Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay

THS ĐÀO ANH TUẤN
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Đảng bộ thành phố Hà Nội là đảng bộ lớn nhất cả nước với 50 tổ chức
đảng trực thuộc và hơn 47.500 đảng viên (chiếm khoảng 9% số lượng đảng viên
của cả nước); là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ tập trung dân cư
lớn, với khoảng 8,5 triệu người đang sinh sống, học tập, làm việc trên địa bàn 126 xã, phường (bao gồm 51 phường và 75 xã) trong đó có khoảng gần 3 triệu
thanh niên (từ 16 - 30 tuổi), chiếm khoảng 35% dân số Thành phố; khoảng 1.5 triệu thiếu nhi (dưới 15 tuổi)⁽⁾. Ngoài ra, trên địa bàn Thủ đô còn có số lượng lớn thanh niên từ các tỉnh, thành phố khác về sinh sống, học tập và làm việc.

Trong những năm qua, phát huy những thuận lợi, khắc phục khó khăn, công tác đoàn và phong trào thanh niên của Thủ đô có bước phát triển mạnh mẽ và được Trung ương Đoàn ghi nhận là đơn vị tiên phong trong phong trào thanh niên cả nước. Trong kỷ nguyên mới, Đảng bộ và nhân dân thành phố Hà Nội đang quyết tâm sớm đưa Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vào đời sống, phấn đấu đạt được kết quả tăng trưởng kinh tế hàng năm trên 10%, xây dựng Thủ đô phát triển ngang tầm khu vực và thế giới. Trong bối cảnh đó, việc Thành ủy Hà Nội lãnh đạo tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, phát huy vai trò của thanh niên, thế hệ trẻ của Hà Nội trong việc đóng góp xây dựng, phát triển thành phố càng trở nên quan trọng và cần thiết.

2.Nội dung

2.1. Thực trạng Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay

Về nội dung lãnh đạo

Một là, Thành ủy Hà Nội đã xác định đúng mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và các giải pháp lớn trong lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên.

Thành ủy Hà Nội đã ban hành nhiều văn bản quan trọng như Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 10-01-2011 về chỉ đạo và tổ chức thực hiện Năm Thanh niên 2011, Công văn số 750-CV/TU ngày 28-02-2014 về thực hiện Kết luận số 80-KL/TW của Bộ Chính trị, đồng thời xác định rõ trong Nghị quyết Đại hội XVI (nhiệm kỳ 2015-2030) và XVII (nhiệm kỳ 2020-2025) Đảng bộ Thành phố, yêu cầu “tăng cường giáo dục thế hệ trẻ về lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa, khơi dậy khát vọng vươn lên của thanh niên Thủ đô”. Việc xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và các giải pháp lớn trong lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên của Thành ủy Hà Nội đã có bước chuyển biến rõ rệt theo hướng ngày càng chủ động, đồng bộ và sát thực tiễn. Công tác lãnh đạo được triển khai toàn diện, từ khâu ban hành nghị quyết, chương trình hành động đến tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát, qua đó tạo tiền đề quan trọng để nâng cao hiệu quả giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay.

Hai là, Thành ủy Hà Nội đã quan tâm lãnh đạo chính quyền thể chế hóa phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thành các quyết định, đề án, chương trình, kế hoạch công tác

Trước hết, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều nghị quyết quan trọng, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các chương trình, đề án về công tác thanh niên và giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Ủy ban nhân dân Thành phố đã ban hành Kế hoạch số 56/KH-UBND ngày 20-4-2009 về thực hiện Chương trình hành động số 01-CTr/TU của Thành ủy Hà Nội; tiếp đó là Quyết định số 5528/QĐ-UBND ngày 29-11-2012 ban hành Chương trình phát triển thanh niên Hà Nội giai đoạn 2011 - 2020; Kế hoạch số 89/KH-UBND ngày 30-5-2013 về thực hiện Chương trình phát triển thanh niên đến năm 2020; Quyết định số 3565/QĐ-UBND ngày 29-6-2016 ban hành danh mục nhiệm vụ, đề án, dự án giai đoạn 2016 - 2020 và Quyết định số 1855/QĐ-UBND ngày 30-3-2023 phê duyệt Danh mục các chương trình, nhiệm vụ, đề án, dự án thực hiện Chương trình phát triển thanh niên thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030. Các văn bản này đã lồng ghép nội dung giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, lòng yêu nước, trách nhiệm công dân cho thanh niên vào các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển thanh niên của Thủ đô, thể hiện rõ sự chuyển hóa từ định hướng chính trị của Thành ủy sang hành động cụ thể của chính quyền.

Ba là, Thành ủy Hà Nội đã lãnh đạo việc triển khai, tổ chức thực hiện công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên theo nội dung, hình thức và phương pháp ngày càng đa dạng, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm thanh niên trên địa bàn.

Thực tiễn triển khai cho thấy, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, công tác giáo dục lý luận chính trị cho đoàn viên, thanh niên được đổi mới mạnh mẽ cả về nội dung và phương thức, với nhiều hình thức sáng tạo như học tập lý luận chính trị trực tuyến, thi tìm hiểu trên nền tảng số, sinh hoạt chuyên đề gắn với các sự kiện chính trị - lịch sử của Thủ đô; đồng thời phát huy hiệu quả vai trò của Câu lạc bộ lý luận trẻ, đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên và các tổ nắm bắt dư luận xã hội trong thanh niên. Việc sử dụng đa dạng các kênh truyền thông, từ báo chí, phát thanh - truyền hình đến mạng xã hội, ứng dụng “Thanh niên Việt Nam”, các bản tin chuyên đề như “Sức trẻ”, “Điểm hẹn Thanh niên”, cùng với hoạt động phát hành miễn phí báo Tuổi trẻ Thủ đô trong nhiều năm đã góp phần tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, nâng cao khả năng định hướng tư tưởng và tăng sức lan tỏa của các giá trị cách mạng trong thanh niên Thủ đô.

Bốn là, cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Thành ủy ngày càng quan tâm lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên.

Trên cơ sở không chỉ ban hành các chương trình, kế hoạch định hướng chung, thành ủy lãnh đạo các quận ủy, huyện ủy (trước đây), đảng uỷ xã, phường (hiện nay) và các đảng ủy trực thuộc định kỳ làm việc với tổ chức Đoàn để nắm bắt tình hình tư tưởng, nguyện vọng của thanh niên; kịp thời chỉ đạo điều chỉnh nội dung, hình thức giáo dục lý tưởng cách mạng cho phù hợp với từng nhóm đối tượng như thanh niên học sinh, sinh viên, thanh niên công nhân, thanh niên khu vực nông thôn ngoại thành. Nhiều mô hình sinh hoạt chính trị chuyên đề, diễn đàn “Đảng với thanh niên - thanh niên với Đảng”, các đợt sinh hoạt chính trị cao điểm gắn với kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, của Thủ đô đã được các cấp ủy trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo triển khai, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức chính trị và ý thức trách nhiệm xã hội của thanh niên.

Năm là, Thành ủy Hà Nội đã lãnh đạo các cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và hệ thống giáo dục tăng cường phối hợp trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên.

Thực hiện sự lãnh đạo của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định số 5120/QĐ-UBND ngày 07-12-2021 phê duyệt Chương trình phát triển thanh niên thành phố Hà Nội giai đoạn 2021 - 2030 và Quyết định số 1855/QĐ-UBND ngày 30-3-2023 phê duyệt danh mục 33, nhiệm vụ, đề án, dự án triển khai chương trình. Nhiều chương trình, kế hoạch trong đó trực tiếp gắn với nhiệm vụ giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, như: kế hoạch phổ biến, giáo dục pháp luật gắn với giáo dục tư tưởng chính trị; đề án “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi Thủ đô trên không gian mạng”; các hoạt động giáo dục truyền thống, sinh hoạt chính trị nhân các ngày lễ lớn.

Việc cụ thể hóa chủ trương của Thành ủy bằng các văn bản chỉ đạo của chính quyền đã tạo cơ sở quan trọng để các lực lượng tham gia công tác thanh niên phối hợp chặt chẽ, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

Thành đoàn Hà Nội đã phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức 14.327 buổi học tập, quán triệt nghị quyết, chỉ thị của Đảng, 14.978 hoạt động giáo dục truyền thống, hành trình về nguồn, sinh hoạt tại các “địa chỉ đỏ”, qua đó góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, củng cố niềm tin chính trị và trách nhiệm công dân cho đoàn viên, thanh niên⁽²⁾. Những kết quả này phản ánh rõ hiệu quả của sự phối hợp thống nhất giữa tổ chức đoàn với các cơ quan trong hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Thành ủy.

Về phương thức lãnh đạo

Một là, Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên bằng chỉ thị, nghị quyết, chương trình, kế hoạch

Nhiều văn kiện quan trọng đã được ban hành, thể hiện rõ quyết tâm chính trị và trách nhiệm lãnh đạo của Thành ủy đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên. Tiêu biểu như: các chương trình công tác toàn khóa của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh”, trong đó giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên được xác định là nội dung xuyên suốt, gắn với thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14-5-2011, Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị và Nghị quyết kết luận Hội nghị Trung ương 4 các khóa XI, XII, XIII; Nghị quyết số 15-NQ/TU ngày 04-7-2017 của Thành ủy Hà Nội về xây dựng tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh; Chỉ thị số 24-CT/TU ngày 07-8-2023 của Thành ủy về tăng cường kỷ cương, kỷ luật, trách nhiệm trong hệ thống chính trị.

Hai là, Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động

Thành ủy Hà Nội đã chỉ đạo đồng bộ các cấp ủy, tổ chức đảng đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, lối sống văn hóa, ý thức công dân cho đoàn viên, hội viên và các tầng lớp thanh niên Thủ đô, gắn việc quán triệt nghị quyết của Đảng với thực hiện Chỉ thị số 03-CT/TW, Chỉ thị số 05-CT/TW và Kết luận số 01-KL/TW của Bộ Chính trị, cũng như Chỉ thị số 23-CT/TW của Ban Bí thư về đổi mới việc học tập, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Qua đó, góp phần củng cố nền tảng tư tưởng, định hướng giá trị sống, hình thành ý thức trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến trong thanh niên Thủ đô.

Ba là, Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thông qua công tác tổ chức, cán bộ

Thành ủy đã tập trung lãnh đạo kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên, bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên của cấp ủy đối với hoạt động giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên. Thành ủy ban hành Nghị quyết số 04-NQ/TU (31-5-2021) về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ các cấp. Thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25-7-2008, trong 15 năm, thành phố đã đào tạo, bồi dưỡng trên 2 triệu lượt cán bộ trẻ về lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý. Đặc biệt, thành phố đã tuyên dương 2.067 thủ khoa xuất sắc, tuyển dụng khoảng 200 thủ khoa vào làm việc tại các cơ quan trung ương và thành phố; nhiều đồng chí trưởng thành, giữ các vị trí lãnh đạo, quản lý, trực tiếp tham gia công tác giáo dục, định hướng tư tưởng cho thanh niên⁽³⁾.

Bốn là, Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thông qua các tổ chức đảng và đội ngũ đảng viên

Thành ủy đã lãnh đạo Đảng đoàn Hội đồng nhân dân, Ban Cán sự Ủy ban nhân dân thành phố cụ thể hóa nghị quyết của cấp ủy về công tác thanh niên, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thành các nghị quyết chuyên đề, chương trình giám sát, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm. Trên cơ sở đó, Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành nhiều chương trình, đề án, kế hoạch hành động nhằm tăng cường giáo dục chính trị, tư tưởng, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh niên, gắn với nhiệm vụ xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và phát triển bền vững.

Ban Thường vụ Thành ủy đã chỉ đạo xây dựng và thực hiện quy chế phối hợp giữa các tổ chức đảng trong cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, nhất là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Thành phố Hà Nội trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên. Các hội nghị giao ban, sơ kết, tổng kết giữa đảng đoàn Hội đồng nhân dân, ban cán sự đảng Ủy ban nhân dân với Ban Thường vụ thành ủy được duy trì định kỳ, qua đó kịp thời đánh giá kết quả, chỉ ra hạn chế và đề ra giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong giai đoạn mới.

Năm là, Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thông qua công tác kiểm tra, giám sát

Ban Thường vụ Thành ủy đã chỉ đạo tiến hành nhiều đợt kiểm tra, giám sát chuyên đề đối với cấp ủy, chính quyền và các tổ chức có liên quan đến công tác thanh niên. Nội dung kiểm tra, giám sát tập trung vào việc xây dựng kế hoạch triển khai nghị quyết; công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền; vai trò tham mưu của các cơ quan chuyên môn; sự phối hợp giữa tổ chức Đoàn Thanh niên với các ban, ngành, đoàn thể; cũng như những chuyển biến thực chất trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên sau khi nghị quyết được triển khai. Cách thức kiểm tra, giám sát được đổi mới theo hướng chủ động, từ sớm, từ cơ sở, bảo đảm tính dân chủ, khách quan và mang tính xây dựng.

Cùng với công tác kiểm tra của cấp ủy, các thành ủy đã quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là Đoàn Thanh niên, tham gia giám sát, phản biện xã hội đối với việc thực hiện các chủ trương, chính sách liên quan đến thanh niên. Việc triển khai Quyết định số 217-QĐ/TW của Bộ Chính trị về giám sát và phản biện xã hội được thực hiện nền nếp. Hằng năm, Ban Thường vụ Thành ủy phê duyệt nội dung, kế hoạch giám sát chuyên đề, chỉ đạo chính quyền các cấp phối hợp thực hiện đồng bộ, hiệu quả. Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, nhiều ý kiến, kiến nghị xác đáng của thanh niên và tổ chức đoàn đã được tổng hợp, phản ánh kịp thời tới cấp ủy, chính quyền, góp phần điều chỉnh, hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với thanh niên.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, quá trình Thành ủy Hà Nội lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên vẫn còn một số hạn chế:

Về nội dung lãnh đạo: 1) việc xác định mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ và giải pháp lớn trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên ở một số văn bản của Thành uỷ vẫn còn những điểm chưa thật sự bao quát, chưa thể hiện rõ sự bứt phá trong tư duy lãnh đạo trước những biến đổi nhanh chóng của thanh niên đô thị trong bối cảnh mới. 2) Còn chậm trễ và có lúc bộc lộ sự lúng túng trong lãnh đạo, chỉ đạo chính quyền cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị của Thành ủy về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thành chương trình, kế hoạch hành động; chất lượng và hiệu quả tổ chức thực hiện chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. 3) Việc lãnh đạo triển khai, tổ chức thực hiện công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thành phố theo nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục tuy đã có nhiều chuyển biến, song trên thực tế vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định, ảnh hưởng đến chiều sâu và hiệu quả tác động đối với thanh niên đô thị. 4) Việc lãnh đạo phối hợp hoạt động giữa các cơ quan chính quyền thành phố với Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên có lúc chưa thật sự chặt chẽ, thường xuyên.

Về phương thức lãnh đạo: 1) Lãnh đạo bằng các nghị quyết của Thành ủy, Ban thường vụ Thành ủy về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên tuy đã được quan tâm ban hành, nhưng vẫn còn thiếu tính đột phá. 2) Lãnh đạo bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động trong giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên của Thành ủy đôi lúc còn chưa kịp thời. 3) Chưa phát huy đầy đủ vai trò lãnh đạo của một số tổ chức đảng trong các cơ quan chính quyền và các tổ chức có liên quan đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên; một bộ phận đảng viên chưa thể hiện rõ vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ này.

Những hạn chế trên do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân cơ bản là: 1) Nhận thức và trách nhiệm của một bộ phận cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Thành ủy về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên còn chưa thật đầy đủ, sâu sắc. 2) Phương thức lãnh đạo của Thành ủy đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên chậm được đổi mới, chưa theo kịp những biến đổi nhanh chóng của thanh niên trong bối cảnh mới. 3) Đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên, công tác tuyên giáo và giáo dục chính trị của các cấp, các ngành còn nhiều bất cập. 4) tác động từ mặt trái của kinh tế thị trường, toàn cầu hóa và không gian mạng đặt ra thách thức lớn đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên.

2.2. Giải pháp tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên hiện nay

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, đảng viên và nhân dân Thủ đô về vị trí, vai trò của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Để công tác này đạt hiệu quả thiết thực, cần tập trung triển khai đồng bộ một số biện pháp cụ thể sau: Một là, nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp uỷ đảng, chính quyền, tổ chức chính trị - xã hội, cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò đặc biệt quan trọng của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, gắn với đặc điểm thanh niên đô thị, nông thôn ngoại thành và yêu cầu phát triển của thành phố. Hai là, đổi mới và nâng cao chất lượng việc quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng và của Thành uỷ về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong toàn hệ thống chính trị và nhân dân thủ đô. Ba là, tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo việc tổ chức và nâng cao chất lượng các hội nghị, hội thảo khoa học và việc triển khai thực hiện các đề tài nghiên cứu về công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội trong giai đoạn mới. Bốn là, nâng cao chất lượng hoạt động của các phương tiện truyền thông đại chúng trong tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và sự lãnh đạo của Đảng trong công tác này.

Hai là, nâng cao năng lực xây dựng, lãnh đạo tổ chức thực hiện các nghị quyết về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Năng lực xây dựng, lãnh đạo tổ chức thực hiện các nghị quyết là nhân tố quyết định hiệu quả chuyển hóa đường lối, quan điểm của Đảng về giáo dục lý tưởng cách mạng thành nhận thức, niềm tin, động lực hành động cụ thể của thế hệ trẻ trong thực tiễn xây dựng, phát triển Thủ đô. Các cấp ủy cần, đổi mới tư duy, tăng cường năng lực lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết về giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên. Chỉ khi nào năng lực xây dựng và lãnh đạo thực hiện nghị quyết được nâng cao một cách thực chất, đồng bộ và bền vững, thì công tác giáo dục lý tưởng cách mạng mới thực sự tạo chuyển biến sâu sắc, góp phần hình thành lớp thanh niên có bản lĩnh chính trị vững vàng, khát vọng cống hiến và trách nhiệm với Tổ quốc, với nhân dân trong thời kỳ mới.

Ba là, tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ trong việc xây dựng môi trường chính trị - văn hoá - xã hội lành mạnh, thuận lợi cho công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Thực tiễn cho thấy, giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên không chỉ diễn ra trong các chương trình, hoạt động có tổ chức mà còn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ không gian xã hội, từ đời sống chính trị, văn hoá, truyền thông và các mối quan hệ xã hội hằng ngày.

Tuy nhiên, bên cạnh những tác động tích cực của môi trường chính trị - văn hoá - xã hội đến thế giới quan, nhân sinh quan, hệ giá trị và lý tưởng sống của thanh niên vẫn tồn tại không ít yếu tố phức tạp, đan xen giữa giá trị tiến bộ và các biểu hiện lệch chuẩn, giữa thông tin chính thống và thông tin sai lệch, giữa xu hướng hội nhập tích cực và những tác động tiêu cực của mặt trái kinh tế thị trường, toàn cầu hoá và không gian mạng. Nếu không được định hướng, quản lý và dẫn dắt hiệu quả, những yếu tố này có thể làm suy giảm niềm tin, phai nhạt lý tưởng, thậm chí tác động tiêu cực đến nhận thức và hành vi chính trị của một bộ phận thanh niên.

Bốn là, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tổ chức triển khai, hiện thực hóa các chủ trương, nghị quyết của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam phát triển toàn diện, có bản lĩnh chính trị vững vàng, lý tưởng sống cao đẹp, khát vọng cống hiến và trách nhiệm xã hội. Thành ủy Hà Nội cần lãnh đạo, chỉ đạo việc cụ thể hóa tiêu chuẩn đối với cán bộ chuyên trách làm công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên gắn với vị trí việc làm. Chú trọng công tác tạo nguồn, quy hoạch và phát triển đội ngũ này cả trước mắt và lâu dài. Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ cán bộ, báo cáo viên, tuyên truyền viên và lực lượng trực tiếp tham gia công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, đặc biệt là ở cấp xã. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên gắn với hiệu quả thực tiễn và mức độ chuyển biến về nhận thức, thái độ, hành vi của thanh niên. Thực hiện tốt chính sách đối với đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, tạo điều kiện thuận lợi để họ yên tâm công tác, cống hiến lâu dài.

Năm là, phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị, gia đình, nhà trường, các tổ chức đoàn thể, doanh nghiệp và toàn xã hội trong giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên

Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên là quá trình lâu dài, phức tạp, chịu sự tác động đồng thời của nhiều chủ thể, nhiều môi trường và nhiều mối quan hệ xã hội đan xen. Vì vậy, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng không chỉ được triển khai đơn lẻ trong phạm vi tổ chức Đoàn hoặc các cơ quan chuyên trách, mà còn có sự tham gia của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng xã hội. Vì vậy, hiệu quả giáo dục chỉ thật sự bền vững khi các nhân tố quan trọng này được phát huy hiệu quả.

Sáu là, phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác học tập, rèn luyện của thanh niên

Đây là yếu tố có ý nghĩa quyết định, bởi vì nếu thanh niên không chủ động học tập, rèn luyện để nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị, các biện pháp khác sẽ không đạt hiệu quả, dễ rơi vào trạng thái dao động về niềm tin, mơ hồ về lý tưởng, thậm chí bị tác động, lôi kéo bởi những quan điểm sai trái, thù địch, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Việc tự giác học tập và rèn luyện giúp thanh niên không chỉ tiếp thu một cách sâu sắc các quan điểm, đường lối của Đảng, mà còn từng bước hình thành tư duy lý luận, năng lực phản biện xã hội và khả năng tự “đề kháng” trước những biểu hiện lệch lạc về tư tưởng, lối sống, từ đó củng cố niềm tin chính trị và lý tưởng cách mạng.

3. Kết luận

Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên trong điều kiện mới hiện nay có vai trò đặc biệt quan trọng, tác động trực tiếp và sâu sắc đến việc xây dựng thế hệ trẻ có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, từ đó góp phần bảo đảm sự phát triển bền vững của đất nước. Thời gian qua, Thành ủy Hà Nội đã quan tâm lãnh đạo công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên thông qua việc ban hành các nghị quyết, chương trình hành động chuyên đề; đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chính trị tư tưởng; gắn giáo dục lý tưởng cách mạng với phong trào hành động cách mạng, với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị ở địa phương. Trong thời gian tới, việc tăng cường sự lãnh đạo của Thành ủy Hà Nội đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên cần được tiến hành theo hướng ngày càng bài bản, quyết liệt, sáng tạo và hiệu quả hơn.

_________________

Ngày nhận bài: 20-01-2026; Ngày bình duyệt: 29-01-2026; Ngày duyệt đăng: 6-02-2026.

Email tác giả: daotuanxdd@gmail.com

()Thành Đoàn Hà Nội (2025), Báo cáo số 345-BC/TĐTN-BTG ngày 13/3/2025 về Sơ kết 10 năm Đoàn TNCS Hồ Chí Minh thành phố Hà Nội thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TƯ ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ, giai đoạn 2015-2030”, Hà Nội.

(2) Thành ủy Hà Nội (2024), Báo cáo số 542-BC/TU ngày 06/02/2024 về việc tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thành niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Hà Nội.

(3) Thành ủy Hà Nội (2024), Báo cáo số 542-BC/TU ngày 06/02/2024 về việc tổng kết 15 năm thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25-10-2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thành niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, Hà Nội.