Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã về hội nhập quốc tế

TS ĐỚI VĂN TẶNG
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu hội nhập toàn diện, hiệu quả trên nền tảng độc lập, tự chủ. Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24-01-2025 của Bộ Chính trị (sau đây gọi tắt là Nghị quyết 59) về hội nhập quốc tế trong tình hình mới khẳng định, hội nhập quốc tế là định hướng chiến lược lớn của Đảng và Nhà nước ta, là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước, nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế, là yêu cầu khách quan, nhiệm vụ chiến lược lâu dài của đất nước.

Nghị quyết 59 xác định những định hướng chiến lược nhằm nâng tầm hội nhập quốc tế của Việt Nam, trong đó nhấn mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính toàn diện của hội nhập, gắn kết chặt chẽ giữa độc lập, tự chủ với mở cửa, hợp tác; định hướng phát triển đồng bộ cả kinh tế, chính trị, quốc phòng - an ninh, khoa học - công nghệ, văn hóa - xã hội và giáo dục - y tế; hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực thực thi cam kết quốc tế, bảo đảm quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch; xây dựng vị thế chủ động, tích cực, đóng góp và dẫn dắt trong một số lĩnh vực của đời sống quốc tế.

Nghị quyết 59 xác định rõ, một trong những nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu là xây dựng nguồn nhân lực có trình độ, năng lực, phẩm chất, bản lĩnh chính trị, có tư duy toàn cầu, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức không chỉ trang bị kiến thức chính trị, hành chính, mà còn phát triển năng lực hội nhập quốc tế.

Hội nhập quốc tế không chỉ là vấn đề đối ngoại mà là quá trình chính trị - xã hội toàn diện, đòi hỏi các cấp, các ngành phải đổi mới tư duy, thể chế, bộ máy, cơ cấu nhân sự và năng lực quản lý theo chuẩn mực quốc tế. Trong bối cảnh đó, cán bộ, công chức cấp xã cần được chuẩn bị kiến thức, kỹ năng để “hội nhập từ cơ sở”. Trong điều kiện mới, yêu cầu công tác đào tạo, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực hội nhập, trình độ quản trị công hiện đại, kỹ năng số và tư duy toàn cầu cho cán bộ, công chức cấp xã ngày càng cấp thiết và khách quan.

2. Nội dung

2.1. Hội nhập quốc tế trong tình hình mới và yêu cầu đối với cán bộ, công chức cấp xã hiện nay

Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu có ý nghĩa lịch sử trên nhiều lĩnh vực, trong đó có hội nhập quốc tế. Đến nay, Việt Nam đã có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia; có quan hệ, khuôn khổ đối tác với 38 nước (gồm có Đối tác toàn diện, Đối tác chiến lược, Đối tác chiến lược toàn diện), là thành viên của trên 70 tổ chức khu vực và thế giới. Đảng Cộng sản Việt Nam có quan hệ với 259 chính đảng ở 119 quốc gia trên thế giới, tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do, trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu⁽¹⁾.

Tuy vậy, công tác hội nhập vẫn còn một số hạn chế như: chất lượng hội nhập chưa đồng đều, hiệu quả chưa cao; năng lực cạnh tranh quốc gia, đổi mới sáng tạo, khoa học và công nghệ còn nhiều bất cập; khu vực doanh nghiệp trong nước, nhất là khu vực tư nhân, quy mô còn nhỏ, sức cạnh tranh chưa cao và còn phụ thuộc vào vốn, công nghệ bên ngoài.

Trong bối cảnh mới, Việt Nam đứng trước những cơ hội và thách thức, không chỉ tham gia mà còn chủ động, sáng tạo, đóng góp; có vai trò dẫn dắt trong một số lĩnh vực của hợp tác quốc tế, đồng thời kiên định bảo vệ lợi ích quốc gia.

Hội nhập quốc tế trong tình hình mới, theo Nghị quyết số 59 là: “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới tư duy và hành động, nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế về mọi mặt; nâng cao năng lực thực thi cam kết quốc tế; tăng cường kiểm tra, giám sát và hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật trong nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả chỉ đạo, điều phối hội nhập quốc tế, phát huy vai trò chủ động của các địa phương... là phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp lớn của hội nhập quốc tế trong tình hình mới hiện nay”⁽²⁾.

Hội nhập quốc tế tác động mạnh mẽ đến quản lý nhà nước ở cấp xã về kinh tế, chuyển đổi số, dịch vụ công, an ninh - quốc phòng, môi trường và an sinh xã hội và thu hút đầu tư, mở rộng thị trường quốc tế. Hội nhập quốc tế với những định hướng và nội dung trên, liên quan trực tiếp đến vấn đề đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, trong đó có cán bộ, công chức cấp xã, bởi cấp xã là cấp gần dân nhất, nơi hội nhập quốc tế được hiện thực hóa thành những hoạt động cụ thể, gắn với cộng đồng dân cư. Thực tiễn tổ chức và vận hành chính quyền địa phương hai cấp từ 01-7-2025 đến nay cho thấy, phân cấp, phân quyền cho cấp xã ngày càng rõ rệt và mạnh mẽ, đặc biệt trong các lĩnh vực liên quan đến hội nhập quốc tế; chính quyền cấp xã đã bước đầu không chỉ thực hiện nhiệm vụ hành chính thuần túy, mà còn trực tiếp tham gia triển khai các chương trình hợp tác về kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, môi trường với các tổ chức, dự án và đối tác quốc tế.

Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cả nước hiện có 34 tỉnh, thành phố, 3.321 đơn vị hành chính cấp xã (2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu)⁽³⁾. Thành phần cán bộ cấp xã gồm bí thư, phó bí thư đảng ủy, chủ tịch, phó chủ tịch Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và người đứng đầu các tổ chức chính trị - xã hội ở xã; công chức cấp xã là những người làm việc chuyên trách tại Ủy ban nhân dân cấp xã. Số lượng biên chế cấp xã sau thời điểm sắp xếp và khi chính quyền địa phương cấp xã đi vào hoạt động ổn định, dự kiến bố trí 199.260 biên chế cán bộ, công chức⁽⁴⁾.

“Hội nhập quốc tế ở cấp cơ sở” là vấn đề mới, có ý nghĩa rất lớn trong thực tiễn quản trị địa phương hiện nay. Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã là chủ thể tổ chức thực hiện, tuyên truyền, phổ biến và “nội địa hóa” các chính sách hội nhập quốc tế ở cơ sở. Cấp xã có vai trò trực tiếp triển khai, điều phối và lan tỏa các giá trị, tiêu chuẩn, hành vi và cơ hội của hội nhập quốc tế đến với người dân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Chức năng của cấp xã về hội nhập quốc tế hiện nay gồm các chức năng về hành chính - thực thi chính sách hội nhập; về tuyên truyền - giáo dục - vận động nhân dân; chức năng phục vụ - hỗ trợ người dân, doanh nghiệp hội nhập; về gìn giữ bản sắc và an ninh văn hóa trong hội nhập. Nhiệm vụ của cấp xã về hội nhập quốc tế gồm: triển khai, theo dõi và báo cáo kết quả thực hiện kế hoạch hội nhập quốc tế; phổ biến pháp luật, chính sách quốc tế có liên quan đến người dân, doanh nghiệp địa phương; tham gia và phối hợp tổ chức các hoạt động giao lưu, hợp tác quốc tế tại chỗ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã về kiến thức, kỹ năng hội nhập, ngoại ngữ, công nghệ thông tin; thực hiện nhiệm vụ thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh địa phương và bảo đảm an ninh chính trị, trật tự xã hội trong quá trình mở rộng hợp tác quốc tế.

Cấp xã trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp ở nước ta hiện nay trở thành “đơn vị nền tảng thực thi hội nhập”, trực tiếp kết nối người dân với các chính sách toàn cầu. Cán bộ, công chức cấp xã hiện nay đã bước đầu nhận thức được tính tất yếu, vai trò và tác động của hội nhập quốc tế đối với nhiệm vụ phát triển kinh tế, chuyển đổi số, bảo tồn văn hóa, phát triển nông thôn mới và nâng cao năng lực cạnh tranh ở địa phương.

Đã có những kinh nghiệm bước đầu về hội nhập quốc tế ở những địa phương có hội nhập quốc tế sâu rộng như: kinh nghiệm quản lý kinh tế nông thôn theo hướng mở, dự án ODA, hợp tác phát triển du lịch cộng đồng, xuất khẩu lao động; làm việc với đối tác nước ngoài, bước đầu hình thành kỹ năng hành chính, giao tiếp và phối hợp liên ngành trong môi trường hội nhập; bước đầu làm quen với phương pháp quản lý dự án, lập kế hoạch, giám sát và báo cáo theo chuẩn quốc tế; tiếp cận chuyển đổi số và dịch vụ công trực tuyến, làm quen với các chuẩn mực hành chính quốc tế.

Tuy nhiên, thẩm quyền được giao trong hội nhập quốc tế của cấp xã còn hạn chế, năng lực đội ngũ cán bộ còn chiếm phần lớn cán bộ, công chức cấp xã hiện nay chưa có nhiều kinh nghiệm trực tiếp về hội nhập quốc tế, ít tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế, chương trình giao lưu, dự án viện trợ hoặc tập huấn có yếu tố nước ngoài; còn có sự chênh lệch giữa các vùng, nơi có và chưa có hoạt động kinh tế mở hoặc có doanh nghiệp FDI... Trình độ ngoại ngữ, tin học và khả năng tiếp cận thông tin quốc tế của cán bộ, công chức cấp xã chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận chính sách, cam kết và xu hướng quốc tế mới. Một bộ phận cán bộ, công chức chưa quen với cách làm đa chiều của thời kỳ hội nhập, có tâm lý e dè khi tiếp cận kinh tế số, thương mại xuyên biên giới, quản trị công hiện đại.

Cán bộ, công chức cấp xã hiện nay đang đứng trước những thời cơ và thách thức trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Về cơ hội, sự phát triển của chuyển đổi số, kinh tế tri thức, trí tuệ nhân tạo, quản trị thông minh tạo điều kiện để họ nâng cao trình độ chuyên môn về hành chính và năng lực quản trị theo chuẩn quốc tế. Cán bộ, công chức cấp xã có nhiều điều kiện tiếp cận kiến thức mới về pháp luật quốc tế, có kỹ năng ngoại ngữ, năng lực quản lý dự án, khả năng xử lý tình huống đa văn hóa, đồng thời có tư duy chủ động, sáng tạo để nắm bắt cơ hội hợp tác.., có nhiều cơ hội và điều kiện để tiến bộ về chuyên môn và quản trị hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã cũng đối mặt với không ít thách thức như: vẫn quen với tư duy quản lý hành chính truyền thống, coi hội nhập quốc tế là vấn đề vĩ mô, ở tầm quốc gia, ít liên quan trực tiếp đến cơ sở. Kiến thức về pháp luật quốc tế, kỹ năng thực thi, giám sát các chuẩn mực quốc tế trong lĩnh vực thương mại, môi trường, lao động hay sở hữu trí tuệ còn hạn chế. Năng lực chuyển đổi số, kỹ năng số, khả năng số hóa và liên thông dữ liệu, quản trị số, cung cấp dịch vụ công trực tuyến và tương tác với người dân, doanh nghiệp... chưa thật sự thành thạo.

Tầm nhìn về chuyển dịch cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học - công nghệ, tiếp cận thị trường và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của một bộ phận cán bộ, công chức còn hạn chế. Bất cập trong quản trị và điều hành theo hướng chính quyền số, chính quyền phục vụ, hiện đại, minh bạch, hiệu quả, dựa trên dữ liệu và sự tham gia của người dân; vẫn tồn tại lối điều hành thủ công, quản lý giấy tờ phức tạp, giải quyết thủ tục hành chính chậm. Trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ, tiếp cận công nghệ mới, “tư duy toàn cầu, hành động địa phương”... thích ứng chưa cao. Năng lực cạnh tranh, quảng bá hình ảnh địa phương, tận dụng cơ hội thu hút nguồn lực từ hội nhập quốc tế hạn chế, có thể bị “bỏ quên” trong phân bổ dự án, vốn đầu tư quốc tế.

Hội nhập quốc tế trong tình hình mới đang đặt ra những yêu cầu mới về phẩm chất và năng lực đối với cán bộ, công chức cấp xã như: nắm vững đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; hiểu biết cơ bản về các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia, nhất là những cam kết liên quan đến quyền con người, lao động, môi trường, giải quyết vấn đề có liên quan đến cư trú của người nước ngoài, dự án có yếu tố nước ngoài ở địa phương; có kiến thức về hội nhập, hiểu biết pháp luật và tiêu chuẩn quốc tế trong quá trình hội nhập; công khai, minh bạch và đơn giản hóa thủ tục hành chính; có các kỹ năng mềm trong giao tiếp, giải quyết vấn đề và xử lý tình huống trong quá trình hội nhập. Có đạo đức công vụ tốt, tinh thần trách nhiệm cao, ra được quyết định kịp thời và chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Thành thạo ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

2.2. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã trước yêu cầu hội nhập quốc tế trong tình hình mới

Đào tạo là quá trình trang bị một cách có hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ thông qua các chương trình, giáo trình được thiết kế nhằm đạt tới trình độ theo quy định. Bồi dưỡng là quá trình cập nhật, bổ sung kiến thức, kỹ năng, thái độ làm việc nhằm nâng cao năng lực thực thi nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã trong lĩnh vực hội nhập quốc tế. Hai quá trình này cùng hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã chuyên nghiệp, có năng lực toàn diện và phẩm chất đạo đức tốt, qua đó góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

Cán bộ, công chức cấp xã có những đặc trưng cơ bản là tính đa nhiệm và phức tạp của công việc do phải đảm nhiệm nhiều công việc thuộc các lĩnh vực khác nhau, phải giải quyết các vấn đề đa dạng, phát sinh hằng ngày của người dân; trình độ và kinh nghiệm đa dạng; môi trường làm việc gần dân, chịu nhiều áp lực và điều kiện làm việc hạn chế⁽⁵⁾... Điều đó tạo ra thách thức trong việc chuẩn hóa năng lực và thiết kế chương trình đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ, công chức cấp xã nói chung và chương trình đào tạo, bồi dưỡng về lĩnh vực hội nhập quốc tế nói riêng.

“

Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã về hội nhập quốc tế là nhiệm vụ cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh nước ta tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Cho đến nay, nhiều địa phương đã lồng ghép nội dung hội nhập quốc tế vào kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã. Ngành Nội vụ một số địa phương đã phối hợp với các học viện, nhà trường tổ chức tập huấn, tọa đàm hoặc chương trình học trực tuyến cập nhật kiến thức hội nhập quốc tế cho đội ngũ cán bộ cấp xã về cam kết quốc tế trong nông nghiệp, thương mại điện tử, chuyển đổi số nông thôn, hợp tác quốc tế về môi trường và du lịch cộng đồng... giúp nâng cao nhận thức cán bộ, công chức cấp xã dần được “quốc tế hóa”. Một số học viện, nhà trường đã mở các chuyên đề như: hội nhập quốc tế và nhiệm vụ của hệ thống chính trị cơ sở, chuyển đổi số trong quản trị cấp xã, kỹ năng hợp tác, giao tiếp quốc tế trong hành chính công... Chú trọng nâng cao kỹ năng số, kỹ năng xử lý tình huống toàn cầu hóa, năng lực truyền thông, ngoại ngữ cơ bản.

Tuy nhiên, hạn chế trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế hiện nay là: việc cụ thể hóa Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới vào chương trình đào tạo, bồi dưỡng chưa đồng đều giữa các địa phương; còn thiếu tài liệu chuyên sâu về hội nhập quốc tế cho cán bộ cáp xã; kỹ năng ngoại ngữ, tin học, tư duy quản trị quốc tế của cán bộ xã nhìn chung còn yếu; cơ chế, kinh phí đào tạo còn hạn hẹp. Một bộ phận cán bộ, lãnh đạo ở cấp xã chưa nhận thức đầy đủ ý nghĩa của hội nhập quốc tế; thiếu đội ngũ giảng viên được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực hội nhập quốc tế, chưa có khung năng lực hội nhập cho cán bộ, công chức cấp xã làm chuẩn “đầu ra” cho đào tạo, bồi dưỡng. Đến nay, về cơ bản đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã chưa được đào tạo có hệ thống và chuyên sâu về kỹ năng hội nhập, kỹ năng ngoại ngữ, công nghệ và quản lý hiện đại; nội dung chương trình đào tạo nặng lý thuyết, ít cập nhật xu hướng quốc tế.

2.3. Định hướng và giải pháp về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong tình hình mới

Thứ nhất, định hướng

Định hướng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế hiện nay là quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng về phát triển đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực, phẩm chất, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ trong điều kiện hội nhập quốc tế sâu rộng; quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới; gắn đào tạo, bồi dưỡng với chiến lược hội nhập quốc tế, chuyển từ đào tạo kiến thức sang phát triển năng lực, chuẩn hóa và quốc tế hóa chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong đào tạo và có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cụ thể theo nhóm cán bộ, công chức cấp xã.

Thứ hai, giải pháp

Về cơ chế, chính sách: cấp ủy, chính quyền địa phương cần xác định công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã là nhiệm vụ chính trị tại địa phương. Xây dựng và hoàn thiện khung năng lực hội nhập quốc tế cho cán bộ, công chức, gắn đào tạo, bồi dưỡng với với đánh giá, sử dụng và đãi ngộ cán bộ cấp xã. Xây dựng và thực hiện “bộ năng lực hội nhập quốc tế” áp dụng cho cán bộ, công chức cấp xã. Hoàn thiện cơ chế tổ chức và quản lý đào tạo, bồi dưỡng, có chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức cấp xã tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng và tự học tập, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, học tập và sử dụng ngoại ngữ, kỹ năng số, kỹ năng hội nhập quốc tế.

Về nội dung, chương trình: nhận thức đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về bản chất, mục tiêu, nội dung, nguyên tắc và phương châm của hội nhập quốc tế. Có kiến thức về tự tôn dân tộc, trách nhiệm quốc tế, văn hóa công vụ, đạo đức nghề nghiệp, giữ gìn bản sắc văn hóa, bảo vệ lợi ích và hình ảnh quốc gia, văn hóa, phong tục, nghi lễ ngoại giao. Nắm vững chính sách, pháp luật và thể chế hội nhập quốc tế, các cam kết, hiệp định quốc tế mà Việt Nam tham gia và trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong hội nhập quốc tế về thương mại, đầu tư, lao động, môi trường, văn hóa, giáo dục... Nâng cao năng lực thực thi chính sách hội nhập quốc tế khi thực thi nhiệm vụ hành chính, quản lý đất đai, đầu tư, an sinh xã hội, thực hiện cam kết quốc tế...ở địa phương.

Cần rèn luyện các kỹ năng hội nhập quốc, kỹ năng tiếp xúc với tổ chức, cá nhân nước ngoài, tham mưu, báo cáo và phối hợp trong hợp tác quốc tế, quản lý dự án, sử dụng nền tảng số quốc gia, tiếp cận thông tin quốc tế, tra cứu, dịch thuật và xử lý dữ liệu liên quan đến các chương trình hợp tác quốc tế ở cấp xã, “năng lực hội nhập số”. Nâng cao, cập nhật kỹ năng quản lý, hướng dẫn người dân tham gia kinh tế biên mậu, sản xuất hàng hóa đạt chuẩn quốc tế, phối hợp với doanh nghiệp, dự án phát triển cộng đồng, đấu tranh chống các biểu hiện tiêu cực trong hội nhập... Cần trang bị các kỹ năng sử dụng ngoại ngữ trong công việc hành chính và giao tiếp quốc tế, đọc hiểu tài liệu quốc tế, dịch thuật cơ bản...

Về phương thức đào tạo, bồi dưỡng: cần đa dạng hóa các chủ thể đào tạo, bồi dưỡng, phát huy tính đa dạng và liên kết giữa các chủ thể bồi dưỡng, mở rộng liên kết với các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức phi chính phủ; huy động chuyên gia quốc tế, người Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy, tư vấn, giúp cán bộ cấp xã có tầm nhìn toàn cầu nhưng vẫn bám sát đặc thù địa phương khi hội nhập quốc tế. Mở rộng hợp tác quốc tế và liên kết đào tạo, tăng cường hợp tác giữa các cơ sở đào tạo trong nước với học viện, tổ chức quốc tế, tăng cường hợp tác quốc tế, tạo cơ hội cho cán bộ, công chức cấp xã được tham dự các chương trình giao lưu, học tập kinh nghiệm quốc tế.

Kết hợp linh hoạt các hình thức đào tạo, bồi dưỡng, kết hợp các khóa, lớp tập trung tại trung ương, địa phương với các lớp tại cơ sở, trực tiếp hoặc trực tuyến. Triển khai hình thức “bồi dưỡng tại chỗ” thông qua các mô hình học tập cộng đồng, trao đổi kinh nghiệm, thực hành, tình huống giả định, học qua dự án..., tiết kiệm thời gian, chi phí, phù hợp với điều kiện công tác của cán bộ, công chức cấp xã. Tăng cường hợp tác đào tạo giữa các học viện, nhà trường, cơ quan quản lý hành chính, ngoại giao nhằm tạo mạng lưới “học tập hội nhập” rộng khắp.

Ứng dụng các phương pháp học tập tích cực, khuyến khích sự tham gia của người học, như thảo luận nhóm; nghiên cứu tình huống thực tế; đóng vai; trò chơi mô phỏng. Gia tăng trải nghiệm cho người học bằng các hình thức tham quan, học tập các điển hình tiên tiến, chia sẻ kinh nghiệm về hội nhập quốc tế ở trong và ngoài nước. Sử dụng phương pháp thực hành, đóng vai, giải quyết tình huống giả định nhằm phát triển các kỹ năng hội nhập một cách linh hoạt. Có thể áp dụng hình thức “cầm tay chỉ việc”, tạo các “phòng lab” để cán bộ, công chức thực hành trực tiếp.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số, xây dựng nền tảng học trực tuyến cho cán bộ cấp xã; phát triển thư viện số, video bài giảng, mô phỏng tình huống quản trị; triển khai hệ thống quản lý học tập và chứng chỉ điện tử. Ứng dụng công nghệ số, học trực tuyến, nền tảng e-learning, để phổ cập kiến thức hội nhập quốc tế đến cấp xã.

Lồng ghép nội dung hội nhập quốc tế với các chuyên đề phát triển về nông nghiệp công nghệ cao, chuyển đổi số, du lịch nông thôn, phát triển xanh và bền vững. Tổ chức các khóa, lớp tập huấn, học tập kinh nghiệm quốc tế, tăng cường tham gia các dự án quốc tế về nông nghiệp, môi trường, chuyển đổi số nông thôn. Cử cán bộ tham gia chương trình trao đổi với các tổ chức quốc tế hoặc các địa phương có yếu tố FDI.

Nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên: bồi dưỡng về kỹ năng giảng dạy hội nhập, kỹ năng số, phương pháp giảng dạy tích cực; mời chuyên gia trong và ngoài nước, có kinh nghiệm, các tổ chức quốc tế tham gia biên soạn chương trình, giáo trình. Chú trọng đào tạo giảng viên, báo cáo viên về các phương pháp giảng dạy tích cực và thiết kế các học liệu phù hợp. Thường xuyên bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, cập nhật kiến thức cho giảng viên, mời các chuyên gia, nhà hoạt động thực tiễn, nhất là trong lĩnh vực đối ngoại, ngoại giao tham gia giảng dạy.

Đa dạng hóa các nguồn lực cho đào tạo, bồi dưỡng: nguồn lực đào tạo, bồi dưỡng cán bộ không thể chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước, mà cần kết hợp nhiều kênh: nguồn ngân sách trung ương và địa phương, các chương trình hợp tác quốc tế, sự tham gia hỗ trợ từ doanh nghiệp, viện nghiên cứu và các tổ chức xã hội. Ngoài ra, cần ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin, sử dụng nền tảng đào tạo trực tuyến chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, tạo ra “thư viện số” để cán bộ cấp xã có thể tự học mọi lúc, mọi nơi. Đồng thời, cơ chế khuyến khích cán bộ tự đầu tư học tập, nâng cao trình độ bằng các chính sách hỗ trợ học phí, cấp chứng chỉ, khen thưởng cũng là nguồn lực quan trọng. Tăng cường đầu tư cho nền tảng học trực tuyến, xây dựng kho học liệu số có chất lượng và bồi dưỡng kỹ năng học tập trực tuyến cho cán bộ, công chức cấp xã.

3. Kết luận

Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới là dấu mốc quan trọng trong tư duy chiến lược của Đảng về hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng. Vận dụng các quan điểm tại Nghị quyết số 59 vào công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã chính là một bước cụ thể hóa đường lối hội nhập, tạo nền tảng cho quản trị quốc gia hiện đại, hiệu quả, gắn kết với thế giới. Đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã về hội nhập quốc tế là nhiệm vụ cấp thiết và có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh nước ta tiếp tục đẩy mạnh hội nhập quốc tế, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh và nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

_________________

Ngày nhận bài: 07-11-2025; Ngày bình duyệt:7-1-2026; Ngày duyệt đăng: 12-1-2026.

Email tác giả: doivantang@gmail.com

(1) Xem: Hải Liên: Nghị quyết số 59-NQ/TW: Bước ngoặt lịch sử trong tiến trình hội nhập quốc tế, https://baochinhphu.vn

(2) Bộ Chính trị: Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24-01-2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.

(3) Tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp thể hiện tầm nhìn chiến lược của Việt Nam, https://nhandan.vn

(4) Xem: Thu Giang: Bộ Nội vụ báo cáo về dự kiến biên chế cán bộ, công chức giảm sau sắp xếp hành chính cấp tỉnh, xã, https://baochinhphu.vn.

(5) Xem: Trịnh Huyền Mai, Lê Hồ Vĩ: Đổi mới đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, https://quanlynhanuoc.vn.