Mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị - từ thực tiễn trường chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh

ThS ĐỖ VĂN LANH
Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh

Co-teaching model in intermediate political theory lecturing: Experience of Nguyen Van Cu Political School of Bac Ninh Province

Abstract: The co-teaching model in political theory lecturing is a new approach in the system of provincial political schools. The article analyzes and clarifies the co-teaching model in intermediate political theory lecturing, its efficiency, and emerging issues in implementing this model based on the practical experience of Nguyen Van Cu Political School of Bac Ninh Province.

Keywords: co-teaching model; intermediate political theory.

1. Mở đầu

Thực hiện Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị ban hành kèm theo Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/3/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh đã triển khai thực hiện mô hình đồng giảng trong thực tiễn, theo đó mỗi buổi học bố trí 02 giảng viên, từng bước góp phần đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo trung cấp lý luận chính trị, hiện thực hóa phương châm “giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức mới, giá trị mới”. Mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị bước đầu phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, nâng cao năng lực tư duy phản biện và ứng dụng tri thức vào thực tiễn của học viên. Từ đây cho thấy, việc thực hiện mô hình đồng giảng là một yêu cầu khách quan, cần được thực hiện nhằm từng bước nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ ở các trường chính trị tỉnh.

2. Nội dung

2.1. Khái quát về mô hình đồng giảng trung cấp lý luận chính trị

Có nhiều quan điểm khác nhau về mô hình đồng giảng được các nhà khoa học giáo dục đưa ra, phù hợp với mục tiêu giảng dạy của từng đối tượng khác nhau. Trong nghiên cứu của Nguyễn Thị Bích Ngọc và cộng sự đã dẫn quan điểm của các nhà giáo dục Beuwens và Hourcade, Villa và cộng sự về mô hình đồng giảng. Beuwens và Hourcade cho rằng, đồng giảng là sự tái cấu trúc quy trình giảng dạy, trong đó hai hay nhiều nhà giáo dục với các kỹ năng chuyên biệt làm việc phối hợp, cùng nhau giảng dạy một nhóm học sinh về mặt kiến thức và hành vi (Nguyễn Thị Bích Ngọc & cộng sự, 2018). Với quan điểm trên, các tác giả nhấn mạnh vai trò bổ sung lẫn nhau của các nhà giáo dục có chuyên môn khác nhau nhưng cùng hướng tới mục tiêu chung.

Villa và cộng sự mô tả, đồng giảng là việc hai hoặc nhiều người chia sẻ trách nhiệm giảng dạy một phần hoặc toàn bộ học sinh được phân công vào một lớp (Nguyễn Thị Bích Ngọc & cộng sự, 2018). Quan điểm này tập trung vào góc độ chia sẻ trách nhiệm giữa các nhà giáo dục trong quá trình đồng giảng đối với nhóm học sinh trong cùng một không gian lớp học.

Từ hai quan điểm trên, có thể hiểu bản chất của đồng giảng: Là một mô hình giảng dạy, trong đó hai giáo viên (giảng viên) hoặc 01 giáo viên (giảng viên) và 01 chuyên gia thực tiễn cùng phối hợp chia sẻ kiến thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn để giải quyết những vấn đề đặt ra trong bài giảng, từ khâu thiết kế giáo án, phối hợp, phân vai trong quá trình giảng dạy, quản lý và đánh giá kết quả bài giảng.

Đồng giảng không đơn thuần là sự hỗ trợ chuyên môn giữa giảng viên với giảng viên và giảng viên với chuyên gia có kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn, mà còn nhằm đạt mục tiêu kết hợp kiến thức hàn lâm với kinh nghiệm thực tiễn để tránh “lý thuyết suông”, “lý luận không gắn với thực hành”. Đây là mô hình giáo dục và là sự kết hợp có chủ đích của các nhà giáo dục ở các bậc học. Bậc học càng cao thì mô hình này càng trở nên cần thiết và đặc biệt là sự phù hợp của mô hình với xu hướng giáo dục hiện đại.

Ngày 20/3/2026, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG về việc ban hành bộ quy chế về công tác trường chính trị, bao gồm 07 quy chế: (1) Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị; (2) Quy chế Quản lý hoạt động bồi dưỡng của trường chính trị; (3) Quy chế Hoạt động khoa học của trường chính trị; (4) Quy chế Giảng viên trường chính trị; (5) Quy chế Hội thi giảng viên dạy giỏi các trường chính trị; (6) Quy chế Ứng dụng công nghệ thông tin trong đào tạo, bồi dưỡng trực tuyến của trường chính trị; (7) Quy chế Kiểm tra hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học của trường chính trị (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2026). Khoản 2 Điều 10 Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị, về giảng viên giảng dạy, nêu: “Giảng viên thứ nhất tham gia chính về nội dung và phương pháp giảng dạy. Giảng viên thứ hai hỗ trợ giảng viên thứ nhất các nội dung và hoạt động trên lớp theo sự phân công của giảng viên thứ nhất. Giáo án do hai giảng viên cùng xây dựng, thể hiện rõ mô hình đồng giảng, phân chia rõ vai trò, nhiệm vụ của mỗi giảng viên trong buổi học, được khoa chuyên môn và ban giám hiệu phê duyệt trước khi thực hiện”.

Giáo dục lý luận chính trị nói chung và đào tạo trung cấp lý luận chính trị nói riêng ở các trường chính trị cấp tỉnh có những điểm đặc thù về đối tượng người học: (1) là cán bộ, công chức, viên chức trong hệ thống chính trị các cấp đang đương chức hoặc quy hoạch các chức vụ lãnh đạo, quản lý khác nhau hoặc các vị trí lãnh đạo, quản lý trong các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nhà nước; (2) học viên tham gia lớp học được đào tạo bài bản, có kiến thức lý luận, có kinh nghiệm thực tiễn, nhiều đồng chí đang giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý các cấp… Chính vì vậy, việc áp dụng mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng đào tạo, nhằm đạt mục tiêu “gắn lý luận với thực tiễn”, “gắn lý thuyết với thực hành”. Đặc biệt, khi thực hiện mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị, áp dụng thường xuyên 01 giảng viên của trường chính trị và 01 giảng viên thỉnh giảng (là lãnh đạo, quản lý cấp phòng hoặc lãnh đạo sở, ban, ngành liên quan đến nội dung chuyên đề) sẽ góp phần khắc phục bệnh “lý thuyết suông”, thiếu “hơi thở” của thực tiễn trong bài giảng.

Với đối tượng đào tạo và nội dung chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị, mô hình đồng giảng có thể hiểu: Là mô hình sư phạm sánh đôi thể hiện vai trò của từng giảng viên (giảng viên 1 và giảng viên 2) cùng phối hợp trong soạn giảng, phân vai, trách nhiệm của từng giảng viên trong buổi học nhằm “gắn lý luận với thực tiễn”, “lý thuyết với thực hành”, tăng cường hoạt động thảo luận, xử lý tình huống tương tác giữa giảng viên và học viên trong từng bài.

2.2. Triển khai mô hình đồng giảng tại Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh

Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh được thành lập trên cơ sở hợp nhất hai trường chính trị: Trường Chính trị tỉnh Bắc Giang và Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh. Trường hiện có 02 cơ sở: cơ sở 1 đặt tại phường Bắc Giang và cơ sở 2 tại phường Kinh Bắc. Toàn trường có 79 viên chức và người lao động, trong đó có 55 giảng viên. Cả 02 trường trước hợp nhất đều đạt chuẩn mức 1, hiện tại đang trong lộ trình xây dựng trường đạt chuẩn mức 2. Tổ chức bộ máy được thực hiện theo Quy định số 393-QĐ/TW ngày 05/01/2026 của Ban Bí thư Trung ương và Quy định số 145-QĐ/TU ngày 12/02/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Ninh về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ. Cụ thể hóa chức năng, Trường được giao tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng theo thẩm quyền, trong đó có đào tạo lý luận chính trị trình độ trung cấp.

Thực hiện Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị ban hành kèm theo Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/3/2026; Công văn số 808-CV/HVCTQG ngày 17/4/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về việc triển khai các nhiệm vụ công tác trường chính trị năm 2026 và Công văn số 989-CV/TU ngày 20/4/2026 của Tỉnh ủy Bắc Ninh về triển khai công tác trường chính trị năm 2026, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ đã tổ chức sinh hoạt chuyên môn để nghiên cứu nội dung bộ quy chế về công tác trường chính trị, trong đó tập trung chính vào thảo luận về các phương thức triển khai mô hình đồng giảng trong đào tạo, bồi dưỡng. Qua triển khai thực hiện mô hình đồng giảng ở 03 lớp trung cấp lý luận chính trị (khai giảng vào tháng 5/2026), rút ra một số điểm như sau:

Đối với lãnh đạo trường: Trước khi triển khai đến các khoa chuyên môn về đề xuất phân công giảng dạy từng học phần, cần có định hướng phân cặp giữa giảng viên 1 và giảng viên 2 bảo đảm đúng chuyên môn, đồng đều năng lực và kỹ năng; giảng viên có nhiều kinh nghiệm với giảng viên trẻ. Đồng thời, bảo đảm cân đối giờ giữa giảng viên cơ hữu với giảng viên kiêm nhiệm và đủ tỷ lệ 10% chương trình đào tạo cho giảng viên thỉnh giảng theo Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị… Trên cơ sở định hướng của lãnh đạo trường và đề xuất của các khoa chuyên môn, lãnh đạo trường thống nhất phân công giảng dạy đối với từng giảng viên và triển khai thực hiện tại các lớp. Trong mô hình đồng giảng, việc phân công giảng dạy cần xét đến tính toàn diện vì hai giảng viên phải phối hợp, phân công nhiệm vụ trong các khâu của hoạt động giảng dạy mới có thể đáp ứng được yêu cầu.

Đối với giảng viên: Giảng viên phải nghiên cứu và tăng cường thực hiện kỹ năng phối hợp giảng dạy ở các khâu: soạn giáo án, phân vai thực hiện nhiệm vụ, tập luyện thực hành trước khi lên lớp và giảng thực tế. Sau mỗi buổi giảng, hai giảng viên phải họp, đánh giá những nội dung đã đạt, chưa đạt và hướng điều chỉnh để thực hiện tốt hơn ở những buổi giảng tiếp theo. Trong mô hình đồng giảng, hai giảng viên có thể góp ý cho nhau về chuyên môn, nghiệp vụ, phương pháp, thái độ, kỹ năng, biểu cảm, ngôn ngữ hình thể… giúp buổi giảng đạt chất lượng, không tạo khoảng cách giữa giảng viên với học viên.

Qua thực hiện mô hình đồng giảng trung cấp lý luận chính trị, giảng viên sẽ từng bước nâng cao kỹ năng phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ và dần hình thành như một thói quen tự nhiên. Điều đó góp phần quan trọng, từng bước nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên các trường chính trị nói chung và giảng viên Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh nói riêng.

Trong mỗi tiết giảng, giảng viên 1 và giảng viên 2 tập trung vào nội dung bài giảng, quan sát lớp, kiểm soát thời gian, phối hợp nhịp nhàng từng phần theo kịch bản giáo án đã thống nhất. Có thể thống nhất vị trí đứng quan sát của một giảng viên khi giảng viên khác đang giảng, bảo đảm thuận lợi cho hoạt động bao quát lớp, kiểm soát được thái độ, tác phong học tập của học viên… để kịp thời thống nhất điều chỉnh nội dung, phương pháp giảng dạy phù hợp. Giảng viên chủ động và hướng dẫn học viên về phương pháp, cách thức sử dụng các công cụ hỗ trợ một cách hiệu quả, thuận lợi, giúp giảm sự lãng phí thời gian, tăng tương tác giữa giảng viên và học viên trong thời gian trên lớp.

Khi thực hiện mô hình đồng giảng, số giờ giảng dạy của giảng viên được tăng lên. Khoản 1, Điều 16 Quy chế giảng viên trường chính trị quy định: Giảng viên thứ nhất giảng bài, thảo luận trên lớp: 1 tiết (45 phút) tính 1,0 giờ chuẩn; giảng viên thứ hai tham gia giảng bài, thảo luận trên lớp: 1 tiết (45 phút) tính 0,75 giờ chuẩn. Theo đó, khi tính giờ chuẩn giảng bài theo chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị với mô hình đồng giảng, cứ 4 tiết/buổi thì giảng viên 1 được tính 4 giờ chuẩn, giảng viên 2 được tính 3 giờ chuẩn, tổng của hai giảng viên là 7 giờ chuẩn/4 tiết. Tương ứng với số giờ chuẩn được tăng, thì chế độ chính sách của giảng viên cũng tăng tương ứng và theo quy định hiện hành về chế độ thừa giờ và nguồn thu của trường.

Mô hình đồng giảng góp phần tăng tương tác giữa giảng viên và học viên. Giảng viên tăng thời gian thảo luận, thực hành và sử dụng nhiều tình huống phát sinh để giải quyết các vấn đề thực tiễn xã hội đặt ra, do đó đòi hỏi phải đầu tư thời gian, công sức trong quá trình soạn giảng, tìm hiểu các tình huống tiêu biểu phát sinh trong thực tiễn và vận dụng lý thuyết để giải quyết tình huống đó. Đồng thời, qua các ý tưởng trao đổi kết hợp hướng giải quyết tình huống của học viên sẽ giúp giảng viên bổ sung kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống và làm phong phú hơn kho tàng tri thức lý luận, thực tiễn.

Đối với học viên: Trong mô hình đồng giảng, học viên có cơ hội tiếp thu kiến thức, kỹ năng, phong cách, phương pháp sư phạm của nhiều giảng viên. Kết hợp với hoạt động tương tác đa chiều theo phương pháp giáo dục hiện đại, học viên sẽ xây dựng được ý thức chủ động trong tư duy để trả lời câu hỏi. Đồng thời, có ý thức nghiên cứu giáo trình trước khi đến lớp và tăng khả năng tương tác, phối hợp làm việc nhóm.

Bên cạnh đó, trong mô hình đồng giảng, học viên được nâng cao kỹ năng tư duy độc lập, phản biện khoa học, thuyết trình và kỹ năng phân vai khi làm việc nhóm. Các kỹ năng này tuy không được giảng dạy trực tiếp nhưng được rèn luyện liên tục, thường xuyên qua mỗi bài giảng, từ đó học viên dần trở nên thành thục, góp phần giải quyết hiệu quả những tình huống trong thực tiễn công tác.

Một số vướng mắc khi thực hiện mô hình đồng giảng

Một là, Quy chế Giảng viên trường chính trị ban hành kèm theo Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG quy định: Giảng viên thứ nhất giảng bài, thảo luận trên lớp 1 buổi (4 tiết), được quy đổi thành 4 giờ chuẩn; giảng viên thứ hai tham gia giảng bài, thảo luận trên lớp 1 buổi (4 tiết) được quy đổi thành 3 giờ chuẩn. Tuy nhiên, theo Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng công chức và Thông tư số 03/2026/TT-BNV ngày 26/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về hướng dẫn một số quy định của Nghị định 171/2025/NĐ-CP không quy định về mô hình đồng giảng, không quy định về quy đổi giờ “tham gia giảng bài, thảo luận” của giảng viên 2. Do vậy, cần sửa đổi quy định phù hợp với việc thực hiện chi trả chế độ, chính sách đối với giảng viên 2 theo mô hình đồng giảng.

Hai là, mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị được thực hiện theo Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG, tuy nhiên chương trình trung cấp lý luận chính trị hiện nay đang thực hiện theo Quyết định số 292-QĐ/HVCTQG ngày 21/01/2021 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh về ban hành chương trình đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở (hệ lý luận chính trị) với tổng số tiết là 1.056 tiết, trong đó số tiết học lý thuyết, thảo luận trên lớp của giảng viên là 844 tiết. Thực hiện mô hình đồng giảng trong đào tạo trung cấp lý luận chính trị thì số tiết của giảng viên 1 là 844 tiết, số tiết của giảng viên 2 (tính bằng 75% số tiết của giảng viên 1) là 633 tiết. Tổng số giờ tính cho giảng viên 1.477 giờ chuẩn. Các quy định về thanh toán chế độ thừa giờ đối với giảng viên chưa sửa đổi phù hợp, do đó gặp khó khăn về nguồn tài chính để chi trả chế độ.

Ba là, thực hiện mô hình đồng giảng thuận lợi đối với các lớp học tập trung tại trường, giảng viên không phải di chuyển. Tuy nhiên, hiện nay ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh nói riêng và các trường chính trị tỉnh nói chung, các lớp trung cấp lý luận chính trị hệ không tập trung chủ yếu được tổ chức tại trung tâm chính trị xã, phường trên địa bàn tỉnh do đặc thù đối tượng học viên là cán bộ, công chức, viên chức đương chức hoặc quy hoạch chức vụ lãnh đạo, quản lý, vừa học vừa làm. Với mô hình đồng giảng, khi hai giảng viên cùng đi giảng dạy, thảo luận ở địa phương thì phát sinh chế độ công tác phí, dẫn đến ngân sách nhà nước phải chi trả tăng gấp hai lần so với mô hình giảng truyền thống. Bên cạnh đó, Bắc Ninh là địa phương có hệ thống giao thông thuận lợi đến các xã, phường và vị trí cách nhau không xa nên tương đối thuận lợi cho giảng viên di chuyển. Tuy nhiên, ở nhiều địa phương sau sáp nhập, khoảng cách giữa trung tâm hành chính tỉnh tới xã, phường xa, quãng đường di chuyển dài, do đó, giảng viên gặp khó khăn khi đi giảng dạy.

Bốn là, mô hình đồng giảng là giải pháp mới đối với ngành giáo dục ở Việt Nam và đặc biệt mới đối với giáo dục trung cấp lý luận chính trị. Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành quy chế và yêu cầu các trường chính trị phải triển khai thực hiện ngay, chưa có hướng dẫn về phương pháp, cách thức triển khai. Do đó, mỗi trường triển khai thực hiện theo cách thức khác nhau.

Có trường triển khai thí điểm một số lớp, dự giờ, sau đó đánh giá, rút kinh nghiệm và triển khai đồng bộ; có trường tổ chức thao giảng theo mô hình đồng giảng trước khi áp dụng thực tế trên lớp; có trường nghiên cứu, ban hành hướng dẫn thực hiện mô hình đồng giảng để triển khai thực hiện… Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh tổ chức sinh hoạt chuyên môn toàn trường và Hiệu trưởng ban hành kết luận, triển khai thực hiện đồng bộ tại các lớp theo quy chế. Đồng thời, xác định đây là mô hình mới nên vừa làm, vừa rút kinh nghiệm để tìm ra những giải pháp thực hiện hiệu quả hơn.

Năm là, thực hiện mô hình đồng giảng theo Quy chế Đào tạo Trung cấp lý luận chính trị hiện nay, quy mô lớp học hệ tập trung tối đa 30 học viên/lớp; quy mô lớp học hệ không tập trung tối đa 50 học viên/lớp. Tuy nhiên, thực trạng hiện nay là phòng học của các trường chính trị nói chung, Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh nói riêng đều được thiết kế với quy mô tối thiểu 50 học viên/lớp, số lượng phòng cỡ nhỏ không nhiều. Do vậy, khi áp dụng mô hình đồng giảng có bất cập về phòng học. Hệ thống trang thiết bị chưa được đầu tư đồng bộ để thực hiện mô hình đồng giảng. Ngoài máy chiếu, bảng, phấn, chưa có đủ thiết bị thông minh để áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại.

Sáu là, theo Quy chế Giảng viên trường chính trị, trường chính trị có trách nhiệm mời giảng viên thỉnh giảng tham gia giảng dạy, báo cáo phải bảo đảm ít nhất 10% nội dung chương trình đào tạo trung cấp lý luận chính trị. Thực tiễn cho thấy, đa số giảng viên thỉnh giảng của trường chính trị cấp tỉnh là các đồng chí lãnh đạo, quản lý ở các sở, ngành cấp tỉnh. Theo Quy chế, việc thực hiện mô hình đồng giảng đối với giảng bài báo cáo thực tiễn sẽ áp dụng với cả giảng viên cơ hữu, giảng viên kiêm nhiệm và giảng viên thỉnh giảng. Do vậy, khi mời giảng viên thỉnh giảng giảng dạy trung cấp lý luận chính trị, đặt ra yêu cầu trong phân vai, phân việc cụ thể toàn bộ bài giảng; dành thời gian tập luyện, phối hợp thực tế giữa giảng viên 1 và giảng viên 2 trước khi giảng dạy.

2.3. Một số đề xuất

Từ thực tiễn triển khai thực hiện mô hình đồng giảng ở Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ tỉnh Bắc Ninh, có một số đề xuất:

Thứ nhất, trên cơ sở thực tiễn triển khai tại các trường và những vấn đề đặt ra và những bất cập cần giải quyết, Học viện sớm ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết về phương pháp, cách thức thực hiện mô hình đồng giảng trong đào tạo trung cấp lý luận chính trị để các trường chính trị triển khai và thực hiện thống nhất trên toàn quốc.

Mô hình đồng giảng có nhiều hình thức khác nhau, tùy theo đối tượng học viên, nội dung bài giảng và điều kiện thực tế về cơ sở vật chất của trường có thể áp dụng hình thức phù hợp. Theo Marilyn và Lynne Cook - hai nhà giáo dục học tiên phong và có ảnh hưởng đối với mô hình đồng giảng, thì mô hình này có 6 hình thức cơ bản, bao gồm: 1- Một giảng và một quan sát (One teach, One observe): giảng viên 1 truyền đạt nội dung trọng tâm, giảng viên 2 quan sát, thu thập dữ liệu cụ thể về học viên như mức độ tiếp thu, thái độ tham gia… Trên cơ sở đó, phân tích sau tiết giảng để điều chỉnh nội dung bài giảng ở lần tiếp theo; 2- Một giảng và một hỗ trợ (One teach, One Assist): giảng viên 1 giảng bài chính; giảng viên 2 hỗ trợ di chuyển trong lớp và hỗ trợ kịp thời học viên chưa theo kịp, giải đáp những thắc mắc nhỏ hoặc ghi ý hay lên bảng phụ; 3- Giảng song song (Parallel Teaching): lớp học chia thành hai nhóm, cả hai giảng viên cùng giảng dạy một nội dung giống nhau, cùng một lúc; 4- Giảng theo trạm (Station Teaching): nội dung bài học chia thành nhiều trạm, học viên luân phiên nhau qua các trạm do hai giảng viên hướng dẫn; 5- Giảng thay thế/giảng phân hóa (Alternative Teaching): giảng viên 1 giảng dạy toàn bộ nội dung chính; giảng viên 2 tách một nhóm nhỏ (học viên yếu hoặc cần bổ sung) để dạy lại, làm rõ hoặc mở rộng nội dung phù hợp với trình độ; 6- Giảng đồng đội/Tung hứng (Team Teaching): cả hai giảng viên cùng đứng bục, tương tác liên tục như cuộc đối thoại; một giảng viên nêu lý luận và một giảng viên bổ sung minh chứng thực tiễn… (Đào Duy Hưng, 2026).

Với các hình thức trên, mỗi hình thức đều có những thuận lợi và khó khăn riêng. Tuy nhiên, để phù hợp với đối tượng đặc thù đào tạo trung cấp lý luận chính trị là cán bộ, công chức, viên chức đương chức hoặc quy hoạch các chức vụ lãnh đạo, quản lý, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cần hướng dẫn và lựa chọn một hoặc một số hình thức phù hợp, áp dụng với đào tạo lý luận chính trị nói chung và trung cấp lý luận chính trị nói riêng để triển khai áp dụng trên toàn quốc.

Một số hình thức phù hợp và dễ thực hiện với giảng viên, học viên hệ trung cấp lý luận chính trị, như: giảng đồng đội/tung hứng; một giảng viên giảng và một giảng viên hỗ trợ; giảng theo trạm… Các hình thức này có thể áp dụng với mọi đối tượng học viên, ở các chuyên đề khác nhau vì đội ngũ giảng viên của hệ thống các trường chính trị hiện nay có trình độ chuyên môn đồng đều, hiểu sâu về lý luận, thường xuyên cập nhật thực tiễn và có phương pháp sử dụng các kỹ năng mềm, nên có thể áp dụng hiệu quả các hình thức trên trong giảng dạy.

Thứ hai, Học viện phối hợp với các bộ, ngành đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 171/2025/NĐ-CP ngày 36/6/2025 của Chính phủ quy định về đào tạo, bồi dưỡng công chức theo hướng thực hiện “mô hình đồng giảng trong đào tạo, bồi dưỡng công chức” và quy định phương pháp tính giờ giảng đối với giảng viên 1, giảng viên 2. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các trường chính trị trên toàn quốc triển khai thực hiện mô hình đồng giảng trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và chế độ chính sách đối với giảng viên, thực hiện phương châm “giảng viên - học viên đồng kiến tạo tri thức mới, giá trị mới”.

Thứ ba, đối với các báo cáo chuyên đề thuộc học phần “Thực tiễn và kinh nghiệm xây dựng và phát triển địa phương”, Học viện có thể hướng dẫn theo hướng không bắt buộc áp dụng thực hiện mô hình đồng giảng vì bản chất các báo cáo chuyên đề là trao đổi những vấn đề thực tiễn của địa phương và định hướng nhiệm vụ, giải pháp thực hiện tốt từng lĩnh vực của cấp ủy, chính quyền địa phương trong thực tiễn. Mặt khác, các báo cáo chuyên đề thường do giảng viên thỉnh giảng là lãnh đạo sở, ban, ngành cấp tỉnh nên nếu áp dụng mô hình đồng giảng sẽ gặp nhiều khó khăn trong soạn giảng, phân công nhiệm vụ.

3. Kết luận

Thực hiện mô hình đồng giảng trong giảng dạy trung cấp lý luận chính trị là một phương pháp mới đối với giảng viên trường chính trị. Do là mô hình mới, cần sớm xây dựng, hoàn thiện cơ chế, quy định phù hợp với những đặc thù của chương trình trung cấp lý luận chính trị. Đồng thời, cần sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo các trường, sự tâm huyết, trí tuệ của giảng viên. Với năng lực, trình độ, kiến thức chuyên môn và kỹ năng, khả năng sư phạm của giảng viên các trường chính trị cấp tỉnh, việc thực hiện mô hình đồng giảng trong giảng dạy lý luận chính trị nhất định thành công, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ hệ thống chính trị.

_________________

Ngày nhận bài: 16/6/2026; Ngày bình duyệt: 10/7/2026; Ngày quyết định đăng: 22/7/2026.

Email tác giả: lanh78bg@gmail.com

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đào Duy Hưng (2026). Một số vấn đề về “mô hình đồng giảng” trong chương trình Trung cấp lý luận chính trị. https://truongchinhtri.laichau.gov.vn/khoa-hoc-thong-tin-tu-lieu/mot-so-van-de-ve-mo-hinh-dong-giang-trong-chuong-trinh-trung-cap-ly-luan-chinh-tri-2236.html.

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (2026). Quyết định số 988-QĐ/HVCTQG ngày 20/3/2026 của Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh ban hành bộ quy chế về công tác trường chính trị.

Nguyễn Thị Bích Ngọc & cộng sự (2018). Mô hình đồng giảng dạy tại Khoa Ngoại ngữ Đại học Thái Nguyên. Tạp chí Khoa học và Công nghệ - Đại học Thái Nguyên, số 191.