Nâng cao năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã tỉnh Gia Lai hiện nay

ThS NGÔ THỊ THU HỒNG
Trường Chính trị tỉnh Gia Lai

1. Mở đầu

Trong tiến trình đổi mới, việc sắp xếp, điều chỉnh đơn vị hành chính được xác định là một nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa quan trọng cả về chính trị, văn hóa, kinh tế - xã hội. Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW ngày 25-10-2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về “Một số vấn đề tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả”; Nghị quyết số 37-NQ/TW ngày 24-12-2018 của Bộ Chính trị “Về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện và cấp xã” và đặc biệt là Nghị quyết số 202/2025/QH15 của Quốc hội ngày 12-6-2025 “Về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh” đã tiến hành sáp nhập tỉnh, kết thúc hoạt động cấp huyện và hợp nhất các xã. Đây là một quyết sách lớn nhằm phân bổ hợp lý nguồn lực, tạo không gian phát triển rộng mở, có chiều sâu và tích hợp các yếu tố mới từ vùng núi đến miền biển để phát triển và nâng cao hiệu quả quản trị địa phương.

Sau sáp nhập, số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Gia Lai giảm, quy mô/ diện tích và dân số tăng. Trong khi đó, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành từ ngày 01-7-2025 làm tăng vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của cấp xã. Điều này đặt ra yêu cầu cấp bách phải củng cố và nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành của đội ngũ cán bộ cấp xã, mà trước hết là bí thư đảng ủy cấp xã, người giữ vai trò hạt nhân chính trị, trực tiếp quyết định sự ổn định, phát triển của xã.

Nhiều cán bộ từ cấp tỉnh, cấp huyện được điều chuyển, luân chuyển về đảm nhiệm chức danh bí thư đảng ủy cấp xã, tăng cường nguồn nhân lực có trình độ, kinh nghiệm cho cấp xã, nơi trực tiếp triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Một bộ phận bí thư đảng ủy cấp xã được điều chuyển từ các sở, ban, ngành cấp tỉnh hoặc lãnh đạo, quản lý ở cấp huyện. Lực lượng này nhìn chung có ưu thế trình độ chuyên môn, tư duy quản lý, khả năng tiếp cận chính sách và nắm bắt quy trình điều hành của hệ thống chính trị, có ưu thế về năng lực hoạch định và năng lực lãnh đạo, do đã trải qua quá trình công tác ở cấp trên, quen với tư duy chiến lược, điều hành theo quy trình và tiếp cận chính sách vĩ mô.

2. Nội dung

2.1. Thực trạng năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Gia Lai

Một là, về cơ cấu

Sau sáp nhập, tỉnh Gia Lai có 135 đơn vị hành chính cấp xã, đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã tỉnh Gia Lai được trẻ hóa, bảo đảm tính kế thừa và phát triển. Tính đến tháng 9-2025, toàn tỉnh có 135 bí thư đảng ủy cấp xã, trong đó có 6 đồng chí là tỉnh ủy viên. Nhiều cán bộ có triển vọng, được bố trí giữ chức vụ bí thư đảng ủy cấp xã, góp phần tạo luồng sinh khí mới trong lãnh đạo. Đây là xu hướng phù hợp, vừa bảo đảm tính kế thừa, vừa khuyến khích đổi mới, sáng tạo.

Tỷ lệ nữ cán bộ giữ chức danh chủ chốt tăng, thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với bình đẳng giới trong bố trí cán bộ. Bí thư đảng ủy cấp xã là người đồng bào dân tộc thiểu số cũng được tăng cường ở các địa bàn vùng đồng bào có 28 đồng chí (chiếm 20,14%), góp phần củng cố niềm tin của nhân dân, tăng cường sự gắn bó giữa Đảng với đồng bào dân tộc thiểu số⁽¹⁾.

Chính sách tinh giản biên chế đã giúp bộ máy cấp xã gọn nhẹ, thông suốt, hiệu quả hơn. Nhiều cán bộ lớn tuổi, sức khỏe hạn chế được bố trí nghỉ chế độ, tạo điều kiện cho lớp cán bộ trẻ hơn được thử thách, rèn luyện. Điều này giúp cơ cấu đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã ở Gia Lai bảo đảm hợp lý, hài hòa giữa kinh nghiệm và sức trẻ.

Hai là, về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị

Trong nhiều năm qua, việc chuẩn hóa trình độ đội ngũ cán bộ đã được quan tâm đặc biệt, trong đó có bí thư đảng ủy cấp xã. Hiện nay, 100% bí thư đảng ủy cấp xã có trình độ đại học trở lên, thạc sĩ 92 đồng chí (chiếm 66,19%), tiến sĩ có 02 đồng chí (chiếm 1,44%); 100% đạt cao cấp lý luận chính trị và 100% có chứng chỉ quản lý nhà nước ngạch chuyên viên hoặc cao hơn⁽²⁾; một bộ phận đã tham gia các lớp bồi dưỡng nâng cao ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, củng cố kiến thức về quan điểm, đường lối của Đảng, khả năng vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tiễn ở địa phương. Trình độ chuyên môn và lý luận chính trị là nền tảng bảo đảm chất lượng lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mới.

Ba là, kỹ năng lãnh đạo và điều hành

Sau khi sáp nhập, quy mô địa giới của mỗi xã, phường mở rộng, dân số đông. Điều này đặt ra yêu cầu đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã nhanh chóng thích ứng và nâng cao kỹ năng lãnh đạo, điều hành. Trên thực tế, nhiều bí thư đảng ủy cấp xã đã thể hiện sự chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò trung tâm đoàn kết, lãnh đạo hệ thống chính trị vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu sau sáp nhập. Đã có 97% xã, phường, trên địa bàn tỉnh vận hành hệ thống chính trị ổn định ngay trong 3 tháng đầu sau sáp nhập.

“

Trên thực tế, nhiều bí thư đảng ủy cấp xã đã thể hiện sự chủ động, linh hoạt, phát huy vai trò trung tâm đoàn kết, lãnh đạo hệ thống chính trị vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu sau sáp nhập

Bí thư đảng ủy cấp xã đã lãnh đạo chính quyền cấp xã và các đoàn thể chính trị - xã hội kịp thời xử lý những vấn đề nảy sinh, nắm bắt tâm tư của cán bộ, diện sắp xếp, bố trí trụ sở làm việc, cơ sở vật chất, ổn định đời sống nhân dân. Dừng hoạt động cấp huyện và thực hiện phân cấp, phân quyền, khối lượng công việc của cấp xã gia tăng (trên 1.000 thủ tục hành chính, đầu việc) được giải quyết từng bước có hiệu quả. Trên 60% bí thư đảng ủy cấp xã đã ứng dụng công nghệ thông tin trong chỉ đạo, điều hành thông qua các phần mềm như “Một cửa điện tử”, “Quản lý văn bản điều hành VNPT-iOffice”, và “Zalo nhóm công vụ xã”, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc⁽³⁾.

Bốn là, phong cách lãnh đạo

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, quy mô và tính chất công việc ở cấp xã thay đổi căn bản, đòi hỏi bí thư đảng ủy không chỉ có năng lực lãnh đạo mà còn phải đổi mới phong cách làm việc phù hợp. Thực tiễn cho thấy, nhiều đồng chí bí thư đảng ủy cấp xã ở tỉnh Gia Lai mới đã chuyển từ phong cách chỉ đạo hành chính, mệnh lệnh sang phong cách lãnh đạo dân chủ, khoa học và gần dân. Trong quá trình xử lý công việc, đã coi trọng thảo luận tập thể, phát huy trí tuệ của cấp ủy và cán bộ, đồng thời khuyến khích sự tham gia, giám sát của nhân dân. Sâu sát thực tiễn, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, đảng viên và nhân dân trở thành nguyên tắc quan trọng trong lãnh đạo. Bên cạnh đó, phong cách lãnh đạo mới còn thể hiện ở tính quyết đoán, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước tập thể và trước nhân dân. Theo khảo sát, khoảng 74,3% cán bộ, đảng viên đánh giá bí thư đảng ủy cấp xã “sâu sát, chủ động đối thoại, lắng nghe ý kiến nhân dân”.

Nhiều bí thư đảng ủy cấp xã trẻ đã phát huy tinh thần sáng tạo, linh hoạt ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý, tạo nên phong cách lãnh đạo hiện đại, hiệu quả. Nhờ đó, đáp ứng yêu cầu mới, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân và khẳng định vai trò hạt nhân chính trị của Đảng trên địa bàn. Đồng thời, kết quả từ các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên đề về kỹ năng lãnh đạo, quản lý, kỹ năng tiếp dân, xử lý tình huống được tổ chức trước đây, giúp bí thư đảng ủy cấp xã dần hình thành tác phong lãnh đạo khoa học, hiện đại.

Đó là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng lãnh đạo, định hướng và tổ chức thực hiện nghị quyết ở cấp xã. Nhờ đó, việc triển khai các nhiệm vụ trọng tâm sau sáp nhập như sắp xếp tổ chức bộ máy, ổn định cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số được thực hiện bài bản, có kế hoạch và tầm nhìn dài hạn.

2.2. Một số hạn chế

Một là, về cơ cấu và chất lượng đội ngũ

Việc trẻ hóa cán bộ là xu hướng tích cực nhưng tỷ lệ cán bộ trẻ giữ chức vụ bí thư đảng ủy cấp xã chiếm tỷ lệ thấp, dưới 42 tuổi có 05 đồng chí (chiếm 5,6%), trong đó phần lớn tập trung tại các địa bàn đô thị. Bên cạnh đó, một số cán bộ trẻ được bố trí giữ chức vụ bí thư đảng ủy cấp xã còn thiếu kinh nghiệm thực tiễn, chưa có nhiều cơ hội rèn luyện, va chạm trong thực tiễn lãnh đạo. Do đó, khi gặp tình huống phức tạp, họ dễ lúng túng, dẫn đến tâm lý e dè, thiếu quyết đoán. Ngược lại, một số bí thư đảng ủy cấp xã trên 52 tuổi là 28 đồng chí (chiếm 20,14%), mặc dù có kinh nghiệm nhưng chậm đổi mới tư duy, chưa bắt nhịp với yêu cầu của quản trị hiện đại, nhất là trong bối cảnh chuyển đổi số. Khoảng cách giữa lớp cán bộ trẻ và cán bộ lớn tuổi còn có sự chênh lệch về phong cách lãnh đạo.

Hai là, về bản lĩnh chính trị và tầm nhìn chiến lược

Đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã có lập trường tư tưởng vững vàng, song ở một số nơi, năng lực cụ thể hóa nghị quyết của Đảng vào thực tiễn còn hạn chế. Một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa kịp thời nắm bắt và dự báo tình hình, thiếu tính chủ động trong xây dựng chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, dẫn đến việc lãnh đạo còn mang tính bị động, giải quyết sự vụ ngắn hạn thay vì hướng tới mục tiêu lâu dài. Trong bối cảnh quy mô địa bàn mở rộng, dân số đông và đa dạng hơn, tầm nhìn, chiến lược phát triển lâu dài, bền vững của một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu, khiến địa phương lúng túng trong xác định trọng tâm, trọng điểm phát triển.

Ba là, về năng lực điều hành và kỹ năng quản lý

Sau sáp nhập, khối lượng công việc tăng lên nhiều, cấp xã giải quyết trên một nghìn đầu việc, với nhiều thủ tục hành chính. Tuy nhiên, một số bí thư đảng ủy cấp xã chưa thành thạo trong phân công, điều phối công việc và kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Một số đồng chí chưa phát huy hết tinh thần phân quyền, phân nhiệm, còn thiên về xử lý thủ công, trực tiếp, dẫn đến quá tải, chậm tiến độ. Đặc biệt, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, quản trị hiện đại, chuyển đổi số của nhiều bí thư xã còn hạn chế. Trong khi đó, đây là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả cải cách hành chính. Việc thiếu kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực này đã làm cho một số địa phương chậm thích ứng với chuyển đổi số, chưa khai thác hết lợi ích của dịch vụ công trực tuyến.

Bốn là, một bộ phận cán bộ được điều chuyển từ cấp trên về công tác tại cấp xã gặp khó khăn trong tiếp cận công việc

Thực tiễn cho thấy, cấp xã là cấp trực tiếp gắn bó với đời sống thường nhật của nhân dân, đòi hỏi cán bộ lãnh đạo phải có sự sâu sát, linh hoạt và năng lực dân vận tốt. Trong thời gian đầu nhận nhiệm vụ, một số cán bộ còn bộc lộ sự lúng túng trong xử lý các vấn đề phát sinh tại thôn, làng, khu dân cư; chưa kịp thời nắm bắt phong tục, tập quán và tâm lý cộng đồng, nhất là ở những địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh đó, sự khác biệt giữa phương thức quản lý ở cấp tỉnh, cấp huyện với yêu cầu lãnh đạo ở cấp xã hiện nay khiến một số cán bộ vẫn duy trì phong cách làm việc thiên về quy trình hành chính, chủ yếu thông qua chỉ đạo bằng văn bản. Trong khi đó, thực tiễn ở cấp xã đòi hỏi bí thư đảng ủy phải thường xuyên đối thoại trực tiếp với đảng viên nhân dân, kịp thời giải quyết công việc tại hiện trường và xử lý linh hoạt các mối quan hệ xã hội phức tạp. Sự chưa tương thích này làm cho quá trình thích ứng của một bộ phận cán bộ điều chuyển về xã diễn ra chậm và thiếu đồng đều.

Trong một số trường hợp, việc được điều động về công tác tại cấp xã chưa được nhìn nhận đầy đủ như một cơ hội rèn luyện, thử thách và khẳng định năng lực, mà vẫn còn tâm lý xem đây là bước tạm thời trong lộ trình công tác. Nếu không được định hướng và động viên kịp thời, tâm lý này có thể tác động tiêu cực đến tinh thần trách nhiệm và mức độ gắn bó lâu dài của cán bộ với địa phương.

Hiện nay, 81 đồng chí bí thư đảng ủy cấp xã (chiếm 58,27%) tham gia chức danh lần đầu đặt ra yêu cầu phải gắn công tác điều chuyển với sự chuẩn bị bài bản và bồi dưỡng có trọng tâm về năng lực lãnh đạo ở cấp xã; nếu không, dễ phát sinh khoảng trống về năng lực, nhất là trong xử lý tình huống phức tạp, giải quyết mâu thuẫn xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân đối với tổ chức đảng.

2.3. Giải pháp nâng cao năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã hiện nay

Thứ nhất, tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp đối với việc nâng cao năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã

Trong điều kiện sáp nhập đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cần nhận thức đầy đủ năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã là “điểm tựa chính trị” quyết định sự ổn định và hiệu quả quản trị ở cấp xã. Do đó, các cấp ủy đảng, trước hết là cấp ủy cấp trên trực tiếp, phải coi việc nâng cao năng lực đội ngũ này là nhiệm vụ thường xuyên, có tính chiến lược, không chỉ là trách nhiệm của cá nhân bí thư đảng ủy cấp xã.

Trên cơ sở đó, cần tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, hướng dẫn và đồng hành của cấp ủy cấp trên thông qua việc định hướng rõ yêu cầu, chuẩn mực năng lực đối với bí thư đảng ủy cấp xã; kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn lãnh đạo, điều hành ở địa bàn mới. Việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy các cấp sẽ tạo môi trường chính trị - tổ chức thuận lợi để bí thư đảng ủy cấp xã phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo trong bối cảnh quy mô quản lý mở rộng, nhiệm vụ ngày càng phức tạp.

Thứ hai, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã, đặc biệt là cán bộ điều chuyển từ cấp trên về

Đào tạo, bồi dưỡng là giải pháp mang tính căn cơ và lâu dài. Do đó, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp và hình thức đào tạo, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Ngoài kiến thức lý luận chính trị, cần chú trọng bồi dưỡng năng lực lãnh đạo ở cấp xã làm trọng tâm, trong đó chú trọng kỹ năng lãnh đạo, quản lý, kỹ năng dân vận, kỹ năng tiếp công dân, xử lý tình huống, quản trị địa phương và giải quyết vấn đề xã hội. Đồng thời, nâng cao hiểu biết về phong tục, tập quán, tâm lý cộng đồng, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Bổ sung các chương trình về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, quản lý hành chính công hiện đại, giúp bí thư đảng ủy cấp xã nhanh chóng thích ứng với xu thế xây dựng chính quyền số và phát triển kinh tế số. Hình thức đào tạo phải đa dạng, kết hợp giữa đào tạo tập trung tại các trường chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh với hình thức đào tạo trực tuyến, bồi dưỡng tại chỗ, “cầm tay chỉ việc” thông qua các tổ công tác tăng cường. Ngoài ra, cần xây dựng cơ chế đánh giá hiệu quả đào tạo rõ ràng, gắn kết quả bồi dưỡng với việc quy hoạch, bổ nhiệm, sử dụng và đánh giá cán bộ, tránh tình trạng học tập mang tính hình thức.

Đối với đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã được điều chuyển từ cấp trên về, cần xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng riêng và hỗ trợ trong suốt quá trình thực thi nhiệm vụ. Nội dung bồi dưỡng phải gắn với yêu cầu vị trí việc làm và đặc thù lãnh đạo ở cấp xã, qua đó rút ngắn thời gian thích nghi, nâng cao hiệu quả lãnh đạo, đồng thời làm căn cứ thực tiễn cho công tác đánh giá, quy hoạch và bố trí cán bộ ở các bước tiếp theo.

Thứ ba, phát huy cơ chế tự rèn luyện, tự hoàn thiện năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã gắn với thực tiễn sau sáp nhập

Mỗi bí thư đảng ủy cấp xã cần không ngừng nỗ lực, tự giác học tập, chủ động cập nhật kiến thức mới, nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng và phong cách làm việc khoa học. Chỉ khi bí thư đảng ủy cấp xã tự nâng cao được phẩm chất, năng lực thì mới có thể lan tỏa tinh thần gương mẫu, tạo động lực cho toàn hệ thống chính trị ở cấp xã. Việc tự rèn luyện cần tập trung vào nâng cao bản lĩnh chính trị, khả năng xử lý tình huống phức tạp, kỹ năng tổ chức thực hiện nghị quyết và phong cách làm việc khoa học, sâu sát thực tiễn.

Mỗi bí thư đảng ủy cấp xã cần thực hiện phương châm “sâu sát cơ sở, gần gũi nhân dân, lắng nghe ý kiến nhân dân”, đồng thời thể hiện sự nhạy bén trong thực thi chủ trương, chính sách mới. Tinh thần “làm hết việc chứ không làm hết giờ” phải được quán triệt, coi việc phục vụ nhân dân là thước đo quan trọng nhất của uy tín và năng lực lãnh đạo. Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra đối với bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ là “đúng quy trình” mà còn phải “đúng và trúng thực tiễn”. Tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, gắn bó mật thiết với nhân dân chính là nền tảng để bí thư đảng ủy cấp xã khẳng định uy tín chính trị và năng lực lãnh đạo trong điều kiện mới.

Thứ tư, đổi mới công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã theo hướng lấy kết quả thực tiễn làm thước đo chủ yếu

Kiểm tra, giám sát và đánh giá là khâu then chốt nhằm bảo đảm việc nâng cao năng lực lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã. Trong bối cảnh sau sáp nhập, cần đổi mới mạnh mẽ phương thức đánh giá theo hướng lấy kết quả ổn định chính trị - xã hội, hiệu quả quản trị địa phương và mức độ đồng thuận của nhân dân làm thước đo chủ yếu.

Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực bí thư đảng ủy cấp xã gắn với các nhiệm vụ trọng tâm: lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính, giải quyết các vấn đề xã hội, giữ vững an ninh trật tự và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh. Việc đánh giá phải được tiến hành đa chiều, kết hợp giữa đánh giá của cấp trên, tập thể cấp ủy, cán bộ, đảng viên và phản hồi của nhân dân. Qua kiểm tra, kịp thời phát hiện hạn chế, yếu kém để có biện pháp khắc phục; đồng thời biểu dương, khen thưởng những bí thư đảng ủy cấp xã có thành tích nổi bật.

Thứ năm, tăng cường năng lực dự báo và định hướng phát triển của bí thư đảng ủy cấp xã trong bối cảnh mới

Năng lực dự báo giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với bí thư đảng ủy cấp xã trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị. Trong điều kiện mới, bí thư đảng ủy cấp xã không chỉ tập trung giải quyết các vấn đề trước mắt mà còn phải chủ động định hướng phát triển trung hạn và dài hạn cho địa phương gắn với quy hoạch tổng thể và yêu cầu phát triển bền vững.

Vì vậy, cần chú trọng bồi dưỡng năng lực phân tích, dự báo tình hình kinh tế - xã hội, kịp thời nhận diện các nguy cơ tiềm ẩn về an ninh trật tự, khiếu kiện và mâu thuẫn xã hội, chủ động xây dựng phương án phòng ngừa, ứng phó hiệu quả, hạn chế phát sinh điểm nóng trên địa bàn. Việc nâng cao năng lực dự báo sẽ góp phần chuyển biến tư duy lãnh đạo từ xử lý tình huống sang quản trị phát triển, nâng cao chất lượng hoạch định chủ trương, bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển bền vững trong bối cảnh tỉnh Gia Lai mới và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Thứ sáu, thiết lập cơ chế “hội nhập địa bàn” nhằm nâng cao hiệu quả lãnh đạo của bí thư đảng ủy cấp xã không phải là người địa phương

Trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính và mở rộng địa bàn quản lý, việc bố trí bí thư đảng ủy cấp xã không phải là người địa phương là chủ trương đúng nhằm bảo đảm tính khách quan, khắc phục cục bộ địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn ở tỉnh Gia Lai mới cho thấy, đội ngũ này thường gặp khó khăn trong việc nắm bắt phong tục, tập quán, tâm lý cộng đồng, đặc biệt tại các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn rộng, dân cư phân tán. Do đó, cần xây dựng cơ chế “hội nhập địa bàn”, hỗ trợ bí thư đảng ủy cấp xã nhanh chóng thích ứng và phát huy hiệu quả vai trò lãnh đạo.

Theo đó, ngay từ đầu nhiệm kỳ, cần phát huy cơ chế lãnh đạo tập thể và hỗ trợ trong giai đoạn đầu nhận nhiệm vụ, thông qua vai trò của phó bí thư, ban thường vụ, chủ tịch UBND xã, đội ngũ cán bộ ở cấp xã am hiểu địa bàn và già làng, người có uy tín trong cộng đồng nhằm giúp bí thư đảng ủy cấp xã nhanh chóng nắm bắt thực tiễn, hạn chế lúng túng, bị động trong lãnh đạo, điều hành.

Bên cạnh đó, cần khuyến khích bí thư đảng ủy cấp xã không phải là người địa phương tăng cường thời gian “ở cơ sở”, trực tiếp dự sinh hoạt chi bộ thôn, làng, tham gia các hoạt động cộng đồng, đối thoại với nhân dân để hình thành sự gắn bó thực chất. Việc hội nhập địa bàn không chỉ giúp bí thư đảng ủy cấp xã hiểu dân, gần dân, mà còn tạo dựng uy tín cá nhân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, qua đó nâng cao hiệu quả lãnh đạo của hệ thống chính trị trong điều kiện mới. Đồng thời, cần đổi mới công tác đánh giá theo hướng coi trọng kết quả ổn định tình hình cơ sở, mức độ đồng thuận của nhân dân và uy tín chính trị của bí thư đảng ủy cấp xã, gắn kết quả công tác tại xã được điều động với quy hoạch và sử dụng cán bộ lâu dài, qua đó nâng cao hiệu quả lãnh đạo của tổ chức đảng trong điều kiện mới.

3. Kết luận

Để thực hiện Nghị quyết số 202/2025/QH15 về sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, chất lượng, năng lực lãnh đạo của đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã, những hạt nhân chính trị trực tiếp trên địa bàn đóng vai trò quan trọng. Đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã tỉnh Gia Lai có nhiều ưu điểm tích cực, song vẫn còn không ít hạn chế cần khắc phục. Do đó, việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ nâng cao nhận thức, đào tạo, tự rèn luyện, kiểm tra, đổi mới phong cách lãnh đạo đến huy động nguồn lực là yêu cầu cấp thiết. Chỉ khi đội ngũ bí thư đảng ủy cấp xã thực sự trưởng thành, vững vàng, tỉnh Gia Lai mới có thể phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

_________________

Ngày nhận bài: 14-12-2025; Ngày bình duyệt: 25-12-2025; Ngày duyệt đăng: 27-01-2026.

Email tác giả: thuhong19988@gmail.com

(1), (2) Tỉnh ủy Gia Lai: Báo cáo số 49-BC/TU ngày 10-9-2025 về kết quả đại hội đảng bộ xã, phường và tương đương nhiệm kỳ 2025-2030, Gia Lai, 2025.

(3) Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai: Báo cáo số 68/BC-UBND ngày 20-9-2025 về công tác cải cách hành chính Quý III năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai, Gia Lai, 2025.