Thành tựu và thách thức của Trung Quốc trong thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống quản trị và năng lực quản trị nhà nước xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

TS TRẦN ÁNH TUYẾT
Viện Nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương,
Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
NCS HOÀNG LONG
Trường Chính trị Nguyễn Văn Cừ, tỉnh Bắc Ninh

1. Mở đầu

Hệ thống quản trị quốc gia và năng lực quản trị quốc gia là một chỉnh thể có quan hệ chặt chẽ, tương hỗ cho nhau. Chỉ có hệ thống quản trị quốc gia tốt mới có thể thực sự nâng cao năng lực quản trị; chỉ bằng cách nâng cao năng lực quản trị quốc gia mới có thể phát huy đầy đủ hiệu quả của hệ thống quản trị quốc gia. Thông qua phương pháp nghiên cứu liên ngành, phân tích tổng hợp, lịch sử và logic, bài viết làm rõ thực tiễn từ Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc (năm 2012) đến nay, Trung Quốc đã tiếp tục đi sâu cải cách toàn diện, đồng bộ, trong đó trọng tâm là cải cách hệ thống quản trị quốc gia và năng lực quản trị quốc gia. Những thành tựu, thách thức và kinh nghiệm quản trị có giá trị tham khảo trong quản trị phát triển đất nước giai đoạn mới.

2. Nội dung

2.1. Một số thành tựu

a) Đi sâu cải cách, tối ưu hoá bộ máy đảng và nhà nước

Từ Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc (năm 2012) đến nay, Trung Quốc bước vào thời đại mới và tiến hành 3 lần tái cơ cấu bộ máy đảng và nhà nước.

Năm 2013, cải cách bộ máy đảng và nhà nước, coi chuyển đổi chức năng chính phủ là trọng tâm, cải cách cơ cấu và thể chế của các bộ, ngành, thúc đẩy xây dựng chính phủ phục vụ, giải quyết tình trạng chồng chéo chức năng của một số cơ quan nhà nước, thủ tục hành chính rườm rà, phức tạp, gây khó khăn trong việc vận hành quản lý hành chính.

Năm 2018, cải cách thể chế đảng và nhà nước dựa trên việc nâng cao sự lãnh đạo toàn diện của đảng, phối hợp cải cách cơ quan đảng và nhà nước gắn với thúc đẩy phân định quyền hạn, trách nhiệm giữa cơ quan đảng và nhà nước.

Năm 2023, công cuộc cải cách bộ máy đảng và nhà nước định hướng tăng cường lãnh đạo toàn diện, tập trung, thống nhất của đảng, phân định, phân cấp, phân quyền và rõ trách nhiệm của các cơ quan trong các lĩnh vực trọng điểm như khoa học, công nghệ, giám sát tài chính và quản lý dữ liệu để thích ứng với yêu cầu xây dựng và thúc đẩy mô hình kinh tế - xã hội phát triển chất lượng cao.

Việc cải cách căn cứ theo nguyên tắc 4 kiên trì: kiên trì sự lãnh đạo toàn diện của đảng, kiên trì lấy nhân dân làm trung tâm, kiên trì tối ưu hóa sự phối hợp hiệu quả cao, kiên trì quản lý đất nước toàn diện theo pháp luật.

Trong 3 lần cải cách, đã tiến hành sáp nhập, hợp nhất các cơ quan có chức năng giống nhau và thành lập những cơ quan mới để thực hiện chức năng, nhiệm vụ mới. Đáng chú ý, trong lần cải cách năm 2018, ba cơ quan nhà nước có quyền thanh tra gồm Bộ giám sát, Cục Phòng chống tham nhũng quốc gia và Tổng cục Phòng chống tham nhũng hối lộ của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã được sáp nhập để thành lập Ủy ban giám sát quốc gia, trở thành cơ quan giám sát nhà nước và chống tham nhũng cao nhất của Trung Quốc. Trong lần cải cách năm 2023, cơ cấu bộ máy Quốc vụ viện không thay đổi nhiều về số lượng, giữ nguyên 26 bộ và cơ quan ngang bộ, 1 cơ quan trực thuộc đặc biệt là Ủy ban Quản lý giám sát tài sản nhà nước. Bên cạnh đó, cải cách còn 14 cơ quan trực thuộc và 7 đơn vị sự nghiệp (so với lần cải cách trước là 10 cơ quan trực thuộc và 10 đơn vị sự nghiệp, tinh giảm 5% biên chế ở cấp trung ương (Trang mạng tin tức Trung Quốc, 11/3/2023). Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc (Nhân đại), đã thành lập Ủy ban công tác đại biểu thuộc Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, trên cơ sở mở rộng và thay thế chức năng nhiệm vụ của Ủy ban thẩm tra tư cách đại biểu trước đây (Tân Hoa xã, 28/6/2023). Ủy ban mới này sẽ giúp cho Ủy ban Thường vụ Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc củng cố và nâng cao chất lượng công tác đại biểu, tăng cường mối quan hệ giữa Ủy ban Thường vụ và đại biểu, giữa đại biểu và nhân dân, hình thành cầu nối tiếp nhận ý kiến của nhân dân, hỗ trợ và bảo đảm đại biểu thực hiện nhiệm vụ theo pháp luật.

b) Tăng cường sự lãnh đạo của đảng trong thúc đẩy quản lý đất nước toàn diện theo pháp luật

Luật pháp là công cụ để quản lý đất nước, luật pháp vững chắc là điều kiện tiên quyết cho một nền quản trị tốt. Do đó, kể từ Đại hội XVIII của Đảng Cộng sản Trung Quốc, quan điểm lãnh đạo, quản lý đất nước toàn diện theo pháp luật ngày càng mạnh mẽ. Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ban hành “Quy chế về công tác chính trị và pháp luật của Đảng Cộng sản Trung Quốc”, các Ủy ban Chính trị và Pháp luật các cấp tỉnh (thành phố và quận) đã được thành lập đầy đủ. Công tác lãnh đạo tổ chức, quy hoạch tổng thể, phối hợp xây dựng nhà nước pháp quyền ở các địa phương không ngừng được tăng cường. Việc thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp, xây dựng và sửa đổi Luật Giám sát, hoàn thiện Luật Tổ chức của các cơ quan nhà nước như Luật Tổ chức Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, Luật Tổ chức địa phương, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân và Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân, Luật Tổ chức Quốc vụ viện cho thấy, dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng Cộng sản Trung Quốc, việc thể chế hóa, chuẩn hóa và quy trình hóa tổ chức các cơ quan nhà nước được đẩy mạnh hơn.

Với mục tiêu phát triển dân chủ nhân dân toàn quá trình, Trung Quốc đã xây dựng danh mục quyền lực, trách nhiệm, làm rõ ranh giới quyền lực của chính quyền; đẩy mạnh thực hiện cắt giảm các hạng mục phê duyệt hành chính, đồng thời trao nhiều hạng mục phê duyệt hành chính cho địa phương thực hiện, kích thích tối đa tính tích cực và tự chủ của chính quyền địa phương các cấp (Chu Thùy Liên, 29/11/2019); tăng cường bảo vệ tư pháp đối với quyền sở hữu để bảo đảm người có tài sản ổn định tâm lý, xóa bỏ hoàn toàn thủ tục, giấy tờ, chứng nhận không cần thiết, giúp giảm bớt gánh nặng cho người dân, v.v..(Tân Hoa xã, 28/6/2024).

Nhìn chung, thông qua việc kiên trì thúc đẩy ban hành, sửa đổi, bãi bỏ, giải thích và soạn thảo luật, tốc độ hoàn thiện hệ thống pháp luật của Trung Quốc đã nhanh hơn và chất lượng cao hơn dựa trên nguyên tắc lập pháp khoa học, hành pháp nghiêm minh, tư pháp công bằng và toàn dân tuân thủ pháp luật. Tiến trình này diễn ra song song với việc cải cách sâu rộng toàn diện, đưa hệ thống quản trị quốc gia và năng lực quản trị lên một tầm cao mới. Tính đến cuối tháng 4/2024, Trung Quốc đã có 302 bộ luật đang có hiệu lực và hệ thống pháp luật xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc ngày càng được hoàn thiện (Tân Hoa xã, 28/6/2024).

Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc đã ban hành các quyết định quan trọng nhằm thúc đẩy toàn diện quản lý đất nước theo pháp luật. Đó là “Quy hoạch xây dựng Trung Quốc pháp quyền (2020 - 2025)”, “Đề cương thực hiện xây dựng chính quyền pháp quyền (2021- 2025)” và “Đề cương thực hiện xây dựng xã hội pháp quyền (2020 - 2025)”. Điều này đánh dấu sự hình thành khuôn khổ tổng thể, có ý nghĩa to lớn đối với việc xây dựng toàn diện một Trung Quốc pháp quyền trong thời đại mới.

c) Kiên trì quản lý đảng nghiêm minh toàn diện

Kiên trì quan điểm “trị quốc trước tiên phải trị đảng”, Đảng Cộng sản Trung Quốc đẩy mạnh thực hiện quản lý đảng nghiêm minh, toàn diện từ các phương diện về chính trị, tư tưởng, tác phong, tổ chức, kỷ luật, hoàn thiện hệ thống pháp quy trong Đảng và thúc đẩy phòng chống tham nhũng. Cụ thể như: (1) Củng cố nền tảng tư tưởng và chính trị nhằm bảo đảm sự thống nhất về tư tưởng trong toàn Đảng, là cơ sở cho sự thống nhất về ý chí và hành động. Trong đó, đặt xây dựng Đảng về chính trị ở vị trí hàng đầu và là yêu cầu cốt lõi để duy trì sự lãnh đạo tập trung, thống nhất của Đảng; coi việc giáo dục, trang bị cho toàn Đảng lý luận đổi mới sáng tạo của Đảng là nhiệm vụ căn bản trong xây dựng tư tưởng chính trị của Đảng; (2) Thúc đẩy chỉnh đốn tác phong, trước sau coi mối quan hệ máu thịt giữa đảng và quần chúng nhân dân làm hạt nhân, quán triệt 8 điều quy định, chú trọng giải quyết vấn đề “Bốn tác phong”, thực hiện cơ chế trách nhiệm chủ thể trong xây dựng Đảng, xóa bỏ tư tưởng đặc quyền, không ngừng làm trong sạch môi trường chính trị; (3) Tăng cường xây dựng tổ chức đảng, chú trọng công tác tổ chức cán bộ. Thiết lập hệ thống tổ chức mạnh mẽ, chặt chẽ từ trung ương đến cơ sở, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng thực hiện thông suốt và hiệu quả; (4) Tăng cường xây dựng kỷ luật đảng, đặt xây dựng kỷ luật lên vị trí nổi bật hơn, kỷ luật đảng phải nghiêm khắc hơn pháp luật, “đặt quyền lực vào trong chiếc lồng chế độ”, thúc đẩy quản lý đảng dựa vào thể chế và nguyên tắc, nâng cao trình độ pháp trị hoá trong quản lý đảng trên cơ sở bảo đảm nghiêm minh và toàn diện. 70% văn bản pháp quy trong Đảng được ban hành và sửa đổi trong thời gian từ Đại hội XVIII đến nay, nhằm cụ thể hóa quy định, chế độ hoạt động của Đảng, hình thành hệ thống pháp quy trong Đảng chặt chẽ hơn; (5) Đẩy mạnh xây dựng hệ thống giám sát đồng bộ nhằm tăng cường quản lý, giám sát quyền lực, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng; đẩy mạnh công khai hóa, quy phạm hóa sự vận hành của quyền lực, hoàn thiện cơ chế công khai công tác đảng, công tác của chính phủ, công tác khối tư pháp và chế độ công khai trong các lĩnh vực khác; tăng cường giám sát trong nội bộ đảng, giám sát dân chủ từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên, giám sát thực thi pháp luật, giám sát dư luận xã hội... để nhân dân giám sát quyền lực, để quyền lực vận hành minh bạch. Với thái độ không khoan nhượng đối với tham nhũng, Trung Quốc đã kiên trì cuộc chiến chống tham nhũng “đả hổ, diệt ruồi, săn cáo” mạnh mẽ. (Trần Ánh Tuyết, 12/9/2023).

Kết quả thực hiện quản lý đảng nghiêm minh toàn diện đã khẳng định tính kiên định, tiên phong, trong sạch của Đảng, nâng cao năng lực “tự làm sạch, tự hoàn thiện, tự đổi mới, tự nâng cao”, tăng cường năng lực chống tha hóa, phòng chống biến chất và chống rủi ro, củng cố mối quan hệ mật thiết với nhân dân và huy động tối đa sức mạnh của toàn xã hội cho sự nghiệp phát triển đất nước. Đây là một nguyên tắc để Đảng Cộng sản Trung Quốc thích ứng với những thay đổi của thời đại, vượt qua thách thức và tiếp tục củng cố vững chắc địa vị lãnh đạo, cầm quyền của mình.

d) Tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao

Nâng cao năng lực quản trị đòi hỏi phải xây dựng một đội ngũ cán bộ có năng lực chuyên môn cao, tác phong làm việc khoa học và khả năng thích ứng với những thay đổi phức tạp trong quá trình xây dựng hiện đại hóa. Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định cần phải xây dựng đội ngũ cán bộ tố chất cao, bản lĩnh chính trị vững vàng, xứng đáng gánh vác trọng trách, thích ứng yêu cầu của thời đại mới, có đủ năng lực lãnh đạo (Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh, 2022). Trong những năm qua, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã có đường lối, chủ trương, biện pháp mới trong công tác cán bộ, đó là:

Thứ nhất, kiên trì các nguyên tắc, tiêu chuẩn đối với cán bộ trong thời kỳ mới: (1) kiên trì nguyên tắc đảng quản lý cán bộ nghiêm minh, lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ tài, đức song toàn; (2) kiên trì phương châm đặt tiêu chuẩn chính trị lên hàng đầu; coi việc nhận biết, đánh giá biểu hiện chính trị của cán bộ phải chuẩn xác và khoa học là tiền đề và là cơ sở quan trọng để làm nổi bật tiêu chuẩn chính trị trong công tác lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ (bao gồm các tiêu chuẩn về lòng trung thành, trách nhiệm, năng lực, kỷ luật chính trị); (3) kiên trì tiêu chuẩn cán bộ tốt, bao gồm 5 tiêu chuẩn: đức, năng, cần, tích, liêm; là những giá trị phẩm chất của cán bộ trong thời kỳ mới; (4) kiên trì phương châm “bốn hóa”, là cách mạng hóa, trẻ hóa, tri thức hóa và chuyên nghiệp hóa đội ngũ cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ ưu tú.

Thứ hai, tăng cường hoàn thiện các quy định, quy trình trong công tác cán bộ như lựa chọn, bổ nhiệm, điều kiện, tư cách; công khai lựa chọn, cạnh tranh vị trí việc làm, bảo đảm công bằng trong quy trình lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ; tăng cường xây dựng cơ chế giám sát trong lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ với sự tham gia của các cơ quan, ban ngành, của nhân dân, của dư luận, bảo đảm tính giám sát liên tục trong suốt quá trình này.

Về cơ chế khảo sát và đánh giá cán bộ, Trung Quốc đã thực hiện đánh giá, phân loại gắn với yêu cầu khác nhau đối với cán bộ lãnh đạo ở các vùng, các cấp, các ngành và các vị trí khác nhau. Vận dụng đầy đủ kết quả khảo sát và đánh giá cán bộ vào công tác quản lý cán bộ, kiên trì phát huy vai trò quan trọng, đi đầu, gương mẫu của “thiểu số then chốt”, là cán bộ lãnh đạo chủ chốt, người đứng đầu. Từ đó, hình thành cơ chế cán bộ “có lên, có xuống, có vào, có ra”, người có năng lực, năng nổ, dám nghĩ, dám làm, dám đi đầu được thăng tiến thay thế vị trí những cán bộ có tư tưởng “ít làm, ít sai phạm”, “không làm, không sai”, để cán bộ các cấp được lựa chọn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, phát huy được hết năng lực của mình, người xuất sắc được khen thưởng, khơi thông các kênh đầu vào, thực hiện công tác quy hoạch đối với cán bộ ưu tú, duy trì sức cạnh tranh của đội ngũ cán bộ (Tân Hoa xã, 19/9/2022).

Thứ ba, chú trọng công tác xây dựng đội ngũ cán bộ trẻ ưu tú. Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ trẻ ngày nay của Trung Quốc là “cần nâng cao năng lực chính trị, năng lực điều tra, nghiên cứu, năng lực ra quyết sách khoa học, năng lực kiên trì cải cách, năng lực ứng phó khẩn cấp, năng lực làm công tác quần chúng và năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao”(Nhân dân Nhật báo, 2020). Để khơi thông các kênh phát triển cán bộ trẻ ưu tú, Trung Quốc đã thực hiện kiện toàn công tác quy hoạch cán bộ trẻ căn cứ theo cơ cấu cán bộ, nhu cầu ngắn hạn và chiến lược dài hạn; mạnh dạn tuyển chọn, trọng dụng nhân tài trẻ, phá bỏ những trở ngại cản trở sự phát triển của cán bộ trẻ ưu tú.

e) Đẩy mạnh xây dựng chính phủ số nhằm ưu hoá phương thức và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia

Tăng cường xây dựng chính phủ số là yêu cầu tất yếu để thích ứng với tình hình mới và đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy toàn diện hiện đại hóa hệ thống quản trị và năng lực quản trị quốc gia. Vì vậy, Trung Quốc đẩy mạnh thực hiện chiến lược quản trị đất nước thông qua không gian mạng, ứng dụng rộng rãi công nghệ số vào các dịch vụ công và quản trị xã hội, thúc đẩy hoạt động số hóa thông minh trong việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, tối ưu hóa dịch vụ công, giúp cho việc ban hành quyết định quản lý và xử lý công việc của các cơ quan hành chính nhanh hơn, kịp thời và hiệu quả hơn. “Văn phòng cầm tay” đã trở thành tiêu chuẩn của các dịch vụ công; nền tảng dịch vụ công tích hợp đã được hoàn thành; tỷ lệ cấp phép hành chính cấp tỉnh trực tuyến một cửa đạt 92,5% (Nhân dân Nhật báo, 2024); tỷ lệ truy cập Internet tại các trường học đạt 100%; ứng dụng “Internet + sức khỏe y tế” đã giảm bớt khó khăn cho người dân trong việc gặp bác sĩ, mức độ phổ biến sử dụng mã y tế đã đạt kết quả lớn (Trần Văn Liệu, 2023).

Để nâng cao trình độ xây dựng chính phủ số, Trung Quốc đã đặt ra mục tiêu, nhiệm vụ chủ yếu là: (1) Tăng cường chia sẻ dữ liệu số. Xây dựng hệ thống tài nguyên số quốc gia, thúc đẩy việc thu thập và sử dụng chung dữ liệu giữa các ngành, các cấp và các địa phương, hoàn thiện danh mục tài nguyên số và chế độ trách nhiệm v.v.. (2) Thúc đẩy xây dựng và sử dụng chung thông tin hành chính. Tăng cường xây dựng tổng thể thông tin hóa về hành chính, hoàn thiện danh mục thông tin hành chính, mạng lưới hành chính điện tử, đầu mối và các cổng dịch vụ hành chính, v.v.. (3) Nâng cao hiệu quả số hóa các dịch vụ công. Thúc đẩy số hóa và thông minh hóa phương thức vận hành, quy trình nghiệp vụ và mô hình phục vụ của chính phủ. Đẩy mạnh thực hiện Internet + dịch vụ hành chính, hoàn thiện chức năng toàn bộ quy trình phục vụ trực tuyến, v.v..(Tân Hoa xã, 13/3/2021).

Trung Quốc tận dụng tối đa dữ liệu lớn và công nghệ Internet để thúc đẩy việc chia sẻ, cập nhập thông tin về thực thi pháp luật hành chính, đồng thời, cung cấp thông tin cho nhiều bên để kiểm tra, tạo kênh liên lạc thông suốt cho đội ngũ thực thi pháp luật, trao quyền sử dụng kỹ thuật số để phá bỏ các rào cản địa phương nhằm thúc đẩy thực thi pháp luật hành chính. Bên cạnh đó, tận dụng tốt công nghệ kỹ thuật số để tạo ra một nền tảng giám sát tích hợp, bao gồm nhiều phương thức giám sát như báo cáo và khiếu nại qua điện thoại, qua email, ứng dụng wechat, v.v.. nhằm hoàn thiện hệ thống giám sát thi hành pháp luật hành chính, giảm thiểu những khiếm khuyết và bảo đảm tính minh bạch của quá trình thực thi pháp luật hành chính. Chính phủ số ở Trung Quốc đã dựa vào dữ liệu để mở rộng từ dịch vụ công sang lĩnh vực quản lý xã hội.

2.2. Thách thức

Mặc dù Trung Quốc đã đạt được nhiều thành tựu trong việc thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống quản trị và năng lực quản trị quốc gia, song, những nguy cơ, thách thức trong và ngoài nước ngày càng gia tăng, đặt ra một số vấn đề đối với nền quản trị quốc gia của Trung Quốc, cụ thể:

Thứ nhất, mặc dù công cuộc cải cách, tinh gọn bộ máy và vận hành theo nguyên tắc pháp quyền có thành công nhất định, nhưng mô hình tổ chức nhà nước, nhất là chính quyền địa phương còn nhiều tầng nấc trung gian, hoạt động thiếu tự chủ, tự chịu trách nhiệm và còn vận hành cứng nhắc; năng lực quản trị, năng lực đổi mới sáng tạo của một số cán bộ lãnh đạo còn yếu... Điều này đòi hỏi phải tiếp tục đi sâu nghiên cứu quy luật vận động của xã hội hiện đại, vận dụng thành tựu khoa học, công nghệ vào công tác quản lý, xây dựng cơ chế ra quyết định, tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát hiệu quả hơn.

Thứ hai, cần tiếp tục hoàn thiện và phát huy vai trò làm chủ của nhân dân thông qua dân chủ nhân dân toàn quá trình một cách thực chất. Điều này đặt ra yêu cầu làm thế nào để nhân dân không chỉ tham gia vào quá trình bầu cử mà còn tham gia sâu rộng, hiệu quả vào quá trình ra quyết định, giám sát quyền lực và đóng góp vào công cuộc xây dựng đất nước.

Thứ ba, cần củng cố vững chắc hơn nữa nền tảng pháp luật cho phương thức cầm quyền của Đảng. Mặc dù đạt được những thành tựu trong xây dựng nhà nước pháp quyền, việc bảo đảm pháp luật được thực thi một cách nghiêm minh, công bằng cho mọi chủ thể, và quyền, lợi ích hợp pháp của công dân được bảo vệ một cách hiệu quả vẫn là một thách thức.

Thứ tư, cần tiếp tục đối phó với nguy cơ quan liêu, tham nhũng, suy thoái trong nội bộ Đảng và bộ máy nhà nước. Đại hội XX của Đảng Cộng sản Trung Quốc nhấn mạnh tính lâu dài và phức tạp của cuộc đấu tranh này. Việc xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ từ bên trong và bên ngoài Đảng, phát huy vai trò giám sát của nhân dân và xã hội là vấn đề then chốt để duy trì sự trong sạch và vững mạnh của Đảng.

Mặc dù đạt được những thành tựu quan trọng trong chuyển đổi phương thức lãnh đạo, cầm quyền, song đang có những hạn chế và thách thức đặt ra, chủ yếu liên quan đến việc duy trì tính tiên phong, mối liên hệ với nhân dân, chống quan liêu, tham nhũng và hoàn thiện hệ thống quản trị quốc gia. Việc nhận diện và giải quyết những vấn đề này có ý nghĩa sống còn đối với sự cầm quyền lâu dài của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

3. Kết luận

Thời gian qua, Trung Quốc đã thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống quản trị quốc gia và năng lực quản trị quốc gia thông qua các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể: (1) Đi sâu cải cách, tối ưu hóa bộ máy tổ chức đảng và nhà nước; (2) Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong thúc đẩy quản lý đất nước toàn diện theo pháp luật; (3) Kiên trì quản lý đảng nghiêm minh toàn diện; (4) Tăng cường xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao; (5) Đẩy mạnh xây dựng chính phủ số nhằm tối ưu hoá phương thức và nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia.

Với những thành tựu đạt được, nền quản trị quốc gia của Trung Quốc đã thể hiện được ưu thế nhất định. Trung Quốc vẫn đang trong quá trình tiếp tục tìm tòi, vận dụng sáng tạo dựa trên thực tiễn, đi sâu cải cách thể chế, cơ chế, phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản xuất. Qua đó, không ngừng hoàn thiện hệ thống quản trị và năng lực quản trị quốc gia khoa học, dân chủ, hợp pháp và hiệu quả.

Việt Nam với những điểm tương đồng về mô hình phát triển quốc gia, có thể tiếp tục trao đổi, tham khảo kinh nghiệm từ Trung Quốc để xây dựng mô hình quản trị nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện đại, hiệu quả, phù hợp với điều kiện lịch sử, thực tiễn phát triển của đất nước.

_________________

Ngày nhận bài: 16/4/2026; Ngày bình duyệt: 27/7/2026; Ngày quyết định đăng: 15/8/2026.

Email tác giả: tuyettrananhvtq@gmail.com.

Tài liệu tham khảo:

Chu Thùy Liên (29/11/2019). Cải cách hành chính ở Trung Quốc từ thời điểm cải cách mở cửa đến nay. Tạp chí điện tử Lý luận chính trị. https://lyluanchinhtri.vn/cai-cach-hanh-chinh-o-trung-quoc-tu-thoi-diem-cai-cach-mo-cua-den-nay-2360.html.

Nhân dân Nhật báo (2020). Tập Cận Bình nhấn mạnh 7 năng lực trong bài học khai giảng đầu tiên dành cho lớp bồi dưỡng cán bộ trẻ cấp Trung ương quản lý (人民网. (2020).中青班“开学第一课”习近平为何强调这七种能力?). http://politics.people.com.cn/GB/n1/2020/1011/c1001-31887471.html.

Nhân dân Nhật báo (2024). Hơn 90% các hạng mục cấp phép hành chính cấp tỉnh đã được thụ lý trực tuyến và thực hiện phương châm “chỉ chạy một lần duy nhất (人民网. (2024). 报告：超九成省级行政许可事项实现网上受理和“最多跑一次”). https://baijiahao.baidu.com/s?id=1809703140598674280&wfr=spider&for=pc.

Tân Hoa xã (13/3/2021). Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm lần thứ 14 và Cương yếu mục tiêu triển vọng tới năm 2035, (中华人民共和国国民经济和社会发展第十四个五年规划和2035年远景目标纲要), http://www.npc.gov.cn/npc/c2/kgfb/202103/t20210313_310753.html.

Tân Hoa xã (19/9/2022). Văn phòng Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc ban hành Quy định về Thúc đẩy việc cán bộ lãnh đạo có lên có xuống (新华社. (2022). 中共中央办公厅印发了《推进领导干部能上能下规定》).

http://www.gov.cn/zhengce/2022-09/19/content_5710642.htm.

Tân Hoa xã (28/6/2024). Kiện toàn hơn dân chủ pháp quyền xã hội chủ nghĩa (新华社. (2024). 社会主义民主法治更加健全). https://www.spp.gov.cn/tt/202406/t20240628_658252.shtml.

Tân Hoa xã (28/6/2023). Ban Chấp hành Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc thành lập Ban công tác Đại biểu (新华社. (2023). 全国人大常委会设立代表工作委员会). http://www.xinhuanet.com/2023-06/28/c_1129721325.htm.

Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Thành phố Hồ Chí Minh (2022). Toàn văn Báo cáo tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XX của ĐCS Trung Quốc. http://hochiminhcity.chinaconsulate.gov.cn/xwdt/202210/t20221026_10792286.html.

Trang mạng tin tức Trung Quốc (11/3/2023). Lưỡng hội công bố phương án cải cách cơ cấu Quốc vụ viện (两会受权发布国务院机构改革方案) https://www.chinanews.com.cn/gn/2023/03-11/9969439.shtml.

Trần Ánh Tuyết (12/9/2023). Công tác xây dựng Đảng của Đảng Cộng sản Trung Quốc và một số gợi mở cho Việt Nam. Tạp chí Cộng sản. https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-dang/-/2018/828404/view_content.

Trần Văn Liệu (2023). Chiến lược phát triển quốc gia số của Trung Quốc. https://ictvietnam.vn/chien-luoc-phat-trien-quoc-gia-so-trung-trung-quoc-56778.