Vận dụng quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp vào phát triển nông nghiệp đô thị ở Việt Nam hiện nay

NGUYỄN XUÂN THÚY
Học viện Chính trị, Bộ Quốc phòng

1. Mở đầu

Nông nghiệp đô thị là hoạt động kinh tế mà quá trình sản xuất, chế biến sản phẩm được tiến hành trong và ven đô thị thông qua việc sử dụng phương pháp canh tác hữu cơ và công nghệ cao không cần nhiều đất đai, không gây ô nhiễm môi trường; sử dụng và tái sử dụng tài nguyên thiên nhiên nhằm cung ứng nông phẩm phục vụ tiêu dùng, tăng không gian xanh đô thị, hướng tới phát triển bền vững.

Nông nghiệp đô thị được triển khai trong không gian đô thị, thường bị giới hạn về diện tích, đòi hỏi áp dụng các phương pháp canh tác thâm canh, đặc biệt là canh tác hữu cơ và công nghệ cao. Việc tối ưu hóa không gian thông qua các mô hình như nông nghiệp thẳng đứng, thủy canh, khí canh trở nên cần thiết để đạt được hiệu quả sản xuất trong điều kiện hạn chế về diện tích canh tác. Mặt khác, sản xuất nông nghiệp đô thị không tập trung mà xen kẽ giữa các khu vực nội đô, ven đô và ngoại ô, tạo ra sự giao thoa mật thiết với các hoạt động kinh tế phi nông nghiệp khác như dịch vụ, du lịch, thương mại. Sự giao thoa này không chỉ tạo ra các mô hình kinh doanh tích hợp mà còn đòi hỏi sự điều tiết và quản lý quy hoạch chặt chẽ để tối ưu hóa việc sử dụng đất đô thị.

Trong bối cảnh mới, Đảng ta đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển nông nghiệp, nhận thức ngày càng sâu sắc về vai trò không thể thay thế của nông nghiệp trong việc cung ứng nông phẩm phục vụ nhu cầu tiêu dùng hằng ngày của con người. Từ đó, Đảng ta có những quyết sách lớn, thể hiện tư duy, tầm nhìn chiến lược và quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước ta về nông nghiệp và nông nghiệp đô thị.

2. Nội dung

2.1. Quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp, nông nghiệp đô thị

Nghiên cứu vị trí trung tâm của nông nghiệp trong sản xuất xã hội, C.Mác chỉ ra, sản xuất vật chất là nền tảng của mọi hình thái kinh tế - xã hội. C.Mác khẳng định: “người ta phải có khả năng sống đã rồi mới có thể “làm ra lịch sử”. Nhưng muốn sống được thì trước hết cần phải có thức ăn, thức uống, nhà ở, quần áo và một vài thứ khác nữa. Như vậy, hành vi lịch sử đầu tiên là việc sản xuất trong những tư liệu để thỏa mãn những nhu cầu ấy, việc sản xuất ra bản thân đời sống vật chất”⁽¹⁾. Ph.Ăngghen nhấn mạnh vai trò nền tảng của nông nghiệp trong việc duy trì đời sống vật chất, tạo nền tảng cho các cấu trúc xã hội phức tạp: “con người cần phải ăn, uống, ở và mặc, nghĩa là phải lao động, trước khi có thể đấu tranh để giành quyền thống trị, trước khi có thể hoạt động chính trị, tôn giáo, triết học”⁽²⁾.

Theo quan điểm của C.Mác, do tính chất hữu hạn của đất đai và sự tồn tại của địa tô chênh lệch, nâng cao năng suất nông nghiệp đòi hỏi tăng cường thâm canh thông qua ứng dụng khoa học - kỹ thuật và cải tiến tổ chức sản xuất, thay vì chỉ mở rộng diện tích canh tác hoặc khai thác sức lao động. C.Mác cho rằng, năng suất của lao động nông nghiệp, tức năng suất trong sản xuất nông nghiệp tăng lên nhờ những tiến bộ nông học và áp dụng máy móc; việc tăng năng suất không chỉ phụ thuộc vào đất đai mà còn vào các phương pháp canh tác khoa học và tổ chức lao động. Quan điểm này của C.Mác là tiền đề cho việc tiếp cận khái niệm nông nghiệp đô thị theo nghĩa hiện đại với các đặc trưng: Canh tác trong điều kiện đất đai bị giới hạn; khoa học và công nghệ là nhân tố tăng năng suất, chất lượng sản phẩm; tổ chức sản xuất chặt chẽ theo chuỗi giá trị để nâng cao hiệu quả.

Mặc dù C.Mác và Ph.Ăngghen không trực tiếp đề cập khái niệm nông nghiệp đô thị nhưng tư tưởng của các ông về việc xóa bỏ sự phân hóa, chia cắt giữa nông thôn và đô thị đã đặt nền móng lý luận cho các mô hình sản xuất nông nghiệp trong không gian đô thị. Việc phát triển nông nghiệp đô thị hiện nay có thể được coi là một khía cạnh cụ thể của xu hướng này, nhằm dung hòa các yếu tố sản xuất nông nghiệp với không gian sống đô thị, góp phần giảm thiểu những mâu thuẫn vốn có trong xã hội.

V.I.Lênin đã kế thừa và phát triển sâu sắc tư tưởng của C.Mác và Ph.Ăngghen về vai trò của nông nghiệp trong kinh tế. Theo V.Lênin: “Không có một dự trữ lương thực đầy đủ và thực sự bảo đảm thì nhà nước hoàn toàn không thể tập trung chú ý để tiến hành có hệ thống công tác khôi phục đại công nghiệp”⁽³⁾. Tư tưởng của Lênin về nông nghiệp và công nghiệp thể hiện rõ mối quan hệ biện chứng giữa hai lĩnh vực: nông nghiệp nuôi sống công nghiệp, còn công nghiệp hiện đại hóa nông nghiệp. Đây là nền tảng cho liên minh công - nông và cho chiến lược phát triển kinh tế - xã hội ở các nước có nền nông nghiệp chiếm ưu thế.

Tư tưởng của V.I.Lênin về xóa bỏ sự phân hóa giữa thành thị và nông thôn, cùng việc áp dụng công nghệ hiện đại đã đặt nền móng lý luận quan trọng cho các mô hình sản xuất nông nghiệp tích hợp trong không gian đô thị. V.I.Lênin khẳng định, sự phân hóa giữa thành thị và nông thôn là một trong những nguyên nhân chính của sự lạc hậu ở nông thôn. Chỉ có thể xóa bỏ nó thông qua công nghiệp hóa, điện khí hóa và tổ chức lại sản xuất một cách khoa học. Theo V.I.Lênin, không phải đập tan cái cơ cấu kinh tế và xã hội cũ, tức là thương nghiệp, tiểu nông, tiểu thủ công nghiệp và chủ nghĩa tư bản, mà phải chấn hưng chúng để kiểm soát và hướng dẫn vào quỹ đạo xã hội chủ nghĩa.

Kế thừa và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã phát triển lý luận nông nghiệp lên tầm cao mới, phù hợp điều kiện thực tiễn Việt Nam. Tư tưởng cốt lõi của Người về nông nghiệp, sản xuất, tiết kiệm, tự lực, học hỏi khoa học - kỹ thuật và bảo vệ môi trường cần được vận dụng sáng tạo để định hướng và phát triển mô hình nông nghiệp đô thị bền vững ở Việt Nam hiện nay. Người nhấn mạnh: “Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trông mong vào nông dân, trông cậy vào nông nghiệp một phần lớn. Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh”⁽⁴⁾.

Hồ Chí Minh luôn coi khoa học - kỹ thuật là chìa khóa để phát triển sản xuất. Người khẳng định: “thực hiện công nông liên minh. Trong lúc làm việc, công nhân, nông dân và lao động trí óc đoàn kết chặt chẽ, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau tiến bộ”⁽⁵⁾. Trong không gian đô thị, với điều kiện hữu hạn, nông nghiệp đô thị không thể phát triển nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm truyền thống, mà đòi hỏi ứng dụng công nghệ cao để gia tăng năng suất.

Hồ Chí Minh không chỉ khuyến khích học hỏi kỹ thuật mà còn nhấn mạnh tinh thần chia sẻ, học hỏi trong cộng đồng làm nông nghiệp: “Các hợp tác xã phải giúp đỡ và học hỏi lẫn nhau, trao đổi sáng kiến và kinh nghiệm cho nhau”⁽⁶⁾. Việc xây dựng cộng đồng học tập, chia sẻ kinh nghiệm và nhân rộng mô hình hiệu quả là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển. Các “nhóm trồng rau sạch”, “câu lạc bộ nông dân phố”, “ngày hội giao lưu kỹ thuật” là biểu hiện sinh động của “dân vận khéo” trong thời đại mới, nơi người dân tự tổ chức, học hỏi và nâng cao năng lực sản xuất.

Hồ Chí Minh luôn coi tiết kiệm là quốc sách, là đạo đức cách mạng. Nông nghiệp đô thị là mô hình tận dụng tối đa không gian, tái sử dụng vật liệu, góp phần xây dựng lối sống xanh, tiết kiệm, chống lãng phí tài nguyên. Phát triển nông nghiệp đô thị là sự vận dụng những lời dạy của Người về tiết kiệm trong điều kiện đô thị hiện đại. Nông nghiệp đô thị không chỉ cung cấp thực phẩm mà còn tạo cảnh quan xanh, hấp thụ CO₂, giảm hiệu ứng nhà kính, cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất của cư dân đô thị, góp phần xây dựng cảnh quan môi trường đô thị. Đây cũng chính là sự kế thừa và phát triển tư tưởng “gắn sản xuất với môi trường” của Hồ Chí Minh trong bối cảnh mới.

2.2. Quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông nghiệp đô thị

Đảng và Nhà nước ta xác định, nông nghiệp là nền tảng của an ninh lương thực quốc gia, giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và hiện đại hóa nông thôn. Các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước ta thời gian qua thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược, hướng tới một nền nông nghiệp bền vững, ứng dụng công nghệ cao, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Tại Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (Nghị quyết số 26-NQ/TW), phát triển nông nghiệp được xác định rõ: “Đẩy nhanh tiến độ quy hoạch sản xuất nông nghiệp trên cơ sở nhu cầu thị trường và lợi thế từng vùng, sử dụng đất nông nghiệp tiết kiệm, có hiệu quả, duy trì diện tích đất lúa bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia trước mắt và lâu dài”⁽⁷⁾. Đến Nghị quyết số 19-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII (năm 2022) về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tư duy phát triển đã được nâng lên một bước mới: “Nông dân và cư dân nông thôn văn minh, phát triển toàn diện, có thu nhập cao. Nông nghiệp sinh thái, sản xuất hàng hóa quy mô lớn, có giá trị gia tăng cao, gắn kết chặt chẽ với thị trường trong và ngoài nước, công nghiệp chế biến và bảo quản nông sản hiện đại, xuất khẩu nhiều loại nông sản đứng hàng đầu thế giới. Nông thôn hiện đại, có điều kiện sống tiệm cận với đô thị, môi trường sống xanh, sạch, đẹp, giàu bản sắc văn hoá dân tộc”⁽⁸⁾.

Tầm nhìn dài hạn cho nông nghiệp và nông thôn Việt Nam được thể hiện trong Chiến lược phát triển nông nghiệp, nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, ban hành theo Quyết định số 150/QĐ-TTg ngày 28-01-2022. Trong đó nhấn mạnh: “Phát triển nông nghiệp hiệu quả, bền vững về kinh tế - xã hội - môi trường… phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, phát thải các-bon thấp, thân thiện với môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu”⁽⁹⁾.

Các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đã hình thành một hệ thống định hướng thống nhất, có tính kế thừa, vừa chú trọng bảo đảm an ninh lương thực, vừa thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp, tạo nền tảng phát triển nông nghiệp đô thị, đồng thời gắn liền với mục tiêu xây dựng nông thôn hiện đại, bền vững.

2.3. Thực trạng nông nghiệp đô thị ở Việt Nam hiện nay

Trong những năm gần đây, nông nghiệp đô thị ở Việt Nam phát triển theo hướng ngày càng chú trọng ứng dụng công nghệ cao và chuyển đổi số vào sản xuất. Điển hình là Thành phố Hồ Chí Minh, một số hợp tác xã canh tác nông nghiệp đã áp dụng sâu rộng công nghệ số, công nghệ IoT trong các mô hình canh tác rau thủy canh, giúp tăng năng suất gấp khoảng 10 lần so với trồng đất truyền thống và tiết kiệm nước từ 70-90%⁽¹⁰⁾. Năm 2024, giá trị sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp toàn Thành phố đạt hơn 19.900 tỷ đồng, tăng 0,2% so với năm 2023⁽¹¹⁾.

Thành phố Hà Nội cũng đã có nhiều kết quả nổi bật về phát triển nông nghiệp đô thị. Trong giai đoạn 2021-2025, ngành nông nghiệp Hà Nội duy trì đà tăng trưởng bình quân gần 3%/năm. Trong đó, riêng năm 2025, đạt 3,55% (vượt mục tiêu 3,4% đề ra từ đầu năm). Một thành quả quan trọng khác là tháng 6-2025, Hà Nội đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận “Thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới”, về đích sớm so với mục tiêu Nghị quyết Đại hội lần thứ XVII Đảng bộ Thành phố Hà Nội đề ra. Đời sống của người dân khu vực nông thôn cũng không ngừng được cải thiện và nâng cao. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đã tăng từ 8,2 triệu đồng/người/năm (năm 2008) lên khoảng 75 triệu đồng/người/năm; Hà Nội không còn hộ nghèo⁽¹²⁾.

Bên cạnh những kết quả đạt được, nông nghiệp đô thị ở Việt Nam vẫn còn một số hạn chế: Đô thị hóa đã thu hẹp diện tích đất nông nghiệp, đơn cử như thành phố Hà Nội còn khoảng 197.428 ha, chiếm 58,8% diện tích tự nhiên⁽¹³⁾. Quy hoạch nông nghiệp đô thị chưa gắn với quy hoạch đô thị, dẫn đến sử dụng chồng chéo, kém hiệu quả. Việc đầu tư vào các công nghệ mới như IoT, AI, blockchain đòi hỏi nguồn vốn lớn và nguồn nhân lực chất lượng cao, là thách thức đối với các mô hình nông nghiệp đô thị quy mô nhỏ. Chất lượng đất, nước, không khí tại đô thị bị ô nhiễm, làm tăng chi phí xử lý và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Bên cạnh đó, sản phẩm nông nghiệp đô thị chịu cạnh tranh từ thực phẩm nhập khẩu và nông sản nông thôn giá rẻ.

Những hạn chế trên do nhiều nguyên nhân, trong đó chủ yếu là: (i) Thiếu cơ chế, chính sách hỗ trợ, bảo vệ đất nông nghiệp đô thị; chuyển đổi đất sang công nghiệp, đô thị thường tự phát, ưu tiên lợi ích kinh tế ngắn hạn thay vì phát triển bền vững; (ii) Thiếu khung pháp lý quy định việc tích hợp nông nghiệp đô thị vào quy hoạch đô thị tổng thể, còn tư duy tách biệt giữa phát triển đô thị và sản xuất nông nghiệp; (iii) Hệ thống đào tạo chưa đáp ứng nhu cầu nhân lực công nghệ cao; chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho hộ và hợp tác xã sản xuất nông nghiệp; (iv) Hạ tầng xử lý ô nhiễm chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa; thiếu quy chuẩn kỹ thuật riêng cho nông nghiệp đô thị và hỗ trợ chi phí môi trường; (v) Thương hiệu và hệ thống phân phối sản phẩm nông nghiệp đô thị chưa mạnh; thiếu chính sách ưu tiên sử dụng sản phẩm địa phương trong công sở, trường học.

2.4. Một số phương hướng đẩy mạnh phát triển nông nghiệp đô thị

Trong bối cảnh hiện nay, việc vận dụng sáng tạo quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp để phát triển nông nghiệp đô thị ở Việt Nam là vấn đề tất yếu. Theo đó, cần chú trọng thực hiện tốt một số nội dung sau:

Một là, hoàn thiện quy hoạch và chính sách quản lý đất đai nông nghiệp đô thị trên cơ sở quan điểm về sở hữu ruộng đất và quan hệ sản xuất

Việc quản lý và sử dụng đất trong bối cảnh đô thị hóa là vấn đề phức tạp, đòi hỏi sự vận dụng linh hoạt quan điểm sở hữu ruộng đất và quan hệ sản xuất của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Ở Việt Nam, Luật Đất đai năm 2024 đã củng cố nguyên tắc đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc quy hoạch tổng thể và bảo vệ quỹ đất nông nghiệp.

Các đô thị lớn đang nỗ lực bảo vệ diện tích đất nông nghiệp trước áp lực đô thị hóa. Đơn cử, thành phố Hà Nội xác định bảo vệ các vành đai xanh nông nghiệp tại ngoại thành chiếm tỷ lệ đáng kể trong tổng diện tích tự nhiên của đô thị. Thành phố Hồ Chí Minh cũng tập trung duy trì đất nông nghiệp tại ngoại thành nhằm bảo đảm an ninh lương thực tại chỗ, điều hòa môi trường và phát triển du lịch nông nghiệp. Các chính sách khuyến khích tập trung ruộng đất thông qua thuê, khoán, góp vốn bằng quyền sử dụng đất cũng được thúc đẩy, điển hình như Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 15-4-2024 quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, tạo hành lang pháp lý cho việc hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn, thu hút đầu tư, và bảo đảm quyền lợi hài hòa giữa các chủ thể.

Hai là, đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất trên nền tảng phát triển lực lượng sản xuất và thâm canh tăng năng suất

Phát triển nông nghiệp đô thị là minh chứng rõ nét cho sự vận dụng quan điểm chủ nghĩa Mác - Lênin về phát triển lực lượng sản xuất và tư tưởng Hồ Chí Minh về thâm canh, ứng dụng khoa học - kỹ thuật để tăng năng suất. Trong điều kiện đất đai hạn chế, công nghệ trở thành yếu tố then chốt cho sự phát triển nông nghiệp đô thị.

Việt Nam đang nhân rộng các mô hình như nhà kính, thủy canh, khí canh, tích hợp IoT và AI để quản lý sản xuất thông minh. Điển hình như Khu nông nghiệp công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh với quy mô 88,17ha, tính đến cuối năm 2021, đã hình thành nhiều doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao. Tại Hà Nội cũng có sự ra đời của hàng trăm mô hình trồng rau an toàn, hoa và nấm công nghệ cao tại ngoại thành. Tính đến hết năm 2024, Hà Nội có hơn 5.000ha vùng chuyên canh rau an toàn, khoảng 100ha sản xuất nông nghiệp hữu cơ, và nhiều mô hình ứng dụng công nghệ cao⁽¹⁴⁾.

Ba là, củng cố, phát triển các hình thức tổ chức sản xuất, đặc biệt là kinh tế hợp tác trên cơ sở liên minh công - nông và hợp tác xã nông nghiệp

Việc xây dựng các hình thức tổ chức sản xuất tiên tiến trong nông nghiệp đô thị thể hiện sự vận dụng sâu sắc lý luận về liên minh công - nông và hợp tác hóa nông nghiệp của V.I.Lênin và Hồ Chí Minh; là giải pháp then chốt để khắc phục sản xuất manh mún, nâng cao hiệu quả và phát triển bền vững. Luật Hợp tác xã 2012 và Nghị định 45/2021/NĐ-CP đã tạo hành lang pháp lý cho các hợp tác xã kiểu mới linh hoạt, ứng dụng công nghệ và gắn với thị trường. Tính đến cuối năm 2024, cả nước có khoảng 33.557 hợp tác xã, trong đó nông nghiệp chiếm đa số với hơn 22.415 hợp tác xã⁽¹⁵⁾.

Các hợp tác xã giúp nông dân tiếp cận vốn, kỹ thuật, thông tin thị trường, và đàm phán giá cả. Mô hình liên kết chuỗi giá trị giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp, và nhà phân phối cũng được thúc đẩy theo tinh thần Nghị định 98/2018/NĐ-CP, bảo đảm đầu ra ổn định, tăng giá trị sản phẩm. Kinh tế hợp tác đã góp phần củng cố liên minh công - nông, thống nhất lợi ích các bên và xây dựng quan hệ sản xuất tiến bộ, dân chủ, phù hợp với yêu cầu nông nghiệp đô thị hiện đại.

Bốn là, phát triển nông nghiệp đô thị toàn diện, gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan và nâng cao đời sống nông dân

Phát triển nông nghiệp đô thị toàn diện, gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan và nâng cao đời sống nông dân là hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp bền vững, chăm lo đời sống nhân dân.

Nông nghiệp đô thị không chỉ tập trung sản xuất mà còn tích hợp chức năng sinh thái, tạo “lá phổi xanh”, giảm ô nhiễm và tái sử dụng tài nguyên. Các mô hình nông nghiệp xanh, hữu cơ, tuần hoàn được khuyến khích mạnh mẽ. Một số đô thị lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển thành công các mô hình du lịch sinh thái ven đô. Điển hình là làng hoa Tây Tựu, Nhật Tân (Hà Nội); vườn cây ăn trái Củ Chi, Cần Giờ (Thành phố Hồ Chí Minh), thu hút hàng trăm nghìn lượt khách mỗi năm, làm tăng thêm thu nhập, nâng cao kỹ năng thích nghi đô thị cho nông dân, đồng thời góp phần bảo tồn văn hóa và cảnh quan truyền thống. Nông nghiệp đô thị còn góp phần xây dựng xã hội văn minh, hiện đại, thân thiện với môi trường, nơi con người và thiên nhiên phát triển hài hòa, bền vững.

3. Kết luận

Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp có ý nghĩa định hướng sâu sắc đối với sự phát triển nông nghiệp Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Sự vận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là chìa khóa để Việt Nam khai thác tiềm năng, ứng phó thách thức và xây dựng nền nông nghiệp đô thị hiệu quả, bền vững, thân thiện với môi trường, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho cư dân và thúc đẩy sự phát triển hài hòa của các đô thị.

Phát triển nông nghiệp đô thị ở Việt Nam hiện nay không chỉ là xu thế tất yếu trong bối cảnh đô thị hóa, mà còn là minh chứng rõ nét cho việc vận dụng đúng đắn, sáng tạo các nguyên lý chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về nông nghiệp. Việc chú trọng phát triển kinh tế hợp tác trên cơ sở liên minh công - nông, cùng tầm nhìn toàn diện về một nền nông nghiệp gắn liền với cải thiện đời sống nông dân và bảo vệ môi trường, được cụ thể hóa một cách nhất quán trong định hướng và thực tiễn phát triển nông nghiệp đô thị. Trên nền tảng lý luận vững chắc, chủ trương nhất quán của Đảng và sự điều chỉnh chính sách linh hoạt, nông nghiệp đô thị sẽ tiếp tục được kỳ vọng là một hướng đi chiến lược cho sự phát triển bền vững của Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

_________________

Ngày nhận bài: 2-10-2025; Ngày bình duyệt: 28-10-2025; Ngày duyệt đăng: 15-3-2026.

Email tác giả: xuanthuy.tn9@gmail.com

(1) C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, t.3, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 1995, tr.40.

(2) C.Mác và Ph.Ăngghen: Toàn tập, t.19, sđd, tr.166.

(3) V.I.Lênin: Toàn tập, t.43, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2005, tr.368.

(4) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.4, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, tr.246.

(5) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.9, sđd, tr.352.

(6) Hồ Chí Minh: Toàn tập, t.12, sđd, tr.579.

(7) Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (Nghị quyết số 26-NQ/TW), ngày 5-8-2008.

(8) Ban Chấp hành Trung ương: Nghị quyết số 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, ngày 16-6-2022.

(9) Thủ tướng Chính phủ: Quyết định số 150/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hà Nội, 2022.

(10) Tứ Quý: “Nông dân Thành phố Hồ Chí Minh trồng rau thủy canh năng suất tăng gấp chục lần nhờ IoT”, Tạp chí Du lịch Thành phố Hồ Chí Minh, https://tcdulichtphcm.vn ngày 01-12-2024.

(11) Ngọc Hân: “Giá trị sản xuất bình quân đất nông nghiệp ở TP.HCM đạt 619 triệu đồng/ha”, Báo điện tử Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh, https://plo.vn, ngày 10-1-2025.

(12) Tùng Nguyễn: “Nông nghiệp Hà Nội - khẳng định vai trò “trụ đỡ”, tạo tiền đề tăng trưởng kinh tế 2 con số”, Báo Kinh tế và Đô thị, https://kinhtedothi.vn, ngày 12-1-2026.

(13) Đông Phong: “Hà Nội giải ‘bài toán’ khơi thông nguồn lực đất nông nghiệp”, Tạp chí Kinh doanh, https://vnbusiness.vn, ngày 5-9-2025.

(14) “Nông nghiệp an toàn: Hướng đi chiến lược của Hà Nội”, Báo điện tử Chính phủ, https://thanglong.chinhphu.vn/, ngày 16-12-2025.

(15) Huyền Trang - Phạm Hòa: “Năm 2024, cả nước thành lập mới 1.942 hợp tác xã”, Tạp chí Kinh doanh, https://vnbusiness.vn, ngày 11-12-2024.