiêu chuẩn cụ thể trong công tác cán bộ, trong xây dựng đội ngũ đảng viên, nhất là trong đánh giá, nhận xét cán bộ, đảng viên, làm cơ sở để sàng lọc đội ngũ cán bộ, đảng viên, kịp thời phát hiện đưa ra khỏi Đảng những người không giữ gìn được tư cách đảng viên, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong công an nhân dân còn bộc lộ những hạn chế cần khắc phục, như: một số cấp ủy, cán bộ lãnh đạo chưa nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vị trí, vai trò, nội dung của công tác xây dựng Đảng về đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh; công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục, nghiên cứu, học tập nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, về chủ trương, đường lối của đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ở một số đơn vị chưa được chú trọng đúng mức. Cán bộ lãnh đạo, chỉ huy một vài nơi chưa thực sự gương mẫu, thực hiện nêu gương về đạo đức, lối sống để cán bộ, đảng viên và quần chúng noi theo; cá biệt có những trường hợp thiếu tu dưỡng, rèn luyện, vi phạm kỷ luật Đảng, vi phạm nội quy, quy chế, kỷ luật, thậm chí vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Công tác kiểm tra, giám sát của một số cấp ủy còn có dấu hiệu buông lỏng⁽¹⁵⁾.

4. Một số kinh nghiệm

Xây dựng Đảng về đạo đức là trách nhiệm của toàn Đảng từ Trung ương đến cơ sở, là trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên. Từ thực tiễn công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác xây dựng Đảng về đạo đức trong công an nhân dân, bước đầu đúc rút một số kinh nghiệm nâng cao hơn nữa công tác này, cần thực hiện đồng bộ:

Một là, giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với công an nhân dân là nhân tố quyết định để xây dựng các tổ chức đảng trong công an nhân dân, xây dựng lực lượng công an nhân dân vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức.

Sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định mọi thắng lợi, hiệu quả của công tác xây dựng lực lượng công an nhân dân. Phải thường xuyên tham mưu cho Đảng có những chủ trương, biện pháp giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng một cách trực tiếp về mọi mặt công tác của lực lượng công an nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên trong công an nhân dân phải nhận thức rõ Đảng có lãnh đạo chính trị đúng thì chuyên môn mới đúng; công an nhân dân phải phục tùng sự lãnh đạo từ trên xuống dưới; phải tích cực quán triệt, vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bám sát chủ trương, đường lối của Đảng để xây dựng, chỉnh đốn Đảng trong lực lượng.

Hai là, kiên định, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phù hợp với bối cảnh, điều kiện thực tế, xây dựng cơ sở lý luận khoa học và thực tiễn vững chắc để tham mưu, hoạch định đúng đắn đường lối, chính sách bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực lượng công an nhân dân trong từng thời kỳ.

Kiên định, vận dụng sáng tạo và bảo vệ là những yêu cầu có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, xuất phát từ chính đòi hỏi của thực tiễn cách mạng và từ trong bản chất khoa học, cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, tưởng Hồ Chí Minh. Do đó, lực lượng Công an tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý về công tác chính trị, tư tưởng trong công an nhân dân, đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy công an nhân dân vào nền nếp.

Ba là, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng Đảng về đạo đức phải đồng bộ, rõ trách nhiệm và phù hợp với điều kiện thực tiễn, gắn kết chặt chẽ với các giải pháp xây dựng Đảng về tổ chức và cán bộ. Lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện với quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả. Cấp ủy, tổ chức đảng, nhất là bí thư cấp ủy phải thực sự gương mẫu, nêu gương, nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, quyết liệt trong hành động vì lợi ích chung.

Đây là nội dung vừa có tính cấp thiết, vừa có tính lâu dài, nhằm khắc phục triệt để những biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên vững mạnh, ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ. Thực tiễn cho thấy, Hồ Chí Minh luôn đề cao sự gương mẫu, tính tiên phong của cán bộ, đảng viên, coi đó là một phương pháp cơ bản trong giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống. Do đó, các cấp ủy, tổ chức đảng cần phải quán triệt, tổ chức cho cán bộ, đảng viên thực hiện nghiêm túc các quy định về nêu gương, làm cho việc nêu gương của cán bộ, đảng viên trở thành lẽ sống hằng ngày, tạo sức lan tỏa trong đảng và ngoài xã hội, làm cho cái tốt, cái đẹp được nhân lên, đẩy lùi cái xấu và cái tiêu cực; kịp thời phát hiện, biểu dương người tốt, việc tốt; phê phán, xử lý nghiêm những tập thể, cá nhân vi phạm, suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật.

Bốn là, thực hiện tốt công tác kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên chấp hành Cương lĩnh, Điều lệ Đảng, chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kịp thời biểu dương, khen thưởng tổ chức đảng, đảng viên có thành tích, tiêu biểu; xử lý kịp thời, nghiêm minh mọi sai phạm.

Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng. Lãnh đạo mà không kiểm tra, giám sát coi như không lãnh đạo. Theo đó, cần thực hiện thường xuyên, hiệu quả việc kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; chấp hành nguyên tắc tập trung dân chủ; việc thực hiện Quy định về những đảng viên không được làm, Quy định về những điều cán bộ, chiến sĩ công an không được làm; việc thực hành tiết kiệm, phòng chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí...

Tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ cán bộ, đảng viên, trước hết là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các cấp thực hiện Quy định trách nhiệm nêu gương trong học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; ý thức chấp hành kỷ luật, điều lệnh, quy chế làm việc, chế độ công tác, giữ gìn lễ tiết, tác phong, thái độ giao tiếp, ứng xử với nhân dân. Chủ động phối hợp với cấp ủy địa phương để quản lý, kiểm tra, giám sát cán bộ, đảng viên công an thực hiện nhiệm vụ đảng viên và nghĩa vụ công dân ở nơi cư trú. Tổ chức cho quần chúng ở nơi công tác và nhân dân nơi cư trú tham gia giám sát, góp ý, phê bình cán bộ, đảng viên trong việc giữ gìn phẩm chất đạo đức, lối sống, tư thế, tác phong của người công an cách mạng. Xử lý kịp thời, nghiêm minh các cán bộ, đảng viên vi phạm.

Năm là, nâng cao trách nhiệm của tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu; phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, của toàn dân, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch⁽¹⁶⁾.

Trong tình hình mới, lực lượng Công an cần chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ, giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong CAND; đấu tranh có hiệu quả với âm mưu “diễn biến hòa bình”, phản bác những quan điểm sai trái, thù địch, những thông tin xấu độc trên mạng xã hội; tăng cường công tác quản lý báo chí, xuất bản, bảo đảm an ninh mạng.

5. Kết luận

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta di sản lý luận vô giá trên nhiều lĩnh vực, những di huấn sâu sắc, toàn diện trên các mặt công tác, chiến đấu, rèn luyện đạo đức, lối sống của cán bộ, chiến sĩ công an nhân dân. Ý nghĩa sâu sắc, giá trị của Sáu điều Chủ tịch Hồ Chí Minh dạy không chỉ đối với việc rèn luyện người công an cách mạng mà còn có ý nghĩa trong công tác xây dựng Đảng về đạo đức và xây dựng lực lượng công an nhân dân. Nghiên cứu, vận dụng, phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng Đảng về đạo đức góp phần xây dựng Đảng, đồng thời giúp lực lượng Công an không ngừng phát triển, thực sự là lực lượng chính trị trung thành và tin cậy của Đảng, Nhà nước, là con em yêu quý của nhân dân.

_________________

Email tác giả: dodungvan1969@gmail.com

Ngày nhận bài: 8-11-2024;

Ngày bình duyệt: 5-3-2025;

Ngày duyệt đăng: 16-3-2025.

(1) ĐCSVN: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, t.II, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr.383.

(2) V.I.Lênin: Toàn tập, t.41, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2005, tr.367.

(3) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.11, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr.403.

(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.1, Sđd, tr.XIV.

(5), (6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.5, Sđd, tr.292, 498-499.

(7) Hồ Chí Minh: Biên niên tiểu sử, t.5, Nxb Chính trị quốc gia, 1995, tr.370.

(8), (9) Đại tướng, GS, TS Tô Lâm (Chủ biên): Xây dựng Đảng trong công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh (Sách chuyên khảo), Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2020, tr.155, 155.

(10) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.11, Sđd, tr.612.

(11) Báo cáo số 347- BC/ĐUCA ngày 05-7-2023 của Đảng ủy Công an Trung ương về sơ kết 02 năm thực hiện Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị và tổng kết Chỉ thị số 04/CT-BCA của Bộ Công an.

(12), (13), (14) Báo cáo số 176 - BC/ĐUCA ngày 01-6-2022 của Đảng ủy Công an Trung ương về sơ kết 01 năm thực hiện Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị, tổng kết Cuộc vận động “Xây dựng phong cách người công an nhân dân bản lĩnh, nhân văn, vì nhân dân phục vụ” và Quy định tổ chức lấy ý kiến của cơ quan, tổ chức và nhân dân đối với công an nhân dân.

(15) Xem: Xây dựng Đảng trong công an nhân dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh, https://www.tapchicongsan.org.vn, ngày: 7-7-2020.

(16) Báo cáo số 395 - BC/ĐUCA ngày 13-11-2023 của Đảng ủy Công an Trung ương công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức trong công an nhân dân từ năm 1986 đến nay.