Những điểm mới về cán bộ và công tác cán bộ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

TS TRỊNH XUÂN THẮNG
Học viện Chính trị khu vực IV,
Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

1. Mở đầu

Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Công tác cán bộ được xác định là “then chốt của then chốt”, đội ngũ cán bộ, đảng viên là nhân tố quyết định quá trình xây dựng và phát triển đất nước. Chính vì vậy, vấn đề cán bộ và công tác cán bộ luôn được Đảng ta đặc biệt quan tâm. Khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 thì càng đặt ra những yêu cầu cao đối với đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ. Do đó, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng có nhiều điểm mới về vấn đề này.

2. Nội dung

2.1. Những điểm mới về cán bộ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Tại Văn kiện Đại hội XIII, Đảng ta nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ, trong đó đặc biệt chú ý đến đội ngũ cán bộ cấp chiến lược: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ, gắn bó mật thiết với nhân dân là những nhân tố có ý nghĩa quyết định thành công sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ tổ quốc” (ĐCSVN, 2021, tr.111). Cán bộ cấp chiến lược là những cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý, là lãnh đạo chủ chốt ở Trung ương, các bộ, ban, ngành, tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các cơ quan đầu não của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội.

Việc nhấn mạnh xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược là cần thiết bởi cán bộ cấp chiến lược là hạt nhân, trung tâm xây dựng và tập hợp đội ngũ cán bộ cấp dưới cũng như cả bộ máy, tổ chức, họ có tiếng nói quyết định đến việc lựa chọn, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ cấp dưới nói riêng và cả bộ máy nói chung, cho nên họ giữ vai trò quyết định đến chất lượng, hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị. Chất lượng, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị quyết định đến thành công của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đất nước có phát triển hay không phụ thuộc vào việc có xác định được đường lối, chính sách đúng đắn hay không, có khả năng huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để hiện thực hóa những mục tiêu mà đường lối, chính sách đã đề ra hay không. Cán bộ cấp chiến lược còn nắm vị trí trọng yếu trong hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách; phân bổ các nguồn lực và phúc lợi. Do đó, chất lượng của đội ngũ cán bộ cấp chiến lược sẽ quyết định đến vận mệnh của đất nước.

Điểm mới của Văn kiện Đại hội XIV là cùng với việc nhấn mạnh tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, còn chú trọng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở: “Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, nhất là cấp chiến lược đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ và chú trọng xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở gần dân, vì dân, sát cơ sở, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Nêu cao trách nhiệm, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên nhất là người đứng đầu” (ĐCSVN, 2026, tr.74). Đại hội XIV nhấn mạnh đội ngũ cán bộ cấp cơ sở bởi việc thực hiện vận hành chính quyền địa phương hai cấp, xóa bỏ cấp huyện, vì vậy bộ máy cấp cơ sở được nâng cao về vị trí, vai trò với nhiều chức năng, nhiệm vụ của cấp huyện chuyển giao. Để vận hành bộ máy, ngày 16/6/2025, Quốc hội đã ban hành Luật Tổ chức chính quyền địa phương mới. Theo đó, Hội đồng nhân dân xã có 26 nhóm nhiệm vụ, Ủy ban nhân dân xã có 9 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã có 17 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn (Quốc hội, 2025). Ngoài ra, Hội đồng nhân dân xã còn nhận 07 nhiệm vụ, quyền hạn chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp huyện và 01 nhiệm vụ chuyển từ Ủy ban nhân cấp huyện. Ủy ban nhân dân xã nhận 714 nhiệm vụ, quyền hạn chuyển từ Ủy ban nhân dân cấp huyện và 5 nhiệm vụ chuyển từ cơ quan chuyên môn cấp huyện. Chủ tịch Ủy ban nhân xã nhận 126 nhiệm vụ từ Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp huyện và 29 nhiệm vụ từ Ủy ban nhân dân cấp huyện (Đình Hiệp, 2025).

Với nhiệm vụ, quyền hạn của bộ máy nhà nước cấp xã và cán bộ cấp xã tăng mạnh và phạm vi quản lý cấp xã cũng mở rộng khi thực hiện sáp nhập xã, phường, đòi hỏi năng lực, trình độ, phẩm chất của đội ngũ cán bộ cấp xã phải có những đột phá mạnh mẽ để đáp ứng được yêu cầu công việc. Vì vậy, Đại hội XIV yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở đủ sức hoàn thành nhiệm vụ. Hơn nữa, cấp cơ sở là cấp quyết định trực tiếp đến hiệu quả tổ chức, thực hiện các đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, là cấp trực tiếp làm việc với người dân nên đội ngũ cán bộ luôn cần phải có phẩm chất gần dân, sát dân.

Điểm mới của Văn kiện Đại hội XIII về đội ngũ cán bộ so với các Đại hội trước chính là nhấn mạnh đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ “6 dám” và có tính chuyên nghiệp cao: “Xây dựng đội ngũ cán bộ, trước hết là người đứng đầu có bản lĩnh chính trị vững vàng, có đạo đức trong sáng, năng lực nổi bật, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đổi mới sáng tạo, dám đương đầu với khó khăn, thử thách, dám hành động vì lợi ích chung, có uy tín cao và thực sự tiên phong, gương mẫu, là hạt nhân đoàn kết” (ĐCSVN, 2021, tr.187); “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có tính chuyên nghiệp cao, có năng lực sáng tạo dựa trên cơ chế cạnh tranh về tuyển dụng, chế độ đãi ngộ và đề bạt; có phẩm chất đạo đức tốt và bản lĩnh chính trị vững vàng” (ĐCSVN, 2021, tr.228).

Đại hội XIV tiếp tục khẳng định những yêu cầu này đối với đội ngũ cán bộ: Xây dựng đội ngũ cán bộ “liêm chính, tận tụy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm” (ĐCSVN, 2026, tr.35); “Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức các cấp, nhất là cấp chiến lược và cấp cơ sở, có đủ phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn thực sự chuyên nghiệp, liêm chính, thực hiện nghiêm trách nhiệm và đạo đức công vụ” (ĐCSVN, 2026, tr.129).

Sở dĩ, Đại hội XIII nhấn mạnh đến xây dựng đội ngũ cán bộ “6 dám” bởi công cuộc đổi mới ở Việt Nam ngày càng đi vào chiều sâu, những yếu tố được coi là động lực để phát triển đất nước trong giai đoạn trước đã giảm hiệu quả, cần tìm kiếm những động lực mới. Nếu cứ duy trì những cách làm đã từng gặt hái hiệu quả trong thời kỳ đầu đổi mới thì đến nay trở nên “giảm tác dụng”, cần có những cách làm mới để tạo ra những thay đổi có tính bước ngoặt. Công cuộc đổi mới càng đi vào chiều sâu càng không thể tiếp tục những biện pháp, hành động trước đây mà cần phải đổi mới liên tục, không ngừng. Để có được những cách làm mới thì phải có đội ngũ cán bộ năng động, sáng tạo, dám đổi mới vì lợi ích chung.

Hơn nữa, thế giới hiện nay đang trong cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thời đại kinh tế tri thức, công nghệ liên tục thay đổi theo cấp số nhân, với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), người máy, rô bốt làm thay con người những công việc giản đơn, kể cả công việc đòi hỏi kỹ năng, kỹ xảo, sử dụng sức lực cơ bắp. Do đó, con người càng phải tập trung phát triển năng lực sáng tạo. Đội ngũ cán bộ với tư cách là người dẫn dắt đất nước, xây dựng một đất nước với những con người sáng tạo thì phải đi đầu về sự đổi mới, năng động, sáng tạo. Bối cảnh đó ngày càng rõ nét hơn, do đó Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh phẩm chất này ở đội ngũ cán bộ. Tính chuyên nghiệp ở đội ngũ cán bộ không chỉ ở trình độ chuyên môn cao mà còn thể hiện ở tinh thần trách nhiệm, tác phong kỷ luật, nhanh, chính xác, công tâm, khách quan… Điều này rất cần ở bộ máy nhà nước chuẩn mực, hiện đại và hội nhập quốc tế.

Tuy nhiên, điểm mới của Đại hội XIV là bên cạnh tiếp tục khẳng định những yêu cầu này, Văn kiện còn đưa ra nhiều yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ. Điểm nhấn của Đại hội XIV là đưa ra yêu cầu cao về phẩm chất liêm chính của đội ngũ cán bộ “Xây dựng văn hóa liêm chính, không tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức hướng đến xây dựng quốc gia liêm chính, xã hội liêm chính” (ĐCSVN, 2026, tr.142). Liêm chính là phẩm chất đặc biệt cần thiết ở đội ngũ cán bộ - những người được coi là “cầm cân nảy mực” quyết định lợi ích và vận mệnh của rất nhiều con người, của đông đảo quần chúng. Văn hóa liêm chính lấy trung thực, trong sạch, công tâm, không vụ lợi làm cốt lõi.

Để xây dựng văn hóa liêm chính cần phải thực hiện một cách tự giác, bền vững trong hoạt động thực thi quyền lực công của cán bộ, đảng viên, trở thành nhu cầu, đòi hỏi từ bên trong của mỗi cán bộ. Cán bộ, đảng viên có văn hóa liêm chính thì các quy định của pháp luật sẽ được thực thi một cách nghiêm minh, không còn những biểu hiện tiêu cực trong hoạt động của cán bộ, công chức. Đó chính là yêu cầu đầu tiên nền tảng để xây dựng Đảng “là đạo đức, là văn minh” như tinh thần của Đại hội XIV. Văn hóa liêm chính thực chất là sự kiểm soát quyền lực từ bên trong, là giải quyết tận gốc, dứt điểm mọi tiêu cực, lạm quyền, vụ lợi trong hoạt động công vụ. Điều này góp phần quan trọng vào việc xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện. Trên cơ sở xây dựng được văn hóa liêm chính, cán bộ, đảng viên hướng đến việc thực hiện nghiêm các quy định về đạo đức công vụ bởi “liêm chính là phẩm chất nền tảng của đạo đức công vụ” (ĐCSVN, 2026, tr.35).

Văn kiện Đại hội XIV đưa ra những yêu cầu rất cụ thể về phẩm chất đạo đức của cán bộ, công chức: “Mỗi cán bộ, đảng viên phải tự soi, tự sửa; giữ mình trước cám dỗ; phải biết xấu hổ khi dân còn khó khăn, nghèo đói; phải coi danh dự là điều thiêng liêng, cao quý” (ĐCSVN, 2026, tr.35). Để Đảng ta “là đạo đức, là văn minh” thì đây là phẩm chất mà mỗi cán bộ, đảng viên đều phải có. Trước hết là phải biết tự soi, tự sửa, có thể nói đó là yêu cầu cao hơn của tinh thần tự phê bình, hàng ngày đều phải xem xét lại mọi công việc để biết mình sai ở đâu, đúng ở đâu, việc nào làm tốt, việc nào làm chưa tốt, lý do tại sao, do chủ quan hay do yếu tố bên ngoài. Đặc biệt, không chỉ tự soi mà phải tự sửa, biết chỗ hạn chế, yếu kém của mình để tìm cách khắc phục. Trong công việc thì việc có sai lầm, hạn chế là điều khó tránh khỏi nhưng cán bộ, đảng viên biết tự soi, tự sửa với tinh thần tự giác và cầu tiến cao sẽ không tích tụ thành những sai phạm lớn, sẽ giảm thiểu được những hậu quả tiêu cực nặng nề mà cán bộ gây ra. Cán bộ có tinh thần tự soi, tự sửa thì đội ngũ sẽ ngày càng mạnh lên, bộ máy sẽ hoạt động ngày càng hiệu quả hơn.

Một phẩm chất nữa của cán bộ, đảng viên là phải biết “giữ mình trước những cám dỗ”. Điều này là hết sức cần thiết bởi cán bộ, đảng viên được giao quyền lực, đối mặt với nhiều cám dỗ từ nhiều phía, đặc biệt trong cơ chế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay việc giữ mình không bị sa ngã, thoái hóa, biến chất cũng là một năng lực, phẩm chất quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng cảnh báo, có những cán bộ không bị khuất phục trước uy vũ của kẻ thù, không bị gục ngã trước hiểm nguy, khó khăn nhưng lại bị tha hóa bởi những “viên đạn bọc đường”.

Cán bộ cần nhận thức rõ trách nhiệm của mình với dân, khi dân còn khó khăn, nghèo đói phải thấy rõ mình chưa hoàn thành nhiệm vụ, trách nhiệm. Khi cán bộ có phẩm chất này, sẽ không có những hành vi nhũng nhiễu, gây khó dễ nhân dân, mà có tinh thần việc gì có lợi cho dân thì phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân thì phải hết sức tránh. Khi cán bộ biết trọng danh dự, coi đó là điều thiêng liêng, cao quý thì đó chính là tấm lá chắn vững chắc để ngăn họ không sa vào cám dỗ, sai phạm. Coi trọng danh dự, cán bộ giữ được uy tín không chỉ của cá nhân mà của Đảng và Nhà nước, từ đó củng cố niềm tin của nhân dân.

Một phẩm chất nữa mà Đại hội XIV nhấn mạnh ở đội ngũ cán bộ, đó là không ngừng tự đổi mới: “Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ” (ĐCSVN, 2026, tr.144). Tự đổi mới khác với tinh thần đổi mới, sáng tạo của cán bộ 6 dám, đổi mới sáng tạo là trong tư duy, trong cách nghĩ, cách làm còn tinh thần tự đổi mới là không ngừng nâng cao bản thân về mọi mặt để đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ ngày càng cao. Như vậy, Đại hội XIV đưa ra một loạt các yêu cầu mới, đặc biệt là về phẩm chất, đạo đức của đội ngũ cán bộ nhằm hướng tới xây dựng Đảng văn minh.

2.2. Những điểm mới về công tác cán bộ trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng

Để có được đội ngũ cán bộ với những yêu cầu về phầm chất, năng lực như đã đưa ra trong Văn kiện Đại hội XIV thì phải có sự đổi mới mạnh mẽ trong công tác cán bộ, để bảo đảm thực chất, hiệu quả. Chính vì vậy, Đại hội XIV của Đảng khẳng định: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ bảo đảm thực chất, hiệu quả, nhất là công tác thẩm định, đánh giá cán bộ” (ĐCSVN, 2026, tr.144). Đặc biệt, Đại hội nhấn mạnh công tác đánh giá cán bộ, đây được coi là khâu đột phá trong công tác cán bộ, bởi có đánh giá đúng mới bổ nhiệm, sàng lọc cán bộ đúng, mới tạo động lực cho cán bộ nâng cao hiệu quả công tác.

Việc đánh giá phải toàn diện cả về phẩm chất và năng lực của cán bộ, phải cụ thể. Chính vì vậy, tại Đại hội XIII, Đảng ta nhấn mạnh “Lấy kết quả công việc, sự hài lòng và tín nhiệm của nhân dân làm tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng tổ chức bộ máy và chất lượng cán bộ, đảng viên” (ĐCSVN, 2021, tr.192). Đại hội XIV tiếp tục khẳng định tinh thần: “Lấy sự hài lòng, tín nhiệm của người dân, doanh nghiệp và hiệu quả công việc làm tiêu chí đánh giá cán bộ” (ĐCSVN, 2026, tr.22). Điểm mới của Đại hội XIV là Đảng ta nhấn mạnh, phải có tiêu chí rõ ràng, cụ thể để đánh giá hiệu quả công việc, đó chính là sản phẩm đầu ra, kết quả hoạt động, công tác của từng cán bộ: “Khẩn trương thực hiện hiệu quả, đồng bộ thể chế về công tác cán bộ; đặc biệt tập trung triển khai nghiêm các quy định mới ban hành, nhất là trong đánh giá, đào tạo, sử dụng cán bộ, bảo đảm dân chủ, công khai, công tâm, khách quan theo hướng xuyên suốt, liên tục, đa chiều, có tiêu chí, gắn với sản phẩm cụ thể, theo vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh; coi trọng uy tín trong Đảng và tín nhiệm trong Nhân dân” (ĐCSVN, 2026, tr.137).

Việc đưa ra các định mức, tiêu chí về sản phẩm đầu ra trong hoạt động của cán bộ dựa trên vị trí việc làm và tiêu chuẩn chức danh cho thấy tính cụ thể, thậm chí mang tính cá nhân hóa trong đánh giá cán bộ, không còn tình trạng chung chung. Bởi mỗi cán bộ có vị trí việc làm cụ thể, chức danh cụ thể, phải có tiêu chí rõ ràng cho từng vị trí việc làm, từng chức danh nghề nghiệp. Khi tiêu chí đã rõ ràng với những sản phẩm cụ thể thì ai làm tốt, ai làm không tốt được thể hiện một cách rõ ràng. Không còn tình trạng người làm ít, làm cầm chừng có thể tồn tại lâu trong bộ máy, thậm chí vẫn thăng hạng, thăng chức. Đại hội nhấn mạnh việc đánh giá cán bộ phải xuyên suốt, liên tục, nghĩa là không chỉ đánh giá cuối năm hoặc đợi đến khi chuẩn bị bổ nhiệm mới đánh giá mà phải đánh giá hằng quý, hằng tháng. Đánh giá cán bộ phải đa chiều, không chỉ có tự đánh giá, cấp trên, đồng nghiệp đánh giá mà người dân, doanh nghiệp, những đối tượng phục vụ trong hoạt động công vụ của cán bộ cũng tham gia đánh giá.

Tinh thần cụ thể hóa trong công tác đánh giá cán bộ không chỉ trong đánh giá năng lực bằng sản phẩm đầu ra mà ngay cả những yếu tố khó cụ thể hóa, như sự tín nhiệm, uy tín trong nhân dân cũng được triển khai bằng các chỉ số cụ thể: “Từng bước xây dựng hệ thống chấm điểm năng lực cán bộ trên nền tảng số, tích hợp dữ liệu về kết quả công tác, sản phẩm đầu ra, chỉ số tín nhiệm và ý kiến phản hồi đa chiều” (ĐCSVN, 2026, tr.186). Việc đánh giá cán bộ trên nền tảng số sẽ bảo đảm tính công khai, minh bạch với các dữ liệu cụ thể, tránh chủ quan. Công khai, minh bạch, khách quan còn thể hiện ở việc người dân, doanh nghiệp dễ dàng và thuận tiện thể hiện sự tín nhiệm hay không tín nhiệm của mình khi các thông tin đánh giá này được bảo mật. Do đó, đây là phương tiện để thúc đẩy việc đánh giá cán bộ một cách đa chiều.

Đánh giá cán bộ không chỉ cung cấp cơ sở cho việc sử dụng, bổ nhiệm cán bộ mà cho cả việc sàng lọc cán bộ, loại bỏ những người không đủ năng lực và phẩm chất ra khỏi đội ngũ, bộ máy. Đại hội XIII đã nhấn mạnh tinh thần kịp thời của việc sàng lọc cán bộ để bảo đảm rằng những kẻ sâu mọt hoặc cán bộ hoạt động kém hiệu quả không làm ảnh hưởng đến hiệu quả của cả bộ máy, tác động tiêu cực đến sự phát triển đất nước và sự phục vụ nhân dân: “Có cơ chế sàng lọc, thay thế kịp thời những người không hoàn thành nhiệm vụ, vi phạm pháp luật, đạo đức công vụ, đạo đức nghề nghiệp, bị xử lý kỷ luật, không còn uy tín đối với nhân dân” (ĐCSVN, 2021, tr.179).

Đến Đại hội XIV, Đảng ta nhấn mạnh tính kịp thời: “Kịp thời thay thế, cho từ chức những cán bộ yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, uy tín thấp, sai phạm và cán bộ ở những cơ quan, đơn vị, địa phương có kết quả thực hiện nhiệm vụ yếu kém mà không chờ hết nhiệm kỳ, hết thời hạn bổ nhiệm” (ĐCSVN, 2026, tr.138). Với tinh thần đánh giá cán bộ hàng quý, hàng tháng liên tục nên không cần đến hết nhiệm kỳ mà chỉ cần không hoàn thành nhiệm vụ, có sai phạm là có thể sàng lọc, thay thế ngay. Điều này thể hiện tinh thần quyết liệt trong công tác cán bộ, đòi hỏi mỗi cán bộ phải không ngừng phấn đấu, không được chủ quan, tự mãn.

Đại hội XIV đưa ra một loạt các yêu cầu mới đối với đội ngũ cán bộ và vì vậy cũng có những giải pháp về công tác cán bộ để thực hiện được các yêu cầu này. Với nhiều phẩm chất cụ thể cần có của cán bộ, thì việc giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là giải pháp chính để hình thành những phầm chất này ở đội ngũ cán bộ: “Giáo dục, nâng cao ý thức chấp hành quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước, trách nhiệm phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, coi trọng danh dự của cán bộ, đảng viên” (ĐCSVN, 2026, tr.132). Để cán bộ giữ mình trước cám dỗ, xấu hổ khi dân khó khăn, nghèo đói thì phải giáo dục tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân trong cán bộ. Khi tinh thần ấy trở thành lý tưởng sống và phấn đấu thì không cám dỗ nào về lợi ích cá nhân có thể dẫn họ tới việc bất chấp để chà đạp lên hạnh phúc của nhân dân, lợi ích của Tổ quốc. Khi tinh thần phục vụ nhân dân trở thành lẽ sống thì cán bộ biết xấu hổ, băn khoăn khi nhân dân chưa hạnh phúc, còn nhiều khó khăn chứ không phải là thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau và vất vả của nhân dân. Lòng tự trọng và danh dự của cán bộ cũng cần được bồi đắp bằng nhiều giải pháp trong đó có công tác giáo dục, tuyên truyền. Đại hội XIV đề cập nhiều đến việc xây văn hóa liêm chính trong cán bộ, bên cạnh giải pháp về giáo dục là giải pháp về chế độ đãi ngộ, tiền lương cho cán bộ: “Có chính sách đãi ngộ, chế độ tiền lương, thu nhập bảo đảm đời sống để đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức yên tâm công tác, liêm chính, công tâm, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới” (ĐCSVN, 2026, tr.129).

Đại hội XIV nhấn mạnh công tác xây dựng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Nhiều nhiệm vụ của cấp huyện khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp được chuyển giao cho cấp cơ sở, nên nhiều cán bộ cơ sở thiếu hụt năng lực chuyên môn cần thiết để đáp ứng được yêu cầu công việc mới. Nhiều cán bộ cơ sở lúng túng trước những công việc chuyên môn mà họ chưa từng làm. Vì vậy, Đại hội XIV nhấn mạnh: “Ưu tiên đào tạo, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở, nhất là cán bộ cấp xã sau sắp xếp đơn vị hành chính” (ĐCSVN, 2026, tr.138). Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp cơ sở phải trên cơ sở những yêu cầu về năng lực chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp mà cán bộ cấp cơ sở cần có và thực trạng thiếu hụt so với những yêu cầu này để bổ sung kịp thời nhằm giúp cán bộ cơ sở hoàn thành tốt nhiệm vụ, quyền hạn của mình.

3. Kết luận

Như vậy, so với các Đại hội trước, Đại hội XIV có nhiều điểm mới về cán bộ, công tác cán bộ. Những điểm mới này xuất phát từ thực tiễn tình hình đất nước, từ những định hướng trong công tác xây dựng Đảng và thực trạng đội ngũ cán bộ hiện nay. Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, tinh gọn bộ máy, tinh giản biên chế thì càng đòi hỏi cao về chất lượng của đội ngũ cán bộ theo hướng tinh, gọn, mạnh. Do đó, bên cạnh việc nhấn mạnh xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược như Đại hội XIII, Đại hội XIV còn đặc biệt quan tâm đội ngũ cán bộ cấp cơ sở. Trong mục tiêu hoàn thiện lý luận xây dựng Đảng về đạo đức, hướng tới xây dựng Đảng ta “là đạo đức, là văn minh:, Đại hội XIV cũng cụ thể hóa rất nhiều những yêu cầu cụ thể về phẩm chất đạo đức cần có của đội ngũ cán bộ cũng như đưa ra những giải pháp để hiện thực hóa những yêu cầu này. Những nội dung này cần phải được quán triệt sâu sắc trong toàn bộ cán bộ, đảng viên để phấn đấu thực hiện, trong toàn thể nhân dân để tham gia đánh giá, kiểm tra, giám sát cán bộ theo các tiêu chí này.

_________________

Ngày nhận bài: 01/4/2026; Ngày bình duyệt: 10/4/2026

Ngày duyệt đăng: 7/5/2026.

Email tác giả: xuanthanghcma@gmail.com

Tài liệu tham khảo:

ĐCSVN (2021). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

ĐCSVN (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. (Tập I). Nxb Chính trị quốc gia Sự thật.

Đình Hiệp (2025). Chính quyền cấp xã mới đảm nhận khoảng 86% số nhiệm vụ từ cấp huyện. https://hanoimoi.vn.

Quốc hội (2025). Luật Tổ chức chính quyền địa phương, số 72/2025/QH15.