ThS ĐỖ THỊ MỸ DUNG
Tạp chí Lý luận chính trị

1. Mở đầu

Tạp chí khoa học là một thiết chế đặc biệt trong đời sống khoa học. Nếu nghiên cứu khoa học tạo ra tri thức thì tạp chí khoa học có chức năng kiểm định, lựa chọn, chuẩn hóa và công bố tri thức đó. Vì vậy, chất lượng của một tạp chí không chỉ được quyết định bởi chất lượng riêng lẻ của từng bài viết, mà còn phụ thuộc sâu sắc vào năng lực tổ chức và vận hành toàn bộ quy trình từ tiếp nhận bản thảo đến công bố và theo dõi sau xuất bản. Trong quy trình đó, biên tập giữ vị trí trung tâm. Một bản thảo khoa học không thể được xem là sản phẩm hoàn chỉnh ngay tại thời điểm tác giả gửi đến tòa soạn. Bản thảo phải trải qua quá trình sàng lọc, thẩm định, phản biện, chỉnh sửa, biên tập, duyệt đăng và chế bản trước khi trở thành một sản phẩm khoa học được công bố.

Hiện nay, nhận thức về vai trò của quy trình biên tập đang có sự thay đổi đáng kể trong quá trình phát triển của xuất bản tạp chí khoa học ở Việt Nam. Nếu trước đây, biên tập thường được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ nghiệp vụ, tập trung vào việc sửa chữa nội dung, câu chữ, thể thức và hoàn thiện bản thảo trước khi in, thì hiện nay quy trình biên tập được xem là một bộ phận của hệ thống bảo đảm chất lượng khoa học. Các yêu cầu về phản biện độc lập, liêm chính học thuật, minh bạch quy trình, chuẩn hóa trích dẫn, DOI, khả năng truy cập, chỉ mục và quản trị dữ liệu… đang làm thay đổi căn bản cách thức tổ chức hoạt động của các tạp chí khoa học.

Tạp chí Lý luận chính trị là cơ quan ngôn luận khoa học của Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, đồng thời là diễn đàn về các vấn đề khoa học lý luận chính trị, khoa học hành chính, quản lý nhà nước, quản trị công, khoa học xã hội và nhân văn, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Do đó, hoàn thiện quy trình biên tập của Tạp chí không chỉ nhằm đáp ứng các yêu cầu pháp lý đối với tạp chí khoa học Việt Nam, mà còn nhằm nâng cao năng lực thực hiện chức năng khoa học, định hướng học thuật và trách nhiệm xã hội của một tạp chí lý luận chính trị.

Những năm gần đây, Tạp chí đã có nhiều đổi mới theo hướng chuẩn hóa, từ quy trình bình duyệt, quét trùng lặp đối với bản thảo, thực hiện phản biện kín hai chiều, thống nhất thể thức bài tạp chí khoa học, tăng cường phản biện và trao đổi với tác giả. Đây là bước chuyển quan trọng từ quản lý quy trình chủ yếu dựa vào nghiệp vụ nội bộ sang quản trị quy trình trên nền tảng số, cho phép theo dõi trạng thái bài viết, thời hạn phản biện, nhiệm vụ của biên tập viên và lịch sử xử lý. Từ thực tiễn đó, bài viết đi sâu nghiên cứu quy trình biên tập của Tạp chí Lý luận chính trị, tham góp một số ý kiến góp phần hoàn thiện quy trình biên tập, để quy trình biên tập thực sự trở thành cơ chế bảo đảm chất lượng khoa học, đồng thời đáp ứng các quy định về tạp chí khoa học của Việt Nam.

2. Nội dung

2.1. Tạp chí lý luận chính trị chuẩn hóa quy trình biên tập theo quy định của tạp chí khoa học Việt Nam

Trong những năm gần đây, đặc biệt từ năm 2025 đến nay, quy trình biên tập của Tạp chí Lý luận chính trị đã có những điều chỉnh theo hướng chuẩn hóa các hoạt động từ tiếp nhận, phản biện, biên tập đến xuất bản; tăng cường kiểm soát liêm chính học thuật, thống nhất cấu trúc bài tạp chí, nâng cao khả năng nhận diện và truy xuất công trình khoa học, đồng thời từng bước chuyển hoạt động biên tập từ môi trường biên tập trên giấy sang môi trường số. Những thay đổi này cho thấy Tạp chí Lý luận chính trị không chỉ chú trọng đến chất lượng của từng bài viết mà đang từng bước hình thành một hệ thống kiểm soát chất lượng xuyên suốt quá trình xử lý bản thảo.

Tạp chí thiết lập khâu kiểm tra trùng lặp đối với bản thảo

Tạp chí Lý luận chính trị thực hiện quét trùng lặp đối với 100% bản thảo gửi đến có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về liêm chính học thuật ngày càng được đặt ở vị trí trung tâm của hoạt động xuất bản khoa học. Trong mô hình quản trị tạp chí khoa học hiện đại, đây được xem là một bước kiểm soát rủi ro ngay từ đầu vào của quy trình. Việc kiểm tra toàn bộ bản thảo giúp tòa soạn không phải chờ đến giai đoạn phản biện hoặc biên tập mới phát hiện những vấn đề liên quan đến tính nguyên gốc của bài viết. Giá trị lớn nhất của việc kiểm tra trùng lặp nằm ở tính phòng ngừa. Tòa soạn chủ động phát hiện nguy cơ trước khi dành nguồn lực của phản biện và biên tập viên cho một bản thảo có vấn đề về liêm chính học thuật. Điều này đồng thời bảo vệ cả ba chủ thể: bảo vệ uy tín của Tạp chí, bảo vệ thời gian và công sức của các nhà khoa học tham gia phản biện, và trong nhiều trường hợp giúp tác giả nhận diện, sửa chữa những sai sót về trích dẫn trước khi đi sâu vào quy trình xử lý bản thảo.

Tuy nhiên, việc “kiểm tra trùng lặp” khác với “đánh giá đạo văn”. Phần mềm có thể phát hiện sự tương đồng về mặt văn bản, nhưng không thể đưa ra kết luận cuối cùng về việc một tác giả có vi phạm liêm chính học thuật hay không. Nhưng điểm đáng ghi nhận là thông qua kiểm tra trùng lặp, Tạp chí Lý luận chính trị đã hình thành một tầng kiểm soát liêm chính học thuật trước khi bản thảo được đưa vào các khâu xử lý chuyên môn sâu. Như vậy, kiểm tra trùng lặp là một cơ chế kiểm soát rủi ro liêm chính học thuật, chứ không đơn thuần là một thao tác kỹ thuật.

Tạp chí chuẩn hóa hình thức và cấu trúc bài tạp chí khoa học

Từ tháng 4/2025, Tạp chí Lý luận chính trị áp dụng thống nhất cấu trúc bài viết gồm tên bài, tóm tắt, từ khóa, mở đầu, nội dung, kết luận và từ năm 2026 thống nhất chuyển sang dẫn nguồn trích theo APA - American Psychological Association; đồng thời tăng cường yêu cầu về luận cứ, luận chứng. Từ tháng 12/2025, DOI được gắn cho các bài viết. Đằng sau những thay đổi thuộc về “thể thức”, thực chất là sự thay đổi quan trọng về quan niệm đối với một sản phẩm khoa học. Chuẩn hóa cấu trúc không phải để làm cho các bài tạp chí giống nhau về cách trình bày, mà nhằm tạo ra một khung thông tin nhất quán, giúp người đọc nhanh chóng nhận diện vấn đề nghiên cứu, cách tiếp cận, nội dung chính và kết luận của công trình. Việc chuẩn hóa tạo điều kiện để bài viết được tiếp cận không chỉ như một văn bản hoàn chỉnh, mà là một đơn vị thông tin khoa học có cấu trúc. Đây là điều có ý nghĩa trong môi trường xuất bản số, nơi người đọc thường tiếp cận bài viết thông qua công cụ tìm kiếm, cơ sở dữ liệu và các hệ thống chỉ mục trước khi quyết định đọc toàn văn.

Tạp chí Lý luận chính trị tăng cường yêu cầu về luận cứ và luận chứng cho thấy sự chuẩn hóa không chỉ dừng ở hình thức. Một bài viết khoa học không thể chỉ có cấu trúc “đúng mẫu” mà phải bảo đảm chất lượng của logic khoa học bên trong cấu trúc đó. Tên bài phải phản ánh đúng nội dung; vấn đề đặt ra ở phần mở đầu phải được giải quyết trong nội dung; các luận điểm phải có luận cứ và bằng chứng tương ứng; kết luận cần được rút ra từ sau quá trình phân tích… Điều này có ý nghĩa đặc biệt đối với Tạp chí Lý luận chính trị, bởi đặc thù của các bài viết lý luận chính trị đòi hỏi sự kết hợp giữa tính định hướng, tính lý luận và tính khoa học. Việc tăng cường luận cứ, luận chứng góp phần hạn chế tình trạng bài viết thiên về trình bày, bình luận hoặc khẳng định mà chưa làm rõ đầy đủ cơ sở khoa học của các nhận định. Nói cách khác, chuẩn hóa cấu trúc được gắn với chuẩn hóa phương thức lập luận khoa học.

Việc gắn DOI cho các bài viết mở ra một tầng ý nghĩa khác. Về phương diện quản trị xuất bản, DOI góp phần tạo ra một định danh ổn định cho từng công trình, hỗ trợ khả năng nhận diện, truy cập, liên kết và trích dẫn bài viết trong môi trường khoa học số. Do đó, việc triển khai DOI là bước chuyển từ quản lý bài viết chủ yếu dưới dạng “ấn phẩm” sang quản lý bài viết như một đối tượng dữ liệu khoa học có định danh riêng. Khi đó, trách nhiệm của biên tập viên cũng mở rộng: không chỉ bảo đảm nội dung bài viết chính xác, mà còn phải bảo đảm sự thống nhất giữa tên tác giả, tên bài, tóm tắt, từ khóa, thông tin cơ quan công tác, tài liệu tham khảo gắn với DOI. Điều này đặt ra yêu cầu mới đối với khâu kiểm tra cuối cùng trước xuất bản. Một sai sót có thể ảnh hưởng đến khả năng tìm kiếm, nhận diện và trích dẫn công trình, vì vậy chuẩn hóa cấu trúc và DOI đồng thời làm cho khâu kiểm tra xuất bản trở thành một khâu kiểm soát chất lượng khoa học - thông tin, chứ không chỉ là kiểm tra kỹ thuật chế bản.

Tạp chí triển khai OJS, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quản trị quy trình

Từ tháng 6/2026, Tạp chí Lý luận chính trị sử dụng OJS (Open Journal Systems) cho toàn bộ quá trình gửi bài, phản biện và xuất bản. Đây là bước chuyển có ý nghĩa đặc biệt, bởi nó tác động trực tiếp đến kiến trúc quản trị của quy trình biên tập. Nếu quy trình trước đây chủ yếu dựa trên hồ sơ, thư điện tử, trao đổi trực tiếp và sự ghi nhớ của cán bộ phụ trách, thì hệ thống OJS cho phép các hoạt động được tổ chức theo một dòng công việc có cấu trúc. Tác giả có thể gửi bản thảo trực tuyến, theo dõi tình trạng xử lý, nhận yêu cầu chỉnh sửa; trong khi ban biên tập có thể phân công xử lý, theo dõi tiến độ, quản lý phản biện và lưu giữ lịch sử của bản thảo trên cùng một hệ thống. Giá trị quan trọng nhất của OJS vì thế không đơn thuần là “số hóa việc gửi bài”, mà còn tạo điều kiện chuyển quy trình biên tập từ mô hình phụ thuộc nhiều vào thao tác cá nhân sang mô hình quản trị quy trình dựa trên dữ liệu và khả năng truy nguyên.

OJS góp phần tăng tính minh bạch trong quan hệ giữa tòa soạn và tác giả. Tác giả không phụ thuộc vào việc liên hệ cá nhân để biết bản thảo đang ở giai đoạn nào; tòa soạn có thể cung cấp thông tin nhất quán về tình trạng xử lý. Đối với một tạp chí khoa học, điều này có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng niềm tin của tác giả và cộng đồng học thuật vào tính chuyên nghiệp của quy trình xuất bản. Giá trị lớn nhất của việc triển khai OJS đối với Tạp chí Lý luận chính trị nằm ở khả năng tạo ra điều kiện để chuẩn hóa quy trình, phân định trách nhiệm, kiểm soát thời hạn, lưu vết lịch sử và hình thành dữ liệu phục vụ cải tiến liên tục. Đây là cơ sở rất quan trọng để Tạp chí tiến tới mô hình quản trị chất lượng hiện đại.

Như vậy, xét về cấu trúc, Tạp chí Lý luận chính trị đã có những thành tố cơ bản của một hệ thống quản trị chất lượng bài tạp chí khoa học. Đây là nền tảng quan trọng để tiếp tục hoàn thiện quy trình theo yêu cầu của Thông tư 27/2025/TT-BKHCN ngày 31/10/2025 của Bộ Khoa học và Công nghệ quy định về bài báo khoa học và đánh giá, xếp loại tạp chí khoa học Việt Nam. Tuy nhiên, điểm cần nhấn mạnh là các thành tố này chỉ thực sự tạo thành một hệ thống khi chúng được liên kết với nhau bằng những tiêu chí, trách nhiệm và dữ liệu thống nhất. Nói cách khác, vấn đề của giai đoạn tiếp theo không nhất thiết là tiếp tục bổ sung thêm nhiều bước vào quy trình, mà là chuẩn hóa mối liên kết giữa các bước đã có. Một quy trình hoàn chỉnh cần bảo đảm rằng kết quả của khâu trước trở thành căn cứ cho quyết định ở khâu sau; thông tin từ các khâu được lưu giữ và có thể truy nguyên; trách nhiệm của từng chủ thể được xác định rõ; những trường hợp có rủi ro cao có cơ chế xử lý tương ứng; và dữ liệu của toàn bộ quá trình được sử dụng để đánh giá, điều chỉnh và cải tiến quy trình.

Những cải tiến mà Tạp chí đã thực hiện trong thời gian qua không phải là những hoạt động rời rạc, mà là những viên gạch ban đầu để chuyển từ một quy trình biên tập có nhiều khâu nghiệp vụ sang một hệ thống quản trị chất lượng bài tạp chí khoa học có tính chuẩn hóa, minh bạch và có khả năng đo lường. Đây là cơ sở để khẳng định, Tạp chí Lý luận chính trị đã có nền tảng tương đối đầy đủ để tiếp tục hoàn thiện quy trình biên tập theo yêu cầu mới của khung pháp lý về tạp chí khoa học Việt Nam. Vấn đề đặt ra trong giai đoạn tiếp theo không phải là bắt đầu lại từ đầu, mà là tích hợp, chuẩn hóa và nâng cấp những cơ chế hiện có thành một kiến trúc quản trị chất lượng thống nhất.

2.2. Một số kiến nghị

Trên cơ sở những kết quả đã đạt được từ việc chuẩn hóa quy trình biên tập, trong thời gian tới Tạp chí Lý luận chính trị cần tập trung xử lý tốt các vấn đề chủ yếu sau:

Một là, chuẩn hóa quy trình theo hướng mỗi khâu là một điểm kiểm soát chất lượng. Trước hết, cần chuyển từ cách tiếp cận quy trình như một chuỗi công việc nối tiếp sang cách tiếp cận quy trình như “một hệ thống các điểm kiểm soát chất lượng”.

Theo hướng này, mỗi bước xử lý bản thảo cần xác định rõ bốn thành tố: mục tiêu chất lượng cần kiểm soát; tiêu chí kiểm soát; chủ thể chịu trách nhiệm; và bằng chứng cần được lưu giữ. Chẳng hạn, ở khâu tiếp nhận, mục tiêu là kiểm soát tính đầy đủ và phù hợp ban đầu của bản thảo; ở khâu kiểm tra trùng lặp, mục tiêu là kiểm soát rủi ro về liêm chính học thuật; ở khâu phản biện, mục tiêu là kiểm soát chất lượng khoa học và tính độc lập của đánh giá; ở khâu chỉnh sửa, mục tiêu là bảo đảm tác giả đã thực sự xử lý các vấn đề được đặt ra; ở khâu biên tập, mục tiêu là kiểm soát tính chính xác, thống nhất và hoàn thiện của sản phẩm xuất bản. Việc xác định rõ mục tiêu kiểm soát của từng khâu giúp loại bỏ sự trùng lặp giữa các khâu hoặc ngược lại, xuất hiện những khoảng trống mà không chủ thể nào thực sự chịu trách nhiệm.

Hai là, tiếp tục hoàn thiện khâu tiếp nhận và thẩm định sơ bộ

Khâu tiếp nhận và thẩm định sơ bộ có vai trò quyết định đối với hiệu quả của toàn bộ quy trình. Nếu bản thảo không phù hợp với phạm vi, tôn chỉ, định hướng của Tạp chí hoặc tồn tại những vấn đề nghiêm trọng về liêm chính học thuật nhưng vẫn được đưa vào quy trình phản biện, nguồn lực của cả tòa soạn và các nhà khoa học sẽ bị sử dụng không hiệu quả. Thẩm định sơ bộ không nhằm thay thế phản biện mà nhằm trả lời câu hỏi: “Bản thảo này có đủ điều kiện để được đưa vào quy trình phản biện hay không?”. Trong khi đó, phản biện trả lời câu hỏi sâu hơn: “Công trình này có đạt yêu cầu khoa học để được công bố hay không và cần hoàn thiện như thế nào?”. Việc phân định rõ hai tầng kiểm soát tạo ra sự nhất quán trong quyết định từ chối những bản thảo không đáp ứng yêu cầu.

Ba là, chuẩn hóa quy trình biên tập và cơ chế phản hồi tác giả

Khi một bài viết đã trải qua quá trình phản biện, bài viết đó có thể được chuyển biên tập, hoặc chuyển tác giả sửa chữa, bổ sung. Từng nhận xét quan trọng của phản biện cần được biên tập viên đối chiếu với nội dung tác giả đã sửa sau phản biện, do đó đây là một khâu kiểm soát chất lượng độc lập chứ không đơn thuần chỉ là bước chuyển tiếp giữa phản biện và biên tập. Cơ chế này giúp tác giả tiếp cận ý kiến phản biện một cách có hệ thống; giúp biên tập viên kiểm soát được mức độ hoàn thành yêu cầu sửa chữa; và tạo ra bằng chứng rõ ràng về quá trình hình thành bản cuối cùng của bài tạp chí.

Như vậy, chuẩn hóa quy trình biên tập và cơ chế phản hồi tác giả là việc hình thành một chu trình khép kín: phản biện → tác giả sửa chữa → biên tập viên kiểm tra → (phản biện lại khi cần thiết) → biên tập.

Bốn là, nâng cao chất lượng biên tập khoa học và trách nhiệm của người biên tập

Có thể phân định các lớp biên tập thành ba tầng: biên tập nội dung khoa học; biên tập ngôn ngữ - học thuật; và biên tập kỹ thuật - xuất bản. Mỗi tầng có tiêu chí và trách nhiệm riêng, nhưng phải liên kết với nhau trong cùng một quy trình. Quá trình biên tập nội dung cần chú ý đến sự thống nhất giữa vấn đề nghiên cứu, luận điểm, luận cứ, luận chứng và kết luận; phát hiện những khoảng trống lập luận hoặc những khẳng định chưa có đủ cơ sở. Biên tập ngôn ngữ cần bảo đảm tính chính xác, trong sáng, chuẩn mực của ngôn ngữ khoa học, đồng thời giữ được phong cách và ý tưởng của tác giả. Biên tập kỹ thuật cần kiểm soát cấu trúc bài, chú thích, tài liệu tham khảo, bảng biểu, thông tin tác giả… và các yêu cầu xuất bản.

Một nguyên tắc cần được bảo đảm là biên tập không được làm thay đổi bản chất khoa học hoặc quan điểm học thuật của tác giả một cách tùy tiện. Biên tập viên có trách nhiệm nâng cao khả năng biểu đạt và tính chặt chẽ của công trình, nhưng không thay thế tác giả trong việc hình thành kết luận khoa học. Những thay đổi có ảnh hưởng đáng kể đến nội dung cần được trao đổi và xác nhận với tác giả. Điều này đặc biệt quan trọng đối với Tạp chí Lý luận chính trị, nơi nội dung bài viết thường liên quan đến những vấn đề lý luận, chính trị và thực tiễn có tính nhạy cảm, phức tạp. Chất lượng biên tập, vì vậy phải đồng thời bảo đảm tính khoa học, tính chính xác, tính chuẩn mực và tính nhất quán với ý tưởng khoa học của tác giả.

Năm là, hoàn thiện cơ chế hậu kiểm và xử lý sai sót sau xuất bản

Một quy trình biên tập hiện đại không kết thúc tại thời điểm bài tạp chí được công bố. Chất lượng khoa học phải tiếp tục được bảo đảm trong giai đoạn hậu xuất bản. Tạp chí cần hoàn thiện cơ chế tiếp nhận và xử lý phản hồi của độc giả, tác giả, phản biện và cộng đồng khoa học liên quan đến những vấn đề phát sinh sau khi bài tạp chí đã được công bố. Tùy theo tính chất của vấn đề, có thể áp dụng các hình thức như đính chính, bổ sung thông tin, thay thế phiên bản có sai sót trên tạp chí điện tử, thông báo của tòa soạn… trong trường hợp cần thiết. Cơ chế hậu kiểm thể hiện trách nhiệm khoa học của tạp chí đối với tri thức đã công bố. Trong xuất bản khoa học, uy tín được tạo ra ngay từ khả năng phát hiện, xử lý và công khai minh bạch sai sót khi phát sinh. Do đó, trong quy trình hậu xuất bản cần có tiêu chí và thẩm quyền rõ ràng, đồng thời bảo đảm việc xử lý sai sót được ghi nhận và có thể truy nguyên. Những sai sót lặp lại cũng cần được tổng hợp thành dữ liệu để trở lại cải tiến các khâu trước đó của quy trình.

Sáu là, khai thác OJS để hình thành hệ thống quản trị quy trình dựa trên dữ liệu

Các dữ liệu mà hệ thống OJS tạo ra có thể được dùng để xây dựng các chỉ số quản trị quy trình, như: theo dõi thời gian xử lý trung bình ở từng khâu; tỷ lệ phản biện được chấp nhận; số vòng sửa chữa trung bình; tỷ lệ bản thảo bị từ chối; tỷ lệ bản thảo phải phản biện lại; các nguyên nhân từ chối bản thảo phổ biến; tỷ lệ sai sót phát hiện trước và sau xuất bản...

Những dữ liệu này có ý nghĩa vượt ra ngoài việc đánh giá năng suất của biên tập viên, giúp tòa soạn xác định điểm nghẽn của quy trình. Nếu thời gian xử lý thường xuyên kéo dài ở khâu tìm phản biện, vấn đề có thể nằm ở cơ sở dữ liệu phản biện. Nếu nhiều bài phải sửa chữa do những lỗi giống nhau, có thể cần cải thiện hướng dẫn tác giả hoặc khâu thẩm định sơ bộ. Nếu sai sót thường xuyên xuất hiện ở khâu xuất bản, cần tăng cường kiểm tra kỹ thuật... Như vậy, dữ liệu của OJS cần được sử dụng để hình thành hệ thống quản trị quy trình. Trên cơ sở đó, Tạp chí có thể chuyển từ quản lý theo kinh nghiệm sang quản lý dựa trên bằng chứng, từ xử lý từng bản thảo sang nhận diện xu hướng của toàn bộ hệ thống.

Bảy là, xây dựng cơ chế đánh giá và cải tiến quy trình biên tập định kỳ

Tạp chí cần tổ chức đánh giá định kỳ quy trình biên tập trên cơ sở các chỉ số về thời gian xử lý, chất lượng phản biện, tỷ lệ sửa chữa, sai sót xuất bản, phản hồi của tác giả và phản biện cùng với những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Theo cách tiếp cận này, quy trình biên tập trở thành một hệ thống học hỏi tổ chức: mỗi sai sót là một dữ liệu, mỗi dữ liệu là một căn cứ để điều chỉnh và mỗi điều chỉnh nhằm giảm khả năng sai sót lặp lại trong tương lai.

Tám là, nâng cao năng lực đội ngũ biên tập viên đáp ứng yêu cầu quản trị chất lượng hiện đại

Khi quy trình biên tập chuyển từ xử lý văn bản sang quản trị chất lượng, yêu cầu đối với biên tập viên cũng thay đổi tương ứng. Biên tập viên cần có năng lực kết hợp giữa kiến thức chuyên ngành, kỹ năng biên tập khoa học, hiểu biết về phương pháp nghiên cứu, chuẩn mực trích dẫn, liêm chính học thuật, đạo đức xuất bản và công nghệ xuất bản số. Trong môi trường OJS, biên tập viên cần có khả năng theo dõi dữ liệu, kiểm soát phiên bản và khai thác thông tin phục vụ đánh giá quy trình. Đặc biệt, cần hình thành văn hóa làm việc trong đó chất lượng là trách nhiệm của toàn bộ tòa soạn chứ không phải trách nhiệm riêng của một cá nhân hoặc một bộ phận. Mỗi chủ thể tham gia quy trình phải nhận thức rõ rằng chất lượng của bài tạp chí là kết quả của sự phối hợp liên tục giữa tác giả, lãnh đạo tòa soạn, phản biện, biên tập viên và bộ phận xuất bản.

4. Kết luận

Trong điều kiện khoa học và công nghệ phát triển nhanh, Tạp chí Lý luận chính trị vừa phải đáp ứng những chuẩn mực chung của tạp chí khoa học Việt Nam, vừa phải giữ vững đặc trưng của một tạp chí lý luận chính trị. Thực tiễn thời gian qua cho thấy, Tạp chí đã từng bước hình thành những nền tảng quan trọng của quản trị chất lượng bài tạp chí khoa học thông qua kiểm tra trùng lặp, chuẩn hóa cấu trúc và thể thức bài viết, gắn DOI và triển khai OJS. Đây là những tiền đề quan trọng để tiếp tục hoàn thiện quy trình biên tập theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và có khả năng kiểm soát chất lượng. Trong giai đoạn tới, trọng tâm quan trọng là chuẩn hóa mối liên kết giữa các khâu, xác định rõ tiêu chí, trách nhiệm ở từng khâu của quy trình. Đồng thời, phát huy hiệu quả dữ liệu từ OJS, tăng cường hậu kiểm, đánh giá và cải tiến quy trình định kỳ, gắn với nâng cao năng lực đội ngũ biên tập viên. Qua đó, quy trình biên tập không chỉ bảo đảm chất lượng từng bài viết, mà từng bước trở thành một thiết chế quản trị chất lượng khoa học, góp phần nâng cao uy tín, tính chuyên nghiệp và trách nhiệm học thuật của Tạp chí Lý luận chính trị.

_________________

Ngày nhận bài: 03/9/2026; Ngày bình duyệt: 28/9/2026; Ngày quyết định đăng: 30/9/2026

Email tác giả: dzung.npa@gmail.com